Trong ba ngày 24, 25 và 26/5, những ngày đầu tiên của đợt nắng nóng diện rộng, nhiệt độ ngoài trời tại Hà Nội ghi nhận cao hơn 40 độ C, thực tế nhiều thời điểm lên tới gần 50 độ C.
Trong ngày 25/5, đặc biệt vào buổi tối, nhiều người dân tại Hà Nội phản ánh khu vực của mình mất điện. Trên các diễn đàn, sự cố mất điện đột ngột được nhiều người chia sẻ khiến người dân rơi vào tình huống bất tiện, đảo lộn sinh hoạt.
Chị Ngọc Hân, cư dân khu đô thị Văn Phú (phường Kiến Hưng, Hà Nội), cho biết khu vực nhà chị mất điện 2 lần chỉ trong buổi sáng ngày 25/5 mà không có thông báo trước. Theo chị, gia đình sử dụng cửa cuốn nên rất may đã mở cửa từ sớm, nếu không trẻ nhỏ có thể bị kẹt trong nhà.
Trong khi đó, nhiều hộ dân khu vực ngoại thành phản ánh tình trạng mất điện xảy ra giữa đêm cuối tuần qua khi thời tiết nắng nóng. Điện lực thông báo nguyên nhân do sự cố và phải mất khoảng 2 tiếng mới khắc phục xong.
Đặc biệt trong tối 25/5, tình trạng mất điện cục bộ xảy ra tại một số khu vực nội thành và ngoại thành Hà Nội. Đáng chú ý, trong cùng một khu vực có nơi mất điện nhưng khu vực lân cận vẫn hoạt động bình thường.
Theo ghi nhận, nhiều khu vực đã được khôi phục cấp điện ngay sau đó. Nhiều ý kiến cho rằng nhu cầu sử dụng điện tăng cao trong đợt nắng nóng có thể khiến một số điểm trên lưới điện bị quá tải cục bộ.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) cho biết nắng nóng gay gắt kéo dài với nhiệt độ cao đã làm cho nhu cầu sử dụng các thiết bị điện, đặc biệt là các thiết bị điện để làm mát của khách hàng gia tăng.
Bên cạnh đó, nhiều thiết bị điện ở ngoài trời đã phải chịu đựng môi trường nhiệt độ cao cả ngày dài, một số đường dây, trạm biến áp vận hành bị quá tải ở một số thời điểm tiềm ẩn nguy cơ quá tải cục bộ.
Đơn vị điện lực nhấn mạnh đây không phải là cắt điện theo kế hoạch mà là biện pháp xử lý kỹ thuật phát sinh nhằm đảm bảo an toàn cho hệ thống điện. “Khi phát hiện nguy cơ gây sự cố trên lưới, việc xử lý ngay là bắt buộc. Do đó, gián đoạn cung cấp điện tạm thời là khó tránh khỏi”, đại diện EVNHANOI cho biết.
Cũng theo đơn vị này, đợt nắng nóng gay gắt kéo dài nhiều ngày qua đã khiến nhu cầu sử dụng điều hòa tăng mạnh, dẫn đến nguy cơ quá tải cục bộ tại nhiều khu vực. Hiện nay, EVNHANOI đã tạm hoãn toàn bộ các kế hoạch cắt điện đã lên lịch khi nhiệt độ ngoài trời trên 36 độ C.
Đại diện Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội khẳng định đang tiếp tục tăng cường giám sát vận hành, từ Trung tâm điều độ, các trạm biến áp 110kV đến từng tuyến phố, khu dân cư, lực lượng đang duy trì trạng thái ứng trực 24/24h.
“Đồng thời tăng cường giám sát vận hành, kiểm tra thiết bị và chủ động xử lý các nguy cơ quá tải nhằm bảo đảm dòng điện phục vụ sinh hoạt, sản xuất kinh doanh của người dân thủ đô luôn được duy trì ổn định, an toàn”, đại diện EVNHANOI chia sẻ.
Theo báo cáo, trong những ngày nắng nóng kéo dài vừa qua, nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn TP Hà Nội liên tục tăng cao, gây áp lực lớn lên hệ thống vận hành điện.
Theo ghi nhận, công suất đỉnh (Pmax) được thiết lập lúc 21h30 ngày 25/5 là 6.203 MW – cao nhất lịch sử – và tăng 3,4% so với công suất đỉnh năm 2025 (5.992MW). Sản lượng điện năng tiêu thụ ngày 25/5 cũng đạt 125,87 triệu kWh, tăng 2,4% so với sản lượng điện tiêu thụ đỉnh của năm 2025 (122,84 triệu kWh). Các chỉ số đều thiết lập mốc kỷ lục mới chưa từng có.
