Cô gái 20 tuổi mỉm cười đón nhận sự nhiệt tình này và gọi đây là “đặc quyền công chúa”, một khái niệm hoàn toàn xa lạ trong quá khứ. Cách đây chưa lâu, khi mức cân nặng xấp xỉ 70 kg, Hiền gần như vô hình trong các giao tiếp xã hội và bị gắn nhãn là người to khỏe, có thể tự làm mọi việc.
Những bức ảnh mới nhất Hiền đăng tải trên mạng xã hội trong chiếc váy ôm sát khoe vòng eo 62 cm khiến nhiều người quen lướt qua phải ngỡ ngàng. Sự hoài nghi về việc chỉnh sửa ảnh chỉ chấm dứt khi cô công khai tấm hình cũ của chính mình với gương mặt tròn trịa và thân hình nặng nề, Hiền kể hôm 3/4.
Trước đây, ở mức 65 kg, sức khỏe của Hiền liên tục báo động. Việc di chuyển lên tầng hai cũng khiến cô thở dốc, kèm theo những cơn chóng mặt khi thay đổi tư thế. Ký ức tồi tệ nhất diễn ra tại một bữa cỗ gia đình khi một người họ hàng công khai khuyên cô “nên ăn ít lại vì quá béo”. Cảm giác xấu hổ và áp lực từ những ánh nhìn ái ngại tại các cửa hàng quần áo đẩy Hiền vào trạng thái buồn chán, tự ti, không muốn gặp ai.
Sự nôn nóng muốn thoát khỏi thân hình đồ sộ khiến cô gái trẻ rơi vào cái bẫy quen thuộc là giảm cân cực đoan. Hiền nhịn ăn đến kiệt sức, chỉ tiêu thụ rau xanh kết hợp tập luyện cường độ cao mỗi ngày. Hậu quả là những buổi sáng thức dậy, cô chỉ biết nằm khóc vì cơ thể không còn chút năng lượng.
Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật ống tiêu hóa, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nhịn ăn là điều 99% người muốn giảm cân nghĩ đến đầu tiên. Đây là cách cắt giảm calo dễ nhận thấy nhất và cũng đem lại hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, nhịn ăn không đúng cách sẽ gây nguy hại khôn lường, ảnh hưởng sức khỏe.
Khi nhịn ăn, cơ thể bị thiếu hụt lượng dinh dưỡng đáng kể, quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng cũng bị chậm lại, dẫn đến mệt mỏi, ảnh hưởng khả năng giảm mỡ. Nhịn ăn liên tục với tần suất dày có thể dẫn đến chứng cuồng ăn hoặc biếng ăn. Ngoài ra, việc này dẫn đến giảm trí nhớ, ảnh hưởng khả năng sinh sản, trào ngược dạ dày, làm hệ miễn dịch suy yếu.
Đến khi nhìn cơ thể khổng lồ trong gương, Hiền tự nhủ: “Chỉ mình có thể thay đổi cuộc đời mình thôi, không ai có thể giúp cả”.
Bước ngoặt đến khi Hiền tiếp cận được những kiến thức khoa học về chuyển hóa cơ thể. Cô nhận ra giảm cân không phải là “hành xác” mà là hiểu cơ chế vận hành của chính mình. Thay vì nhịn đói, cô chuyển sang phương pháp nhịn ăn gián đoạn 16:8 kết hợp thâm hụt calo.
“Đây là hai phương pháp phổ biến và nhiều người thành công nên em rất hy vọng mình cũng có thể tìm được hình ảnh đẹp nhất của mình”, Hiền nói.
Quy tắc giảm cân là thâm hụt calo, tức lượng calo nạp vào cơ thể phải ít hơn hoặc bằng lượng calo tiêu thụ. Calo nạp vào cơ thể (calo in) một ngày gồm thức ăn, đồ uống. Calo tiêu thụ (calo out) là quá trình trao đổi chất, các hoạt động thông thường (kể cả hít thở hoặc ngủ) và việc tập thể dục.
Thời gian đầu, Hiền lao vào giảm cân bằng sự chi li cực đoan. Cô sắm cân tiểu ly, tra cứu và cân đo từng gram thực phẩm nạp vào. Có những ngày, cô chỉ ăn rau xanh suốt 8 tiếng, cắt bỏ hoàn toàn trái cây và tinh bột vì nỗi sợ tăng cân.
“Lúc đó cơ thể tôi kiệt quệ, uể oải đến mức chỉ biết nằm khóc vì bất lực”, Hiền nhớ lại. Cô nhận ra việc ép cân quá đà khiến cơ thể không đủ năng lượng cho các chức năng cơ bản như hô hấp, tuần hoàn, nói gì đến việc học tập hay vận động.
