Hơn 600 thí sinh Hà Nội chưa làm thủ tục thi lớp 10

Chị Hồng Khánh, phụ huynh lớp 6 ở phường Thủ Dầu Một, kể có mặt tại trường THCS-THPT Nguyễn Khuyến, phường Bình Dương, từ 3h, song gặp hơn 10 người đã xếp hàng trước. Biết trường 7h mới phát hồ sơ và không giới hạn số lượng, nhưng chị cho biết được bạn bè khuyên đến càng sớm càng tốt.

"Đến khoảng 7h, phụ huynh đổ về khiến khuôn viên trường chật kín", nữ phụ huynh nói. Theo chị Khánh, động lực để xếp hàng xuyên đêm là vì muốn con vào môi trường có nội quy nghiêm khắc, cơ hội đỗ đại học cao.

Hoàng Minh đi nộp hồ sơ vào lớp 10 cho em trai ở trường THCS-THPT Nguyễn Khuyến, cơ sở Thủ Đức, cho hay nhận số thứ tự 200 vào lúc 6h.

"Em cùng từng học ở đây nên gia đình cũng muốn cho em trai vào học", Minh chia sẻ.

Cách đó khoảng 40 km, trường TH-THCS-THPT Lê Thánh Tông, phường Tân Sơn Nhì, cũng có hàng chục người xếp hàng lúc 3h. Đến 6h30, số lượng phụ huynh đã lên đến hàng nghìn dù 7h trường mới nhận hồ sơ, theo một giáo viên phụ trách.

Theo thầy Lê Hữu Khương, Tổng quản nhiệm trường TH-THCS-THPT Lê Thánh Tông, trường nhận hơn 1.600 hồ sơ lớp 10 và 800 hồ sơ lớp 6 trong ngày đầu, gần gấp đôi năm ngoái. Những năm trước, tình trạng xếp hàng xuyên đêm ít khi xảy ra.

Thầy Khương nhận định phụ huynh nôn nóng nên tranh thủ nộp sớm để yên tâm, dù trường nhận hồ sơ trong vài ngày và không giới hạn.

"Hoặc họ đăng ký để giữ chỗ cho con, phòng khi trượt lớp 10 công lập", thầy Cảnh Chí Đạt, Phó hiệu trưởng trường THCS-THPT Nguyễn Khuyến, cơ sở Bình Dương, lý giải.

Thầy Đạt cho hay sau khi nhận hồ sơ, các trường sẽ xét từ trên xuống dưới theo điểm học bạ đến khi đủ chỉ tiêu. Các em tiếp tục tham gia một khóa hè 6 tuần để khảo sát năng lực, xem xét mức độ thích nghi với nội quy, giờ giấc học tập. Từ đó, trường mới tuyển sinh chính thức.

Chi phí khóa hè hiện khoảng 8,7-19,2 triệu đồng, tùy lớp và dịch vụ (bán trú hoặc nội trú). Sau khi nhập học, học phí khoảng 4,5-12 triệu đồng mỗi tháng.

Nguyễn Khuyến là hệ thống trường tư ở TP HCM, gồm TH-THCS-THPT Lê Thánh Tông, THCS-THPT Nguyễn Khuyến (cơ sở Thủ Đức và Bình Dương).

Các trường này nổi tiếng và cũng gây tranh cãi vì thời gian biểu học tập, sinh hoạt nghiêm ngặt, nhất là với hệ nội trú. Ngoài hai buổi trên lớp mỗi ngày, học sinh có thêm giờ học buổi tối, không được dùng điện thoại di động. Nếu có việc cần, các em dùng máy của trường hoặc mượn giáo viên chủ nhiệm. Gia đình được đến trường thăm con vào thứ bảy và chủ nhật.

Hai năm nay, hệ thống này đều có học sinh giành ngôi thủ khoa thi tốt nghiệp THPT.

Tình trạng phụ huynh xếp hàng xuyên đêm mua hồ sơ lớp 1, 6, 10 thỉnh thoảng xảy ra, chủ yếu ở TP HCM và Hà Nội.

TP HCM yêu cầu các trường công lập tuyển sinh đầu cấp bằng hình thức trực tuyến, trên phần mềm chung của thành phố. Tuy nhiên, quy định này không bắt buộc với khối tư thục, do đó nhiều trường vẫn nhận hồ sơ trực tiếp.

