Ngày 26-5, một đoàn nghị sĩ Mỹ do Hạ nghị sĩ Michael Baumgartner, thành viên Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, làm trưởng đoàn đã có các cuộc gặp với quan chức cấp cao Việt Nam tại Hà Nội.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, tại Văn phòng Chính phủ, đoàn gặp Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang. Trong Nhà Quốc hội, đoàn được Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh tiếp, còn tại trụ sở Bộ Ngoại giao là Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung.
Trong các cuộc gặp, phía Việt Nam khẳng định sự coi trọng đối với quan hệ Việt – Mỹ và tầm quan trọng của ngoại giao qua kênh nghị viện, đồng thời nhấn mạnh đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ và chính sách quốc phòng “4 không”.
Trao đổi về hợp tác quốc phòng song phương, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Phan Văn Giang đề nghị hai bên tiếp tục thúc đẩy các cơ chế đối thoại, tham vấn quốc phòng cũng như tăng cường hợp tác đào tạo, thương mại quốc phòng và các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm.
Ông đặc biệt nhấn mạnh hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh là điểm sáng có ý nghĩa nhân văn sâu sắc trong quan hệ hai nước. Đề nghị Mỹ tiếp tục dành nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với Việt Nam trong xử lý chất độc da cam/dioxin, rà phá bom mìn, hỗ trợ người khuyết tật và tìm kiếm quân nhân mất tích.
Với Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, ông đề nghị hai bên tiếp tục triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ngày càng thực chất và đi vào chiều sâu, cũng như thúc đẩy trao đổi đoàn cấp cao và giữa các cơ quan Quốc hội.
Đáp lại, các nghị sĩ Mỹ cho rằng đối thoại thường xuyên, thẳng thắn và xây dựng giữa hai cơ quan lập pháp có ý nghĩa quan trọng trong tăng cường hiểu biết, củng cố lòng tin, xử lý phù hợp các vấn đề còn khác biệt. Mỹ sẵn sàng tiếp tục phối hợp, thúc đẩy và đón các đoàn Quốc hội Việt Nam sang thăm, làm việc tại nước này trong thời gian tới.
Khẳng định Việt Nam coi Mỹ là đối tác có tầm quan trọng hàng đầu, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đề nghị Mỹ tiếp tục thúc đẩy hợp tác kinh tế – thương mại theo hướng cân bằng, công bằng, hài hòa lợi ích.
Bên cạnh đó, ông đề nghị mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng, giáo dục – đào tạo, giao lưu nhân dân và khắc phục hậu quả chiến tranh.
Về các cuộc điều tra theo Mục 301 của Mỹ liên quan đến vấn đề dư thừa công suất sản xuất công nghiệp và lao động cưỡng bức, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định Việt Nam không có chính sách tạo dư thừa công suất sản xuất công nghiệp, không sử dụng lao động cưỡng bức.
Ông đồng thời đề nghị phía Mỹ xem xét khách quan, công bằng, phù hợp với thực tiễn hợp tác kinh tế – thương mại giữa hai nước.
Phía Việt Nam cũng nhấn mạnh thời gian qua đã tích cực hoàn thiện khuôn khổ pháp luật và tăng cường thực thi trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, qua đó góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh, phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng đề nghị hai bên tiếp tục duy trì các kênh trao đổi thường xuyên, xây dựng để xử lý phù hợp các vấn đề còn khác biệt, trên tinh thần tôn trọng thể chế chính trị, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau và phù hợp với khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện.
Bộ Ngoại giao Việt Nam sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan của Mỹ, trong đó có Quốc hội Mỹ, để thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác cùng có lợi, đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Tại các cuộc gặp, đoàn nghị sĩ Mỹ khẳng định coi trọng quan hệ với Việt Nam – vốn được lưỡng đảng tại Quốc hội nước này quan tâm và coi trọng – đồng thời đánh giá cao vai trò của Việt Nam tại khu vực.
Các nghị sĩ Mỹ cho rằng kinh tế – thương mại tiếp tục là động lực quan trọng của quan hệ song phương. Đoàn cũng ghi nhận nỗ lực của hai bên trong trao đổi, đàm phán nhằm xử lý các vấn đề thương mại, trong đó có vấn đề thuế quan, theo hướng cân bằng, phù hợp với lợi ích của cả hai nước.
Các nghị sĩ khẳng định ủng hộ tăng cường giao lưu nhân dân, hợp tác giữa các bang, địa phương của Mỹ với các địa phương Việt Nam, qua đó góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ song phương.
Nhân dịp gặp, phía Việt Nam và đoàn nghị sĩ Mỹ cũng trao đổi về một số vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm, trong đó có tình hình tại châu Á – Thái Bình Dương, các điểm nóng khu vực, vấn đề an ninh năng lượng, an ninh hàng hải và hàng không.
Về vấn đề Biển Đông, hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không; bảo đảm các tuyến hàng hải quốc tế được thông suốt; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.
