Nhiều thập kỷ qua, vị thế của một doanh nghiệp dược thường được định hình bởi quy mô vốn hóa, số lượng nhà máy, danh mục thuốc generic hay các tiêu chuẩn sản xuất quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh các yếu tố mang tính cạnh tranh truyền thống này, dòng chảy của ngành dược thế giới hiện đang dịch chuyển mạnh mẽ sang các phân khúc giá trị cao hơn như thuốc công nghệ cao, thuốc sinh học, thuốc tương đương sinh học và các giải pháp điều trị đòi hỏi hàm lượng nghiên cứu và phát triển (R&D) lớn.
Xu hướng này là sự chuyển mình toàn diện của toàn bộ chuỗi giá trị. Khi danh mục sản phẩm thay đổi, mọi công đoạn từ nghiên cứu, phát triển công thức, kiểm soát chất lượng đến sản xuất và phân phối, bán hàng đều phải vận hành theo một tiêu chuẩn mới khắt khe hơn. Và khi chuỗi giá trị thay đổi, yêu cầu về nguồn nhân lực cũng thay đổi, sao cho theo kịp tốc độ chuyển đổi của ngành.
Đó cũng chính là tinh thần cốt lõi mà Hội thảo khoa học “Năng lực nghề dược thời đại số: Cơ hội việc làm trong sản xuất, chất lượng và kinh doanh”, diễn ra vào sáng ngày 21.5.2026 tại Hội trường Khoa Dược, Trường đại học Y Dược Cần Thơ, muốn truyền tải. Chương trình, do Trường đại học Y Dược Cần Thơ tổ chức với sự đồng hành của Imexpharm, không chỉ dừng lại ở việc định hướng nghề mà còn là dịp để các chuyên gia y tế, doanh nghiệp và thế hệ dược sĩ tương lai nhìn nhận lại yêu cầu về năng lực nhân sự trong hệ sinh thái dược phẩm mới. Ở đó, công nghệ và con người phải song hành để tạo ra những sản phẩm tối ưu, những giải pháp hiệu quả cao hơn cho sức khỏe cộng đồng.
Từ góc nhìn của một người có gần 30 năm gắn bó với công tác đào tạo, PGS-TS Đỗ Châu Minh Vĩnh Thọ, Phó trưởng khoa Dược chia sẻ tại hội thảo rằng, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh và ngành Dược liên tục thay đổi, điều quan trọng với người học không còn là học được bao nhiêu kiến thức, mà là khả năng tự học và thích nghi.
Người ta vẫn thường nói “nhất Y, nhì Dược” để nhấn mạnh vai trò quan trọng của ngành dược trong hệ thống chăm sóc sức khỏe. Đây không chỉ là lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất và bảo đảm chất lượng thuốc mà còn trực tiếp tác động đến hiệu quả điều trị và sự an toàn của người bệnh. Chính vì vậy, theo PGS-TS Đỗ Châu Minh Vĩnh Thọ, để bắt kịp những thay đổi của thời đại, các bạn sinh viên cần duy trì tinh thần tự học và sẵn sàng thích nghi, để thế hệ dược sĩ tương lai không chỉ làm chủ công nghệ mà quan trọng hơn là tạo ra những giá trị thiết thực cho người bệnh.
Đó cũng là thực tế đang diễn ra ở phía doanh nghiệp, khi nhu cầu nhân lực ngành dược hiện nay không còn dừng ở chuyên môn nền tảng mà mở rộng sang khả năng làm việc trong môi trường tích hợp công nghệ, sử dụng dữ liệu, thích ứng với AI và tư duy liên ngành. Chia sẻ tại hội thảo, TS Nguyễn Vĩnh Luận, Giám đốc Nhân sự Imexpharm, cho rằng khả năng sử dụng công nghệ một cách hiệu quả, có trách nhiệm là vô cùng quan trọng. Từ những hướng dẫn thực tế về cách tương tác với AI, anh cũng gửi gắm thông điệp đến các sinh viên: “AI rất thông minh, nhưng đừng sùng bái AI; hãy biến AI thành những người trợ lý ảo đắc lực của chính mình”.
