Trường hợp người đàn ông 35 tuổi bị gan nhiễm mỡ nặng do duy trì thói quen uống đồ ngọt mỗi ngày được xem là hồi chuông cảnh báo về những tác động âm thầm nhưng nguy hiểm của lối sống thiếu lành mạnh đối với sức khỏe gan.
Bác sĩ Lương Trình Siêu Phó Giám đốc Bệnh viện Quản lý Sức khỏe Bắc Đầu, Đài Bắc, Đài Loan (Trung Quốc) từng chia sẻ về trường hợp một nam bệnh nhân 35 tuổi có thói quen uống đồ uống có đường sau mỗi bữa trưa. Sau thời gian dài duy trì thói quen này, cân nặng của người đàn ông tăng nhanh và kết quả kiểm tra cho thấy gan bị nhiễm mỡ nghiêm trọng, hình ảnh siêu âm gần như “trắng xoá”.
Theo bác sĩ, nếu không thay đổi lối sống, người này có nguy cơ cao mắc thêm các bệnh như tăng huyết áp, tim mạch, đột quỵ và thậm chí là ung thư gan. Hiện nay, gan nhiễm mỡ được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh gan mạn tính, xơ gan và tổn thương gan kéo dài.
Bác sĩ Lương Trình Siêu cho biết việc tiêu thụ quá nhiều đường, tinh bột tinh chế, rượu bia và đặc biệt là các loại đồ uống chứa nhiều fructose có thể làm tăng gánh nặng cho gan. Khi kéo dài trong thời gian dài, chức năng chuyển hóa của gan sẽ bị ảnh hưởng, dẫn tới tích tụ mỡ trong gan.
Ngoài việc hấp thụ quá nhiều đường, một số thói quen dưới đây cũng làm tăng nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ:
Uống rượu bia thường xuyên
Rượu bia được chuyển hóa chủ yếu tại gan. Khi vào cơ thể, các chất chuyển hóa như acetaldehyde có thể gây tổn thương tế bào gan, cản trở quá trình phân giải axit béo và khiến mỡ tích tụ ngày càng nhiều trong gan. Người uống rượu lâu năm thường có nguy cơ gan nhiễm mỡ cao hơn đáng kể so với người không sử dụng đồ uống có cồn.
Ăn quá nhiều thực phẩm nhiều dầu mỡ
Việc thường xuyên tiêu thụ thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn hoặc đồ chiên rán chứa nhiều chất béo bão hòa sẽ làm tăng áp lực chuyển hóa cho gan. Lượng calo dư thừa dễ chuyển hóa thành mỡ tích tụ trong cơ thể, gây béo phì và gan nhiễm mỡ.
Ngoài ra, thói quen ăn quá cay, ăn đồ sống, uống nước lạnh hoặc ăn khuya kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng thải độc và chuyển hóa của gan.
Giảm cân cực đoan
Nhiều người áp dụng chế độ ăn kiêng quá mức để giảm cân nhanh, khiến cơ thể thiếu hụt dinh dưỡng, đặc biệt là protein. Điều này làm chất béo trung tính không được đào thải hiệu quả khỏi gan, từ đó tích tụ lại và gây gan nhiễm mỡ. Trong một số trường hợp, bệnh còn có thể tiến triển thành xơ gan.
Thức khuya, ít vận động
Thức khuya thường xuyên khiến khả năng trao đổi chất và thải độc của gan suy giảm. Đồng thời, việc ăn đêm hoặc tiêu thụ quá nhiều calo vào buổi tối cũng làm mỡ dễ tích tụ trong gan hơn.
Bên cạnh đó, nhân viên văn phòng hoặc những người ngồi lâu, ít vận động cũng có nguy cơ cao bị béo bụng, rối loạn chuyển hóa và tích tụ mỡ thừa ở gan.
Để cải thiện và phòng ngừa gan nhiễm mỡ, bác sĩ khuyến nghị nên duy trì chế độ ăn theo nguyên tắc “3 ít, 1 nhiều”: ít dầu mỡ, ít đường, ít muối và tăng cường chất xơ. Đồng thời cần tập thể dục đều đặn, hạn chế rượu bia, thuốc lá và kiểm tra sức khỏe định kỳ.
– Sau khi ngủ dậy buổi sáng: Sau khi ngủ một đêm dài thì cơ thể đã mất đi một lượng nước nhất định, nên việc cung cấp nước cho cơ thể ngay lúc vừa dậy sẽ bù đắp được lượng nước đã mất. Đồng thời thúc đẩy cơ thể bài tiết hiệu quả hơn, thải độc và tăng cường lưu thông máu tốt hơn.
