Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) vừa có công văn gửi Sở y tế các tỉnh, thành phố về việc dự phòng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, người lao động trước tác động của nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn.
Theo dự báo của Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, năm 2026 do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, từ đầu năm 2026 đến nay điều kiện khô nóng đã xuất hiện sớm với số ngày nắng nóng gia tăng, khả năng tiếp tục xuất hiện nhiều đợt và gay gắt hơn trung bình nhiều năm.
Lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến từ 10%-40% trên phạm vi cả nước; dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ.
Đây được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước sạch cho sinh hoạt và ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, người lao động.
Để chủ động bảo vệ sức khỏe người dân và phòng chống dịch, bệnh trong mùa nắng nóng, thời gian qua Cục Phòng bệnh đã xây dựng các tài liệu: Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe mùa nắng nóng cho cộng đồng và người lao động”; Hướng dẫn xử lý nước hộ gia đình bằng các biện pháp đơn giản.
Theo Cục Phòng bệnh, các tài liệu này nhằm giúp người dân có những kiến thức cơ bản trong việc thực hiện các biện pháp xử trí, dự phòng một số vấn đề sức khỏe thường gặp trong mùa nắng nóng, cũng như biết cách áp dụng các biện pháp xử lý nước đơn giản để có nước sạch sử dụng tạm thời cho mục đích sinh hoạt trong mùa khô hạn thiếu nước.
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, vào mùa nắng nóng có thể gặp phải một số vấn đề sức khỏe thường gặp là: Say nắng, say nóng hoặc đột quỵ do nóng.
Nguyên nhân chủ yếu là do phải tiếp xúc quá lâu hoặc làm việc trong môi trường nắng nóng, nhiệt độ cao hoặc cũng có thể do thay đổi nhiệt độ môi trường đột ngột.
Một số đối tượng có nguy cơ cao gồm: Người già, trẻ nhỏ và phụ nữ có thai. Những người làm việc, luyện tập với cường độ cao ở ngoài trời nắng lâu hoặc trong môi trường nóng bức: người lao động nông nghiệp, công nhân làm việc ở các lò gạch, lò luyện gang thép, v.v. Những người mắc các bệnh mạn tính: tăng huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, đái tháo đường…
Biểu hiện của các vấn đề sức khỏe thường gặp trong mùa nắng nóng phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc với nắng nóng, mức độ tăng thân nhiệt của cơ thể.
Mức độ nhẹ có thể gây mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt, tăng nhịp tim, tăng nhịp thở, hồi hộp đánh trống ngực, chuột rút.
Mức độ nặng khiến đau đầu dữ dội, khó thở tăng dần, cảm giác buồn nôn hoặc nôn, yếu hoặc liệt nửa người, co giật, ngất xỉu hoặc hôn mê, trụy tim mạch (tim đập nhanh, huyết áp tụt, …) và có thể tử vong.
Khi gặp vấn đề sức khỏe do nắng nóng, tùy theo mức độ biểu hiện mà cần nhanh chóng áp dụng những biện pháp xử trí phù hợp như sau:
Mức độ nhẹ cần chuyển ngay nạn nhân vào chỗ mát, thoáng gió. Nới lỏng quần áo hoặc cởi bỏ bớt quần áo bên ngoài của nạn nhân. Sau đó, lau cơ thể nạn nhân bằng khăn mát hoặc có thể dội nước mát vào cơ thể nạn nhân rồi lau khô.
Đặt khăn thấm nước mát hoặc nước đá tại các vị trí như vùng nách, vùng bẹn, hai bên cổ để giúp nhanh chóng giảm nhiệt độ cơ thể. Nếu nạn nhân uống được nước, cho uống từng ngụm nhỏ nước mát.
Tốt nhất là uống nước có bổ sung muối và khoáng chất như nước Oresol pha đúng liều lượng theo hướng dẫn sử dụng. Nếu nạn nhân bị chuột rút, cần xoa bóp nhẹ nhàng vùng cơ bị chuột rút.
Lưu ý không để cho nhiều người vây quanh nạn nhân. Sau khoảng 10 – 15 phút các biểu hiện sẽ giảm dần.