Trước đó, trong 2 ngày cuối tuần 23 và 24/5, mặc dù nhiều cơ quan, công sở và trường học nghỉ hoạt động nhưng TP Hà Nội vẫn ghi nhận mức tiêu thụ điện tăng cao do thời tiết nắng nóng gay gắt.
Nhu cầu sử dụng điều hòa, quạt mát và các thiết bị làm lạnh trong sinh hoạt gia đình, dịch vụ và kinh doanh tăng mạnh đã khiến phụ tải điện toàn thành phố tiếp tục duy trì ở mức cao.
Trong 5 ngày (20/5 – 24/5), sản lượng điện trên toàn địa bàn Hà Nội đạt hơn 509 triệu kWh, tăng 21,62% so với cùng kỳ năm 2025 (đạt hơn 419 triệu kWh). Trong đó, mức đỉnh ghi nhận vào ngày 24/5 đạt xấp xỉ 109,9 triệu kWh.
Đơn vị điện lực cho biết đỉnh phụ tải năm 2025 rơi vào tháng 8 thì năm nay sản lượng điện tiêu thụ đã tăng mạnh ngay từ đầu mùa nắng nóng, cho thấy áp lực lên hệ thống điện có thể đến sớm hơn, kéo dài hơn và khó dự báo hơn nếu thời tiết tiếp tục diễn biến cực đoan trong thời gian tới.
Nếu nắng nóng kéo dài và bước vào các ngày làm việc với nhu cầu sử dụng điều hòa tiếp tục gia tăng, phụ tải điện toàn thành phố hoàn toàn có thể tiếp tục tiến sát hoặc vượt các mốc cao trước đây.
EVNHANOI khuyến cáo người dân sử dụng điện tiết kiệm, hợp lý để giảm áp lực cho hệ thống điện trong giờ cao điểm. Theo đó, người dân nên cài đặt điều hòa từ 26 độ C trở lên, kết hợp dùng quạt, hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn và tắt các thiết bị không cần thiết để vừa tiết kiệm chi phí sinh hoạt, vừa góp phần giảm nguy cơ quá tải cục bộ trong mùa hè.
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng 4 vừa qua, Việt Nam nhập khẩu khoảng 543.100 tấn hạt điều với kim ngạch gần 943 triệu USD. Đây là mức nhập khẩu lớn nhất từng ghi nhận trong một tháng, cao gấp hơn hai lần giá trị xuất khẩu điều cùng kỳ.
Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp trong nước đã chi gần 2,2 tỷ USD để nhập khẩu 1,3 triệu tấn hạt điều, tăng 23% về khối lượng và tăng 32% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Giá nhập khẩu bình quân đạt gần 1.704 USD mỗi tấn, tăng 7,6%.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu điều có dấu hiệu chững lại. Riêng tháng 4, Việt Nam xuất khẩu khoảng 61.100 tấn hạt điều, thu về 433 triệu USD. Tính chung 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,3 tỷ USD với sản lượng khoảng 186.600 tấn.
So với cùng kỳ năm 2025, xuất khẩu điều giảm 4,6% về sản lượng và giảm 3% về giá trị, dù giá xuất khẩu bình quân tăng gần 2%, lên gần 6.934 USD mỗi tấn.
Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), Việt Nam hiện chiếm khoảng 80% lượng điều nhân xuất khẩu toàn cầu. Tuy nhiên, ngành điều trong nước chủ yếu mạnh ở khâu chế biến, còn nguồn nguyên liệu nội địa chỉ đáp ứng một phần nhỏ nhu cầu sản xuất.
Đại diện một doanh nghiệp nhập khẩu điều tại TP HCM cho biết lượng điều thô nhập về tăng mạnh do đang vào cao điểm thu mua nguyên liệu từ Campuchia và châu Phi. Năm nay nguồn cung từ nhiều nước dồi dào hơn, trong khi giá quốc tế tăng khiến kim ngạch nhập khẩu lập kỷ lục.
"Các doanh nghiệp Việt đang đóng vai trò trung tâm chế biến điều của thế giới. Điều thô nhập về sẽ được bóc tách, rang sấy, chế biến rồi tái xuất sang Mỹ, châu Âu và Trung Đông", vị này nói.