– Khoảng 1 tiếng sau khi ăn: Khoảng 1 tiếng sau khi ăn mới là thời điểm vàng để uống nước. Bởi sau khi ăn 1 tiếng thì độ nhớt trong máu sẽ tăng lên rất cao, lúc này uống nước sẽ giúp cho đường ruột hoạt động tốt hơn, lại làm giảm độ nhớt của máu kèm theo những lợi ích khác cho sức khỏe.
– Từ 9 đến 11 giờ sáng: Uống nước vào lúc này sẽ giúp chúng ta làm việc và học tập tốt hơn, trí óc minh mẫn hơn và thanh lọc cơ thể sau khi ăn sáng.
Bước xuống từ ôtô, Nguyễn Bích Hồng Diễm, 32 tuổi, được bốn vệ sĩ cao hơn 1,8 m che ô, hộ tống dạo phố tại một khu thương mại ở phường Sài Gòn, TP HCM. Đây là buổi ghi hình theo trào lưu "tiểu thư xuống phố" của Diễm.
Cô chi gần 40 triệu đồng để trả công cho đội ngũ quay phim, bốn vệ sĩ và mua trang phục thiết kế riêng. Ngoài ra, Diễm còn mang theo nhiều trang sức kim cương để lên hình. "Làm lĩnh vực kinh doanh, tôi muốn xây dựng hình ảnh sang trọng, quyền lực trên mạng xã hội", Diễm nói.
Tại Hà Nội, Hoài Thu, 23 tuổi, chi 6 triệu đồng để thực hiện video tương tự tại phố đi bộ Hồ Gươm. Cô thuê xe VinFast VF 9, hai vệ sĩ cùng ba thợ quay chụp. Thu dành ba ngày tập dáng bước xuống xe, cách xoay người. Video của cô đạt gần hai triệu lượt xem trên nền tảng mạng xã hội. "Cảm giác có người đưa đón, che ô giữa phố giúp tôi trải nghiệm việc trở thành nhân vật chính như phim", Thu nói.
Hơn một tuần qua, hàng trăm người dùng mạng xã hội hưởng ứng xu hướng quay video "tiểu thư xuống phố", bắt nguồn từ các phim ngắn của Trung Quốc. Đặc trưng của nội dung này là xây dựng hình tượng nữ giới tự chủ kinh tế, doanh nhân thành đạt hay người có gia thế giàu có. Xu hướng này lan sang các quốc gia Đông Nam Á như Singapore, Malaysia, Indonesia và Việt Nam qua mạng xã hội TikTok.
Anh Trần Bình, 35 tuổi, chủ một studio ở TP HCM cho biết hai tuần qua đã tiếp nhận hàng trăm lượt khách đặt hàng tư vấn gói quay "tiểu thư dạo phố". Khách hàng chủ yếu từ 25-35 tuổi. Khác với video thời trang đơn giản, trào lưu này yêu cầu êkíp lên tới 5-10 người và phức tạp hơn, gồm đạo diễn hình ảnh, kỹ thuật viên ánh sáng và trợ lý đóng vai vệ sĩ. Về thiết bị, nhóm cần chuẩn bị nhiều đèn công suất lớn và đèn tạo hiệu ứng màu.
"Nhiều khách đặt dịch vụ trọn gói lên đến vài chục triệu đồng", anh Bình nói.
Gần chục năm làm trong lĩnh vực quay chụp, anh Bình cho biết ngày càng nhiều khách hàng muốn trải nghiệm cảm xúc cá nhân, xây dựng hình ảnh, video theo xu hướng. Các trào lưu như: Soái ca môtô dạo phố hay giả làm người nổi tiếng bị chụp lén được khách nữ ưa chuộng. Anh cho biết thêm, việc kết hợp với các dịch vụ khác giúp nhóm quay phim tiếp cận tệp khách hàng đa dạng, có cả người nước ngoài.
Đánh giá về xu hướng này, ông Hoàng Hà, giảng viên Học viện Phụ nữ Việt Nam, nhận định trào lưu phản ánh nhu cầu đời sống hiện đại theo thị hiếu số. Việc chọn không gian công cộng như trung tâm thương mại hay khách sạn lớn nhằm tận dụng hiệu ứng đám đông. Người tham gia không chỉ cần đăng video, mà còn muốn trực tiếp trải nghiệm cảm giác được chú ý.