Tin Gốc: Vnexpress

Vì vậy, trong phòng thi, làm bài thi thế nào, cần lưu ý điều gì để không bị mất điểm là điều đang được thí sinh (TS) quan tâm trước khi bước vào kỳ thi lớp 10.

Với môn ngữ văn, thạc sĩ Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên Khoa ngữ văn Trường ĐH Sư Phạm TP.HCM, lưu ý đọc kỹ đề thi là bước tiên quyết để TS định hình toàn bộ cấu trúc và chiến thuật làm bài lớp 10.

Theo thầy Khôi, các em cần đọc kỹ đề để phân bổ thời gian hợp lý cho từng phần dựa trên cấu trúc điểm số, đọc kỹ để nhận diện câu hỏi thuộc mức độ nào (biết, hiểu, vận dụng) để áp dụng phương án trả lời tương ứng và căn cứ vào mức điểm mà tránh trả lời sót ý. Quan trọng nhất, đề thi tuyển sinh lớp 10 của TP.HCM luôn có những "lối thoát hiểm" (nội dung ngữ liệu, hệ thống câu hỏi đọc hiểu có khả năng hỗ trợ đắc lực về mặt ý tưởng cho phần viết) nên cần đọc đề tinh ý để tận dụng những dữ kiện "chìa khóa" ấy.

Khi làm bài, cần lưu ý những phần cần lấy trọn điểm trong đề thi. Với phần đọc hiểu văn bản văn học, câu hỏi biết và vận dụng (tương ứng với 1,5 điểm) là những phần dễ lấy điểm.

Với phần viết đoạn văn, TS có thể đã có được 0,75 điểm nếu viết đủ dung lượng yêu cầu (200 chữ), đúng hình thức (nên có 3 phần: câu mở đoạn, phần thân đoạn, câu kết đoạn). Câu mở đoạn nêu đủ thông tin cần thiết và yêu cầu đề, triển khai ý gắn với trích dẫn bằng chứng.

Tương tự, với phần viết bài văn nghị luận xã hội, nhiều khả năng TS đã được 1,25 - 1,5 điểm nếu đáp ứng yêu cầu về dung lượng (khoảng 600 chữ), đúng hình thức (mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn). Mở bài nêu được yêu cầu đề, triển khai các luận điểm trung tâm gắn với bằng chứng sát hợp, cụ thể.

Thạc sĩ Bảo Khôi lưu ý TS nắm chắc kiến thức liên quan, những "từ khóa" đặc trưng và cách thức trình bày/trả lời đúng cách đối với những câu hỏi đọc hiểu ở mức điểm cao.

Theo thầy Khôi, đa số những câu hỏi đảm nhận mục tiêu phân hóa của đề thi thường nằm ở mức hiểu và vận dụng. Để trả lời tốt những câu hỏi này, các em nên nắm kỹ tri thức liên quan đến từng loại văn bản (văn bản văn học sẽ là chi tiết, mạch cảm xúc, các biện pháp tu từ… Văn bản nghị luận sẽ là luận đề, luận điểm, lý lẽ, bằng chứng… Văn bản thông tin sẽ là cách trình bày thông tin, phương tiện phi ngôn ngữ…).

"Quan trọng nhất, các em còn cần lưu ý đến cách thức trình bày/việc trả lời đúng cách với từng loại câu hỏi để tránh sót ý hoặc diễn đạt dông dài mà không đạt hiệu quả cao", thạc sĩ Bảo Khôi nhấn mạnh.

Với môn toán, giáo viên Đặng Hữu Trí, tổ trưởng tổ toán Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành, TP.HCM), cho rằng đề thi giữ ổn định như năm trước gồm 7 câu với các dạng toán quen thuộc, trong đó 2 câu đầu là mức độ cơ bản; từ câu 3 đến câu 6 là toán thực tế và câu 7 là hình học phẳng. Nhìn chung đề thi năm nay "dễ thở" hơn so với những năm trước song đòi hỏi kỹ năng làm bài phải vững chắc, có sự tư duy, tránh học thuộc, học tủ, tăng cường tính thực tiễn. Vì thế, nếu TS chủ quan, có thể sẽ sai ngay từ câu 2b - là câu kiến thức cơ bản.

