Cô gái 20 tuổi mỉm cười đón nhận sự nhiệt tình này và gọi đây là “đặc quyền công chúa”, một khái niệm hoàn toàn xa lạ trong quá khứ. Cách đây chưa lâu, khi mức cân nặng xấp xỉ 70 kg, Hiền gần như vô hình trong các giao tiếp xã hội và bị gắn nhãn là người to khỏe, có thể tự làm mọi việc.
Những bức ảnh mới nhất Hiền đăng tải trên mạng xã hội trong chiếc váy ôm sát khoe vòng eo 62 cm khiến nhiều người quen lướt qua phải ngỡ ngàng. Sự hoài nghi về việc chỉnh sửa ảnh chỉ chấm dứt khi cô công khai tấm hình cũ của chính mình với gương mặt tròn trịa và thân hình nặng nề, Hiền kể hôm 3/4.
Trước đây, ở mức 65 kg, sức khỏe của Hiền liên tục báo động. Việc di chuyển lên tầng hai cũng khiến cô thở dốc, kèm theo những cơn chóng mặt khi thay đổi tư thế. Ký ức tồi tệ nhất diễn ra tại một bữa cỗ gia đình khi một người họ hàng công khai khuyên cô “nên ăn ít lại vì quá béo”. Cảm giác xấu hổ và áp lực từ những ánh nhìn ái ngại tại các cửa hàng quần áo đẩy Hiền vào trạng thái buồn chán, tự ti, không muốn gặp ai.
Sự nôn nóng muốn thoát khỏi thân hình đồ sộ khiến cô gái trẻ rơi vào cái bẫy quen thuộc là giảm cân cực đoan. Hiền nhịn ăn đến kiệt sức, chỉ tiêu thụ rau xanh kết hợp tập luyện cường độ cao mỗi ngày. Hậu quả là những buổi sáng thức dậy, cô chỉ biết nằm khóc vì cơ thể không còn chút năng lượng.
Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật ống tiêu hóa, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nhịn ăn là điều 99% người muốn giảm cân nghĩ đến đầu tiên. Đây là cách cắt giảm calo dễ nhận thấy nhất và cũng đem lại hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, nhịn ăn không đúng cách sẽ gây nguy hại khôn lường, ảnh hưởng sức khỏe.
Khi nhịn ăn, cơ thể bị thiếu hụt lượng dinh dưỡng đáng kể, quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng cũng bị chậm lại, dẫn đến mệt mỏi, ảnh hưởng khả năng giảm mỡ. Nhịn ăn liên tục với tần suất dày có thể dẫn đến chứng cuồng ăn hoặc biếng ăn. Ngoài ra, việc này dẫn đến giảm trí nhớ, ảnh hưởng khả năng sinh sản, trào ngược dạ dày, làm hệ miễn dịch suy yếu.
Đến khi nhìn cơ thể khổng lồ trong gương, Hiền tự nhủ: “Chỉ mình có thể thay đổi cuộc đời mình thôi, không ai có thể giúp cả”.
Bước ngoặt đến khi Hiền tiếp cận được những kiến thức khoa học về chuyển hóa cơ thể. Cô nhận ra giảm cân không phải là “hành xác” mà là hiểu cơ chế vận hành của chính mình. Thay vì nhịn đói, cô chuyển sang phương pháp nhịn ăn gián đoạn 16:8 kết hợp thâm hụt calo.
“Đây là hai phương pháp phổ biến và nhiều người thành công nên em rất hy vọng mình cũng có thể tìm được hình ảnh đẹp nhất của mình”, Hiền nói.
Quy tắc giảm cân là thâm hụt calo, tức lượng calo nạp vào cơ thể phải ít hơn hoặc bằng lượng calo tiêu thụ. Calo nạp vào cơ thể (calo in) một ngày gồm thức ăn, đồ uống. Calo tiêu thụ (calo out) là quá trình trao đổi chất, các hoạt động thông thường (kể cả hít thở hoặc ngủ) và việc tập thể dục.