Trong khi thâm nhập sâu vào các phân khúc dược phẩm công nghệ cao, Imexpharm không chỉ nhìn câu chuyện chuyển đổi dưới góc độ sản phẩm hay công nghệ, mà còn xem nguồn nhân lực là một phần của chiến lược dài hạn. Khi khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và yêu cầu thực tiễn ngày càng thu hẹp, doanh nghiệp cũng trở thành một mắt xích trong quá trình kiến tạo thế hệ nhân lực mới cho ngành dược. Đây cũng là hướng đi phù hợp với Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 89 QĐ/TTg ngày 23.1.2024 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó nguồn nhân lực y tế được xác định là nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của ngành.
Song song đó, năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) của Imexpharm đang được chú trọng mạnh mẽ thông qua các hợp tác chiến lược quốc tế. Đáng chú ý nhất là sự hiện diện của Livzon, một trong 25 định chế dược phẩm hàng đầu Trung Quốc với danh mục có sản phẩm đạt chuẩn FDA. Sự hợp tác này được kỳ vọng sẽ là đòn bẩy chiến lược, giúp ngành dược nội địa tăng tốc tiếp cận các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt trong việc chuyển đổi mô hình R&D từ “kinh nghiệm dẫn dắt” sang “công nghệ dẫn dắt”.
Tuy nhiên vận hành chuỗi giá trị này, xu hướng mới này, vẫn phải là con người. Theo TS Nguyễn Vĩnh Luận, công nghệ có thể mua, nhà máy có thể xây, nhưng nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố không thể hình thành trong một sớm một chiều. Chính vì vậy, việc chuẩn bị năng lực cho sinh viên ngay từ hôm nay không chỉ là trách nhiệm của nhà trường hay doanh nghiệp, mà còn là bước chuẩn bị cho năng lực cạnh tranh dài hạn của toàn ngành.
TS điều dưỡng Nguyễn Thị Thu Hiền, khoa da liễu và bỏng - Bệnh viện Bạch Mai, cho biết theo khuyến cáo, việc nhận biết sớm và chăm sóc đúng ngay từ những ngày đầu có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả điều trị.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như nóng rát, đau trên da, kèm theo mảng đỏ, mụn nước hoặc bọng nước thành chùm, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị, đặc biệt trong 72 giờ đầu.
Người bệnh không tự ý dùng thuốc, nhất là corticoid, kháng sinh, thuốc nam hoặc các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc, cũng như không đắp lá lên vùng tổn thương. Những biện pháp này có thể khiến bệnh nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng và để lại sẹo.
TS Hiền khuyến cáo tổn thương da do zona cần được giữ sạch - khô - thoáng, tắm rửa nhẹ nhàng, tránh nước quá nóng hoặc xà phòng gây kích ứng. Có thể che phủ bằng gạc sạch, mềm, không dính khi cần.
Không gãi, chà xát, chích vỡ mụn nước hoặc cạy vảy. Mặc quần áo rộng, thấm hút mồ hôi. Sử dụng riêng khăn tắm, quần áo, chăn ga trong thời gian còn mụn nước.
Những nguyên tắc đơn giản này giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và hạn chế sẹo.
Theo TS Hiền, zona không lây trực tiếp giữa người với người, nhưng dịch từ mụn nước có thể chứa vi rút Varicella-Zoster - vi rút gây bệnh thủy đậu - ở người chưa có miễn dịch.
Để phòng lây nhiễm, người bệnh cần che phủ vùng tổn thương; rửa tay thường xuyên; không dùng chung đồ cá nhân.
Đồng thời tránh tiếp xúc gần với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người suy giảm miễn dịch. Các biện pháp này cần duy trì đến khi tổn thương khô và đóng vảy hoàn toàn.
Người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm nếu có các dấu hiệu zona xuất hiện ở vùng mắt, mặt; đau nhiều, sốt, tổn thương lan rộng; có dấu hiệu nhiễm trùng: sưng, nóng, đỏ, chảy dịch.
Việc thăm khám kịp thời giúp phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là ảnh hưởng đến thị lực.
Bên cạnh đó, đau do zona liên quan đến tổn thương thần kinh, thường có cảm giác bỏng rát, nhói từng cơn và có thể kéo dài.