Nếu nạn nhân có các biểu hiện ở mức độ nặng, cần gọi ngay cấp cứu 115 hoặc nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Lưu ý trong quá trình vận chuyển thường xuyên chườm mát cho nạn nhân.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế khuyến cáo hạn chế đi ra ngoài trời nắng trong những ngày nắng nóng, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều.
Những người đang ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp không nên đi ra ngoài trời nắng đột ngột mà cần phải có một khoảng thời gian để cơ thể thích nghi với môi trường bên ngoài bằng cách tăng nhiệt độ điều hòa trong phòng hoặc ngồi nghỉ trong bóng mát trước khi đi ra ngoài trời. Mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, thấm mồ hôi.
Tăng cường ăn các loại rau xanh và hoa quả, nên có món canh trong bữa ăn hàng ngày. Đặc biệt cần uống tối thiếu 1,5 – 2 lít nước/ngày. Nên uống thành nhiều lần trong ngày, không nên uống quá nhiều nước trong một lần.
Cùng với đó, cần rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng và sức chống chịu của bản thân với điều kiện thời tiết nắng nóng.
Đối với những người phải làm việc trong thời tiết nắng nóng, Bộ Y tế khuyến cáo cần bố trí thời gian làm việc vào những lúc trời mát mẻ như vào sáng sớm hoặc chiều muộn. Hạn chế thời gian làm việc trong môi trường nhiệt độ cao.
Nếu bắt buộc phải làm việc thì không nên làm việc quá lâu trong môi trường nóng bức, tránh các hoạt động thể lực quá sức.
Nên định kỳ sau khoảng 45 phút đến 1 giờ làm việc thì nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát trong khoảng thời gian từ 15 – 20 phút. Hạn chế tối đa diện tích tiếp xúc của ánh nắng lên cơ thể đặc biệt là vùng vai gáy.
Sử dụng phương tiện bảo hộ cá nhân phù hợp khi làm việc ngoài trời nắng như quần áo bảo hộ lao động, mũ, nón, kính.
Mặc quần áo rộng, thoáng mát và thấm mồ hôi. Có thể sử dụng thêm các loại kem chống nắng. Không sử dụng các loại đồ uống có cồn.
Cần uống nước đều đặn trong suốt thời gian làm việc. Đặc biệt cần uống thêm các loại nước có bổ sung thêm muối và khoáng chất như Oresol đối với những người bị mất nhiều mồ hôi trong quá trình làm việc, khi uống nước cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất.
Thực hiện các biện pháp làm thoáng mát nơi làm việc như sử dụng mái che, các tấm phản chiếu nhiệt, vật liệu cách nhiệt, hệ thống phun nước, phun sương, lắp đặt hệ thống điều hòa, hệ thống quạt thông gió phù hợp.
Trao đổi thêm với Người Đưa Tin, BS.Nguyễn Huy Hoàng – thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết, Điều hòa là thiết bị thiết yếu trong nắng nóng, nhưng dùng sai cách có thể gây hại.
Nhiệt độ phòng nên duy trì 25–28 độ C. Mức chênh lệch với ngoài trời chỉ nên 5–8 độ để tránh sốc nhiệt khi ra vào. Để quá lạnh dễ gây viêm đường hô hấp và co mạch.
Nhiều người có thói quen dùng chế độ “Dry” để tiết kiệm điện. Tuy nhiên, chế độ này làm khô không khí mạnh, có thể gây khô da, khô mắt và kích ứng đường hô hấp. Trong đa số trường hợp, nên dùng chế độ làm lạnh thông thường.
Không nên ngồi phòng điều hòa liên tục nhiều giờ. Sau khoảng 2 tiếng, nên ra ngoài hoặc mở cửa để cơ thể thích nghi. Tổng thời gian sử dụng ban ngày nên giới hạn ở mức vừa phải.
Trẻ nhỏ cần nhiệt độ cao hơn, khoảng 26–28 độ C và mặc đồ mỏng dài tay. Người cao tuổi nên tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Trước khi ra ngoài, nên đứng ở cửa vài phút để cơ thể thích nghi.