Thời gian đầu, Hiền lao vào giảm cân bằng sự chi li cực đoan. Cô sắm cân tiểu ly, tra cứu và cân đo từng gram thực phẩm nạp vào. Có những ngày, cô chỉ ăn rau xanh suốt 8 tiếng, cắt bỏ hoàn toàn trái cây và tinh bột vì nỗi sợ tăng cân.
“Lúc đó cơ thể tôi kiệt quệ, uể oải đến mức chỉ biết nằm khóc vì bất lực”, Hiền nhớ lại. Cô nhận ra việc ép cân quá đà khiến cơ thể không đủ năng lượng cho các chức năng cơ bản như hô hấp, tuần hoàn, nói gì đến việc học tập hay vận động.
Sau đó, Hiền bắt đầu cắt giảm tinh bột trắng nhưng tinh bột tốt vẫn được duy trì để nuôi dưỡng não bộ. Thực đơn mới ưu tiên protein nạc từ thịt, trứng, chất xơ từ rau củ, chế biến bằng cách hấp luộc. Cô loại bỏ mỡ động vật, nước ngọt và thức ăn nhanh, đồng thời tách biệt việc ăn hoa quả khỏi các bữa chính.
Điểm mấu chốt trong thành công của Hiền là việc loại bỏ tâm lý tự trừng phạt. Cô cho phép bản thân thưởng thức một ly trà sữa size nhỏ khi thèm, không nhịn ăn bù hay tập luyện quá sức vào ngày hôm sau. Về vận động, cô duy trì 4 buổi tập tại nhà mỗi tuần, kết hợp bài tập tim mạch đốt mỡ và kháng lực tăng cơ để cơ thể săn chắc.
Sau 7 tháng kiên trì, Hiền giảm thành công 15 kg, chạm mốc 48 kg trước khi chủ động tăng lên 50 kg để duy trì sự khỏe khoắn. Những vết rạn da kéo dài từ đùi xuống bắp chân từng khiến cô lo lắng nay được nhìn nhận như những chiến tích của sự nỗ lực.
Hành trình của Thanh Hiền không chỉ dừng lại ở việc thay đổi một con số trên bàn cân. Bằng việc chia sẻ các công thức bữa ăn đơn giản lên mạng xã hội, cô truyền đi thông điệp về một lối sống lành mạnh, nơi việc kiểm soát cân nặng đi liền với mục tiêu phòng tránh các bệnh lý như tiểu đường hay mỡ máu.
“Quan trọng hơn, việc chiến thắng những giới hạn của bản thân giúp tôi có sự tự tin để đối mặt với những thử thách mới trong cuộc sống”, Hiền tâm sự.
Hôm 25/5, chính phủ Uganda đóng cửa biên giới với Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) trong 4 tuần và yêu cầu người nhập cảnh cách ly 21 ngày. Quyết định này nối tiếp cảnh báo của WHO hôm 17/5 khi tổ chức này xếp đợt dịch Ebola do chủng Bundibugyo tại DRC vào nhóm Tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế. Giới chức y tế ghi nhận hơn 900 ca nghi nhiễm cùng 220 người tử vong ở tâm dịch DRC, đồng thời lo ngại virus lan rộng sang các nước láng giềng.
Tại Mỹ, chính quyền Washington cấm nhập cảnh đối với người nước ngoài và người có thẻ xanh từng đến DRC, Uganda hoặc Nam Sudan trong vòng 21 ngày. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ phân luồng hành khách ở hai sân bay Washington Dulles và Hartsfield-Jackson Atlanta. Cơ quan này đưa toàn bộ công dân Mỹ từ vùng dịch về khu vực chỉ định để đo thân nhiệt và theo dõi y tế.
Tương tự, Canada cấm nhập cảnh 90 ngày đối với người đến từ ba quốc gia trên từ ngày 26/5, đồng thời buộc công dân và thường trú nhân cách ly 21 ngày kể từ ngày 30/5.
Bộ trưởng Y tế Mexico David Kershenovich cũng siết chặt quy trình sàng lọc sân bay, khuyến cáo người dân tránh đến DRC và yêu cầu hành khách từ vùng dịch cách ly 21 ngày.