"Với nhiều người trẻ, sự giàu có đôi khi không còn là một mục tiêu xa xôi mà trở thành một hình mẫu có thể mặc thử, diễn thử", ông Hà nói.
Việc người tiêu dùng chi nhiều hơn cho những giá trị vô hình là tín hiệu cho thấy nền kinh tế trải nghiệm (Experience economy hay Lifestyle economy) bước vào giai đoạn bùng nổ. Học giả B. Joseph Pine II và James H. Gilmore đề cập khái niệm này từ cuối thập niên 1990. Họ chỉ ra một doanh nghiệp hay nền kinh tế lớn mạnh không chỉ nhờ kinh doanh sản phẩm hữu hình, mà là sự cộng hưởng của việc "bán" những điều vô hình như cảm xúc, câu chuyện. Trải nghiệm càng độc đáo, cá nhân hóa và có chiều sâu cảm xúc, giá trị sẵn sàng chi trả càng cao.
Ông Hà cho biết, việc chi tiêu mạnh tay để kiến tạo hình ảnh mang lại tác động hai chiều. Liên tục mô phỏng cuộc sống không sát thực tế tài chính đòi hỏi người tham gia phải phân định rõ giữa giải trí và đời thực, tránh lạm chi hoặc chịu áp lực tâm lý từ những kỳ vọng ảo.
Mai Phương, 30 tuổi, chọn bối cảnh một tiệm làm tóc tại phường Thanh Xuân, Hà Nội để quay video "Kể cả đi làm tóc cũng phải sang trọng".
Phương làm việc trong lĩnh vực kinh doanh. Cô cho biết việc quay video giúp cô hình dung về ước mơ trở thành phụ nữ tự chủ kinh tế. "Tham gia trào lưu mang lại niềm vui ngắn hạn. Tôi lấy đó làm động lực để bản thân tiếp tục làm việc", Phương nói.
Ngày 1/4, khi tàu Artemis II cất cánh từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy, khoang phi hành đoàn mang theo một thành viên đặc biệt: chú gấu bông "Rise". Đây là thiết bị báo hiệu trạng thái không trọng lực, giúp mọi người nhận biết họ đã thoát khỏi lực hút của Trái Đất.
Tác giả của "Rise" là Lucas Ye, một học sinh lớp 2, ở Mountain View, bang California. Sản phẩm của cậu đã vượt qua khoảng 2.600 bài dự thi từ hơn 50 quốc gia, trong cuộc thi do NASA và Freelancer tổ chức.
Thiết kế của Lucas Ye mang nhiều ý nghĩa biểu tượng, lấy cảm hứng từ bức ảnh lịch sử "Trái Đất mọc" (Earthrise) do phi hành gia William Anders chụp trong sứ mệnh Apollo 8 (tháng 12/1968). Linh vật có hình dáng một mặt trăng tròn đội chiếc mũ lưỡi trai in hình Trái Đất. Vành mũ thêu các ngôi sao, dải ngân hà và chòm sao Orion - đại diện cho sứ mệnh Artemis II. Ở phía sau, chú gấu bông mang biểu tượng dấu chân của Neil Armstrong trong sứ mệnh hạ cánh xuống Mặt Trăng năm 1969.
Đặc biệt, bên trong gấu bông Rise còn chứa một thẻ nhớ lưu tên của 5,6 triệu người trên toàn thế giới đã gửi đăng ký về NASA để cùng đồng hành trong chuyến đi này.
Christina Koch, một thành viên của Artemis II, cho biết phi hành đoàn lập tức bị ấn tượng bởi thông điệp của Rise. "Chú gấu này tái hiện lại bức ảnh truyền cảm hứng cho tất cả chúng tôi. Đó là lý do phi hành đoàn đã đưa Rise vào huy hiệu chính thức của sứ mệnh", bà Koch nói trong buổi ra mắt linh vật hồi tháng 3.
Việc mang theo một món đồ chơi nhồi bông để báo hiệu không trọng lực là truyền thống lâu đời của ngành hàng không vũ trụ, bắt nguồn từ sứ mệnh Vostok 1 của Yuri Gagarin năm 1961. Trong các sứ mệnh gần đây, phi hành gia từng mang theo chú chó Snoopy (Artemis I) hay Baby Yoda (SpaceX Crew-1).