"Người bệnh cần tuân thủ đơn thuốc của bác sĩ, không tự ý tăng/giảm liều. Đồng thời, nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống cân đối, uống đủ nước. Có thể chườm mát bằng khăn sạch trong thời gian ngắn (không chườm đá trực tiếp)", TS Hiền khuyến cáo.
Theo PGS.TS Hoàng Quốc Cường - Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ, 103 trạm y tế trên địa bàn là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND xã, phường, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Hiện nay chỉ mới đáp ứng nhu cầu phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám chữa bệnh cơ bản cho người dân.
Với mô hình mới, khó khăn lớn nhất của các trạm y tế là thiếu nhân sự, đặc biệt là chức danh kế toán (phần lớn do nhân viên trạm kiêm nhiệm, thực hiện hợp đồng hoặc do UBND bố trí kế toán kiêm nhiệm hỗ trợ), gây khó khăn trong công tác dự toán thu chi, thanh quyết toán tại đơn vị.
Sau hoạt động theo quy chuẩn mới, hiện nay chỉ có 2 trạm y tế là trạm phường Vị Thanh (thuộc TP Hậu Giang trước đây) và trạm y tế xã Cờ Đỏ (thuộc TP Cần Thơ trước đây) cơ bản đảm bảo yêu cầu về cơ sở vật chất theo quy định mới. Đây là hai đơn vị lấy cơ sở từ trung tâm y tế. Còn lại 101 trạm y tế chưa đảm bảo đầy đủ điều kiện về hạ tầng, phòng chức năng và công năng sử dụng theo tiêu chuẩn mới.
Về tình hình hoạt động, đa số thiết bị của các trạm y tế đã được đầu tư từ lâu, hầu hết xuống cấp; các thiết bị như máy siêu âm, điện tim, điện châm, X-quang… phần lớn hư hỏng, rất cần được đầu tư mới để đảm bảo hoạt động khám chữa bệnh cho người dân. Đối với thuốc, phần lớn mặt hàng không đa dạng, chưa đầy đủ và còn xảy ra tình trạng thiếu một số loại thuốc ở vài thời điểm do đơn vị vướng công nợ, gián đoạn nguồn cung ứng của nhà thầu…
Báo cáo của Sở Y tế TP Cần Thơ còn cho thấy hầu hết trạm y tế chưa có nhân sự được đào tạo, tập huấn, đặc biệt công tác đấu thầu qua mạng và các chứng chỉ cần thiết để đảm bảo hoạt động của trạm trong tình hình mới.
Trước những khó khăn, vướng mắc này, ông Hoàng Quốc Cường - Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ - cho biết sở đang tham mưu trình UBND thành phố đề án tổ chức lại các Trung tâm y tế khu vực, trong đó trọng tâm là chuyển giao các chức năng, nhiệm vụ về dự phòng, dân số, an toàn thực phẩm cùng toàn bộ biên chế, nhân sự liên quan tương ứng về các trạm y tế trực thuộc UBND cấp xã quản lý.
Tương lai các trạm y tế phải hoạt động như một phòng khám đa khoa, có đầy đủ các phòng chuyên môn, trang thiết bị, nhân lực, vị trí việc làm…
Đối với nội dung về hồ sơ sức khỏe điện tử, đến nay mới có 28/103 trạm y tế (chủ yếu khu vực Hậu Giang cũ) triển khai phần mềm hồ sơ sức khỏe điện tử, đã lập được 700.734 hồ sơ, đạt 21,73% dân số thành phố.
Nguyên nhân tỉ lệ lập hồ sơ sức khỏe điện tử còn thấp là do hạ tầng công nghệ thông tin tại các trạm y tế chưa đồng bộ, hầu hết thiếu nhân lực công nghệ thông tin, thiếu kinh phí triển khai, không có kinh phí duy trì, nâng cấp phần mềm quản lý...