Ở vùng Caribbean, Bahamas đình chỉ người đến từ ba quốc gia châu Phi nhập cảnh trong 30 ngày, trong khi Quần đảo Cayman lập tức tăng cường sàng lọc sau khi phát hiện hai hành khách vừa trở về từ DRC.
Ở châu Á, Bộ Y tế Công cộng Thái Lan chỉ định hành khách từ DRC và Uganda nhập cảnh qua Sân bay Suvarnabhumi. Cơ quan này buộc người không triệu chứng cách ly 21 ngày và đưa các ca nghi nhiễm vào khu điều trị.
Ấn Độ nhanh chóng triển khai hệ thống giám sát tại những cửa khẩu lớn và khuyên công dân hạn chế đến vùng dịch.
Tại Trung Đông, Jordan cùng Bahrain dừng tiếp nhận hành khách từ các nước châu Phi đang có dịch. Về phía các nước láng giềng, Bộ Y tế Kenya kích hoạt cơ sở cách ly biên giới và giao Viện Y tế Công cộng Quốc gia tăng cường sàng lọc.
Đi ngược lại xu hướng chung, Ủy ban An ninh Y tế Liên minh châu Âu (EU) chưa áp dụng các biện pháp kiểm soát với hành khách đến từ DRC và Uganda do họ đánh giá rủi ro lây nhiễm cộng đồng tại châu lục này vẫn ở mức thấp.
Giới chức y tế thế giới hiện chưa tìm ra vaccine phòng ngừa hay phương pháp điều trị đặc hiệu cho biến thể Ebola Bundibugyo. Chủng virus này lây từ dơi ăn quả sang người, sau đó phát tán mạnh trong cộng đồng khi người dân tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể qua da trầy xước hoặc chạm vào thi thể trong các nghi lễ mai táng. Bệnh nhân ủ bệnh từ 2 đến 21 ngày, thường khởi phát đột ngột với triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ trước khi nhanh chóng tiến triển thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan và suy thận.
Trước tình hình trên, Bộ Y tế Việt Nam đã phát đi cảnh báo và chuẩn bị sẵn sàng ứng phó. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không nên hoang mang. Những người trở về từ vùng dịch cần chủ động tự cách ly và theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày. Đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận bất kỳ ca Ebola nào. Bộ Y tế đánh giá Ebola khó xâm nhập và bùng phát thành dịch tại nước ta, do loại virus này chỉ truyền bệnh qua tiếp xúc trực tiếp.
Bệnh nhân nam 44 tuổi đau ngực nhẹ và đi bộ đến Trung tâm cấp cứu A9 Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) để khám bệnh. Qua khám lâm sàng, các chỉ số sinh tồn ổn định, không ghi nhận rối loạn nhịp. Người bệnh được chỉ định lấy máu làm các xét nghiệm cơ bản, dự kiến nếu kết quả bình thường sẽ cân nhắc cho về nhà theo dõi tiếp. Tuy nhiên, khi đang ngồi chờ kết quả tại Trung tâm cấp cứu A9, người bệnh đột ngột ngã khuỵu, mất ý thức và ngừng tuần hoàn. Ngay lập tức, các bác sĩ tiến hành xử trí ép tim, ghi nhận rung thất trên monitor (thiết bị y tế theo dõi chỉ số sinh tồn). Người bệnh được sốc điện 3 lần, đặt nội khí quản và tiếp tục hồi sinh tim phổi. Sau khoảng 15 phút, người bệnh có mạch trở lại, tuần hoàn tự nhiên được tái lập.
Nhận định nguyên nhân do tim mạch gây rung thất, ê kíp bác sĩ đã hội chẩn khẩn, chuyển người bệnh chụp và can thiệp mạch vành ngay lập tức. Kết quả chụp mạch vành phát hiện cầu cơ động mạch liên thất trước LAD (bất thường động mạch liên thất trước) kèm hẹp tới 99% đoạn mạch vành sau cầu cơ. Tổn thương này được xác định là nguyên nhân gây rối loạn nhịp thất ác tính. Người bệnh được đặt stent LAD thành công.
