Sáng 26/5, Ths.BS Đặng Tuấn Dũng, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, mỗi ngày, trung bình Trung tâm tiếp nhận khoảng 250 bệnh nhân đến khám, thì trong những ngày nắng nóng, con số tăng lên khoảng 300 ca.
Trong đó, số lượng bệnh nhân nhập viện do các vấn đề liên quan đến nắng nóng tăng khoảng 20-30%.
Trong đợt nắng nóng cao điểm với nhiệt độ ngoài trời thường xuyên trên 40 độ C ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ. Điều kiện nắng nóng khắc nghiệt rất dễ dẫn đến các vấn đề sức khỏe do nóng như cháy nắng, chuột rút, ngất, say nắng…trong đó nguy hiểm nhất là sốc nhiệt.
“Các bệnh nhân chủ yếu là những thanh niên trẻ tuổi và những người trong độ tuổi lao động, được đưa đến cấp cứu với các triệu chứng mệt lả, vã mồ hôi, có những bệnh nhân vào viện với tình trạng say nắng tăng thân nhiệt. Ngoài ra, một số bệnh nhân có tình trạng nặng hơn, với biểu hiện hôn mê hoặc là co giật.
Như trường hợp nam công nhân được đưa đến Trung tâm A9 cấp cứu vì mệt lả khi làm việc trong thời tiết nắng nóng. Bệnh nhân được xác định có tình trạng tiêu cơ vân, cơ thể mất nước khá nghiêm trọng, xuất hiện tình trạng suy thận cấp do mất nước.
Trước đó, bệnh nhân đã được hạ thân nhiệt, sơ cứu tại chỗ. Khi vào viện, bác sĩ điều trị tình trạng tiêu cơ vân cấp, truyền dịch, kiểm soát thân nhiệt, bệnh nhân hồi phục tốt.
Các trường hợp còn lại là những người cao tuổi, người có bệnh nền. Ở nhóm bệnh nhân này, nắng nóng có thể là yếu tố liên quan làm tăng đợt cấp của những người mắc bệnh nền.
Phòng sốc nhiệt, say nắng như thế nào?
Người bị sốc nhiệt thường là những người lao động, hoạt động trong thời tiết nắng nóng. Bệnh nhân ban đầu có thể có các triệu chứng ra mồ hôi nhiều, đau cơ, yếu cơ, chuột rút, chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, nôn hoặc ngất.
Nếu có biểu hiện sốt cao > 39-40oC, da khô, nóng, rối loạn ý thức như mê sảng, co giật, hôn mê, là biểu hiện tiến triển đến sốc nhiệt.
BS Dũng khuyến cáo, trong thời tiết đang nắng nóng rất là cực đoan như hiện nay, người dân không nên ra ngoài, làm việc kéo dài ở thời điểm nắng nóng cao điểm.
Trong trường hợp bắt buộc phải làm việc, di chuyển ngoài trời nắng nóng, đặc biệt là vào buổi trưa và đầu giờ chiều, người dân cần đội mũ nón, áo chống nắng, sử dụng các biện pháp chống nóng vật lý, bổ sung thêm nước điện giải, oresol.
Tuyệt đối không nên làm liên tục vài tiếng đồng hồ dưới nắng, mà cần bố trí thời gian nghỉ giữa giờ trong khu vực mát, có bóng mát, bổ sung nước đầy đủ. Thời gian nghỉ ngơi giữa giờ rất quan trọng để cơ thể có thể phục hồi lại, bồi phụ lại nước, điện giải đã mất.
Nếu có thể thì nên sử dụng các biện pháp hạ nhiệt khác ví dụ như là quạt, điều hòa hoặc là mái che tại khu vực công trường.
Nếu bệnh nhân có biểu hiện choáng váng, đau đầu, mệt lả do say nắng, ngay lập tức cần chuyển bệnh nhân vào chỗ mát, chườm mát, quạt mát để hạ thân nhiệt tại chỗ. Nếu bệnh nhân tỉnh táo, cần cho bệnh nhân uống nước có oresol để cân bằng điện giải. Cố gắng đặt bệnh nhân nằm phẳng trên nền cứng để tránh bệnh nhân bị ngã hoặc là bị chấn thương thứ phát.
Trong trường hợp bệnh nhân có hôn mê, co giật hoặc là trào ngược, cần cho bệnh nhân nằm nghiêng trái nếu mà bệnh nhân còn có thể tự thở được.
Còn nếu bệnh nhân trong tình trạng nặng hơn nữa, thậm chí là ngừng tim, cần tiến hành sơ cứu theo hướng dẫn hồi sức tim phổi và xử trí cấp cứu phù hợp.
Song song với xử trí sơ cứu tại chỗ, cần gọi 115 hoặc các đơn vị cấp cứu để có thể hỗ trợ để chuyển bệnh nhân đến bệnh viện hoặc là cơ sở y tế gần nhất.
