Ukraine đang triển khai chương trình mang tên “phong tỏa hậu cần” nhằm mở rộng các đòn tấn công vào chuỗi cung ứng quân sự của Nga ở chiều sâu chiến dịch, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov thông báo ngày 27/5.
Bộ Quốc phòng Ukraine sẽ phân bổ thêm ngân sách cho các lữ đoàn UAV hoạt động hiệu quả nhất và tổ chức các gói đấu thầu tập trung quy mô lớn đối với các vũ khí tấn công tầm trung. Ông Fedorov cho biết chiến dịch này được thực hiện sau khi Ukraine quan sát được các cuộc tấn công của Nga trên tiền tuyến đã giảm sút trong thời gian qua.
Sự thay đổi này phản ánh học thuyết quân sự rộng hơn của Ukraine trong năm 2026: Buộc Nga phải chịu thiệt hại lớn hơn cho mỗi bước tiến bằng cách tập kích vào nguồn nhiên liệu, đạn dược và lực lượng tiếp viện trước khi các nguồn lực này tới được tiền tuyến.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Ukraine gia tăng các cuộc tấn công bằng UAV tầm trung nhằm vào phương tiện quân sự Nga tại vùng Donetsk cũng như trên các tuyến cao tốc Mariupol-Melitopol và Donetsk-Mariupol.
Giai đoạn đầu tiên sẽ phân bổ trực tiếp 5 tỷ hryvnia Ukraine (khoảng 113 triệu USD) cho các lữ đoàn chuyên tấn công hậu cần Nga, kho tàng, khí tài, sở chỉ huy và tuyến tiếp tế ở chiều sâu chiến dịch.
Việc phân bổ được thực hiện thông qua hệ thống đánh giá thành tích eBaly (“điểm điện tử”) của Bộ Quốc phòng Ukraine, hệ thống này xếp hạng các đơn vị dựa trên hiệu quả chiến đấu.
Theo ông Fedorov, các khoản chuyển ngân sách đầu tiên đã được giải ngân và hoạt động mua sắm trực tiếp hiện đang được tiến hành.
Giai đoạn 2 sẽ mở các gói đấu thầu tập trung để mua số lượng lớn các hệ thống tấn công tầm trung. Ông Fedorov kỳ vọng các gói thầu này sẽ tạo ra kết quả trên chiến trường vào mùa hè năm nay.
Trong thời gian qua, Ukraine đã mở rộng các cuộc tấn công ra ngoài “vùng xám” trên chiến trường, nhắm trực tiếp vào các mục tiêu Nga ở khu vực sâu hơn so với tiền tuyến. Hậu cần là huyết mạch của một đội quân, vì vậy Ukraine đang nhằm vào tiêu hao các tuyến tiếp tế hậu cần quan trọng của đối thủ để khiến đà tiến của Nga chững lại.
Ông Fedorov nói rằng Ukraine đã tăng gấp 4 lần mức độ phá hủy hậu cần và cơ sở hạ tầng quân sự phía sau chiến tuyến của Nga trong những tháng gần đây. Theo dữ liệu từ hệ thống theo dõi của Bộ Quốc phòng Ukraine, càng nhiều mục tiêu hậu cần Nga bị phá hủy thì số cuộc tấn công của Nga trên tuyến đầu càng giảm.
Ông Fedorov cũng nhắc tới việc Ukraine trước đó đã kêu gọi Mỹ chặn quyền truy cập mạng Internet vệ tinh Starlink của lực lượng Nga như một yếu tố giúp Kiev duy trì ưu thế công nghệ trên chiến trường.
UAV tấn công tầm trung là các UAV có tầm hoạt động khoảng 300km. Theo Militarnyi, các UAV này đã buộc lực lượng Nga phải hạn chế di chuyển qua tỉnh Kherson theo hướng bán đảo Crimea.
Hồi tháng 4, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine Robert “Madyar” Brovdi cho biết các chiến dịch tấn công tầm trung và tầm xa sẽ được tăng cường từ tháng 5.
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vừa tập kích dữ dội vào cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran ở Asaluyeh, nơi sản xuất 50% sản lượng hóa dầu của nước này", Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cho biết ngày 6/4.
Theo ông Katz, Israel tuần trước còn tấn công cơ sở hóa dầu lớn thứ hai Iran. Các đòn tập kích của Israel vào hai cơ sở đã vô hiệu hóa 85% năng lực xuất khẩu của Iran trong lĩnh vực này, ông cho hay.