Sau đó, Hiền bắt đầu cắt giảm tinh bột trắng nhưng tinh bột tốt vẫn được duy trì để nuôi dưỡng não bộ. Thực đơn mới ưu tiên protein nạc từ thịt, trứng, chất xơ từ rau củ, chế biến bằng cách hấp luộc. Cô loại bỏ mỡ động vật, nước ngọt và thức ăn nhanh, đồng thời tách biệt việc ăn hoa quả khỏi các bữa chính.
Điểm mấu chốt trong thành công của Hiền là việc loại bỏ tâm lý tự trừng phạt. Cô cho phép bản thân thưởng thức một ly trà sữa size nhỏ khi thèm, không nhịn ăn bù hay tập luyện quá sức vào ngày hôm sau. Về vận động, cô duy trì 4 buổi tập tại nhà mỗi tuần, kết hợp bài tập tim mạch đốt mỡ và kháng lực tăng cơ để cơ thể săn chắc.
Sau 7 tháng kiên trì, Hiền giảm thành công 15 kg, chạm mốc 48 kg trước khi chủ động tăng lên 50 kg để duy trì sự khỏe khoắn. Những vết rạn da kéo dài từ đùi xuống bắp chân từng khiến cô lo lắng nay được nhìn nhận như những chiến tích của sự nỗ lực.
Hành trình của Thanh Hiền không chỉ dừng lại ở việc thay đổi một con số trên bàn cân. Bằng việc chia sẻ các công thức bữa ăn đơn giản lên mạng xã hội, cô truyền đi thông điệp về một lối sống lành mạnh, nơi việc kiểm soát cân nặng đi liền với mục tiêu phòng tránh các bệnh lý như tiểu đường hay mỡ máu.
“Quan trọng hơn, việc chiến thắng những giới hạn của bản thân giúp tôi có sự tự tin để đối mặt với những thử thách mới trong cuộc sống”, Hiền tâm sự.
Lão hóa thường đi kèm với cảm giác "sương mù não", suy nghĩ chậm hơn và trí nhớ suy giảm. Nhiều người chấp nhận đây là hệ quả tất yếu của tuổi tác. Nhưng nghiên cứu mới công bố trên Journal of Extracellular Vesicles cho thấy điều đó có thể không hoàn toàn đúng.
Nhóm khoa học tại Texas A&M University đã phát triển một loại thuốc xịt mũi giúp giảm viêm não, phục hồi chức năng tế bào và cải thiện trí nhớ chỉ sau vài tuần trong các mô hình lão hóa.
Theo trưởng nhóm nghiên cứu Ashok Shetty, phát hiện này mở ra khả năng "đảo ngược quá trình lão hóa não, giúp con người duy trì sự minh mẫn và tránh suy giảm nhận thức".
"Các bệnh liên quan đến tuổi tác của não bộ như chứng mất trí nhớ là mối lo ngại lớn về sức khỏe trên toàn thế giới. Những gì chúng tôi đang chứng minh là quá trình lão hóa não có thể được đảo ngược, giúp mọi người duy trì sự minh mẫn về tinh thần, tham gia các hoạt động xã hội và tránh được sự suy giảm do tuổi tác", nhà nghiên cứu chính Ashok Shetty cho biết trong một thông cáo báo chí.
Trung tâm của phương pháp này là các túi ngoại bào, những cấu trúc siêu nhỏ mang theo microRNA. Đây là các phân tử có vai trò điều hòa hoạt động của gene, giúp "bật" hoặc "tắt" các quá trình sinh học trong tế bào.
Điểm đột phá nằm ở cách đưa chúng vào não. Thay vì phải can thiệp xâm lấn, thuốc được đưa qua đường mũi, tận dụng các đường dẫn trực tiếp từ khoang mũi lên não.
Nhà nghiên cứu Maheedhar Kodali cho biết phương pháp này cho phép tiếp cận não một cách hiệu quả mà không cần phẫu thuật, giúp các tế bào miễn dịch hấp thụ các túi ngoại bào và điều chỉnh phản ứng viêm.
Khi não già đi, tình trạng viêm nhẹ tích tụ theo thời gian, đặc biệt ở các vùng liên quan đến trí nhớ. Quá trình này có liên quan mật thiết đến các bệnh như Alzheimer và Dementia.
Các microRNA giúp ức chế các con đường gây viêm đang hoạt động quá mức. Đồng thời chúng phục hồi chức năng ty thể, tức là "nhà máy năng lượng" của tế bào, giúp tế bào thần kinh hoạt động hiệu quả trở lại.
