Nghị định 174/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1.7. Theo nghị định này, nhà cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng không xác thực tài khoản game bằng số điện thoại di động tại Việt Nam có thể bị phạt đến 60 triệu đồng.
Cụ thể, hành vi không xác thực tài khoản game bằng số điện thoại di động tại Việt Nam có thể bị phạt từ 20 – 40 triệu đồng đối với trò chơi điện tử G2, G3, G4. Với trò chơi điện tử G1 trên mạng, mức phạt là 40 – 60 triệu đồng.
Trong khi đó, theo Nghị định 147/2024/NĐ-CP, khi đăng ký tài khoản game, người chơi phải cung cấp đầy đủ, chính xác họ và tên, ngày tháng năm sinh và số điện thoại di động tại Việt Nam. Trường hợp người chơi dưới 16 tuổi, cha mẹ hoặc người giám hộ theo pháp luật dân sự phải đứng tên đăng ký tài khoản. Đồng thời, cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm giám sát, quản lý thời gian chơi và nội dung trò chơi mà người dưới 16 tuổi truy cập.
Quy định này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng game thủ. Không ít người người cho rằng việc xác thực số điện thoại không nhằm xóa bỏ nickname (biệt danh) trong game, mà phủ thêm một lớp định danh phía sau tài khoản. Từ đó, người chơi phải có trách nhiệm với hành vi của mình nhiều hơn.
Bùi Trạch Nhân, tuyển thủ thể thao điện tử, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết bạn rất ủng hộ quy định mới. Nhân nói: “Là một người đang nghiêm túc tập luyện Liên Quân Mobile để đại diện trường thi đấu, mình thường xuyên gặp cảnh người chơi dùng nhiều tài khoản để phá game hay thoát trận giữa chừng do thiếu trách nhiệm. Quy định mới này sẽ giúp hạn chế tình trạng trên, trả lại một môi trường thể thao điện tử lành mạnh và chuyên nghiệp hơn”.
Nguyễn Trần Minh Trí, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, ĐH Quốc gia TP.HCM, cũng đồng tình với quy định mới này. Dù cần phải xác thực nhiều lần vì chơi nhiều game, nhưng anh bạn gật gù cho rằng quy định này có thể bảo vệ người chơi tốt hơn.
“Môi trường game bây giờ có nhiều người chơi không lành mạnh và phá game. Khi tài khoản được xác thực, nếu bị hack hoặc bị lừa đảo vật phẩm thì khả năng lấy lại sẽ cao hơn rất nhiều”, Trí nói.
Còn đối với phụ huynh, quy định này được xem là cách giúp gia đình quản lý con tốt hơn trong môi trường số. Chị Nguyễn Thị Mỹ Hằng (36 tuổi), ngụ đường Nguyễn Xuân Khoát, P.Phú Thọ Hòa (TP.HCM), cho biết con trai chị đang vào tuổi dậy thì. Bé rất dễ bị cuốn vào thế giới ảo.
“Trước đây, cháu tự tạo tài khoản, nạp tiền mua đồ trong game lúc nào mình cũng không hay. Bây giờ luật bắt buộc người dưới 16 tuổi phải để phụ huynh đăng ký, mình cảm thấy an tâm hơn hẳn”, chị Hằng chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Thiện Nhi, nhà sáng lập của tựa game indie Địa Linh Nhân Kiệt, cho biết chị vô cùng ủng hộ việc xác thực tài khoản người chơi bằng số điện thoại. Theo chị Nhi, game vốn cho phép người chơi sử dụng nickname thay vì danh tính thật. Tuy nhiên, nếu không có lớp xác thực phía sau thì rất khó kiểm soát các hành vi tiêu cực.
“Việc gắn tài khoản với số điện thoại sẽ giúp tăng trách nhiệm của người chơi. Điều này không làm mất đi trải nghiệm sử dụng nickname trong game, nhưng giúp nhà phát hành quản lý cộng đồng tốt hơn, nhất là với các hành vi spam, gian lận hay gây rối”, chị Nhi nói.
Theo luật sư Trần Minh Hùng, Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình, Đoàn Luật sư TP.HCM, việc xác thực tài khoản game bằng số điện thoại di động tại Việt Nam là yêu cầu bắt buộc. Người chơi phải cung cấp đúng họ tên, ngày tháng năm sinh và số điện thoại di động tại Việt Nam khi đăng ký tài khoản.