Sau khi can thiệp, người bệnh được chuyển lại phòng hồi sức, được tiến hành hạ thân nhiệt chỉ huy trong 48 giờ, an thần, thở máy, hỗ trợ huyết động, kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Kết thúc liệu trình hạ thân nhiệt, người bệnh tỉnh táo, được rút ống nội khí quản và hồi phục hoàn toàn không để lại di chứng.
Theo PGS-TS Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm cấp cứu A9, trường hợp người bệnh này hẹp rất nặng LAD sau cầu cơ, vùng cơ tim thiếu máu lớn, khi có co thắt mạch vành, kèm mảng xơ vữa không ổn định dẫn đến thiếu máu cấp tính, đột ngột rung thất. Đây có thể là dạng rối loạn nhịp thất ác tính do thiếu máu đột ngột. Đáng lưu ý, trường hợp này không có yếu tố nguy cơ rõ ràng, triệu chứng lâm sàng mơ hồ, điện tâm đồ không điển hình về mạch vành. Kết quả chẩn đoán bệnh nhồi máu cơ tim ban đầu trong giới hạn bình thường. Thông thường các bác sĩ thăm khám có thể kê đơn cho về, hoặc tiếp tục theo dõi ở tuyến y tế cơ sở.
Theo Trung tâm cấp cứu A9, người trẻ vẫn có thể có tổn thương mạch vành nguy hiểm. Những tổn thương như cầu cơ kèm xơ vữa khu trú rất khó phát hiện nếu chỉ dựa vào điện tâm đồ và xét nghiệm máu. Khi xảy ra ngừng tuần hoàn mà không được xử trí và cấp cứu kịp thời, người bệnh sẽ tử vong. Do đó, người trẻ không nên chủ quan với đau ngực, dù chỉ thoáng qua hoặc mức độ nhẹ. Cần chủ động tiếp cận các phương tiện chẩn đoán hiện đại để tầm soát và phát hiện bệnh trước khi biến cố xảy ra. Bởi trên thực tế, biểu hiện đầu tiên của bệnh tim mạch không phải là đau ngực, mà là ngừng tuần hoàn.
Hiện các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến, đặc biệt là chụp cắt lớp vi tính đếm photon (photon-counting CT) cho phép quan sát chi tiết lòng mạch với độ phân giải rất cao, phát hiện các mảng xơ vữa nhỏ, tổn thương sớm, đánh giá chính xác các cấu trúc bất thường như cầu cơ và phân tích các thành phần mảng bám dựa trên phân tích năng lượng.
Ngày 14/4, nguồn tin của phóng viên Dân trí cho biết, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM gần đây tiếp tục ghi nhận các trường hợp người dân ở nhiều độ tuổi phát bệnh dại không thể cứu chữa.
Trường hợp thứ nhất là một nữ bệnh nhân 25 tuổi (ngụ tỉnh Gia Lai), nhập viện ngày 11/4. Trước đó 2 ngày, bệnh nhân xuất hiện triệu chứng ớn lạnh, đau 2 chân tăng dần, khó đi lại, tức nặng ngực, nôn ói ra thức ăn cũ.
Tại 2 cơ sở y tế ban đầu, bệnh nhân được chỉ định chụp chiếu hình ảnh nhưng kích động không hợp tác, nghi ngờ viêm màng não. Sau đó, bệnh nhân biểu hiện sợ tiếng động, sợ gió, nói nhảm, được chẩn đoán theo dõi dại và chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM.
Tại đây, các bác sĩ không ghi nhận bệnh nhân có tiền căn bị động vật tấn công, cũng không rõ lịch sử tiêm ngừa dại. Dù vậy, với các triệu chứng điển hình của việc phát bệnh dại, bệnh nhân được cho về một ngày sau đó vì không còn khả năng cứu chữa.