Nhiều năm qua, diện tích điều trong nước liên tục thu hẹp do nông dân chuyển sang các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn. Bên cạnh đó, năng suất thấp và vùng nguyên liệu già cỗi khiến nguồn cung khó đáp ứng nhu cầu của ngành chế biến.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Campuchia tiếp tục là nguồn cung hạt điều lớn nhất cho Việt Nam, chiếm 51,7% tổng kim ngạch nhập khẩu. Tiếp theo là Tanzania với 19,9%, Bờ Biển Ngà 11,9% và Nigeria 1,9%.
Nguồn cung từ nhiều thị trường tăng mạnh trong những tháng đầu năm, đặc biệt Bờ Biển Ngà và Nigeria khi kim ngạch nhập khẩu lần lượt tăng 5,4 lần và 4,2 lần so với cùng kỳ năm trước. Hạt điều hiện là mặt hàng nông sản có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất cả nước trong 4 tháng đầu năm nay.
Sắc xanh lan tỏa trên thị trường chứng khoán trong phiên giao dịch hôm nay (7-5), giúp chỉ số VN-Index bật tăng gần 18 điểm (+0,94%), tạm dừng ở mốc 1.909 điểm khi chốt phiên.
Đáng chú ý, chỉ tháng 4 qua, VN-Index đã tăng hơn 10%. Phản ánh tâm lý của nhà đầu tư trước tin vui về việc chứng khoán Việt Nam được Tổ chức FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21-9-2026, trở thành chất xúc tác thúc đẩy sự chuyển dịch của dòng tiền theo hướng chọn lọc và chuyên nghiệp hơn.
Tuy nhiên đà tăng này mang tính phân hóa rõ rệt, khi phần lớn đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, riêng nhóm Vingroup đã đóng góp hơn 186 điểm. Trong khi đó nhiều nhóm cổ phiếu khác diễn biến kém tích cực hơn, chủ yếu đi ngang hoặc điều chỉnh.
Thanh khoản thị trường không đồng thuận với đà tăng. Giá trị giao dịch bình quân trong tháng vừa qua chỉ đạt khoảng 26.300 tỉ đồng/phiên, giảm 22% so với tháng liền trước, phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền và xu hướng đầu tư có chọn lọc, thay vì lan tỏa rộng.
Diễn biến này khiến hiệu suất thực tế của nhà đầu tư có độ lệch đáng kể so với chỉ số. Có thể hiểu dù thị trường tăng mạnh về mặt điểm số, nhưng không nhiều nhà đầu tư thực sự hưởng lợi tương xứng.
Khi thị trường Việt Nam tiến tới thị trường mới nổi thứ cấp, dòng tiền bắt đầu dịch chuyển theo những tiêu chí khắt khe hơn, trạng thái chọn lọc cao hơn, thay vì vận động theo diện rộng. Với nhà đầu tư cá nhân tự quản lý danh mục, sân chơi mới không còn dễ, không phải vì thiếu thông tin, mà vì thiếu hệ thống để xử lý thông tin.
Trong bối cảnh đó, dữ liệu một năm của nhiều quỹ mở cổ phiếu trên Fmarket - nền tảng phân phối quỹ mở lớn nhất Việt Nam - vẫn đang ghi nhận mức sinh lời 30-49%, vượt đáng kể mức tăng thực tế của thị trường nếu loại trừ nhóm cổ phiếu dẫn dắt.
Đáng chú ý, 5 quỹ mở có hiệu suất tốt bậc nhất lần lượt gồm: VNDAF (49%), MAGEF (44%%), BVFED (39%), VDEF (38%) và DCDS (37%).
Kết quả này đến từ cách tiếp cận có hệ thống của quỹ khi phân bổ linh hoạt giữa các nhóm ngành, chủ động điều chỉnh tỉ trọng theo chu kỳ và tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt.
Bà Trần Thị Hồng Tươi, CFA - Trưởng Phòng Quản lý danh mục, Công ty Quản lý Quỹ Mirae Asset Việt Nam, cho biết bên cạnh việc nắm giữ dài hạn các cổ phiếu vốn hóa lớn, quỹ còn phân bổ một phần danh mục vào nhóm cổ phiếu có tính động lượng (Momentum Trading Portfolio), đó là những cổ phiếu vừa và nhỏ có những chuyển biến tích cực trong kết quả kinh doanh và được ủng hộ bởi điều kiện thị trường.
