Ngày 26-5, một đoàn nghị sĩ Mỹ do Hạ nghị sĩ Michael Baumgartner, thành viên Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, làm trưởng đoàn đã có các cuộc gặp với quan chức cấp cao Việt Nam tại Hà Nội.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, tại Văn phòng Chính phủ, đoàn gặp Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang. Trong Nhà Quốc hội, đoàn được Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh tiếp, còn tại trụ sở Bộ Ngoại giao là Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung.
Trong các cuộc gặp, phía Việt Nam khẳng định sự coi trọng đối với quan hệ Việt – Mỹ và tầm quan trọng của ngoại giao qua kênh nghị viện, đồng thời nhấn mạnh đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ và chính sách quốc phòng “4 không”.
Trao đổi về hợp tác quốc phòng song phương, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Phan Văn Giang đề nghị hai bên tiếp tục thúc đẩy các cơ chế đối thoại, tham vấn quốc phòng cũng như tăng cường hợp tác đào tạo, thương mại quốc phòng và các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm.
Ông đặc biệt nhấn mạnh hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh là điểm sáng có ý nghĩa nhân văn sâu sắc trong quan hệ hai nước. Đề nghị Mỹ tiếp tục dành nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với Việt Nam trong xử lý chất độc da cam/dioxin, rà phá bom mìn, hỗ trợ người khuyết tật và tìm kiếm quân nhân mất tích.
Với Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, ông đề nghị hai bên tiếp tục triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ngày càng thực chất và đi vào chiều sâu, cũng như thúc đẩy trao đổi đoàn cấp cao và giữa các cơ quan Quốc hội.
Đáp lại, các nghị sĩ Mỹ cho rằng đối thoại thường xuyên, thẳng thắn và xây dựng giữa hai cơ quan lập pháp có ý nghĩa quan trọng trong tăng cường hiểu biết, củng cố lòng tin, xử lý phù hợp các vấn đề còn khác biệt. Mỹ sẵn sàng tiếp tục phối hợp, thúc đẩy và đón các đoàn Quốc hội Việt Nam sang thăm, làm việc tại nước này trong thời gian tới.
Khẳng định Việt Nam coi Mỹ là đối tác có tầm quan trọng hàng đầu, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đề nghị Mỹ tiếp tục thúc đẩy hợp tác kinh tế – thương mại theo hướng cân bằng, công bằng, hài hòa lợi ích.
Bên cạnh đó, ông đề nghị mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng, giáo dục – đào tạo, giao lưu nhân dân và khắc phục hậu quả chiến tranh.
Về các cuộc điều tra theo Mục 301 của Mỹ liên quan đến vấn đề dư thừa công suất sản xuất công nghiệp và lao động cưỡng bức, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định Việt Nam không có chính sách tạo dư thừa công suất sản xuất công nghiệp, không sử dụng lao động cưỡng bức.
Ông đồng thời đề nghị phía Mỹ xem xét khách quan, công bằng, phù hợp với thực tiễn hợp tác kinh tế – thương mại giữa hai nước.
Phía Việt Nam cũng nhấn mạnh thời gian qua đã tích cực hoàn thiện khuôn khổ pháp luật và tăng cường thực thi trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, qua đó góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh, phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng đề nghị hai bên tiếp tục duy trì các kênh trao đổi thường xuyên, xây dựng để xử lý phù hợp các vấn đề còn khác biệt, trên tinh thần tôn trọng thể chế chính trị, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau và phù hợp với khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện.
Bộ Ngoại giao Việt Nam sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan của Mỹ, trong đó có Quốc hội Mỹ, để thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác cùng có lợi, đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Tại các cuộc gặp, đoàn nghị sĩ Mỹ khẳng định coi trọng quan hệ với Việt Nam – vốn được lưỡng đảng tại Quốc hội nước này quan tâm và coi trọng – đồng thời đánh giá cao vai trò của Việt Nam tại khu vực.