Trường hợp thứ hai là một người đàn ông 81 tuổi (ngụ xã Long Hải, TPHCM), phát bệnh từ 3 ngày trước khi nhập viện. Ban đầu, bệnh nhân đau 2 chân dữ dội, sau đó đột ngột lên cơn hoảng loạn, kích động tăng dần khi có gió, không uống được.
Theo bệnh sử, khoảng 1 năm trước, bệnh nhân bị con chó nhà chưa tiêm ngừa dại cắn vào mu bàn tay trái, gây vết thương chảy máu nhiều. Sau sự việc, bệnh nhân cũng không đi tiêm ngừa.
Tại một bệnh viện tuyến cuối, bệnh nhân được hồi sức nội khoa, thở máy, vận mạch rồi chuyển sang Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM. Trong quá trình chuyển viện, bệnh nhân ngưng tim, phải hồi sức tim phổi. Chỉ sau một giờ nhập Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, cụ ông được trả về vì không còn khả năng điều trị.
Đáng chú ý, đây là trường hợp thứ 2 từ đầu năm tại cùng một xã ở TPHCM được ghi nhận mắc bệnh dại. Vào tháng 1, trong lúc tập thể dục trước nhà, ông H.M.Đ. (64 tuổi, ngụ xã Long Hải) bị một con chó cắn vào khuỷu chân phải, gây 4 vết thương sâu và chảy máu nhiều.
Sau sự việc, vì nhiều lý do mà người đàn ông không được tiêm ngừa, chỉ tự xử lý vết thương và đi "lấy nọc” tại một cơ sở gần nhà. Đến ngày 18/2, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, khó thở, sợ ánh sáng, sợ gió, sợ tiếng ồn và được đưa vào bệnh viện địa phương điều trị.
Tuy nhiên, bệnh nhân tử vong vào ngày 19/2.
Tỷ lệ tử vong 100% khi đã lên cơn dại
Theo Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM, bệnh dại là bệnh nhiễm virus cấp tính của hệ thần kinh trung ương, lây từ động vật sang người qua chất tiết.
Hầu hết các trường hợp phơi nhiễm với virus dại qua vết cắn, vết liếm của động vật mắc bệnh dại, đôi khi qua đường tiếp xúc như hít phải khí dung hoặc cấy ghép mô/cơ quan bị nhiễm virus dại.
Khi đã lên cơn dại, kể cả động vật và người đều có tỷ lệ tử vong gần như 100%. Dại có 3 giai đoạn gồm ủ bệnh, khởi phát và toàn phát (hoặc giai đoạn viêm não).
Đáng chú ý, giai đoạn ủ bệnh thường trong 20-60 ngày, nhưng cũng có thể kéo dài từ 4 ngày đến nhiều năm sau (y văn ghi nhận có trường hợp ủ bệnh đến 19 năm), thời kỳ ủ bệnh ngắn khi vết thương ở vùng đầu mặt hoặc lây bệnh qua ghép giác mạc.
Hiện chưa có phương thức điều trị đặc hiệu cho bệnh dại, mà chủ yếu là hỗ trợ (oxy liệu pháp, thở máy, truyền dịch, vận mạch) và chăm sóc giảm nhẹ (an thần, giảm đau, chống co giật …).
Do đó, để phòng bệnh, các bác sĩ khuyến cáo cần thực hiện phối hợp nhiều biện pháp, bao gồm: cảnh giác với động vật có nguy cơ lây bệnh dại, tiêm ngừa bệnh dại cho chó, mèo; phòng bệnh dại trước và sau tiếp xúc ở các đối tượng nguy cơ cao (tiêm vaccine, huyết thanh kháng dại đúng phác đồ).
Theo thống kê, trong 3 tháng đầu năm, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM đã ghi nhận hơn 8.900 lượt tiêm ngừa dại vì nhiều nguyên nhân. Trong đó, bị chó cắn và tấn công chiếm số lượng cao nhất, với hơn 5.800 lượt.
Bệnh viện cũng ghi nhận nhiều trường hợp phát bệnh dại không thể cứu chữa, với thời gian ủ bệnh trong nhiều tháng.