Nhiều quỹ mở ghi nhận lợi nhuận 1 năm trên 30% - Nguồn: Fmarket
Dòng vốn ngoại được kỳ vọng có thể sớm chảy mạnh vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi chỉ còn hơn bốn tháng nữa, cổ phiếu Việt sẽ chính thức được đưa vào các rổ chỉ số của FTSE.
Theo phía Chứng khoán VNDirect, lượng vốn hút về có thể đạt khoảng 1 - 1,5 tỉ USD từ các quỹ đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các quỹ ETF (dạng quỹ mô phỏng theo chỉ số chứng khoán).
Bà Nguyễn Hoài Thu, CFA - Phó tổng giám đốc Công ty Quản lý Quỹ VinaCapital, nhận định việc nâng hạng thị trường chứng khoán không chỉ là một cột mốc mang tính kỹ thuật, mà còn là bước chuyển quan trọng về cấu trúc dòng vốn và chất lượng.
"Giúp tăng chiều sâu cho thị trường chứng khoán, khắc phục tình trạng nhà đầu tư cá nhân chiếm khoảng 90% giao dịch như hiện nay. Sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức, với dòng vốn ổn định, sẽ góp phần làm giảm biến động thị trường, nâng cao tính bền vững và chất lượng giao dịch", bà Thu nhấn mạnh.
Theo chuyên gia, khi thị trường ngày càng vận hành theo chuẩn tổ chức, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về những nhà đầu tư có hệ thống phân tích và kỷ luật quản lý danh mục. Những người thiếu hành trang sẽ khó theo kịp nhịp vận động, dễ bị hụt hơi trong cuộc đua gay cấn về lợi nhuận.
Thị trường kim loại quý vừa chứng kiến một phiên giao dịch đầy biến động khi giá bạc bất ngờ đảo chiều mạnh sau chuỗi tăng kéo dài sáu phiên liên tiếp. Trong phiên ngày 14/5, bạc từng leo lên vùng 88,48 USD/ounce - mức cao nhất trong 2 tháng - trước khi lao dốc xuống quanh 84,55 USD chỉ vài giờ sau đó.
Mức giảm gần 4 USD khiến bạc mất động lực tăng ngắn hạn, đồng thời tạo ra sự đối lập rõ rệt với vàng. Trong khi bạc rung lắc dữ dội, giá vàng chỉ giảm chưa tới 0,3%, cho thấy dòng tiền trên thị trường đang có sự phân hóa mạnh.
Diễn biến này nhanh chóng làm dấy lên lo ngại về khả năng kim loại quý bước vào một nhịp điều chỉnh sâu hơn. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng cú giảm của bạc phản ánh nhiều hơn những thay đổi trong kỳ vọng kinh tế vĩ mô thay vì sự suy yếu của xu hướng dài hạn.
Vì sao bạc giảm mạnh hơn vàng?
Để hiểu vì sao bạc lại nhạy cảm hơn vàng trong những phiên giao dịch đầy biến động, cần nhìn vào cấu trúc nhu cầu cốt lõi của kim loại này. Vàng gần như phụ thuộc hoàn toàn vào tâm lý tích trữ tài sản và trú ẩn an toàn. Bạc lại mang một sứ mệnh kép, vừa là tiền tệ vừa là nguyên liệu sản xuất không thể thiếu.
Theo dữ liệu từ báo cáo của Silver Institute, khoảng 55% nhu cầu bạc trên toàn cầu hiện nay phục vụ trực tiếp cho lĩnh vực công nghiệp. Kim loại này có mặt ở khắp mọi nơi, từ tấm pin năng lượng mặt trời, linh kiện xe điện, chip bán dẫn cho đến các thiết bị y tế công nghệ cao. Phần còn lại mới dành cho nhu cầu đầu tư và tích trữ vật chất.
Chính “vai trò kép” này khiến bạc thường biến động mạnh hơn vàng trong những giai đoạn thị trường lo ngại về lãi suất và tăng trưởng kinh tế. Khi kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất suy yếu, triển vọng sản xuất công nghiệp cũng chịu áp lực vì chi phí vốn tăng cao. Điều đó khiến giới đầu tư nhanh chóng cắt giảm phần “định giá công nghiệp” trong giá bạc.
