Trong bối cảnh xu hướng giảm phát thải ngày càng được siết chặt, một công ty nhiên liệu tại Anh đã giới thiệu dòng xăng sinh học dành cho xe cổ từ 3 năm trước với lời hứa giúp giảm đáng kể lượng khí thải mà không cần can thiệp vào động cơ.
Dòng nhiên liệu này mang tên Sustain Classic do Công ty Coryton phát triển được sản xuất từ rác thải nông nghiệp như rơm rạ hoặc phụ phẩm cây trồng không phục vụ tiêu dùng. Đây là nhiên liệu sinh học thế hệ thứ hai, tận dụng nguồn nguyên liệu tái tạo thay vì nhiên liệu hóa thạch truyền thống.
Theo Coryton, do cây trồng hấp thụ carbon trong quá trình sinh trưởng, xe sử dụng Sustain Classic có thể giảm tối đa 65% lượng khí nhà kính so với xăng thông thường.
Điểm đáng chú ý là loại nhiên liệu này không yêu cầu chỉnh sửa hay nâng cấp động cơ trước khi sử dụng. Điều này đặc biệt phù hợp với các dòng xe cổ vốn nhạy cảm với hàm lượng ethanol ngày càng cao trong xăng hiện đại.
Sustain Classic hiện được bán ra với 5 phiên bản. Tất cả đều có hàm lượng ethanol dưới 1%.
Bản tiêu chuẩn Classic Super 33 chứa 33% thành phần tái tạo, giúp giảm khoảng 25% khí thải và có chỉ số octane 98 RON.
Cao cấp hơn là Super 80 với 80% thành phần bền vững, giảm tới 65% phát thải nhưng vẫn duy trì mức octane 98 RON tương đương xăng hiệu năng cao hiện nay. Ngoài ra còn một phiên bản Classic Veteran 80 với mức octane 96 RON.
Trong khi đó, Racing C50, C70 được phát triển dành cho các động cơ hiệu suất cao kiểu xe đua với chỉ số octane lên tới 102 RON và 100 RON tương ứng.
Coryton cũng đang cung cấp nhiên liệu bền vững cho một số mẫu xe đua như Prodrive Hunter tham dự giải đua Dakar Rally, qua đó chứng minh khả năng đáp ứng hiệu năng thực tế.
Dù vậy, mức giá của loại nhiên liệu này không rẻ. Chẳng hạn, dòng Classic Veteran 80 được bán với giá tới 5,95 bảng Anh/lít, tương đương 211.000 đồng/lít. Đó là một mức giá gây sốc với những người lái xe bình thường, nhưng với dân chơi xe cổ – vốn ít khi hoạt động và giá thường không rẻ – có thể không phải vấn đề quá lớn.
Ngoài vấn đề giá bán, mạng lưới phân phối cũng còn rất hạn chế khi hiện mới chỉ có ở Anh và chưa phổ biến sang các nước khác.
Với chi phí cao, Sustain Classic được nhận định phù hợp hơn với giới sưu tầm xe cổ hạng sang như Aston Martin hay Jaguar đời cũ, thay vì những mẫu xe phổ thông có tuổi đời vài chục năm.
Tôi từng nghĩ, giữ khoảng cách an toàn khi lái xe trên cao tốc là một nguyên tắc khá rõ ràng và không quá khó để thực hiện. Chỉ cần đi đúng tốc độ, quan sát tốt và duy trì một khoảng cách hợp lý với xe phía trước, người lái hoàn toàn có thể chủ động xử lý khi có tình huống bất ngờ xảy ra. Tuy nhiên những chuyến đi gần đây, đặc biệt trong dịp lễ khi lưu lượng phương tiện tăng cao, lại khiến tôi nhận ra rằng giữa lý thuyết và thực tế đôi khi là một khoảng cách không hề nhỏ.
Trong dòng xe đông đúc, mọi thứ diễn ra nhanh và liên tục. Tôi vẫn giữ thói quen nhả ga nhẹ để tạo khoảng cách với xe phía trước, cố gắng duy trì một vùng đệm đủ an toàn thay vì bám sát. Thế nhưng, điều xảy ra gần như ngay lập tức khoảng trống đó nhanh chóng bị một xe khác lấp vào, thường là từ làn bên cạnh chuyển sang, kể cả khi tôi đang di chuyển ở làn giữa (không phải làn vượt sát dải phân cách).
