Từ lúc Karoline Leavitt, phát ngôn viên Nhà Trắng, nghỉ thai sản hôm 1/5, hai thành viên cấp cao trong nội các của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio luân phiên thay cô chủ trì họp báo tại Nhà Trắng.
Cựu thư ký báo chí Nhà Trắng Sean Spicer, người từng làm việc trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, cho rằng đây là thông điệp rất đáng chú ý, vì ông Vance và ông Rubio đều là ứng viên tiềm năng cho chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ năm 2028.
Theo Spicer, việc để ông Rubio và ông Vance thúc đẩy truyền thông quan tâm đến chương trình nghị sự của ông Trump là nước đi thông minh, bởi các cuộc họp báo sẽ là sân khấu để họ thể hiện năng lực bản thân.
“Ai cũng sẵn lòng tham gia thử sức, mà Tổng thống rõ ràng rất quan tâm đến màn thể hiện của từng người, cũng như việc giữ cho mọi thứ luôn thú vị”, Spicer nói. “Hai người họ có cách tiếp cận và phong cách khác nhau, nhưng đều hài hước, thoải mái và nắm rất chắc các vấn đề”.
Cựu thư ký báo chí cũng mô tả Phó tổng thống Vance là người có thái độ “gay gắt” với một số phóng viên khi chủ trì họp báo.
“Ông ấy như thể đang bẻ gãy tiền đề của câu hỏi”, Spicer nói, đồng thời chỉ ra khả năng đi thẳng vào trọng tâm vấn đề một cách nhanh chóng của ông Vance.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Rubio thường thể hiện phong thái thư thả và có những đoạn độc thoại bày tỏ hy vọng của ông với tương lai nước Mỹ. Phát biểu của ông thỉnh thoảng đan xen những câu trích dẫn từ lời nhạc hip-hop từ thập niên 90.
Chủ đề câu hỏi dành cho hai quan chức cấp cao này trong các cuộc họp báo cũng khác nhau. Trong khi phóng viên xoáy sâu vào những tranh cãi liên quan đến “Quỹ Chống Vũ khí hóa” trị giá 1,8 tỷ USD của chính quyền Trump, ông Rubio lại dành phần lớn thời gian giải quyết các câu hỏi liên quan đến cuộc xung đột đang diễn ra với Iran.
Cựu phát ngôn viên Nhà Trắng cho rằng giới truyền thông Mỹ tỏ ra quyết liệt hơn với Phó tổng thống Mỹ, khi cử những nhà báo kỳ cựu nhất về chính trị đến tham dự những cuộc họp báo do ông Vance chủ trì.
Đài ABC News đã phân công Mary Bruce, trưởng đại diện tại Nhà Trắng, tới tham gia cuộc họp báo do Ngoại trưởng Rubio chủ trì. Đến cuộc họp báo do ông Vance chủ trì, đài này đã phái Jon Karl, trưởng đại diện tại thủ đô Washington đồng thời là một phóng viên kỳ cựu và sắc sảo, tới đặt câu hỏi cho Phó tổng thống.
Tương tự, CNN đã cử trưởng đại diện tại Nhà Trắng Kaitlan Collins đến đặt câu hỏi cho ông Vance, nhưng chỉ cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng là Alayna Treene tới phiên họp của ông Rubio.
Spicer cho rằng Kaitlan Collins thường chỉ xuất hiện tại những cuộc họp báo quan trọng, nơi cô có thể “tạo điểm nhấn” thông qua những câu hỏi sắc bén với người chủ trì.
Spicer cho rằng dù có phong cách khác nhau, Phó tổng thống Mỹ và Ngoại trưởng Mỹ đều “xứng đáng nhận điểm A” với những gì họ đã thể hiện trong các cuộc họp báo thay thế vai trò của Leavitt.
Times of Israel đưa tin, cuộc họp an ninh hạn chế vào đêm qua do Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu triệu tập đã kéo dài khoảng 5 giờ đồng hồ nhằm đảm bảo sự sẵn sàng toàn diện cho khả năng Mỹ nối lại các cuộc tấn công Iran. Cuộc họp có sự tham dự của Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), Tư lệnh Không quân, Cục trưởng Cục Tình báo Quân sự, Cục trưởng Cục Tác chiến và các quan chức quốc phòng cấp cao khác.