Các nghị sĩ Mỹ cho rằng kinh tế – thương mại tiếp tục là động lực quan trọng của quan hệ song phương. Đoàn cũng ghi nhận nỗ lực của hai bên trong trao đổi, đàm phán nhằm xử lý các vấn đề thương mại, trong đó có vấn đề thuế quan, theo hướng cân bằng, phù hợp với lợi ích của cả hai nước.
Các nghị sĩ khẳng định ủng hộ tăng cường giao lưu nhân dân, hợp tác giữa các bang, địa phương của Mỹ với các địa phương Việt Nam, qua đó góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ song phương.
Nhân dịp gặp, phía Việt Nam và đoàn nghị sĩ Mỹ cũng trao đổi về một số vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm, trong đó có tình hình tại châu Á – Thái Bình Dương, các điểm nóng khu vực, vấn đề an ninh năng lượng, an ninh hàng hải và hàng không.
Về vấn đề Biển Đông, hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không; bảo đảm các tuyến hàng hải quốc tế được thông suốt; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.
Các nghị sĩ Mỹ khẳng định ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế và tiếp tục phối hợp với Việt Nam tại các diễn đàn khu vực, quốc tế.
Cơ quan Quản lý Quân dịch Mỹ (SSS), đơn vị phụ trách cơ sở dữ liệu những công dân là nam giới có thể được gọi nhập ngũ trong tình huống khẩn cấp, đã gửi đề xuất quy định mới về "tự động đăng ký" cho Văn phòng Thông tin và Các vấn đề Quy định thuộc Nhà Trắng hồi cuối tháng 3 và đang chờ phê duyệt cuối cùng.
Quy định này dựa vào Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng cho năm tài khóa 2026, được Tổng thống Donald Trump ký ban hành vào tháng 12/2025, trong đó yêu cầu chuyển từ cơ chế đăng ký theo sự chủ động của cá nhân sang tự động thông qua tích hợp dữ liệu liên bang.
Mỹ chưa kích hoạt lệnh gọi nhập ngũ bắt buộc kể từ năm 1973 và từ đó chỉ tuyển những người tình nguyện ký hợp đồng phục vụ trong quân đội. Dù vậy, SSS vẫn duy trì hệ thống đăng ký nghĩa vụ quân sự để sẵn sàng trong trường hợp khẩn cấp.
Quy định mới dự kiến có hiệu lực từ tháng 12. SSS nói quy định "tự động đăng ký" này nhằm đơn giản hóa thủ tục và cho phép chính quyền liên bang điều chỉnh nguồn lực, chuyển chi phí từ các hoạt động tuyên truyền, vận động sang các mục tiêu củng cố năng lực sẵn sàng chiến đấu và huy động lực lượng.
Hệ thống tuyển quân của Mỹ được thiết lập từ năm 1917 dưới thời tổng thống Woodrow Wilson sau khi nước này tham gia Thế chiến I. Chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc đã được đình chỉ vào năm 1975 dưới thời tổng thống Gerald Ford.
Đến năm 1980, tổng thống Jimmy Carter đưa ra cơ chế danh sách dự phòng là SSS để đảm bảo Mỹ có khả năng huy động quân số nhanh chóng trong trường hợp khẩn cấp.
Hiện nay, hầu hết nam công dân Mỹ và người nhập cư trong độ tuổi 18-25 phải tự đăng ký vào danh sách sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự trong vòng 30 ngày kể từ sinh nhật 18 tuổi. Họ cũng có thể đăng ký muộn đến trước khi tròn 26 tuổi. Những người không đăng ký có thể bị coi là vi phạm luật liên bang, đối mặt với các hình phạt như không đủ điều kiện tham gia các chương trình phúc lợi liên bang, bị phạt tới 250.000 USD hoặc tối đa 5 năm tù.
Tuy nhiên, tỷ lệ đăng ký đã giảm trong những năm gần đây, một phần do tùy chọn đăng ký bị loại khỏi các mẫu đơn vay vốn sinh viên liên bang từ năm 2022, vốn trước đó chiếm khoảng 1/4 số lượt đăng ký.
Với quy định mới, nam giới sẽ được tự động đưa vào hệ thống trong vòng 30 ngày sau khi đủ 18 tuổi, thông qua việc kết nối với các nguồn dữ liệu liên bang.