Các nghị sĩ Mỹ khẳng định ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế và tiếp tục phối hợp với Việt Nam tại các diễn đàn khu vực, quốc tế.
Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ tới Bắc Kinh vào ngày 14/5 giờ địa phương để gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm thảo luận về thương mại giữa hai nước. Ông Trump cho biết 2 nhà lãnh đạo cũng sẽ có một “cuộc nói chuyện dài” về Iran và các chủ đề khác.
Tại căn cứ Andrews, Tổng thống Mỹ đã lên chuyên cơ Không lực Một để bắt đầu chuyến công du.
Chuyến công du tuần này - chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump kể từ năm 2017 - sẽ bao gồm các cuộc hội đàm cấp cao với ông Tập vào ngày 14 và 15/5, cùng nhiều hoạt động khác như quốc yến và tiệc trà.
Mối quan hệ thương mại giữa 2 nước, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc dự kiến sẽ nằm trong chương trình nghị sự của lãnh đạo hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Liên quan tới các vấn đề đối ngoại, ông Trump cho biết Mỹ không cần sự hỗ trợ từ Trung Quốc về xung đột ở Iran.
“Tôi không nghĩ chúng tôi cần bất kỳ sự giúp đỡ nào về Iran. Chúng tôi sẽ thắng theo cách này hay cách khác. Chúng tôi sẽ thắng bằng biện pháp hòa bình hoặc cách khác”, ông Trump nói với các phóng viên khi rời Nhà Trắng.
Tại Bắc Kinh, an ninh đã được tăng cường để đảm bảo an toàn cho các hoạt động trong chuyến công du của ông Trump, theo AFP.
Nhà Trắng cho biết ông Trump sẽ tới Trung Quốc cùng một nhóm đông đảo các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ hàng đầu, bao gồm tỷ phú Elon Musk của Tesla và tỷ phú Tim Cook của Apple.
Theo các nguồn tin, chính quyền ông Trump hy vọng sẽ bắt đầu quá trình thành lập một “Hội đồng Thương mại” với Trung Quốc nhằm giải quyết các khác biệt giữa hai nước.
Trong một bài đăng trên tài khoản X vào ngày 16/5, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi cho biết cơ chế kiểm soát mới đối với eo biển Hormuz phù hợp với chủ quyền quốc gia của Iran đồng thời đảm bảo an ninh thương mại quốc tế.
“Trong khuôn khổ chủ quyền quốc gia và việc đảm bảo an ninh thương mại quốc tế, Iran đã chuẩn bị một cơ chế chuyên nghiệp để quản lý giao thông ở eo biển Hormuz dọc theo một tuyến đường được chỉ định, cơ chế này sẽ sớm được công bố”, ông nói.
Ông Azizi nhắc lại chính sách của Iran về việc cho phép các tàu thuyền hợp tác với Iran đi qua tuyến đường thủy chiến lược này và lệnh cấm đối với các quốc gia thù địch dựa trên cơ chế mới.
“Trong quy trình này, chỉ các tàu thương mại và các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi từ nó”, ông Azizi nhấn mạnh.
Ông Azizi cho biết tuyến đường được chỉ định sẽ tiếp tục đóng cửa đối với các nhà vận hành của cái gọi là “chiến dịch Tự do”, chiến dịch do Mỹ phát động nhằm hộ tống quân sự cho tàu thuyền thương mại quá cảnh qua eo biển Hormuz.
“Các khoản phí cần thiết sẽ được thu đối với các dịch vụ chuyên biệt được cung cấp theo cơ chế này”, ông chỉ ra.
Để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ - Israel, Lực lượng Vũ trang Iran đã phát động các hoạt động tấn công bằng tên lửa cùng máy bay không người lái hàng ngày nhằm vào các địa điểm do Israel kiểm soát cũng như các căn cứ quân sự, tài sản của Mỹ trên khắp khu vực Trung Đông.
Hơn nữa, Iran đã trả đũa bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt.
Vào ngày 8/4, tức là 40 ngày sau khi cuộc chiến nổ ra, một lệnh ngừng bắn tạm thời do Pakistan làm trung gian giữa Iran và Mỹ đã có hiệu lực. Các cuộc đàm phán sau đó đã diễn ra tại thủ đô Islamabad của Pakistan nhưng đã dừng lại trước khi đạt được một thỏa thuận do các yêu sách của cả hai bên khác biệt quá lớn.
Ali Nikzad, Phó Chủ tịch Quốc hội Iran, hồi đầu tháng này cho biết Iran sẽ không bao giờ rút lui khỏi các quyền cố hữu của mình ở eo biển Hormuz, đồng thời cho biết thêm rằng cơ quan lập pháp này dự kiến thông qua một đạo luật mới đưa ra một quy chế pháp lý mới cho tuyến đường huyết mạch này, quy chế đó không chỉ giải quyết các điều kiện của Cộng hòa Hồi giáo mà còn tính đến các quy tắc của luật pháp quốc tế cũng như quyền lợi của các quốc gia láng giềng.