Một nguy cơ ít được chú ý là tích tụ khí CO2 trong phòng kín. Khi đóng cửa bật điều hòa suốt đêm, nồng độ CO2 có thể tăng cao, gây mệt mỏi, đau đầu và giảm chất lượng giấc ngủ.
Một người trưởng thành có thể thải ra hơn 100 lít CO2 trong khi ngủ. Nếu phòng không thông gió, không khí sẽ nhanh chóng trở nên ngột ngạt.
Máy lọc không khí không loại bỏ được CO2. Cây xanh trong phòng cũng không giúp cải thiện đáng kể vào ban đêm.
Giải pháp đơn giản được bác sĩ chỉ ra là hé cửa sổ định kỳ hoặc sử dụng quạt thông gió. Với phòng kín hoàn toàn, nên lắp hệ thống cấp gió tươi hoặc quạt hút để đảm bảo lưu thông không khí.
Theo China Times, một người đàn ông 45 tuổi ở thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), vừa phải nhập viện cấp cứu sau khi ăn trứng cá chép suối.
Ban đầu, người đàn ông không có biểu hiện bất thường ngay sau bữa ăn. Tuy nhiên, khoảng 5 giờ sau, ông bắt đầu xuất hiện cơn đau quặn bụng dữ dội, buồn nôn, nôn ói, tê môi, sau đó tiêu chảy liên tục và vã mồ hôi lạnh. Người bệnh nhanh chóng được đưa đến Bệnh viện số 1 trực thuộc Đại học Chiết Giang để cấp cứu.
Sau khi thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị ngộ độc ciguatera (độc tố ciguatoxin) do ăn trứng cá. Đây là loại ngộ độc hiếm gặp nhưng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh, trong khi hiện nay thế giới vẫn chưa có thuốc giải độc đặc hiệu.
Bác sĩ Lục Viễn Cường, Trưởng khoa Cấp cứu của Bệnh viện số 1 trực thuộc Đại học Chiết Giang cho biết cá chép suối là loài cá được người dân địa phương sử dụng làm thực phẩm khá phổ biến. Tuy nhiên, trứng của loài cá này có thể chứa độc tố ciguatoxin - loại độc tố thần kinh rất nguy hiểm.
Cá chép suối (được người dân địa phương gọi là "cá mú suối" vì có hoa văn giống cá mú) là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ngộ độc do ăn trứng cá tại tỉnh Chiết Giang. Từ tháng 5 đến tháng 9 hàng năm là mùa sinh sản của loài này, cũng là thời điểm trứng cá có độc tính mạnh nhất.
Ông nhấn mạnh ciguatoxin có khả năng chịu nhiệt rất cao nên việc nấu chín cũng không thể phá hủy độc tố. Đến nay vẫn chưa có thuốc giải độc đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là xử trí triệu chứng và hỗ trợ người bệnh.
Ciguatoxin thường tích tụ nhiều ở nội tạng cá, nhưng cũng có thể hiện diện ở các bộ phận khác như trứng cá. Đây là loại độc tố không màu, không mùi, không thể nhận biết bằng mắt thường hoặc ngửi mùi, chịu nhiệt tốt, khó bị phá hủy khi nấu chín, chiên, hấp hay nướng.
Người bị ngộ độc thường xuất hiện triệu chứng trong vòng 12 giờ sau khi ăn, bao gồm: Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, tê môi, tê lưỡi hoặc tê miệng, đau đầu, chóng mặt, hạ huyết áp. Trong một số trường hợp hiếm gặp, người bệnh có thể bị co giật. Đáng chú ý, các triệu chứng thần kinh có thể kéo dài nhiều tuần, nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
Theo các chuyên gia sức khỏe, để bảo vệ tính mạng cho bản thân và gia đình, tuyệt đối không được chủ quan trong việc lựa chọn và chế biến thủy, hải sản. Không ăn thử trứng của các loài cá cảnh, cá lạ chưa từng biết. Bỏ qua các loại hải sản có màu sắc sặc sỡ hoặc hình thù kỳ dị.