Thời tiết nắng nóng, cơ thể tiết mồ hôi nhiều kéo theo mất nước, muối rất lớn. Vì thế, trong thời tiết nắng nóng cần uống đủ nước, tránh mất nước và muối khi làm việc ngoài trời nóng. Tốt nhất nên sử dụng oresol pha nước uống để bù nước, điện giải.
Ngày 15/6, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Quảng Ngãi thông tin bác sĩ của Khoa Nhi hô hấp đã nội soi gắp một con đỉa còn sống trong khí quản bé gái 8 tuổi (trú tại xã Thanh Bồng, Quảng Ngãi).
Cháu bé được đưa đến bệnh viện trong tình trạng khàn tiếng, ho nhiều và khó thở. Qua thăm khám, bác sĩ nhận định trong đường thở của bé gái có dị vật nên chỉ định nội soi để lấy ra ngoài. Qua nội soi, bác sĩ phát hiện con đỉa còn sống trú ngụ trong khí quản của bệnh nhi này. Khi được gắp ra ngoài, con đỉa dài đến 12cm.
Theo Bác sĩ CKII Huỳnh Duy Thám, Trưởng Khoa Nhi hô hấp (Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Quảng Ngãi), gia đình cho biết cách đây ít lâu cháu bé đi tắm suối nên có thể con đỉa đã xâm nhập vào đường thở và tiếp tục phát triển.
Đây là trường hợp dị vật đường thở đặc biệt nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, con đỉa có thể tiếp tục hút máu, phát triển kích thước, gây bít tắc đường thở, dẫn đến suy hô hấp nặng, thậm chí đe dọa tính mạng của trẻ.
Bác sĩ khuyến cáo, khi trẻ có các biểu hiện như ho dai dẳng, khàn tiếng, khó thở, ho ra máu hoặc cảm giác vướng trong cổ họng sau khi đi tắm sông, suối… phụ huynh cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời.
Ngày 21/5, UBND xã Dương Minh Châu (Tây Ninh) cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ chó becgie tấn công khiến bé trai 11 tuổi bị thương nặng, phải nhập viện cấp cứu.
Nạn nhân là em V.T.P. (11 tuổi, học sinh Trường Tiểu học Suối Đá A). Sau vụ việc, gia đình đã đưa em đến Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) điều trị. Hiện sức khỏe của em P. tạm thời ổn định, nhưng vẫn cần tiếp tục theo dõi, chăm sóc y tế.
Trước đó, chiều 17/5, trong lúc chơi ở khu vực gần nhà, em P. bất ngờ bị một con chó becgie lao tới tấn công. Sự việc diễn ra quá nhanh khiến nạn nhân không kịp phản ứng hay bỏ chạy.
Con chó liên tục cắn vào nhiều vị trí trên cơ thể em, gây ra các vết thương nghiêm trọng. Phát hiện vụ việc, người dân cùng gia đình nhanh chóng đưa nạn nhân đi cấp cứu.
Không chỉ lo lắng về sức khỏe của con, gia đình em P. còn gặp áp lực lớn về chi phí điều trị. Theo lãnh đạo địa phương, gia đình nạn nhân thuộc diện khó khăn, cha mẹ làm lao động tự do, thu nhập bấp bênh. Việc điều trị cho em tại TPHCM trở thành gánh nặng lớn.
Trước hoàn cảnh trên, UBND xã Dương Minh Châu phối hợp với Ban Giám hiệu Trường Tiểu học Suối Đá A cùng các đoàn thể địa phương tổ chức thăm hỏi, động viên gia đình nạn nhân.
Tại buổi thăm hỏi, địa phương hỗ trợ bước đầu gần 17 triệu đồng nhằm giúp gia đình có thêm điều kiện trang trải chi phí điều trị và chăm sóc em P. trong thời gian hồi phục.
Qua vụ việc, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân nâng cao trách nhiệm trong quản lý vật nuôi, đặc biệt với các giống chó lớn, hung dữ. Chủ nuôi cần tiêm phòng dại định kỳ, xích giữ và đeo rọ mõm khi đưa chó ra nơi công cộng để bảo đảm an toàn.
Ngày 8/7, Bệnh viện Bạch Mai làm việc với đoàn chuyên gia Dự án thúc đẩy đào tạo ECMO tại Việt Nam thuộc Trung tâm ECMO, Viện An ninh sức khỏe Nhật Bản (Japan Institute for Health Security - JIHS), nhằm đánh giá kết quả sau một năm triển khai và thống nhất kế hoạch mở rộng chương trình đào tạo trong thời gian tới.
Đoàn chuyên gia Nhật Bản do TS. Tatsuki Uemura, Giám đốc Trung tâm ECMO, Trưởng dự án, dẫn đầu. Phía Bệnh viện Bạch Mai có PGS.TS. Đào Xuân Cơ, Giám đốc bệnh viện, cùng lãnh đạo các đơn vị chuyên môn tham dự.