Tổng thống Mỹ không thể đơn phương quyết định áp dụng lệnh gọi nhập ngũ bắt buộc mà cần sự phê chuẩn của quốc hội. Nhà Trắng cho biết việc khôi phục chế độ nghĩa vụ quân sự "không phải là kế hoạch hiện tại", dù vẫn để ngỏ các phương án trong tương lai.
AFP dẫn lời Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist cho biết một hành khách nước này đã xét nghiệm dương tính với biến thể Andes của vi rút Hanta, và tình hình của bệnh nhân đang xấu đi. Người bệnh xuất hiện các triệu chứng nghi nhiễm trong lúc trên chuyến bay sơ tán do chính phủ Pháp tổ chức. Bốn hành khách Pháp khác đi cùng chuyến có kết quả âm tính, nhưng sẽ được xét nghiệm lại sau đó, theo Bộ trưởng Rist."Điều quan trọng là hành động ngay từ đầu và cắt đứt chuỗi lây truyền. Đó là điều mà chúng tôi đang cùng Thủ tướng thực hiện, đặc biệt với sắc lệnh vừa được ban hành cho phép chúng tôi tăng cường những biện pháp cách ly đối với trường hợp tiếp xúc và để bảo vệ cộng đồng", bà Rist cho biết và nói thêm rằng nước Pháp sẵn sàng ứng phó dịch bệnh. Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu cũng chủ trì cuộc họp xử lý khủng hoảng do vi rút Hanta trong hôm qua.
Về phần mình, Bộ Y tế và Dịch vụ nhân sinh Mỹ thông báo một công dân nước này trong quá trình sơ tán khỏi du thuyền đã xuất hiện những triệu chứng nhẹ nghi nhiễm vi rút Hanta. Một công dân khác có kết quả dương tính với biến thể Andes. Toàn bộ công dân Mỹ trên tàu đều đã lên chuyến bay đặc biệt về nước, trong đó 2 hành khách có triệu chứng ngồi khoang cách ly riêng, Reuters đưa tin.
Theo yêu cầu của chính quyền quần đảo Canary, chiến dịch sơ tán công dân các nước khỏi du thuyền phải hoàn tất trong hôm 11.5 (giờ địa phương), và con tàu rời đi sau đó trong ngày. Phía Tây Ban Nha xác nhận không tìm thấy chuột, vật chủ mang theo vi rút Hanta, trên tàu.
Trong bối cảnh này, WHO khuyến nghị các nước thực hiện biện pháp cách ly kéo dài 42 ngày và chủ động theo dõi tình trạng hành khách rời tàu, bao gồm mỗi ngày kiểm tra triệu chứng như sốt, theo AFP. Tuy nhiên, từng quốc gia quyết định áp dụng những biện pháp phù hợp với điều kiện nước họ.
Chẳng hạn, Bộ Y tế Hy Lạp cho biết hành khách nước này được yêu cầu bắt buộc cách ly 45 ngày ở bệnh viện tại Athens, trong khi 14 công dân Tây Ban Nha được đưa vào bệnh viện quân y ở Madrid. Úc cho biết sẽ đưa 6 công dân hồi hương vào cơ sở cách ly phía bắc TP.Perth trong ít nhất 3 tuần. Còn tại Anh, 20 hành khách vào thời điểm quay về nước được đưa đến một bệnh viện gần TP.Liverpool để xét nghiệm và cách ly khoảng 72 giờ.
Trong khi đó, Mỹ cho hay 17 hành khách nước này có thể không cần phải bắt buộc cách ly ở cơ sở tại ĐH Nebraska. Họ có thể quay về nhà tùy theo mức độ đánh giá của phía y tế, và phải đảm bảo không làm lây nhiễm cho người khác trên đường đi. Tuy nhiên, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo biện pháp trên của Mỹ có thể mang đến rủi ro.