Trong đó, 4 bài toán thực tế có mức độ phân hóa rõ ràng ở từng câu, câu 6 là phân loại rõ ràng nhất; đồng thời ở từng câu đều chia nhỏ mức điểm, tạo điều kiện cho TS dễ dàng lấy điểm hơn.

Theo thầy Trí, một điểm cần lưu ý năm nay là mức độ vận dụng trong đề minh họa có giảm so với năm trước (từ 40% xuống còn 30%). Việc giảm mức độ vận dụng của đề thi được xem là phù hợp với bối cảnh kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập, song vẫn đòi hỏi TS phải chắc kiến thức, kỹ năng làm bài tốt và phải có mức độ tư duy suy luận hợp lý thì mới có thể đạt được điểm cao.

Với đề thi môn tiếng Anh, theo thạc sĩ Nguyễn Hữu Thanh, Hiệu trưởng Trường THCS Bình Trưng (P.Bình Trưng), thành viên Hội đồng bộ môn tiếng Anh (cụm 10) Sở GD-ĐT TP.HCM, đề thi hiện đại loại bỏ các câu hỏi đánh đố mẹo mực nhưng đòi hỏi TS hiểu bản chất. Khi làm bài, hãy tự đặt câu hỏi: "Tại sao dùng cấu trúc này trong hoàn cảnh này?". Hiểu ngữ cảnh là chìa khóa duy nhất để đạt điểm tối đa phần vận dụng.

Để bứt phá dạng bài mới yêu cầu xác định từ dựa trên định nghĩa, TS hãy giải thích nghĩa của từ bằng tiếng Anh, nắm vững hệ thống từ đồng nghĩa (synonyms), trái nghĩa (antonyms) và gia đình từ (word forms). Đây là nền tảng cốt lõi để xử lý các câu hỏi đòi hỏi vốn từ sâu.

Thầy Thanh nhấn mạnh: "Thực tế đáng tiếc là nhiều TS mất điểm không phải vì thiếu kiến thức mà do "bệnh ẩu" . Hãy đọc thật kỹ yêu cầu đề bài. Bài làm phải trình bày sạch đẹp, nét chữ rõ ràng, tuyệt đối không viết tắt, viết mờ, viết đè, chồng lên nhau hoặc gạch xóa cẩu thả".

Đặc biệt, TS khi làm bài lưu ý các quy tắc chính tả tối thiểu như viết hoa tên riêng, đầu câu và sử dụng dấu câu chính xác. "Trong kỳ thi tuyển sinh, chỉ với 0,25 điểm giữ được từ sự cẩn trọng cũng có thể quyết định kết quả như ý hay không", thầy Thanh lưu ý.

Tin Gốc: Thanh Niên

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho thấy thông điệp rất rõ là giáo dục đại học và khoa học công nghệ đang được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia. Đây không chỉ là định hướng chính trị mà còn là "mệnh lệnh hành động" đối với các trường đại học trong giai đoạn tới.

Trong nhiều năm, các trường đại học thường được nhìn nhận chủ yếu với vai trò đào tạo nhân lực. Tuy nhiên, tinh thần của các nghị quyết mới cho thấy kỳ vọng đã thay đổi căn bản: đại học phải trở thành trung tâm sáng tạo tri thức, làm chủ công nghệ lõi, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và góp phần giải quyết các bài toán phát triển của đất nước.

Người đứng đầu Đảng và Nhà nước cũng nhấn mạnh "vấn đề quyết định hiện nay là hành động". Điều này phản ánh thực tế Việt Nam hiện không thiếu chủ trương hay quyết sách chiến lược.

Thách thức lớn nhất nằm ở năng lực triển khai, làm sao để các nghị quyết đi vào thực tiễn, tạo ra sản phẩm khoa học công nghệ, mô hình đào tạo mới và giá trị thực sự cho xã hội.

Với các trường đại học, điều đó đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ từ tư duy quản trị đến mô hình hoạt động. Chương trình đào tạo phải gắn hơn với nhu cầu phát triển quốc gia và doanh nghiệp; nghiên cứu khoa học phải hướng tới ứng dụng và thương mại hóa.