Theo luật sư Hùng, người trẻ dùng số điện thoại không chính chủ hoặc cung cấp thông tin không chính xác khi đăng ký game có thể gặp nhiều rủi ro. Nếu tài khoản bị hack, xảy ra tranh chấp hoặc cần xác minh quyền sở hữu, người chơi sẽ rất khó khôi phục tài khoản.
Ngoài ra, ông Hùng còn nói rằng việc sử dụng số điện thoại của người khác khi chưa được đồng ý hay cung cấp thông tin giả mạo, có thể bị xem là hành vi vi phạm quy định về quản lý thông tin cá nhân và an ninh mạng. “Với người chơi dưới 16 tuổi, cha mẹ hoặc người giám hộ cần quản lý thời gian chơi, theo dõi nội dung trò chơi mà con truy cập và phối hợp với nhà phát hành khi cần thiết”, ông Hùng nói.
Sáng nay, sau khi kết thúc thời gian làm bài môn toán, nhiều thí sinh tại điểm thi Trường THCS Lê Anh Xuân (P.Phú Thọ Hòa) bước ra khỏi cổng trường với nụ cười rạng rỡ. Nhiều em nhận định đề thi khá dễ và tự tin có thể đạt điểm cao.
Phùng Khắc Huy Khánh, học sinh Trường TH-THCS Hồng Ngọc (Ruby School), cho biết em dự đoán đạt khoảng 7-8 điểm môn toán. “Em thấy đề toán dễ, em nghĩ mình sẽ đạt 7-8 điểm. Em đặt nguyện vọng 1 vào Trường THPT Nguyễn Hiền, sau 3 môn thi em tự tin khoảng 70% là mình sẽ đậu. Hôm nay thi xong em sẽ về nhà ngủ một giấc thật đã để lấy lại sức”, Huy Khánh chia sẻ.
Cùng tâm trạng lạc quan, Đỗ Thái Bình, học sinh Trường THCS Phan Bội Châu, nhận định đề toán năm nay dễ hơn so với các năm trước.
“Em thấy đề toán năm nay dễ hơn một chút so với mọi năm. Em đoán có thể nắm chắc 7,5 điểm. Nhìn chung em thấy đề thi các môn năm nay rất hay và khá dễ, riêng tiếng Anh em thấy phần viết câu hơi khó hơn”, Thái Bình cho biết.
Sau thời gian tập trung ôn tập, điều Thái Bình mong chờ nhất là kỳ nghỉ hè phía trước. “Chiều nay về là em xách ba lô đi Đà Lạt liền. Gia đình em đã chuẩn bị mọi thứ cho chuyến đi này rồi”, nam sinh hào hứng nói.
Đang cùng bạn trao đổi kết quả sau giờ thi, Nguyễn Gia Bảo, học sinh Trường THCS Phan Bội Châu, cũng tự tin có thể đạt từ 7-8 điểm môn toán. “Em đi thi với một tinh thần rất thoải mái, em đặt mục tiêu tổng điểm 3 môn đủ để vào trường công và không quá xa nhà là được. Sau khi thi xong em sẽ nghỉ ngơi và đi chơi cho thật đã”, Gia Bảo nói.
Không chỉ thí sinh, nhiều phụ huynh đứng đợi trước cổng trường cũng thở phào khi kỳ thi chính thức khép lại. Chị Đinh Thị Trường An, mẹ của Gia Bảo, cho biết gia đình không đặt áp lực điểm số cho con trong suốt quá trình ôn thi.
“Tôi không đặt áp lực cho con. Trong suốt thời gian con ôn thi tôi luôn động viên để con giữ một tinh thần thoải mái nhất, không đậu trường công thì học trường tư, tôi lo hết. Chỉ mong con đừng quá lo lắng, cứ thoải mái làm bài đúng với khả năng của mình”, chị An chia sẻ.
Người mẹ này cho biết sau khi thi xong, con thích đi đâu chơi gia đình cũng sẵn sàng đáp ứng. Sau đó cả nhà sẽ có chuyến về quê thăm ông bà.
Ngồi đợi con trước cổng trường thi, chị Nguyễn Thị Thúy Hằng, phụ huynh của một học sinh Trường THCS Nam Việt tại điểm thi Trường THCS Lê Anh Xuân (P.Phú Thọ Hòa), cho biết dù rất lo lắng nhưng luôn cố gắng giữ sự bình tĩnh để con yên tâm bước vào phòng thi.
“Sau khi con thi xong tôi không hỏi con có làm bài được hay không, sợ ảnh hưởng đến tâm lý của con. Hôm nay khi tiếng trống kết thúc môn thi cuối tôi thấy nhẹ nhõm phần nào vì con mình đã trút bỏ hết được những áp lực, nhưng cũng thầm lo không biết con làm bài có tốt không”, chị Hằng nói.