Trong các thử nghiệm, những cá thể được điều trị cho thấy: khả năng nhận biết vật thể tốt hơn; phản ứng nhanh hơn với thay đổi môi trường; trí nhớ và chức năng nhận thức được cải thiện rõ rệt.
Đáng chú ý, hiệu quả xuất hiện chỉ sau vài tuần và có thể kéo dài nhiều tháng, dù chỉ sử dụng hai liều.
Dù chưa được thử nghiệm trên người, nghiên cứu này cho thấy một hướng đi hoàn toàn mới. Thay vì chỉ làm chậm quá trình suy giảm, khoa học đang tiến gần hơn tới khả năng đảo ngược nó.
Trong bối cảnh số ca sa sút trí tuệ dự kiến tăng mạnh trong tương lai, một phương pháp đơn giản như thuốc xịt mũi có thể tạo ra bước ngoặt lớn trong y học.
Các nhà nghiên cứu cũng kỳ vọng công nghệ này có thể được ứng dụng trong phục hồi sau đột quỵ hoặc chấn thương não, nơi viêm và tổn thương tế bào đóng vai trò then chốt.
TS.BS Vũ Thị Thanh, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay sỏi thận là các khối rắn được tạo thành từ sự kết tinh của các khoáng chất và muối trong nước tiểu như canxi, oxalate, axit uric, phosphate hoặc cystine. Trong đó, sỏi chứa canxi chiếm khoảng 80% các trường hợp, chủ yếu là sỏi canxi oxalate và canxi phosphate. Khoảng 20% còn lại là sỏi axit uric, sỏi nhiễm trùng (struvite) và sỏi cystine do rối loạn chuyển hóa di truyền.
Sỏi hình thành khi nước tiểu bị cô đặc, làm tăng nồng độ các chất khoáng. Các tinh thể nhỏ dần kết dính với nhau tạo thành nhân sỏi và phát triển theo thời gian. Quá trình này càng dễ xảy ra khi cơ thể thiếu các chất có tác dụng ngăn cản sự kết tinh như citrate hoặc magie.
Sỏi thận là một trong những bệnh lý đường tiết niệu phổ biến nhất hiện nay. Điều đáng mừng là căn bệnh này hoàn toàn có thể phòng ngừa từ sớm bằng những thay đổi đơn giản trong chế độ ăn uống và sinh hoạt hàng ngày.
Uống đủ nước mỗi ngày: Một trong những nguyên nhân phổ biến gây sỏi thận là uống quá ít nước. Khi cơ thể không được cung cấp đủ nước, lượng nước tiểu giảm và trở nên cô đặc. Nồng độ các khoáng chất trong nước tiểu tăng cao, tạo điều kiện thuận lợi cho sự kết tinh và hình thành sỏi.
Vì vậy, uống đủ nước là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả nhất. Người trưởng thành nên uống từ 2,5-3 lít nước mỗi ngày để duy trì lượng nước tiểu tối thiểu khoảng 2 lít/ngày. Nên ưu tiên nước lọc, ngoài ra nước cam hoặc nước chanh tươi cũng có lợi nhờ chứa citrate - chất giúp hạn chế quá trình kết tinh tạo sỏi.
Hạn chế muối: Lượng natri cao khiến canxi bị đào thải nhiều hơn qua nước tiểu. Khi kết hợp với oxalate hoặc phosphate, canxi dễ tạo thành sỏi. Vì vậy, tổng lượng natri mỗi ngày nên dưới 2.000mg, tương đương khoảng một thìa cà phê muối. Cần hạn chế nước chấm, thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp, dưa muối, mắm tôm và mì ăn liền.
Duy trì lượng canxi hợp lý: Người trưởng thành nên bổ sung khoảng 800-1.200mg canxi mỗi ngày từ thực phẩm tự nhiên như sữa, sữa chua, phô mai hoặc cá nhỏ ăn cả xương. Canxi trong thức ăn sẽ kết hợp với oxalate ngay tại ruột, giúp giảm lượng oxalate hấp thu vào cơ thể và bảo vệ thận.
Kiểm soát lượng đạm động vật: Têu thụ nhiều thịt đỏ, nội tạng động vật và một số loại hải sản giàu purin làm tăng axit uric trong nước tiểu, đồng thời khiến môi trường nước tiểu trở nên axit hơn. Đây là điều kiện thuận lợi để hình thành sỏi axit uric và làm tăng nguy cơ xuất hiện sỏi canxi oxalate.