Đề xuất của Sở Y tế trình UBND thành phố cấp kinh phí thuê hạ tầng phần mềm để thực hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân, đồng thời đề xuất kinh phí trước mắt khoảng 566 tỉ đồng để mua trang thiết bị cho trạm y tế. Trong thời gian tới, giai đoạn 2026-2030 đề xuất nguồn vốn đầu tư công dài hạn trên 200 tỉ đồng nâng cấp cho 103 trạm y tế hoạt động theo mô hình mới.
Tại buổi làm việc, ông Đồng Văn Thanh - Phó bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Cần Thơ - chỉ đạo Sở Y tế chủ động phối hợp các các sở, ban, ngành, địa phương (UBND xã phường) khẩn trương rà soát lại thực trạng trạm y tế. Đồng thời hoàn thiện quy chế phối hợp, cơ chế quản lý, điều hành đối với các trạm y tế sau khi được giao về UBND cấp xã quản lý để củng cố, nâng cao chất lượng y tế cơ sở theo hướng gần dân, sát dân và quản lý sức khỏe người dân tại địa bàn bằng sổ sức khỏe điện tử; khám sức khỏe toàn dân kết hợp tích hợp trên ứng dụng VNeID…
Trong khi đó, cũng có người cố gắng đi bộ nhiều hơn với suy nghĩ càng vận động thì khớp càng khỏe. Trên thực tế, 2 cách này đều có thể không phù hợp, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Khớp gối cần vận động ở mức hợp lý để duy trì sự linh hoạt. Khi đi bộ nhẹ nhàng, dịch khớp được lưu thông tốt hơn, giúp bôi trơn bề mặt sụn và giảm cảm giác cứng khớp, đặc biệt sau khi ngồi lâu hoặc mới ngủ dậy.
Đi bộ còn giúp tăng cường sức mạnh của các nhóm cơ xung quanh đầu gối như cơ đùi trước, cơ đùi sau và cơ hông. Những nhóm cơ này giúp nâng đỡ khớp, giảm áp lực trực tiếp lên đầu gối khi đứng, leo cầu thang.
Hiện chưa có bằng chứng cho thấy tất cả người bị đau khớp gối đều bắt buộc phải đi bộ mỗi ngày. Điều quan trọng hơn là duy trì vận động đều đặn ở mức phù hợp với thể trạng.
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Journal of Orthopaedic Surgery and Research cho thấy các hình thức tập luyện aerobic, chẳng hạn đi bộ, bơi lội hay đạp xe, có thể giúp cải thiện cơn đau và chức năng vận động ở người bị thoái hóa khớp gối. Điều này cho thấy lợi ích đến từ việc vận động hợp lý và đều đặn, chứ không phải cố gắng đi thật nhiều mỗi ngày.
Nếu cơn đau ở mức nhẹ, đầu gối không bị sưng và người mắc vẫn đi lại bình thường thì có thể duy trì thói quen đi bộ mỗi ngày. Những người bị cứng khớp sau khi ngồi lâu hoặc thoái hóa khớp gối giai đoạn sớm thường có thể đi bộ khoảng 20 - 30 phút/ngày với tốc độ vừa phải. Khi mới bắt đầu tập, hãy chia nhỏ thành nhiều lần trong ngày để giảm áp lực lên khớp.
Để xác định mức đi bộ phù hợp, mọi người hãy chú ý đến cảm giác sau khi đi. Mức đi phù hợp là cảm giác đau ở đầu gối không tăng lên, cảm giác khó chịu biến mất nhanh chóng sau khi nghỉ ngơi.
Trong một số trường hợp, người bị đau đầu gối không nên cố đi bộ mỗi ngày. Cụ thể, nếu đầu gối bị sưng nhiều, đau dữ dội khi chịu lực hoặc có cảm giác lỏng khớp, người bệnh không nên cố gắng tiếp tục đi bộ.
Ngoài ra, nếu đầu gối bị cứng khớp, khó co duỗi, đau sau chấn thương hoặc xuất hiện tình trạng đỏ nóng quanh khớp thì nên đi khám sớm. Đây có thể là dấu hiệu của rách sụn chêm, tổn thương dây chằng, viêm khớp hoặc những vấn đề cần được bác sĩ đánh giá. Trong những trường hợp này, việc cố gắng đi bộ mỗi ngày có thể khiến tình trạng nghiêm trọng hơn, theo Medical News Today.
