Một phi công tiêm kích Mỹ ‘được giải cứu ở Iran’

Chiến dịch phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran bắt đầu từ ngày 13/4 và gần như không có tiền lệ trong những thập niên gần đây. Quân đội Mỹ cũng đưa ra rất ít thông tin chi tiết về cách họ có thể thực hiện chiến dịch phong tỏa eo biển Hormuz chiến lược.

Quân đội Mỹ tuyên bố như thế nào?

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh phong tỏa Iran và eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch ngăn cách vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nơi trung chuyển phần lớn dầu mỏ của thế giới.

Ngày 13/4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan giám sát các hoạt động quân sự của Mỹ tại Trung Đông, dường như đã thu hẹp phạm vi của lệnh phong tỏa khi tuyên bố sẽ ngăn các tàu thương mại đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran.

Theo một thông báo do CENTCOM gửi tới các thủy thủ trong khu vực, các chi tiết cụ thể của lệnh phong tỏa vẫn “đang được xây dựng”.

CENTCOM cho biết lệnh phong tỏa sẽ được “thực thi một cách công bằng đối với tàu của mọi quốc gia” và áp dụng cho các cảng của Iran ở cả hai phía eo biển.

Khi được hỏi lệnh phong tỏa sẽ hoạt động như thế nào trên thực tế, CENTCOM chỉ dẫn lại một thông cáo báo chí công bố lệnh phong tỏa cũng như một thông báo do tổ chức UK Maritime Trade Operations (do Hải quân Hoàng gia Anh quản lý) ban hành. Tuy nhiên, cả hai văn bản đều không nêu rõ điều gì sẽ xảy ra với các tàu thương mại nếu cố tình vượt qua lệnh phong tỏa.

Hải quân Mỹ hiện có ít nhất 15 tàu chiến tại khu vực Trung Đông gồm một tàu sân bay, 11 tàu khu trục và 3 tàu tấn công đổ bộ để có thể thực hiện lệnh phong tỏa. Hiện chưa rõ vị trí chính xác của từng con tàu hoặc tàu nào sẽ tham gia trực tiếp vào lệnh phong tỏa.

Mỹ sẽ giám sát và chặn tàu ra sao?

Các tàu khu trục của Hải quân Mỹ có thể giám sát các cảng của Iran bằng radar, theo dõi các tàu ra vào từng cảng, nhưng điều này đòi hỏi phải triển khai một số lượng lớn tàu chiến của Mỹ để bao phủ toàn bộ bờ biển dài phía nam của Iran.

Thay vào đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ có thể chọn cách duy trì một đội tàu khu trục ở hai phía eo biển Hormuz để kiểm tra các tàu, đồng thời sử dụng máy bay không người lái trinh sát để giám sát các cảng của Iran.

Khi một tàu được xác định là “mục tiêu cần quan tâm”, tàu khu trục của Mỹ có thể được điều động để chặn tàu khả nghi lại. Sau khi rút ngắn khoảng cách và đưa tàu khả nghi vào tầm nhìn, tàu chiến Mỹ nhiều khả năng sẽ liên lạc qua vô tuyến hàng hải, truy vấn theo một kịch bản được chuẩn bị sẵn như điểm đến của tàu, cảng ghé gần nhất, loại hàng hóa đang chở và số lượng thủy thủ trên tàu.

Sau đó, tàu chiến của Mỹ có thể yêu cầu tàu khả nghi cho phép một “đội kiểm tra” gồm các thủy thủ lên tàu để tiến hành kiểm tra.

Trong trường hợp lý tưởng, tàu thương mại sẽ trả lời qua vô tuyến và đồng ý cho phía Mỹ lên tàu kiểm tra, điều chỉnh hướng đi và tốc độ, đồng thời thả thang dây để việc lên tàu được an toàn và thuận tiện hơn.

Hoặc tàu khả nghi có thể phớt lờ yêu cầu của tàu chiến Mỹ và tìm cách bỏ chạy.

Mark Norman, phó đô đốc hải quân Hoàng gia Canada đã nghỉ hưu và là thành viên của Viện Quan hệ Quốc tế Canada, cho biết quân đội Mỹ sẽ phải thiết lập các khu vực tuần tra bên ngoài vịnh để chặn các tàu cố gắng đi vào eo biển - một quá trình sẽ cần đến sự tham gia của nhiều tàu, trực thăng và máy bay tuần tra tầm xa.

Ông nói rằng quân đội Mỹ sẽ sử dụng thông tin có sẵn mà các tàu được yêu cầu cung cấp để biết họ đến từ đâu.

Theo ông Norman, việc kiểm tra và bắt giữ các tàu là hành động “mạo hiểm” và tiềm ẩn nguy cơ xung đột với các quốc gia mà tàu đó mang cờ.

Chuyện gì xảy ra nếu Mỹ đưa đội kiểm tra lên tàu?