Ưu tiên các loại cá, mực, tôm quen thuộc và còn tươi mới. Tuyệt đối không ăn hải sản đã ươn, có mùi hôi, vì lúc này vi khuẩn đã phân hủy đạm thành các chất độc (như histamine) gây ngộ độc và dị ứng nặng.
Ngay khi có bất kỳ dấu hiệu tê môi, nôn mửa sau bữa ăn, cần nhanh chóng gây nôn (nếu còn tỉnh táo) và đưa ngay nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu, tuyệt đối không tự ý chữa bằng các mẹo dân gian.
Vì mong kiểm soát đường huyết mà không phải dùng thuốc lâu dài, một người đàn ông 43 tuổi ở Hà Nội đã thử uống nước sắc từ lá ổi theo "mẹo" truyền miệng trên mạng xã hội. Sau 3 tháng, kết quả không như kỳ vọng, thậm chí tình trạng sức khỏe còn xấu đi rõ rệt.
Thông tin ban đầu ông N.V.H. được chẩn đoán mắc tiểu đường trong một lần khám sức khỏe định kỳ. Ban đầu, đường huyết lúc đói của ông ở mức 8,1 mmol/L. Dù đã thay đổi chế độ ăn uống, chỉ số này vẫn chưa về ngưỡng an toàn.
Lo ngại phải dùng thuốc lâu dài, ông tham gia các hội nhóm về tiểu đường trên mạng và tiếp cận nhiều chia sẻ cho rằng chỉ cần uống nước lá ổi hằng ngày có thể giúp hạ đường huyết.
Tin vào phương pháp "tự nhiên", ông bắt đầu nấu nước từ khoảng 20 lá ổi mỗi ngày để uống thay nước lọc, đồng thời tự ý ngưng tuân thủ điều trị theo hướng dẫn bác sĩ.
Sau một thời gian, ông xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, khát nước liên tục và sụt cân nhanh. Ban đầu, ông cho rằng đây là dấu hiệu tích cực của việc "giảm đường".
Tuy nhiên, khi được gia đình khuyên đi kiểm tra lại, kết quả khiến ông bất ngờ: đường huyết lúc đói đã tăng lên hơn 11 mmol/L. Không chỉ vậy, ông còn được phát hiện có tổn thương đáy mắt, tăng huyết áp và nhiều biến chứng liên quan đến tiểu đường.
Theo bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, trường hợp của ông H. không phải là cá biệt. Thực tế lâm sàng cho thấy không ít bệnh nhân mới phát hiện tiểu đường đã vội bỏ qua phác đồ điều trị để tìm đến các phương pháp truyền miệng như uống lá ổi, lá xoài hoặc các loại thảo dược khác với kỳ vọng có thể "chữa khỏi" bệnh.
Theo bác sĩ, xét dưới góc độ dược lý hiện đại, lá ổi có chứa nhiều flavonoid, đặc biệt là quercetin hoạt chất được cho là có khả năng ức chế enzym α-glucosidase, từ đó làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate và hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn.
Một số nghiên cứu quy mô nhỏ cũng từng ghi nhận trà lá ổi có thể giúp cải thiện chỉ số đường huyết và HbA1c ở nhóm người tiền tiểu đường. Tại Nhật Bản, trà lá ổi còn được lưu hành như một sản phẩm hỗ trợ sức khỏe dưới dạng thực phẩm chức năng.
Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại vẫn chưa đủ mạnh để coi lá ổi là một phương pháp điều trị tiểu đường. Phần lớn nghiên cứu còn hạn chế về quy mô, thời gian theo dõi ngắn và chưa chuẩn hóa được hàm lượng hoạt chất.
Đặc biệt, với bệnh nhân tiểu đường type 1, việc tự ý thay thế insulin bằng các loại thảo dược như lá ổi là vô cùng nguy hiểm. Đây là thể bệnh mà cơ thể gần như không còn khả năng sản xuất insulin; nếu không được điều trị bằng insulin đầy đủ có thể dẫn đến nhiễm toan ceton, hôn mê và đe dọa tính mạng.