Ban lãnh đạo Israel được cho là đã sẵn sàng cho kịch bản Israle tham gia vào một cuộc tấn công của Mỹ nhắm vào Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đầu tuần này tuyên bố hoãn một cuộc tấn công Iran đã được lên kế hoạch ngày 19/5 vì các quốc gia vùng Vịnh thuyết phục ông rằng việc đạt được một thỏa thuận với Tehran là khả thi.
Các quan chức Mỹ, trong đó có Tổng thống Trump và Phó Tổng thống JD Vance đều cho biết tiến trình hòa đàm với Iran đang có tiến triển và cuộc xung đột có thể sớm kết thúc.
Mặt khác, họ cũng cảnh báo Mỹ sẽ tấn công trở lại mạnh hơn trước nếu Iran không nhanh chóng đạt thỏa thuận.
Tổng thống Trump một lần nữa tuyên bố Mỹ có thể phát động các cuộc tấn công mới nếu Tehran tiếp tục từ chối đưa ra những nhượng bộ lớn mà ông mong muốn.
Ông Trump nói các nhà lãnh đạo Iran đang “thương lượng” để có được một thỏa thuận, nhưng một cuộc tấn công mới của Mỹ sẽ giáng “một đòn nặng nề” trong những ngày tới nếu 2 bên không đạt được thỏa thuận.
“Ý tôi là, tôi đang nói về khoảng thời gian 2-3 ngày, hoặc đại loại thế, có thể là đầu tuần tới, một khoảng thời gian giới hạn, bởi vì chúng ta không thể để họ sở hữu một thứ vũ khí hạt nhân mới”, ông nhấn mạnh.
Các quan chức ở Israel được cho là tin rằng tuyên bố của ông Trump chỉ càng làm thu hẹp thêm các lựa chọn của chính ông. Theo họ, nếu Iran không đưa ra một đề xuất mà Washington cho là thỏa đáng, Tổng thống Trump cuối cùng sẽ buộc phải lựa chọn phương án quân sự.
Theo trang tin Axios, ngay cả khi đã thông báo hủy bỏ các cuộc tấn công Iran vào phút chót, ông Trump vẫn nhận được một buổi báo cáo từ các cố vấn an ninh quốc gia hàng đầu vào cuối ngày 18/5 về các phương án quân sự tiềm tàng chống lại Iran.
Về phía Iran, ngay cả khi gửi đề xuất hòa bình mới đến Mỹ, họ cũng chuẩn bị sẵn cho kịch bản tái xung đột. Tehran cảnh báo mở các mặt trận mới nếu Mỹ và Israel tấn công trở lại.
"Tin xấu là chúng tôi chưa đạt được thỏa thuận. Tôi nghĩ đó là tin xấu đối với Iran nhiều hơn là với Mỹ. Vì vậy, chúng tôi sẽ quay lại Mỹ mà không có thỏa thuận nào", Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói trong cuộc họp báo tại thủ đô Islamabad của Pakistan rạng sáng nay.
Ông Vance cho biết Mỹ đã nêu rõ các lằn ranh đỏ, những điều sẵn sàng nhượng bộ và những điều không thể nhượng bộ. "Chúng tôi đã nói rõ điều đó hết mức có thể, nhưng họ đã chọn không chấp nhận các điều khoản do Mỹ đưa ra", ông nói.
Phó tổng thống Vance cũng gửi lời cảm ơn chủ nhà Pakistan, ca ngợi nước này đã nỗ lực rất nhiều và cố gắng giúp Mỹ - Iran thu hẹp khoảng cách. Ông khẳng định Pakistan không có lỗi nếu xuất hiện thiếu sót trong quá trình đàm phán, thêm rằng Mỹ - Iran đã thảo luận được 21 giờ, trao đổi thực chất và coi đó là tin tốt.
Phái đoàn Iran chưa bình luận về thông tin này.
Nhà Trắng trước đó nói phái đoàn Mỹ và Iran đàm phán từ ngày 11/4 tới rạng sáng 12/4. Truyền thông Iran cũng xác nhận hai bên ngừng đàm phán trong vài giờ trước bình minh, đồng thời cáo buộc Mỹ đưa ra "những yêu cầu quá đáng" về eo biển Hormuz.
Rạng sáng 12/4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei thông báo rằng hai phái đoàn tiếp tục đàm phán, bất chấp vẫn còn tồn tại những khác biệt.