Đội kiểm tra của Hải quân Mỹ có thể tiếp cận bằng xuồng máy, sau đó sử dụng thiết bị để móc thang dây vào mạn tàu khả nghi và leo lên tàu. Tuy nhiên, nhiệm vụ này sẽ khó khăn và nguy hiểm hơn nhiều trong trường hợp biển động, vào ban đêm hoặc khi tàu khả nghi tìm cách để ngăn cản phía Mỹ lên tàu kiểm tra.

Lựa chọn tối ưu khi đó là đưa đội kiểm tra lên tàu bằng trực thăng và trượt xuống boong tàu bằng dây chuyên dụng. Nếu có trực thăng và đội kiểm tra được huấn luyện bài bản, phương án này an toàn hơn và nhanh hơn nhiều so với cách móc thang dây và leo lên từ xuồng máy.

Gần đây, các đội Thủy quân lục chiến và Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ thường xuyên sử dụng phương pháp đu dây nhanh để lên kiểm tra các tàu chở dầu ở vùng Caribe nghi vận chuyển dầu của Venezuela. Tuy nhiên, việc tạm giữ các tàu chở dầu này đã khiến Mỹ tốn hàng chục triệu USD, và chính quyền Tổng thống Trump không thể bán số dầu đó nếu không có sự cho phép của thẩm phán.

Hải quân Mỹ có kinh nghiệm trong việc phong tỏa vịnh Ba Tư không?

Hải quân Mỹ có hơn một thập niên kinh nghiệm.

Sau Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, Liên hợp quốc thiết lập một cơ chế cho phép Iraq xuất khẩu dầu với điều kiện nguồn thu từ việc bán dầu phải phục vụ cho lợi ích người dân nước này - thường được gọi là chương trình “đổi dầu lấy lương thực”.

Các tàu chiến của Hải quân Mỹ thường xuyên kiểm tra các tàu chở dầu bị nghi buôn lậu dầu Iraq ra khỏi vịnh Ba Tư cho đến khi Mỹ mở chiến dịch quân sự vào Iraq năm 2003.

Phần lớn các cuộc kiểm tra này được cho là “hợp tác” - thuật ngữ của Hải quân Mỹ để chỉ việc các tàu bị kiểm tra hợp tác với phía Mỹ.

Các đội thủy thủ Mỹ nhỏ sẽ được bố trí lên các tàu chở dầu bị nghi buôn lậu, sau đó họ sẽ lái tàu đến các khu neo đậu tạm thời trong Vùng Vịnh được đặt mật danh theo các sân vận động bóng chày như Fenway và Comiskey, nơi tàu sẽ thả neo.

Cuối cùng, các tàu sẽ được đưa đến một cảng trong khu vực, nơi quốc gia sở tại sẽ bán dầu để bù đắp chi phí tiếp nhận tàu và thủy thủ đoàn. Các tàu chở dầu sau đó được bán đấu giá, thường được mua lại bởi chính công ty từng sở hữu chúng trước đó.

Quy trình này diễn ra như một “vòng lặp liên hồi”.

Tin Gốc: Dân Trí

Trong hai ngày 23 và 24-6, ông Lê Hoài Trung - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao - đã có chuyến thăm chính thức tới Venezuela.

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, trong thời gian ở Venezuela, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đã hội kiến với Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez Gomes.

Ông gặp Tổng Bí thư Đảng Xã hội chủ nghĩa thống nhất (PSUV), Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Công lý và Hòa bình Diosdado Cabello; hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Yvan Gil Pinto.

Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam cũng cùng Phó tổng thống Calixto Ortega và Bộ trưởng Ngoại thương Johann Alvarez dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Venezuela.

Tại các cuộc gặp với phía Venezuela, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đã thông báo các kết quả chính của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và một số thành tựu của Việt Nam thời gian gần đây.

Việt Nam luôn trân trọng mối quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác toàn diện với Venezuela, một đối tác quan trọng có nhiều tiềm năng của Việt Nam tại Nam Mỹ. Việt Nam nhất quán ủng hộ Chính phủ hợp hiến của Venezuela trong nỗ lực phát triển đất nước, vì lợi ích của nhân dân Venezuela.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác toàn diện Việt Nam - Venezuela thời gian qua phát triển tích cực, trên cơ sở nền tảng quan hệ tốt đẹp do cố Tổng thống Hugo Chavez và các lãnh đạo Việt Nam qua nhiều thế hệ vun đắp và phát triển.

Ông nhấn mạnh chuyến thăm làm việc tại Venezuela lần này thể hiện quyết tâm và mong muốn của Đảng, Nhà nước Việt Nam đưa quan hệ tốt đẹp giữa hai nước phát triển hơn nữa trong giai đoạn mới.

Trong đó có việc tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa quan hệ chính trị, tăng cường tin cậy và mở rộng hợp tác thực chất trên các lĩnh vực cùng quan tâm trên tinh thần cùng phát triển, bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau trong bối cảnh mới.

Lãnh đạo Venezuela bày tỏ vui mừng được đón tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung trong chuyến thăm đầu tiên đến nước này trên cương vị mới, đồng thời nhắc lại những ấn tượng tốt đẹp trong các chuyến thăm Việt Nam thời gian qua và những tình cảm nồng ấm của các lãnh đạo cấp cao Việt Nam đối với Venezuela.