Ngày 1/4 (2/4 giờ Hà Nội) tàu Orion được phóng thành công, đưa bốn phi hành gia lên quỹ đạo quanh Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II - hành trình đưa con người đi xa Trái Đất nhất trong 54 năm qua. Sứ mệnh Artemis II dự kiến kéo dài 10 ngày. Tàu sẽ thực hiện chuyến bay ngang qua quỹ đạo Mặt Trăng và dự kiến hạ cánh xuống vùng biển ngoài khơi San Diego vào khoảng 17h ngày 10/4 (giờ Thái Bình Dương).
Là phần thưởng cho người chiến thắng, Lucas và gia đình đã được NASA mời đến Florida để tận mắt chứng kiến khoảnh khắc tên lửa cất cánh đưa "đứa con tinh thần" của mình bay vào không gian.
Tối 11/5, anh T. (sống ở xã Ba Vì) nhận được thông tin có người dân trong thôn đi qua suối Cái, sẩy chân rồi bị hòn đá khổng lồ lăn trúng.
Thời điểm có mặt ở hiện trường, anh T. nhìn thấy một bên chân của nạn nhân mắc kẹt giữa tảng đá lớn và các hòn đá khác nên không thể rút ra được.
Biết sự việc, người dân trong thôn cùng Công an xã, Ban chỉ huy Quân sự xã với số lượng cả trăm người lập tức có mặt ở hiện trường.
"Khó nhất là khối đá có trọng lượng rất lớn. Nếu muốn kéo toàn bộ chân của nạn nhân ra phải nhấc được khối đá lên", anh T. cho biết.
Tại hiện trường, các lực lượng họp bàn tại chỗ tìm ra cách tối ưu, nhanh nhất để cứu được người đàn ông.
“Do khối đá có trọng lượng lớn, lực lượng chức năng huy động một xe cẩu tới hiện trường, đỗ cách con suối khoảng 30m rồi dùng hệ thống nâng hạ thả dây nhằm cố định tảng đá lớn.
"Cả trăm người người phối hợp dùng sức nâng khối đá hàng chục tấn, kết hợp kích thủy lực tạo khoảng hở để kéo phần chân ra ngoài", anh T. kể lại.
Sau thời gian hơn 1 tiếng, khối đá được kéo ra, nạn nhân được đưa ra ngoài trong tình trạng tỉnh táo, phần chân bị thương nhẹ, không nguy hiểm tính mạng.
Chứng kiến toàn bộ quá trình giải cứu, anh T. khâm phục sự đoàn kết giữa người dân và lực lượng chức năng, nỗ lực tìm mọi cách để đảm bảo tính mạng cho người bị nạn.
"Nhà tôi sống gần suối Cái. Đây là lần đầu tiên chứng kiến tình huống khối đá lăn trúng chân một người dân", anh bày tỏ.
Anh Nguyễn Lương - người nhà nạn nhân, cũng có mặt ở hiện trường - cho biết, gần 2 tiếng giải cứu là những giây phút cân não, căng thẳng. Ban đầu, lực lượng chức năng và mọi người dự tính dùng xe cẩu kéo toàn bộ khối đá lên. Tuy nhiên, phương án này có thể khiến tảng đá đè lên người, dẫn tới nguy hiểm tính mạng.
"Đội cứu hộ chọn phương án dùng xe cẩu thả dây, ngăn khối đá tiếp tục sạt trượt rồi dùng kích để nhấc lên", người đàn ông nhớ lại.
Khi nạn nhân được đưa ra khỏi khối đá, cả gia đình vỡ oà, thở phào nhẹ nhõm.
"Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn đến Công an xã, UBND xã và các lực lượng khác cùng người dân đã hỗ trợ cứu nạn nhân trong đêm tối", anh nói thêm.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện Công an xã Ba Vì xác nhận khoảng 20h ngày 11/5 nhận được tin báo về việc có người dân bị đá đè mắc kẹt tại khu vực suối Cái trên địa bàn thôn Hợp Nhất.
Công an xã và các lực lượng đã khẩn trương huy động người và phương tiện để triển khai công tác cứu hộ.
Người gặp nạn là ông Nguyễn Minh T. (SN 1987, trú ở thôn Lặt, xã Ba Vì). Trước đó, ông soi đèn đi bắt ếch, cua tại suối Cái thì tảng đá lớn xô trượt đè trúng và bị mắc kẹt chân trái.
Đến 21h45 cùng ngày, Công an xã phối hợp dân quân tự vệ cùng người dân đưa anh T. ra khỏi tảng đá trong tình trạng tỉnh táo. Ngoài phần chân bị thương do bị kẹp vào tảng đá, không phát hiện thương tích khác. Người đàn ông được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Ba Vì.