Hannah Bates, 30 tuổi, sống tại bang Michigan, Mỹ, năm 2019 quyết định vay 55.000 USD từ tập đoàn tài chính tư nhân Sallie Mae để theo học chương trình điều dưỡng. 6 năm sau, cô phải hầu tòa do bị Sallie Mae khởi kiện.
Bates cho biết sau khi tốt nghiệp năm 2022, mức lương 45.000 USD/năm của công việc y tá ở Michigan không đủ để cô trả khoản vay 1.500 USD mỗi tháng. Bates đã làm đơn đề nghị giảm mức thanh toán nhưng bị Sallie Mae từ chối, nên cô bắt đầu trả theo khả năng, khoảng 560 USD mỗi tháng.
Năm 2024, cô bất ngờ nhận được email thông báo "đã nhận khoản thanh toán cuối cùng" cho khoản vay. Bates gọi cho Sallie Mae và được giải thích đó có thể là lỗi hệ thống.
Nhưng hơn hai tháng sau, cô nhận cảnh báo tài khoản sắp vỡ nợ. Bates đã tìm cách thanh toán ngay trong ngày qua điện thoại để chặn quy trình này, nhưng tình trạng tài khoản không thay đổi. Sallie Mae sau đó chuyển sang đòi toàn bộ số dư, hỏi cô có thể trả một lần hoặc vay tiền người thân hay không. Năm tháng sau, công ty khởi kiện.
Tình cảnh tương tự cũng diễn ra với Ashley Carlson, 35 tuổi, người đã vay nợ sinh viên 55.000 USD để trang trải học phí. Năm 2023, khi công ty kiến trúc của Carlson làm ăn kém đi, cô không còn khả năng trả đủ khoản nợ sinh viên 800 USD mỗi tháng.
Suốt nhiều tháng, cô đã liên hệ với SoFi, công ty tư nhân quản lý các khoản vay của mình, để xin giảm số nợ sinh viên phải trả hoặc được tạm hoãn thanh toán vì khó khăn tài chính, nhưng không thành.
Hồi đầu năm 2024, Carlson mừng rỡ khi nhận được email thông báo: "Chúc mừng! Khoản vay sinh viên SoFi của bạn đã được thanh toán 100%". Cô kiểm tra và thấy số dư nợ 0 USD.
"Có lẽ mình gặp may thật", Carlson kể lại cảm nghĩ khi đó, cho biết cô tin nội dung email đúng những gì nó thể hiện, rằng bên cho vay đã chấp thuận đề nghị hỗ trợ, nên không hỏi thêm.
Hiện tại, cô ước mình đã hỏi. 10 tháng sau email chúc mừng, Carlson nhận được một phong bì màu vàng nhạt trước hiên, thông báo SoFi đã khởi kiện cô ra tòa để đòi toàn bộ số tiền.
Carlson sau đó mới biết số dư khoản vay về 0 USD không phải vì cô được xóa nợ, mà vì khoản vay của cô bị xếp vào diện "vỡ nợ" và đã được chuyển sang một bên thứ ba. Đến nay, cô vẫn không biết đơn vị nào đang quản lý số nợ này.
Carlson nói cô không được thông báo khoản vay đã chuyển cho bên thứ ba. Trong khi đó, SoFi giải thích rằng email chúc mừng hồi đầu năm 2024 là lỗi hệ thống, không giúp người vay được xóa nghĩa vụ trả nợ, và công ty đã liên hệ về phương án khắc phục nợ quá hạn.
Tuy nhiên, Carlson khẳng định cô không nhận được các thông báo này. SoFi cũng không thể cung cấp các tài liệu chứng minh.
Trường hợp như của Bates và Carlson cho thấy tình trạng thiếu minh bạch mà nhiều người vay nợ sinh viên tư nhân gặp phải khi khoản vay tiến gần ngưỡng vỡ nợ, thường sau khoảng 120 ngày không thanh toán đầy đủ.
Qua phỏng vấn hàng chục người vay, luật sư và đại diện ngành, cũng như rà soát hồ sơ tòa án và các tài liệu công khai khác, Business Insider ghi nhận nhiều trường hợp người vay không nắm rõ được số dư, nhận thông báo mâu thuẫn hoặc bị kiện sau khi vỡ nợ.