Đồng thời cần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo kết nối "ba nhà" (nhà trường - doanh nghiệp - Nhà nước). Qua đó phát huy tối đa nguồn lực tri thức phục vụ sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước có ý nghĩa tạo động lực lớn cho hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.

Các trường tốp đầu như Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM nếu hành động nhanh có thể trở thành "đầu tàu" trong thu hút nhân tài quốc tế, xây dựng trung tâm nghiên cứu mạnh và mở rộng hợp tác sâu với doanh nghiệp.

Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là liệu mục tiêu này có khả thi khi hệ thống giáo dục đại học Việt Nam vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế về quản trị, tư duy và nguồn lực.

Thực tế cho thấy không ít cơ sở đào tạo vẫn vận hành theo mô hình quản trị nặng tính hành chính, chương trình đào tạo chậm cập nhật, giảng viên thiếu động lực cho nghiên cứu ứng dụng, nhiều trường ưu tiên sự an toàn hơn là chấp nhận rủi ro để đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, nguồn lực dành cho khoa học - công nghệ còn hạn chế. Ngân sách nghiên cứu thấp, cơ sở vật chất lạc hậu, đội ngũ giảng viên phải kiêm nhiệm nhiều công việc, số lượng công bố quốc tế chất lượng cao chưa nhiều. Hệ thống với hơn 240 trường đại học cũng dẫn đến tình trạng đầu tư dàn trải.

Khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp vẫn là điểm nghẽn lớn. Số lượng nghiên cứu được chuyển giao vào thực tiễn còn ít, nhiều sinh viên sau tốt nghiệp thiếu kỹ năng thực hành và trải nghiệm dự án thực tế trong các lĩnh vực như IoT, bảo trì dự đoán hay học tập theo dự án.

Điều quan trọng là đổi mới quản trị đại học, lựa chọn đội ngũ lãnh đạo có năng lực, giảm can thiệp hành chính, trao quyền tự chủ thực chất, cho phép tuyển dụng nhân tài quốc tế, xây dựng cơ chế trả lương theo hiệu quả nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Cần tập trung nguồn lực, ưu tiên đầu tư chiều sâu cho khoảng 10 - 15 trường đại học mũi nhọn thay vì dàn trải. Đồng thời, tăng cường liên kết doanh nghiệp trong hoạt động R&D để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra đúng "điểm nghẽn cốt lõi" của sự phát triển quốc gia khi khoảng cách giàu nghèo giữa các quốc gia hiện không còn chủ yếu nằm ở tài nguyên thiên nhiên hay lao động giá rẻ, mà nằm ở năng lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Một quốc gia chậm đổi mới sẽ không chỉ tụt hậu về kinh tế, mà còn suy giảm năng lực cạnh tranh, lệ thuộc vào công nghệ bên ngoài và đánh mất quyền chủ động trong quá trình phát triển.

Tôi thấy nhận định này đặc biệt có ý nghĩa vì đại học không chỉ là nơi đào tạo nhân lực mà còn là trung tâm sản sinh tri thức, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ cho xã hội. Nếu chỉ dừng ở truyền thụ kiến thức mà không thúc đẩy nghiên cứu, sáng tạo và tư duy đổi mới, chúng ta sẽ khó tạo ra đội ngũ đủ năng lực dẫn dắt nền kinh tế tri thức.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ sinh học và chuyển đổi số đang thay đổi cấu trúc toàn cầu, yêu cầu đặt ra là các trường đại học phải chuyển mạnh từ "dạy những gì mình có" sang "đào tạo những gì đất nước cần và tương lai đòi hỏi".

Điều đó đòi hỏi đầu tư lớn hơn cho nghiên cứu, tăng quyền tự chủ đại học, thu hút nhân tài và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Đại học phải là trung tâm nghiên cứu lõi và phát triển công nghệ chuyên sâu của đất nước.

Lịch sử cho thấy không có quốc gia phát triển bền vững nào đứng ngoài khoa học và công nghệ. Vì vậy, phát triển tri thức, đổi mới sáng tạo và giáo dục đại học chính là con đường ngắn nhất để Việt Nam nâng cao vị thế quốc gia và tránh nguy cơ tụt hậu trong kỷ nguyên cạnh tranh toàn cầu.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