Tại buổi làm việc, TS. Tatsuki Uemura đánh giá cao quá trình hợp tác giữa JIHS và Bệnh viện Bạch Mai trong lĩnh vực hồi sức tích cực, đặc biệt là đào tạo và phát triển kỹ thuật ECMO tại Việt Nam. Ông cũng chúc mừng Bệnh viện Bạch Mai đưa cơ sở Ninh Bình vào hoạt động.
Mục tiêu của dự án là xây dựng chương trình đào tạo ECMO chuẩn hóa cho đội ngũ đa chuyên ngành, gồm bác sĩ, điều dưỡng và kỹ sư lâm sàng, góp phần nâng cao năng lực điều trị bệnh nhân nặng.
Theo các chuyên gia JIHS, mặc dù kỹ thuật ECMO đã được triển khai tại nhiều bệnh viện lớn ở Việt Nam, việc chuẩn hóa đào tạo vẫn là yêu cầu cần thiết do quá trình vận hành đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa để xử trí các biến chứng và tình huống cấp cứu phức tạp.
Sau năm đầu triển khai, dự án đã tổ chức hội thảo và chương trình đào tạo mô phỏng ECMO vào tháng 1/2026 với 248 đại biểu tham dự trực tiếp và 263 đại biểu trực tuyến. Ê-kíp ECMO của Bệnh viện Bạch Mai sau thời gian đào tạo tại Nhật Bản đã trực tiếp tham gia giảng dạy khóa mô phỏng cho 38 cán bộ y tế thuộc nhiều chuyên ngành.
Phát biểu tại buổi làm việc, PGS.TS. Đào Xuân Cơ cho biết sự hợp tác với các chuyên gia Nhật Bản đã góp phần quan trọng trong quá trình đưa kỹ thuật ECMO vào Việt Nam.
Theo ông, năm 2008, khi ECMO vẫn là kỹ thuật mới và chưa được triển khai tại Việt Nam, ông có cơ hội sang Nhật Bản đào tạo, làm việc cùng các chuyên gia ECMO, bác sĩ hồi sức hô hấp và kỹ sư lâm sàng tại Bệnh viện NCGM (nay là Viện An ninh sức khỏe Nhật Bản - JIHS).
Đây là nền tảng quan trọng giúp Bệnh viện Bạch Mai từng bước xây dựng đội ngũ nhân lực và triển khai kỹ thuật ECMO.
Sau quá trình đào tạo tại Nhật Bản, PGS.TS. Đào Xuân Cơ cùng ê-kíp Bệnh viện Bạch Mai đã triển khai thành công kỹ thuật ECMO, trong đó có những ca ECMO đầu tiên tại Việt Nam.
Thành công này đánh dấu bước phát triển mới của lĩnh vực hồi sức tích cực, mở ra thêm lựa chọn điều trị cho các bệnh nhân suy hô hấp, suy tuần hoàn nặng.
Trong giai đoạn dịch cúm A/H1N1 bùng phát năm 2009, ECMO đã được áp dụng trong điều trị một số trường hợp suy hô hấp nguy kịch, viêm cơ tim, tổn thương tim nặng và các bệnh lý tim phổi phức tạp, góp phần nâng cao khả năng cứu chữa người bệnh.
Đến nay, ECMO đã trở thành kỹ thuật thường quy tại Bệnh viện Bạch Mai. Bệnh viện cũng tham gia đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho nhiều cơ sở y tế trên cả nước, góp phần hình thành mạng lưới ECMO tại Việt Nam.
Theo kế hoạch, dự án sẽ tiếp tục được mở rộng theo ba giai đoạn: xây dựng đội ngũ nòng cốt tại miền Bắc với Bệnh viện Bạch Mai là trung tâm; mở rộng đào tạo tại miền Nam trong năm 2026; sau đó triển khai tại miền Trung vào năm 2027, hướng tới hình thành mạng lưới đào tạo ECMO chuẩn hóa trên toàn quốc.
PGS.TS. Đào Xuân Cơ cũng cho biết Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình với quy mô 1.000 giường bệnh đã đi vào hoạt động và bắt đầu triển khai các kỹ thuật chuyên sâu, trong đó có ECMO. Bệnh viện kỳ vọng cơ sở này sẽ trở thành trung tâm đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho các địa phương trong khu vực.
Buổi làm việc khẳng định định hướng tiếp tục hợp tác giữa Bệnh viện Bạch Mai và JIHS trong đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và phát triển nguồn nhân lực hồi sức tích cực, góp phần nâng cao chất lượng điều trị bệnh nhân nặng tại Việt Nam.
ECMO là gì?
ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) là kỹ thuật tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể dành cho bệnh nhân suy tim hoặc suy hô hấp nặng.
Hệ thống ECMO giúp trao đổi oxy và loại bỏ khí CO₂ thay cho tim, phổi trong thời gian tạm thời, tạo điều kiện để các cơ quan này hồi phục hoặc chờ điều trị tiếp theo. Đây là kỹ thuật hồi sức chuyên sâu, đòi hỏi trang thiết bị hiện đại và ê-kíp đa chuyên ngành được đào tạo bài bản.