Chị cho biết hai vợ chồng thường xuyên đi làm xa nhà, con tự lo việc học tập. Tuy nhiên khi con bước vào kỳ thi quan trọng, chị đã xin nghỉ làm để đưa đón và động viên tinh thần cho con.
“Trước khi thi tôi đã hứa với con là nếu thi đậu vào bất cứ một trường công nào mẹ sẽ thưởng cho điện thoại mới. Hiện tại tôi cũng đã đặt hai tour du lịch vào cuối tháng này và cuối tháng sau cho hai mẹ con đi chơi xa”, chị Hằng hào hứng chia sẻ.
Cùng chung tâm trạng, chị Nguyễn Hồ Anh Thư, phụ huynh một học sinh Trường TH-THCS Hồng Ngọc (Ruby School), cho biết dù bận rộn công việc vẫn cố gắng sắp xếp thời gian đồng hành cùng con trong những ngày thi.
“Đó như một cách để tôi tiếp thêm động lực cho con. Hôm nay là ngày thi môn cuối cũng là sinh nhật con nên chiều nay gia đình sẽ có một buổi ‘xõa’, sau đó sẽ cho con đi du lịch ở Nha Trang và Đà Lạt”, chị Thư cho biết.
Khi tiếng trống kết thúc môn thi cuối cùng vang lên, với nhiều thí sinh, điều được mong chờ nhất lúc này không chỉ là kết quả thi mà còn là những giấc ngủ bù, những chuyến đi xa và một mùa hè đúng nghĩa sau chặng đường nỗ lực vừa qua.
Gần đây, nhiều bài đăng sáng tạo và sưu tầm những câu chơi chữ độc lạ thu hút hàng chục ngàn lượt tương tác trên các nền tảng mạng xã hội, cho thấy sự quan tâm của người trẻ về cách giao tiếp độc lạ, dí dỏm này.
Nhiều người bất ngờ trước khả năng sáng tạo vô biên của giới trẻ, các cụm từ đọc xuôi, đọc ngược vẫn có nghĩa như: "thiếu vàng là nợ - thiếu vợ là nàng", "đàn dễ tấu nhưng đâu dễ tán", "người ồn bất tỉnh - người tình bất ổn","chờ em ra mở cổng - chồng em ra mở cửa", "cười là phải thế - thề là phải cưới", "người sinh vì tài - người sai vì tình"…
Trần Chí Quang (25 tuổi, ngụ tại 273 Tô Hiến Thành, P.Hòa Hưng, TP.HCM) chia sẻ cảm giác thích thú với "sân chơi ngôn ngữ" dạo gần đây: "Mấy ngày gần đây lướt Facebook, Threads hay đọc bình luận mình thấy những câu đảo vần kiểu này liên tục, cảm giác rộn ràng rất vui. Có những câu mình ấn tượng như "Hở là nhắn, hẳn là nhớ". Kiểu nói này cũng dễ bắt chước theo, ai cũng có thể nghĩ thêm, mình thấy nó vui, đơn giản và dễ lan tỏa".
Cao Phan Thu Thảo, sinh viên năm 2 Trường ĐH Văn Hiến TP.HCM, cảm nhận: "Em thấy xu hướng này rất hài hước. Càng đọc càng thấy "mặn" và có duyên. Không hiểu sao mọi người lại nghĩ ra được những câu như vậy. Các câu kiểu chơi chữ mà vẫn có ý nghĩa như "căng và ham yêu, kiêu và ham ăn" hay "xinh và nhiều tiền, siêng và nhiều tình" nghe vừa buồn cười vừa kiểu "flex nhẹ" (khoe nhẹ - PV). Nhìn chung, em thấy mấy câu này rất hợp để viết trạng thái trên mạng xã hội, vừa có chất riêng, vừa dễ tăng tương tác".
Đón theo xu hướng, Lê Hà Thư (18 tuổi, ngụ tại số 9, thôn Tân Thành, P.Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) mê áp dụng lối chơi chữ dí dỏm vào đời sống. Hà Thư thường xuyên đăng tải những dòng trạng thái và bình luận trên mạng xã hội về chủ đề nói lái để chia sẻ suy nghĩ, đồng thời kết nối với những bạn cùng sở thích.