Nên hạn chế thịt đỏ, nội tạng động vật và các loại hải sản giàu purin. Có thể thay thế một phần bằng các nguồn đạm thực vật từ đậu, đỗ để giúp cân bằng môi trường nước tiểu.
Hạn chế thực phẩm giàu oxalate: Những thực phẩm cần sử dụng có kiểm soát gồm cải bó xôi, măng tây, sô-cô-la, trà đặc, hạnh nhân, hạt điều và đậu phộng. Nếu sử dụng, nên ăn kèm thực phẩm giàu canxi hoặc luộc bỏ nước đầu để giảm lượng oxalate. Các loại rau củ như bắp cải, súp lơ, su su, đậu Hà Lan cùng các loại quả như lê, mận là những lựa chọn phù hợp hơn.
Tăng cường thực phẩm giàu kali và magie: Chuối, bơ, thanh long và các loại rau xanh là nguồn cung cấp kali và magie tốt. Các khoáng chất này giúp giảm bài tiết canxi qua nước tiểu và hạn chế quá trình kết tinh tạo sỏi.
Không tự ý dùng vitamin C liều cao: Người dân không nên tự ý sử dụng kéo dài các chế phẩm vitamin C liều cao nếu chưa có chỉ định của bác sĩ. Lý do, sử dụng vitamin C liều cao kéo dài (trên 1.000mg/ngày) có thể làm tăng lượng oxalate trong nước tiểu. Trong khi đó, bổ sung vitamin D quá mức có thể làm tăng hấp thu canxi và gián tiếp làm tăng nguy cơ hình thành sỏi.
Chuyên gia lưu ý rằng không có một chế độ ăn chung cho tất cả người bệnh sỏi thận. Mỗi loại sỏi có cơ chế hình thành khác nhau và cần những khuyến cáo dinh dưỡng riêng biệt. Do đó, người bệnh nên mang theo kết quả xét nghiệm nước tiểu 24 giờ, kết quả phân tích thành phần sỏi và hồ sơ bệnh án khi khám chuyên khoa dinh dưỡng để được tư vấn chế độ ăn phù hợp, góp phần giảm nguy cơ tái phát và bảo vệ chức năng thận lâu dài.
Người bệnh được sơ cứu tại trạm y tế trong tình trạng sốt cao 40 độ C, sau đó chuyển đến khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, trong tình trạng hôn mê sâu, sốt cao, huyết áp phụ thuộc thuốc vận mạch, tiểu ít.
Người bệnh được chẩn đoán sốc nhiệt, suy đa tạng. Các bác sĩ hồi sức tích cực cho bệnh nhân, hạ thân nhiệt chỉ huy, thở máy, sử dụng thuốc vận mạch, bù nước điện giải. Hiện, tình trạng người bệnh vẫn rất nguy hiểm, tiếp tục được theo dõi, điều trị tích cực.
ThS. BS Bùi Tất Luật, khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, cho hay sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu nội khoa đặc biệt nguy hiểm, xảy ra khi cơ thể tiếp xúc lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc lao động gắng sức dưới trời nắng nóng khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt bị rối loạn. Khi thân nhiệt tăng quá mức, cơ thể có thể nhanh chóng rơi vào suy đa cơ quan, tổn thương não, tim mạch, hô hấp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Người bệnh say nắng, say nóng, sốc nhiệt thường có các biểu hiện sau: Mệt lả, đau đầu, chóng mặt; khát nhiều, da nóng đỏ; co quắp tay chân; thở nhanh, tim đập nhanh; buồn nôn, rối loạn ý thức; sốt cao và lơ mơ, hôn mê.
Một tuần nay, nắng nóng gay gắt bao trùm miền Bắc và Trung. Nhiệt độ ngoài trời lên 40 độ C, các tuyến đường thưa thớt xe cộ, điểm du lịch vắng lặng, cuộc sống người dân đảo lộn. Thời tiết nắng nóng cực đoan không chỉ gây mệt mỏi mà còn tiềm ẩn nguy cơ say nắng, say nóng, thậm chí sốc nhiệt, có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
Để phòng tránh, người dân cần hạn chế lao động ngoài trời trong khoảng thời gian từ 10h đến 16h. Uống đủ nước, bổ sung điện giải khi làm việc trong môi trường nắng nóng. Mặc quần áo thoáng mát, đội mũ rộng vành, sử dụng phương tiện chống nắng. Không làm việc quá sức liên tục dưới trời nắng gay gắt.
Người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp cần đặc biệt thận trọng trong thời tiết nắng nóng. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt nhiều, chóng mặt, co quắp tay chân, sốt cao hoặc rối loạn ý thức, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