Vấn đề là tôi không chỉ bị chèn vào một lần như vậy. Mỗi lần khoảng cách phía trước bị thu hẹp, tôi lại cố gắng kiên nhẫn nhả ga, chậm lại một chút để tạo khoảng cách an toàn mới. Nhưng trớ trêu là cứ vừa tạo được khoảng trống, lại có xe khác tạt vào. Cứ thế lặp đi lặp lại, khiến việc giữ khoảng cách giống như một vòng luẩn quẩn. Thậm chí đi một lúc, tôi có cảm giác mình không còn chủ động giữ an toàn nữa, mà bị cuốn theo, cứ phải liên tục "canh chỉnh" theo những chiếc xe chen vào trước mặt.
Dần dần tôi bắt đầu nhận ra đây dường như là một "quy luật" bất thành văn trên cao tốc: cứ có khoảng trống là sẽ có xe tìm cách điền vào. Đến nỗi dường như nó đã trở thành một thói quen phổ biến với không ít tài xế. Họ xem khoảng cách giữa hai xe không phải một phần của an toàn, mà là một khoảng trống có thể tận dụng để tiến lên thêm một chút. Tâm lý "không để phí khoảng trống" xuất hiện khá rõ, đặc biệt khi dòng xe đông và ai cũng muốn di chuyển nhanh hơn phần còn lại.
Trong suy nghĩ đó, người ta thậm chí nỗ lực lái xe áp sát nhau như một nhiệm vụ. Khái niệm khoảng cách an toàn càng trở nên mong manh. Trong khi trên cao tốc, nơi các phương tiện di chuyển với tốc độ cao, chỉ cần một tình huống phanh gấp là có thể kéo theo phản ứng dây chuyền. Khoảng không gian đệm phía trước không đơn thuần là "chỗ trống", nó là thời gian để phản ứng và xử lý. Khi khoảng cách đó liên tục bị xâm lấn, người lái gần như không còn đủ dư địa để chủ động trong các tình huống bất ngờ.
Điều khiến tôi băn khoăn là, trong điều kiện giao thông như hiện nay, tài xế muốn kiên định giữ khoảng cách an toàn thì phải làm gì để không rơi vào thế bị động? Tiếp tục duy trì khoảng cách "đúng chuẩn" thì liên tục bị phá vỡ. Ngược lại, nếu chấp nhận thu hẹp khoảng cách để ít bị chen vào hơn, thì có khác nào tự mình từ bỏ một nguyên tắc quan trọng?
Tôi gần như không tìm ra câu trả lời. Bởi thực tế trải nghiệm trong các chuyến lái ô tô đường dài dịp lễ, tết gần đây, tôi khẳng định rằng rất nhiều tài xế ô tô Việt Nam hiện nay đều có thói quen "điền vào chỗ trống". Và người muốn duy trì thói quen giữ khoảng cách an toàn lại dễ trở thành "kẻ ngáng đường" cả đoàn xe. Tôi tin rằng mình không phải là người duy nhất từng rơi vào tình huống này, nhất là trong những dịp cao điểm khi mật độ phương tiện tăng cao.
* Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một người sống và làm việc tại TP.HCM. Đóng góp bài viết, câu hỏi xin gửi về xe@thanhnien.vn hoặc thainguyenthanhnien@gmail.com.
Tình huống giao thông: Phía trước có xe, ở hướng ngược chiều cũng có xe đi tới nhưng lái xe SUV vẫn lấn làn vượt lên. Không đủ khoảng cách an toàn để trở về đúng làn đường, chiếc SUV tạt đầu va chạm mạnh vào xe có gắn camera hành trình. Chưa rõ thiệt hại về tài sản.
Kỹ năng lái xe: Việc vượt xe không chỉ đơn thuần là đạp ga, mà là một quá trình quan sát và tính toán. Trước khi vượt, phải đảm bảo không có xe đi ngược chiều trong khoảng cách an toàn và xe phía trước không có tín hiệu rẽ hoặc cũng đang chuẩn bị vượt. Xe chỉ được vượt khi có đủ khoảng trống để trở về làn đường mà không gây ảnh hưởng đến xe bị vượt. Tuyệt đối không tạt đầu.
Khi muốn vượt, tài xế cần sử dụng xi-nhan báo hiệu cho xe phía trước biết ý định vượt. Nếu tầm nhìn bị hạn chế hoặc có xe ngược chiều đang tiến đến, hãy kiên nhẫn chờ đợi. Một vài giây vội vàng có thể dẫn đến tai nạn thảm khốc.
Ngoài ra, khi thấy xe khác đang cố tình vượt ẩu và có nguy cơ va chạm, tài xế nên chủ động rà phanh, nhường đường. Việc giữ cái tôi "đúng làn" trong lúc này rất dễ dẫn đến va chạm. Nếu có thể hãy hơi đánh lái về phía bên phải để nới rộng khoảng cách với xe đang vượt ẩu.