Những cụm từ, câu nói khiến người đọc bật cười vì sự đảo chữ tài tình: "sang và khó tính nên xinh và khó tán", "đàn dễ tấu nhưng đâu dễ tán"… Lối nói thú vị này là cách Hà Thư thể hiện cá tính riêng: "Em thích cách nói lái này bởi có thể giúp những câu nói bình thường trở nên thú vị hơn, khiến việc trò chuyện bớt nhàm chán. Em cũng cảm thấy bản thân "ngầu" nữa, vì ai mà chẳng thích những người có chiêu lạ".
Thư cho biết từ hồi còn bé đã được ba "truyền giáo" cho bí kíp này rồi. Bây giờ đột nhiên nổi lên thành "trend" nên cô nàng sáng tạo góp vui cùng mọi người. "Em cũng sưu tầm thêm một số câu hay hay của những bài khác trên mạng nữa", Thư nói.
Theo Nguyễn Ngọc Bích, sinh viên năm 3 Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, lối nói chơi chữ còn là một cách hiệu quả để… thả thính. "Em thấy mấy câu đảo vần này không chỉ để vui mà còn phản ánh cách người trẻ nhìn các vấn đề cuộc sống, có cả chuyện tình yêu. Em thấy giờ áp dụng khi tỏ tình thì dễ thương lắm luôn. Khi trò chuyện với bạn bè thì tạo sự vui nhộn. Theo em, đây là kiểu ngôn ngữ rất đặc trưng của người trẻ hiện nay, nhất là với gen Z chúng em", Ngọc Bích chia sẻ.
Với Ngọc Bích, cách nói "bắt trend" này sẽ giúp bạn trẻ dễ dàng bắt chuyện một cách duyên dáng. "Giờ mà ai nhắn em "thấy bạn sang và khó tính, xinh và khó tán" thì em cũng "đổ" liền", cô nàng hài hước nói.
Không chỉ là một xu hướng vui vẻ, hài hước, lối chơi chữ, nói lái, đảo vần của gen Z xuất phát từ nhu cầu kết nối, giao tiếp gắn với giới trẻ. Thạc sĩ tâm lý Đặng Hoàng An, nguyên giảng viên trường Đại học Sư phạm TP.HCM nhận xét đây là tâm lý muốn được thuộc về một nhóm, một cộng đồng nơi "cùng tần số".
Anh cho biết: "Xu hướng chơi chữ, nói lái của giới trẻ tạo ra sự hưng phấn trong cách giao tiếp với nhau, xuất phát từ nhu cầu kết nối với nhóm bạn cùng tần số và đồng trang lứa. Khi đó, các bạn cảm thấy có một nhóm để thuộc về và cùng chung sở thích nói chuyện hài hước, thú vị. Ngoài ra, trước những áp lực trong học tập, công việc, việc sử dụng những cách nói như vậy giúp tạo cảm giác nhẹ nhàng, thú vị, giúp các bạn trẻ đỡ áp lực hơn".
Thạc sĩ Đặng Hoàng An giải thích: "Về mặt khoa học, việc nói đảo vần, nói lái sẽ khiến não bộ của người nghe không chỉ tiếp nhận thông tin đơn thuần mà phải thêm một bước xử lý nữa để giải nghĩa được ẩn ý trong câu nói. Vì vậy, khi giải mã và "vỡ ra" được kết quả, bạn trẻ sẽ có tâm lý phấn khởi. Đó gọi là "hệ thống phần thưởng" của não bộ, là cảm giác được ghi nhận".
Ngoài ra, thạc sĩ Hoàng An nhấn mạnh khả năng sáng tạo, bản sắc riêng của giới trẻ ngày nay, là tiền đề cho việc xuất hiện các xu hướng giao tiếp độc lạ trên mạng xã hội. "Cách nói chuyện chơi chữ, nói lái cũng là một cách sáng tạo của các bạn trẻ để gia tăng điểm nhấn riêng khi kết nối, trở nên thú vị hơn trong mắt người khác".
Đó là gia đình của Phan Quốc Việt (26 tuổi) và Phan Nguyễn Hoàng Minh (17 tuổi, ngụ phường Tân An, TP.Cần Thơ) - hai anh em ruột có bà ngoại và mẹ là hậu phương tinh thần vững chắc để bền bỉ Tiếp sức mùa thi gần 10 năm qua.
Thời điểm 9 năm trước (2016), Việt tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT tại điểm thi đặt tại Trường ĐH Cần Thơ (nay là ĐH Cần Thơ) với tinh thần rất háo hức. Đây là điểm thi có nhiều thí sinh nên số lượng lực lượng tình nguyện tiếp sức rất đông đảo. Với lòng ngưỡng mộ, môn thi nào Việt cũng muốn hỏi các anh chị sinh viên đi trước kinh nghiệm, bí quyết "vượt vũ môn".