Các lãnh đạo Venezuela cũng bày tỏ ngưỡng mộ trước những thành tựu trong công cuộc đổi mới và sự phát triển vượt bậc về kinh tế - xã hội, uy tín vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, giúp mang lại những bài học quý báu cho Venezuela trên con đường phát triển.

Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez và các bộ trưởng Venezuela bày tỏ cảm ơn lập trường cùng sự ủng hộ của Việt Nam đối với Chính phủ và nhân dân Venezuela, đồng thời khẳng định Venezuela sẽ tiếp tục kiên định và linh hoạt trong con đường đã lựa chọn.

Khẳng định Venezuela luôn coi Việt Nam là đối tác quan trọng chiến lược của Venezuela tại khu vực cũng như trên thế giới, các lãnh đạo Venezuela mong muốn thúc đẩy quan hệ truyền thống hữu nghị và Đối tác toàn diện với Việt Nam đi vào chiều sâu, thực chất và nâng tầm quan hệ trong thời gian tới.

Hai bên nhất trí tiếp tục thúc đẩy tổ chức Phiên III Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Venezuela vào tháng 10 năm nay tại Caracas cũng như duy trì thường xuyên và hiệu quả cơ chế Tham khảo chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao.

Bên cạnh đó, tăng cường hợp tác giữa hai nước trên các lĩnh vực hai nước có thế mạnh và nhu cầu như nông nghiệp và thương mại nông sản, viễn thông, dầu khí - năng lượng và phối hợp chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau tại Liên hợp quốc, Phong trào Không liên kết và các tổ chức quốc tế mà hai nước là thành viên.

Hai bên cũng nhất trí về chương trình nghị sự song phương hai nước giai đoạn 2026 - 2030 với các trụ cột chính gồm chính trị - ngoại giao, an ninh - quốc phòng, nông nghiệp - an ninh lương thực, an ninh năng lượng và dầu khí, kinh tế - thương mại và đầu tư, viễn thông - công nghệ và y tế, văn hóa - giáo dục, thể thao và môi trường.

Hai bên thống nhất Bộ Ngoại giao hai nước sẽ xây dựng Kế hoạch hành động Việt Nam - Venezuela để triển khai và phấn đấu đạt kết quả cụ thể, thiết thực hướng tới kỷ niệm 20 năm thiết lập khuôn khổ quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam - Venezuela trong năm 2027.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ukraine đồng thời đề xuất thành lập một nhóm điều tra chung với Đức, nước hiện nghi ngờ các thực thể nhà nước Ukraine đứng sau các vụ nổ này.

Các vụ nổ xảy ra vài tháng sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine vào tháng 2/2022, làm hư hại đường ống Nord Stream 1, tuyến vận chuyển khí đốt quan trọng của Nga sang châu Âu, cũng như nhánh Nord Stream 2, khi đó vẫn chưa được đưa vào vận hành.

Trong một tuyên bố, Văn phòng Tổng công tố Ukraine cho biết, dựa trên kết quả điều tra đến nay, không có bằng chứng nào cho thấy Ukraine, các cơ quan nhà nước của Ukraine hoặc bất kỳ quan chức nào của nước này có liên quan đến các vụ nổ xảy ra trên biển Baltic vào tháng 9/2022, hoặc đã ban hành bất kỳ mệnh lệnh nào liên quan thay mặt cho Ukraine.

"Cùng lúc đó, cuộc điều tra về các tình tiết này vẫn chưa hoàn tất và các bằng chứng cần thiết vẫn đang được thu thập, xem xét", cơ quan này cho biết.

Tuần trước, các công tố viên liên bang Đức đã truy tố một cựu sĩ quan quân đội Ukraine với cáo buộc là đồng phạm trong vụ nổ đường ống, cho rằng người này hành động thay mặt cho các thực thể nhà nước Ukraine chưa được nêu rõ.

Nghi phạm, được xác định là Serhii K., bị bắt tại Italy vào tháng 8 năm ngoái và bị dẫn độ sang Đức vào tháng 11. Người này đã bác bỏ mọi cáo buộc.

Theo Văn phòng Tổng công tố Ukraine, Kiev sẽ tìm cách thành lập một nhóm điều tra chung với phía Đức nhằm tạo điều kiện cho việc trao đổi thông tin nhanh chóng, đồng thời tiếp tục hợp tác với các cơ quan chức năng Đức.

Các công tố viên Đức cáo buộc Serhii K., khi đó là một sĩ quan đang phục vụ trong quân đội Ukraine vào năm 2022, đã phối hợp với các quân nhân khác để lên kế hoạch và thực hiện vụ tấn công đường ống, với mục tiêu ngăn chặn vĩnh viễn hoạt động cung cấp khí đốt và làm suy giảm nguồn tài chính phục vụ nỗ lực chiến sự của Nga.

Tin Gốc: Dân Trí