"Trong 24 giờ qua, các cuộc thảo luận đã được tiến hành trên nhiều khía cạnh của những chủ đề đàm phán chính, trong đó có eo biển Hormuz, vấn đề hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh trừng phạt và chấm dứt hoàn toàn chiến dịch chống lại Iran cũng như trong khu vực", ông cho hay.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nói rằng thành công của các cuộc đàm phán phụ thuộc vào "sự nghiêm túc và thiện chí của đối phương, kiềm chế các yêu cầu quá đáng và bất hợp pháp, cũng như chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran".
Một quan chức Pakistan nhận định đàm phán "tiến triển theo đúng hướng", đánh giá các cuộc thảo luận diễn ra tích cực với bầu không khí thân thiện.
Khác với thông lệ, các quan chức Mỹ và Iran gặp mặt trực tiếp cùng với giới chức Pakistan, chứ không thông qua trung gian đi lại giữa các phòng.
Pakistan nổi lên như bên trung gian quan trọng trong nỗ lực chấm dứt chiến sự đang lan rộng khắp Trung Đông. Văn phòng Thủ tướng Pakistan cho biết ông đánh giá cao cam kết đối thoại mang tính xây dựng của các bên, bày tỏ kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ mở đường cho hòa bình lâu dài.
Yahya Saree, người phát ngôn nhóm vũ trang Houthi tại Yemen, ngày 3/7 cáo buộc các tiêm kích Arab Saudi "tìm cách ngăn máy bay dân dụng Iran hạ cánh xuống sân bay quốc tế Sanaa". Ông khẳng định lực lượng Yemen đã triển khai biện pháp đối phó và xua đuổi nhóm chiến đấu cơ này, nhưng không nêu hành động cụ thể.
Theo đài truyền hình Al Masirah, máy bay dân dụng được Iran điều đến để đón phái đoàn Houthi sang Tehran dự tang lễ của cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, cũng như hơn 200 bệnh nhân Yemen được đưa tới Iran để điều trị.
"Chúng tôi cảnh báo kẻ thù không được tiếp tục vi phạm không phận hoặc tiến hành bất kỳ hành động gây hấn nào nhằm vào Yemen. Động thái như vậy sẽ dẫn tới phản ứng toàn diện nhằm vào các sân bay, cùng những lợi ích trọng yếu của họ trên bộ và trên biển", ông Saree nói.
Người phát ngôn Houthi tuyên bố các chuyến bay giữa Sanaa và Tehran sẽ được duy trì bất chấp mọi đe dọa từ các đối thủ. Ông cũng khẳng định nhóm vũ trang Yemen đã chuẩn bị cho mọi kịch bản, cáo buộc Arab Saudi và Mỹ đang áp đặt phong tỏa Yemen.
Liên quân do Arab Saudi dẫn đầu sáng nay bác bỏ cáo buộc của Houthi, cho rằng đây chỉ là "nỗ lực đánh lạc hướng dư luận" khỏi tình hình Yemen. Liên quân cảnh báo sẽ "đáp trả kiên quyết, sử dụng sức mạnh chưa từng có" nếu Houthi tìm cách tấn công lãnh thổ Arab Saudi.
Yemen đã bị tàn phá nặng nề bởi cuộc nội chiến bùng phát từ năm 2014, khi lực lượng Houthi kiểm soát thủ đô Sanaa và lật đổ chính phủ được quốc tế công nhận. Xung đột leo thang vào năm 2015, sau khi liên quân các nước do Arab Saudi dẫn đầu can thiệp nhằm khôi phục quyền kiểm soát của chính phủ.
Houthi cũng nhiều lần sử dụng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tấn công sân bay, cơ sở dầu khí và hạ tầng trọng yếu của Arab Saudi trong nhiều năm xung đột. Lực lượng này cũng sở hữu nhiều tên lửa phòng không, từng không ít lần bắn hạ UAV Mỹ và chiến đấu cơ của liên quân do Arab Saudi dẫn đầu.
Giao tranh phần lớn lắng dịu kể từ khi lệnh ngừng bắn do Liên Hợp Quốc làm trung gian có hiệu lực năm 2022. Arab Saudi sau đó thúc đẩy đối thoại trực tiếp với Houthi, đặc biệt sau khi nối lại quan hệ ngoại giao với Iran năm 2023, song đến nay hai bên vẫn chưa đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện.