Đáng nhớ nhất là dù Việt mang theo đầy đủ dụng cụ làm bài, nhưng vẫn chủ động xin bút, thước và nước suối từ tay đội tình nguyện. "Với em thì những món quà này rất có ý nghĩa tinh thần. Em muốn 'xin vía' để cũng có thể trở thành sinh viên như các anh chị. Đây không chỉ là ước mơ của riêng em mà còn của cả gia đình", Việt kể.
Thế rồi Việt thi đỗ vào Trường cao đẳng Cần Thơ và chính thức bước chân vào con đường tình nguyện. Từ thí sinh đi "xin vía", Việt trở thành một đoàn viên tích cực, năm nào cũng tham gia tiếp sức mùa thi tại Trường THPT Phan Ngọc Hiển (P.Ninh Kiều, TP.Cần Thơ).
Điểm thi này cách nhà chỉ khoảng 200 m nên hình ảnh mẹ chở Phan Nguyễn Hoàng Minh đi ngang qua, không quên vẫy tay chào đội tình nguyện đã trở nên quen thuộc. Chính sự nhiệt tình hưởng ứng của những áo xanh tình nguyện và đặc biệt là tinh thần xông xáo của anh trai mình đã truyền cảm hứng rất mạnh mẽ với Minh.
Thế là từ năm học lớp 7, Minh theo chân Việt đi tiếp sức mùa thi. Khi đó, Minh còn nhỏ nhắn nên nhiều người thương mến đặt cho biệt danh là "Nhí". Nhớ lại những ngày đầu, Minh cho biết bản thân rất hồi hộp, lo sợ không làm tốt công việc vì khoảng cách tuổi tác với anh chị lớn. Tuy nhiên, sự gần gũi của mọi người đã giúp Minh xua tan những e ngại trong lòng.
Đặc biệt, Minh rất bất ngờ với nguồn năng lượng tích cực của mọi người. Bất kể nắng hay mưa, mỗi khi hỗ trợ thí sinh thì ai nấy cũng không quản khó khăn. Công việc dù nhẹ nhàng hay nặng nề thì các đồng đội đều chia sẻ với nhau. Đến nay, cậu bé "Nhí" đã là học sinh lớp 11 của Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm có 5 năm tiếp sức cho các anh chị thí sinh.
Với hai anh em Việt và Minh, hành trình tiếp sức thí sinh bền bỉ gần 10 năm qua là nhờ hậu phương vững chắc từ bà ngoại và mẹ. "Ở tuổi 80, bà ngoại vẫn rất quan tâm tới lịch thi, giờ thi. Bà thường nhắc chúng em dậy sớm để ra cổng trường thi đón thí sinh. Có bà, chúng em không bao giờ quên mang nón, áo mưa khi tham gia chương trình", Việt tâm sự.
Trong khi đó, bà Phan Thị Phương Lan (53 tuổi), mẹ của Việt và Minh, không chỉ là chỗ dựa tinh thần cho hai anh em mà còn là tấm gương về hoạt động xã hội. Thấy hai con yêu công tác đoàn, bà cũng đồng hành dọn dẹp vệ sinh môi trường và đã 3 lần hiến máu tình nguyện (Phan Quốc Việt đã hiến máu 25 lần - PV). Ngoài ra, có trong tay nghề may, bà đã may cờ Tổ quốc tặng bà con trong dịp tuyên truyền bầu cử.
Khi Việt và Minh tham gia tiếp sức mùa thi, bà Lan tuy không theo đến cổng trường nhưng có cách tiếp sức đặc biệt để hai anh em làm tốt nhất công việc của mình. Khi thí sinh thi 2 buổi, giờ trưa Việt và Minh sẽ tranh thủ về nhà để ăn cơm. Những ngày này, dù bận rộn, bà Lan vẫn sắp xếp lại thời gian may đồ cho khách để chuẩn bị bữa cơm trưa sớm hơn, giúp hai con kịp thời gian nghỉ ngơi và tiếp tục công việc tại điểm thi.
"Sự đồng lòng của cả gia đình đã biến những vất vả của mùa thi thành niềm vui chung đầy ý nghĩa. Được bà và mẹ hết lòng ủng hộ, chúng em có rất nhiều động lực để hành trình tiếp sức mùa thi nối dài thêm nữa", Việt tự hào chia sẻ.