Theo dự luật, ông nói thêm, các tàu của Israel sẽ không được phép đi qua eo biển dưới bất kỳ hình thức nào. Ông cũng nhấn mạnh rằng Iran sẽ không cho phép tàu của các quốc gia thù địch, đặc biệt là Mỹ, đi qua tuyến đường thủy này.
Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton và thượng nghị sĩ John Cornyn hôm 26/5 bước vào vòng bầu cử thứ hai, sau khi không người nào giành quá 50% phiếu trong cuộc bỏ phiếu sơ bộ hồi tháng 3 để chọn ứng viên đại diện cho đảng Cộng hòa tại bang Texas tranh cử vào Thượng viện Mỹ.
Ông Cornyn và các đồng minh, trong đó có lãnh đạo Cộng hòa tại Thượng viện, suốt nhiều tháng qua đã tìm cách thuyết phục Tổng thống Donald Trump ủng hộ thượng nghị sĩ đương nhiệm này. Họ lập luận rằng ông Paxton sẽ là ứng viên yếu hơn trước đối thủ đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Tuy nhiên, ông Trump hoài nghi về lòng trung thành của Cornyn và cuối cùng chọn đứng về phía ông Paxton, gọi Tổng chưởng lý Texas là "chiến binh MAGA đích thực". Ông Paxton hôm 26/5 nói trên sóng truyền hình rằng sự ủng hộ của ông Trump là "tiêu chuẩn vàng".
Tuyên bố hậu thuẫn của ông Trump được coi là động lực thúc đẩy nhóm cử tri MAGA bỏ phiếu cho Paxton, giúp ông này giành 64% số phiếu, áp đảo hoàn toàn so với 36% của Cornyn.
Cornyn tối 26/5 thừa nhận thất bại và cho biết sẽ ủng hộ Paxton trong cuộc bầu cử tháng 11.
Với kết quả này, Paxton sẽ đối đầu với ứng viên đảng Dân chủ James Talarico trong cuộc bầu cử giữa kỳ, cuộc đua có thể trở thành tâm điểm trong cuộc chiến giành quyền kiểm soát Thượng viện.
Đây là trường hợp mới nhất một ứng viên được Tổng thống Trump hậu thuẫn hạ bệ một nghị sĩ đương nhiệm. Tổng thống Mỹ đang nỗ lực loại bỏ những nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm mà ông cho là "không đủ trung thành".
Trong tháng này, ông Trump đã ủng hộ các đối thủ đánh bại hạ nghị sĩ Thomas Massie ở Kentucky, thượng nghị sĩ Bill Cassidy ở Louisiana và một số thượng nghị sĩ bang Indiana trong vòng sơ bộ của đảng Cộng hòa.
Ông Paxton và các đồng minh đã bắt đầu chuẩn bị cho cuộc đối đầu với Talarico. Lone Star Liberty PAC, siêu ủy ban hành động chính trị ủng hộ Paxton, đã tung quảng cáo truyền hình trong đó Tổng thống Trump gọi Talarico là "người kỳ quặc" và nhấn mạnh hàng loạt phát ngôn trước đây của ông này về Chúa và chủng tộc.
Ông Talarico, thuộc giáo hội Trưởng Lão, từng gây chú ý khi nói "Chúa là phi nhị nguyên giới". Trong cuộc phỏng vấn với Semafor năm ngoái, ông bảo vệ phát biểu này, cho rằng về mặt thần học, quan điểm Chúa vượt lên trên giới tính không gây tranh cãi.
Talarico nói cách diễn đạt của ông có thể khiến một số người khó chịu, nhưng lập luận này phù hợp với Kinh Thánh, khi Thánh Phaolô viết rằng trong Đấng Christ "không còn nam hay nữ".
Talarico tối 26/5 đã chỉ trích Paxton, gọi Tổng chưởng lý Texas là "chính trị gia tham nhũng nhất nước Mỹ".
"Kiểu tham nhũng đó là sự mục ruỗng ở lõi của hệ thống đổ vỡ này. Đó là lý do chúng ta không đủ tiền chi trả mọi thứ. Đó là lý do chúng ta không thể vươn lên dù làm việc chăm chỉ đến đâu", ông Talarico nói. Ông Paxton chưa phản hồi lời chỉ trích này.
Cuộc bầu cử tại Texas được dự báo sẽ tốn kém, trong bối cảnh một số thượng nghị sĩ Cộng hòa cảnh báo đảng có thể phải chi nhiều tiền hơn để hậu thuẫn Paxton trong cuộc đua với Talarico.
Ứng viên Dân chủ Talarico đã huy động được hơn 40 triệu USD, chi phần lớn số tiền này để thắng một cuộc cạnh tranh gay gắt trong vòng sơ bộ. Báo cáo cho thấy chiến dịch của ông còn gần 10 triệu USD trong tài khoản vào cuối tháng 3. Paxton đã huy động được 7,6 triệu USD, và chiến dịch của ông còn 2,3 triệu USD tính đến ngày 6/5.