Dữ liệu khiếu nại gửi Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng Mỹ (CFPB) trong 10 năm qua cũng cho thấy hàng trăm vụ liên quan đến chuyển giao khoản vay sinh viên, thiếu hoặc sai hồ sơ, không thể nắm rõ tình trạng thanh toán.
"Không phải lúc nào mọi thứ cũng minh bạch", và một số vụ chuyển giao nợ có thể đi kèm "sự che khuất thông tin", Richard Gaudreau, luật sư phá sản tại New Hampshire, người đại diện cho người vay trong các vụ kiện liên quan đến vỡ nợ vay sinh viên, nói.
Theo Simon Goldenberg, luật sư chuyên xử lý nợ tại New York, thông tin thiếu rõ ràng không đồng nghĩa với vi phạm. Dù các tổ chức cho vay tư nhân "có thể làm tốt hơn nhiều" trong việc liên lạc với người vay, chuẩn mực hợp lý trong thực tế và chuẩn mực hợp pháp không phải lúc nào cũng giống nhau.
Những trường hợp như của Carlson có thể gia tăng sau khi đợt cải tổ của Tổng thống Donald Trump về cơ chế trả nợ vay sinh viên có hiệu lực từ tháng 7.
Chính sách mới thu hẹp ưu đãi trả nợ trong hệ thống liên bang và áp trần vay với chương trình sau đại học, có thể khiến nhiều người phải tìm đến các tổ chức cho vay tư nhân. Trong khi đó, Nhà Trắng kỳ vọng các trường đại học sẽ giảm học phí để thích ứng, sau khi học phí niêm yết đã tăng gấp đôi trong 30 năm qua ở cả trường công và tư.
Khi liên hệ với người vay, bên cho vay phải tuân thủ đạo luật năm 1977 về thời điểm và tần suất liên lạc, đồng thời cần có sự đồng ý nếu trao đổi ngoài khung giờ thông thường, nếu không sẽ bị phạt tiền, kiện tụng hoặc bị cơ quan liên bang xử lý.
Đại diện SoFi cho biết công ty thường xuyên trao đổi với người vay, bao gồm việc đưa ra phương án hoãn thanh toán hoặc gia hạn thời hạn trả nợ, giúp "phần lớn người vay gặp khó khăn tránh rơi sâu hơn vào quá hạn hoặc vỡ nợ".
Dữ liệu CFPB cho thấy vay sinh viên tư nhân chiếm khoảng 10% thị trường vay sinh viên trị giá 1.850 tỷ USD năm 2025 tại Mỹ, song lại là nguồn gốc của khoảng 1/4 số khiếu nại về vay sinh viên gửi tới cơ quan này. Dù người vay từ các công ty tài chính tư nhân nhìn chung có nền tảng tài chính tốt hơn nhóm vay từ cơ quan liên bang, các vấn đề về liên lạc lại là điểm nghẽn lớn.
Báo cáo CFPB tháng 1 cho biết 58% khiếu nại năm 2025 liên quan đến khó khăn khi làm việc với bên cho vay, trong đó có tình trạng thiếu minh bạch, phản hồi chậm hoặc thông tin gây rối.
Theo Julie Margetta Morgan, cựu quan chức cấp cao tại Bộ Giáo dục cùng CFPB dưới thời tổng thống Joe Biden, việc CFPB giảm ưu tiên giám sát vay sinh viên dưới chính quyền Trump, trong khi các biện pháp bảo vệ người vay thay đổi tùy từng bang, khiến người vay ngày càng phải tự xoay xở để hiểu quyền của mình và phát hiện khi nào các quyền đó bị vi phạm.
Carlson và Bates nói họ không đủ tiền thuê luật sư, nên phải tìm đến AI nhờ tư vấn. "Họ cố mọi cách, còn tôi phải tự tìm phương án xử lý. Rất khó nếu không có luật sư, phải tự làm mọi thứ", Bates nói. "Không ai đáng phải trải qua chuyện này. Nó đang thực sự nuốt chửng đời tôi".