Bác sĩ Phạm Việt Hoàng, nguyên giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Trung ương (Hà Nội) cũng chia sẻ với Vietnamnet, theo quan điểm y học cổ truyền, lá ổi là dược liệu quen thuộc, có nhiều hoạt chất sinh học có lợi, nhưng hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị của bác sĩ.
Việc sử dụng các loại thảo dược không đúng cách hoặc không kiểm soát liều lượng có thể gây rối loạn tiêu hóa, tương tác thuốc, thậm chí làm tăng nguy cơ hạ đường huyết khi dùng chung với thuốc điều trị tiểu đường.
Thực tế, nhiều bệnh nhân do quá tin vào các phương pháp dân gian đã tự ý ngừng thuốc, chuyển sang dùng hoàn toàn thảo dược, dẫn đến tình trạng bệnh diễn tiến nặng và xuất hiện biến chứng.
Theo các chuyên gia, lá ổi chỉ nên được xem như một yếu tố hỗ trợ trong chế độ ăn uống lành mạnh, kết hợp vận động, theo dõi đường huyết thường xuyên và tuân thủ điều trị theo chỉ định y khoa.
"Tiểu đường là bệnh mạn tính cần được quản lý lâu dài bằng các phương pháp đã được chứng minh hiệu quả. Người bệnh có thể sử dụng thêm các sản phẩm hỗ trợ nếu muốn, nhưng cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng," bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.
Sự cố y tế nghiêm trọng đã xảy ra trên du thuyền MV Hondius (Hà Lan) trong hành trình từ Argentina đến Cape Verde, khiến 3 người tử vong và 3 người khác rơi vào tình trạng nguy kịch.
Ngay khi tình huống khẩn cấp xuất hiện ngoài khơi Cape Verde, Tổ chức Y tế Thế giới đã nhanh chóng can thiệp, xác nhận một ca dương tính với hantavirus và phối hợp triển khai sơ tán y tế khẩn cấp.
Hiện hantavirus được xem là nguyên nhân chính gây tử vong, trong khi các cơ quan chức năng đang khẩn trương kiểm soát nguy cơ lây lan trên tàu.
Các nghiên cứu cho thấy hantavirus đã tồn tại từ nhiều thế kỷ, với các đợt bùng phát từng ghi nhận tại châu Á và châu Âu. Ở Đông bán cầu, virus này thường gây sốt xuất huyết kèm suy thận; trong khi đến đầu những năm 1990, một chủng mới xuất hiện ở tây nam nước Mỹ đã gây ra bệnh hô hấp cấp tính nguy hiểm, nay được biết đến là hội chứng phổi do hantavirus.
Căn bệnh này từng gây chú ý khi bà Betsy Arakawa qua đời tại New Mexico sau khi nhiễm virus.
Hiện các cơ quan chức năng vẫn đang điều tra ổ dịch trên tàu, bao gồm xét nghiệm phòng thí nghiệm và phân tích dịch tễ. Đồng thời, việc giải trình tự virus cũng được triển khai nhằm xác định nguồn lây và đặc điểm của tác nhân gây bệnh.
Hantavirus chủ yếu lây sang người thông qua tiếp xúc với loài gặm nhấm như chuột, chuột cống hay chuột đồng, hoặc nước tiểu, nước bọt, phân của chúng, đặc biệt khi các chất này bị xáo trộn và phát tán trong không khí, làm tăng nguy cơ hít phải. Con người thường phơi nhiễm trong môi trường sinh sống như nhà ở, cabin hoặc nhà kho, nhất là khi dọn dẹp những không gian kín, kém thông gió hoặc khám phá khu vực có dấu hiệu chuột.
Theo WHO, dù hiếm gặp, hantavirus cũng có thể lây trực tiếp từ người sang người.
Nhiễm hantavirus có thể diễn tiến rất nhanh và đe dọa tính mạng. Giai đoạn đầu, bệnh thường khởi phát với các triệu chứng dễ nhầm lẫn với cúm như sốt, ớn lạnh, đau cơ và đau đầu. Theo Sonja Bartolome, việc phân biệt hantavirus với cúm ở thời điểm này là vô cùng khó khăn.