Ảnh hưởng từ cuộc xung đột Trung Đông kéo dài hơn một tháng qua khiến giá nhiên liệu xăng, dầu tại nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam liên tục biến động theo chiều hướng gia tăng. Trong bối cảnh đó, không ít người dùng ô tô động cơ đốt trong chạy bằng xăng, dầu có thói quen "canh" xăng, dầu hạ giá hoặc chỉ đổ khi bình xăng ô tô gần cạn.
Chị Hoàng Ngọc Huyền, ngụ phường Cát Lái, TP.HCM đang sử dụng chiếc KIA Sonet cho biết: "Từ lúc giá xăng dầu tăng cao, công ty cho làm việc tại nhà nên tôi cũng ít khi sử dụng đến ô tô. Chỉ thỉnh thoảng cuối tuần mới lái xe đi thăm người thân, mua sắm, siêu thị… còn lại khi cần đi lại thường sử dụng xe máy điện. Vì ít sử dụng nên nhiều khi bình xăng cạn, canh giá xăng giảm tôi mới đổ thêm".
Tuy nhiên, theo các kỹ thuật viên chuyên chăm sóc, bảo dưỡng ô tô, việc để bình xăng cạn quá lâu hoặc thường xuyên chạy xe trong tình trạng này có thể gây ra nhiều hệ lụy, ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền và hiệu suất vận hành của xe.
Một vấn đề ít được chú ý là hiện tượng ngưng tụ hơi nước trong bình xăng. Khi bình xăng thường xuyên ở trạng thái gần cạn, khoảng không khí bên trong nhiều hơn, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm, đặc biệt trong điều kiện thời tiết ẩm tạo điều kiện cho hơi nước ngưng tụ.
Nước lẫn trong nhiên liệu có thể gây rỉ sét các chi tiết kim loại, ảnh hưởng đến hệ thống nhiên liệu và làm giảm chất lượng quá trình đốt cháy.
Một trong những rủi ro lớn nhất khi để bình xăng gần cạn là làm giảm tuổi thọ của bơm nhiên liệu. Trên hầu hết ô tô hiện đại, bơm nhiên liệu (bơm xăng) được đặt trong bình và sử dụng chính nhiên liệu để làm mát và bôi trơn. Khi lượng xăng xuống quá thấp, bơm không được "ngâm" đầy đủ, dẫn đến tình trạng quá nhiệt và nhanh hư hỏng. Tài xế có thể phát hiện được bơm nhiên liệu trên xe mình đang gặp bất thường khi có những dấu hiệu như xe tăng tốc chậm, thỉnh thoảng bị hụt hơi, ga không mượt mà hoặc xe đang chạy đột ngột chết máy. Việc thay thế bơm nhiên liệu không chỉ tốn kém mà còn gây gián đoạn sử dụng xe.
Nếu để bình nhiên liệu cạn quá lâu, theo thời gian, cặn bẩn và tạp chất có thể tích tụ ở đáy bình xăng. Khi mức nhiên liệu thấp, khả năng bơm hút phải các cặn này sẽ cao hơn, dẫn đến tắc nghẽn lọc xăng hoặc kim phun. Hệ quả là động cơ hoạt động kém ổn định, xe dễ bị giật, hụt ga hoặc thậm chí chết máy giữa đường. Về lâu dài, tình trạng này còn làm giảm hiệu suất đốt cháy và tăng mức tiêu hao nhiên liệu.
Ngoài ra hệ thống phun xăng điện tử trên ô tô hiện đại yêu cầu nhiên liệu sạch và ổn định. Khi xăng trong bình ở mức thấp, áp suất nhiên liệu có thể không được duy trì ổn định, ảnh hưởng đến quá trình phun và hòa trộn nhiên liệu, không khí. Điều này không chỉ khiến động cơ vận hành thiếu mượt mà mà còn làm tăng lượng khí thải, ảnh hưởng đến môi trường và có thể khiến xe không đạt tiêu chuẩn kiểm định khí thải.
Theo các kỹ thuật viên chuyên chăm sóc, bảo dưỡng ô tô người dùng nên duy trì mức nhiên liệu tối thiểu khoảng 1/4 bình thay vì để cạn mới đổ. Thói quen này không chỉ giúp bảo vệ các bộ phận quan trọng trong hệ thống nhiên liệu mà còn đảm bảo xe luôn sẵn sàng vận hành trong mọi tình huống. Bên cạnh đó, việc đổ xăng tại các trạm uy tín, thay lọc nhiên liệu định kỳ và kiểm tra hệ thống phun cũng là những yếu tố quan trọng giúp duy trì độ bền và hiệu suất của ô tô.