Đó chính xác là những gì đã diễn ra trong phiên giao dịch ngày 14/5. Lực bán tháo xuất hiện không phải vì bạc mất đi giá trị trú ẩn, mà vì thị trường nhận ra động cơ công nghiệp của kim loại này đang phải đối mặt với những cơn gió ngược từ chính sách tiền tệ.
Cú sốc lạm phát khiến thị trường đổi kỳ vọng
Nguyên nhân trực tiếp bóp nghẹt kỳ vọng sản xuất đến từ 3 báo cáo kinh tế quan trọng của Mỹ được công bố liên tiếp. Các dữ liệu này đã dội một gáo nước lạnh vào hy vọng nới lỏng chính sách tiền tệ. Lạm phát tiêu dùng trong tháng 4 bất ngờ tăng lên 3,8%, mức cao nhất kể từ tháng 5/2023.
Tình hình ở mảng bán buôn còn căng thẳng hơn. Chỉ số giá sản xuất vọt lên 6% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức đỉnh kể từ cuối năm 2022. Cú sốc lớn nhất nằm ở chi phí năng lượng khi giá xăng tăng tới 15,6%, buộc các doanh nghiệp phải đẩy gánh nặng chi phí sang vai người tiêu dùng. Đồng thời, doanh số bán lẻ vẫn duy trì đà tăng 0,5%, cho thấy sức mua chưa hề suy kiệt.
Hệ quả là thị trường tài chính đã phải định giá lại toàn bộ lộ trình của Fed. Công cụ CME FedWatch cho thấy giới giao dịch đã hoàn toàn xóa bỏ kịch bản hạ lãi suất trong năm 2026. Thậm chí, gần một phần ba thị trường đang đặt cược vào khả năng lãi suất sẽ còn tiếp tục tăng trước khi năm nay khép lại.
Đây là môi trường đặc biệt bất lợi đối với bạc. Đồng USD mạnh lên khiến kim loại này trở nên đắt đỏ hơn với người mua toàn cầu, trong khi lãi suất cao làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lợi suất.
Không chỉ chịu sức ép từ Mỹ, thị trường bạc còn đối mặt lực cản lớn từ châu Á. Ấn Độ vừa nâng thuế nhập khẩu vàng và bạc từ 6% lên 15% nhằm bảo vệ đồng rupee và dự trữ ngoại hối. Động thái này có thể làm suy yếu nhu cầu mua vàng bạc vật chất tại một trong những thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới.
Trong khi đó, giới đầu tư toàn cầu vẫn giữ tâm lý thận trọng trước cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Các thông tin về khả năng cắt giảm thuế đối với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa giúp cải thiện phần nào kỳ vọng thương mại, nhưng sự thiếu rõ ràng về quy mô và thời điểm thực hiện khiến dòng tiền vẫn chưa sẵn sàng quay trở lại mạnh mẽ với nhóm kim loại công nghiệp.
Chu kỳ tăng giá của bạc đã kết thúc?
Tính đến 7h ngày 15/5, giá bạc giao dịch quanh mức 83,5 USD/ounce, tiếp tục giảm nhẹ so với phiên trước đó. Dù vậy, nhiều tổ chức vẫn cho rằng nền tảng dài hạn của bạc chưa thay đổi. Theo Silver Institute, thị trường bạc toàn cầu năm 2026 dự kiến thiếu hụt khoảng 46,3 triệu ounce. Đây là năm thứ sáu liên tiếp nhu cầu vượt sản lượng khai thác.
Nguồn cung bạc hiện vẫn bị giới hạn do phần lớn sản lượng là sản phẩm phụ từ các mỏ đồng, chì và kẽm, khiến việc mở rộng khai thác không thể diễn ra nhanh chóng dù giá tăng cao. Trong khi đó, nhu cầu công nghiệp dài hạn vẫn được hỗ trợ bởi quá trình chuyển đổi năng lượng, mở rộng sản xuất xe điện và sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI.
Ngoài ra, những cú sốc năng lượng toàn cầu liên quan đến eo biển Hormuz tiếp tục làm gia tăng áp lực lạm phát. Đây là dạng lạm phát phía cung mà công cụ lãi suất của Fed khó có thể xử lý triệt để. Điều đó đồng nghĩa các tài sản thực như vàng và bạc vẫn giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phòng vệ dài hạn của giới đầu tư.
Hiện tại, thị trường bạc đang bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất khi phải cân bằng giữa áp lực lãi suất ngắn hạn và triển vọng thiếu hụt nguồn cung kéo dài trong nhiều năm tới.