Các dấu hiệu của hội chứng phổi do hantavirus thường xuất hiện sau 1–8 tuần kể từ khi tiếp xúc với loài gặm nhấm nhiễm bệnh. Khi bệnh nặng lên, người bệnh có thể bị tức ngực, khó thở do phổi tích tụ dịch.
Virus này chủ yếu lây sang người qua việc tiếp xúc hoặc hít phải bụi chứa nước tiểu, nước bọt hay phân của chuột, chuột cống hoặc chuột đồng.
Ngoài thể bệnh về phổi, hantavirus còn gây ra sốt xuất huyết kèm hội chứng thận, thường xuất hiện sau 1–2 tuần phơi nhiễm. Theo CDC, tỷ lệ tử vong của hội chứng phổi khoảng 35%, trong khi thể sốt xuất huyết dao động từ 1% đến 15%, tùy theo chủng virus.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hoặc thuốc chữa khỏi hantavirus, song việc phát hiện sớm và chăm sóc y tế kịp thời có thể cải thiện đáng kể khả năng sống sót của người bệnh.
Dù đã được nghiên cứu trong nhiều năm, theo bác sĩ Michelle Harkins, vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải, bao gồm lý do vì sao bệnh có thể nhẹ ở một số người nhưng lại rất nghiêm trọng ở người khác, cũng như cơ chế hình thành kháng thể. Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục theo dõi bệnh nhân trong thời gian dài với kỳ vọng tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả.
"Vẫn còn rất nhiều điều bí ẩn," bà nói, đồng thời nhấn mạnh rằng yếu tố tiếp xúc với loài gặm nhấm đóng vai trò then chốt trong nguy cơ lây nhiễm.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo biện pháp hiệu quả nhất để phòng tránh hantavirus là hạn chế tiếp xúc với loài gặm nhấm và chất thải của chúng. Khi dọn dẹp khu vực có nguy cơ, cần sử dụng găng tay bảo hộ và dung dịch tẩy rửa có chứa clo.
Đáng lưu ý, các chuyên gia cảnh báo không nên quét hoặc hút bụi phân chuột, vì hành động này có thể khiến virus phát tán vào không khí, làm tăng nguy cơ hít phải và lây nhiễm.
Nhìn lại lịch sử, hantavirus từng gây ám ảnh cho hơn 3.000 binh sĩ Liên Hợp Quốc trong Chiến tranh Triều Tiên. Mãi đến năm 1978, các nhà khoa học mới lần đầu phân lập được chủng Hantaan tại Hàn Quốc, mở ra bước ngoặt trong việc giải mã nguyên nhân các đợt bùng phát trước đó.
Đến năm 1993, một ổ dịch hô hấp nghiêm trọng tại Mỹ được xác định do chủng Sin Nombre – một trong những biến thể nguy hiểm nhất của hantavirus. Chỉ hai năm sau, các ca hội chứng phổi do hantavirus (HPS) đầu tiên cũng được ghi nhận tại Argentina, cho thấy phạm vi lây lan ngày càng mở rộng.
Gần đây, cái chết của bà Betsy Arakawa tại New Mexico vào năm 2025 sau khi tiếp xúc với phân chuột một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về mối nguy âm thầm từ loại virus này.
Dù rất hiếm khi lây trực tiếp từ người sang người, hantavirus vẫn xuất hiện rải rác trên toàn cầu, đặc biệt ở châu Á, châu Âu và Tây Nam Mỹ—những khu vực có nhiều loài gặm nhấm mang mầm bệnh. Sự cố trên du thuyền MV Hondius cũng cho thấy nguy cơ tiềm ẩn từ chuột trên các phương tiện di chuyển đường dài.
Trong bối cảnh du lịch quốc tế sôi động, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo cần kiểm tra kỹ nơi lưu trú, bịt kín các khe hở, sử dụng khẩu trang N95 và chất khử trùng khi dọn dẹp khu vực có dấu hiệu chuột. Quan trọng nhất vẫn là tránh tiếp xúc với chất thải của loài gặm nhấm, trong không gian kín hoặc kém thông gió.