"Đây là đòn giáng nặng về kinh tế, tương đương hàng chục tỷ USD, vào chính quyền Iran", ông Katz nói, thêm rằng IDF nhận lệnh "tiếp tục tấn công toàn lực vào hạ tầng quốc gia đối thủ".
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cáo buộc ngành hóa dầu Iran là "động cơ chính trong cung cấp nguồn lực tài chính" cho các hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và quân đội nước này.
Hãng tin Iran Fars News trước đó cho biết một số tiếng nổ lớn đã vang lên ở khu phức hợp Hóa dầu South Pars ở Asaluyeh, thành phố cảng tây nam nước này. Đây là nơi xử lý sản lượng khí đốt khai thác từ mỏ South Pars trên vịnh Ba Tư.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin các công ty cung cấp điện, nước và oxy cho Asaluyeh bị tấn công, còn công ty hóa dầu South Pars không bị hư hại. Hãng tin này cũng cho biết nguồn điện cung cấp cho toàn bộ các cơ sở hóa dầu tại Asaluyeh đã bị cắt.
South Pars là một phần của mỏ khí đốt lớn nhất thế giới nằm ngoài khơi vịnh Ba Tư mà Iran chia sẻ với Qatar. Mỏ có diện tích khoảng 9.700 km2, trữ lượng ước tính lên tới 51 nghìn tỷ m3, lớn nhất thế giới, nằm ở hai bên đường phân định trên biển giữa Iran và Qatar tại vịnh Ba Tư. Phần còn lại ở phía Qatar gọi là North Dome, có diện tích gấp đôi South Pars.
Giới chức Iran cho biết South Pars có sản lượng khai thác năm 2025 là 730 triệu m3 khí đốt mỗi ngày. Hầu hết khí tự nhiên khai thác từ South Pars dùng để phục vụ Iran, đáp ứng tới 80% nhu cầu nội địa, chủ yếu để sưởi ấm và sản xuất điện.
"Phù hợp với thỏa thuận ngừng bắn ở Lebanon, tất cả các tàu thương mại hoàn toàn được phép đi qua eo biển Hormuz trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thông báo trên mạng xã hội.
Tuy nhiên, các tàu phải đi qua một "tuyến đường phối hợp" do các cơ quan hàng hải của Iran công bố, theo ông Araghchi.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày hoan nghênh thông báo của Iran về việc mở cửa lại eo biển Hormuz. "Cảm ơn!", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Tổng thống Mỹ nhấn mạnh eo biển Hormuz “hoàn toàn mở cửa và sẵn sàng cho hoạt động thương mại”, nhưng lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ vẫn được duy trì cho đến khi đạt được thỏa thuận với Iran. Ông Trump cho rằng quá trình này “sẽ diễn ra rất nhanh chóng” vì hầu hết các điểm đã được đàm phán.
Trước đó, AFP dẫn lời Tổng thống Trump thông báo lệnh ngừng bắn Israel - Lebanon bắt đầu từ đầu ngày 17.4 giờ địa phương ở Lebanon và Israel (tức 4 giờ sáng 17.4, giờ Việt Nam).
Lệnh ngừng bắn diễn ra trong lúc Washington gia tăng nỗ lực đạt được một thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột với Iran. Trong khi đó, Tehran khẳng định việc ngừng bắn ở Lebanon phải là một phần trong bất kỳ thỏa thuận nào giữa Iran với Mỹ.
Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran từ ngày 13.4 nhằm ngăn chặn Tehran xuất khẩu dầu. Tuy nhiên, theo công ty theo dõi hàng hải Kpler, 3 tàu chở dầu của Iran đã trở thành những tàu chở hàng đầu tiên rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa.
Phía Kpler cho hay các tàu Deep Sea, Sonia I và Diona, chở tổng cộng 5 triệu thùng dầu thô, đã đi qua eo biển Hormuz hôm 15.4.
Cũng theo dữ liệu từ Kpler, không có tàu chở dầu nào của Iran chở dầu thô rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz kể từ tàu Starla vào ngày 10.4.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị hôm nay hội đàm cùng người đồng cấp Iran Abbas Araghchi tại Bắc Kinh, cho rằng việc chấm dứt hoàn toàn xung đột Iran "phải được thực hiện ngay lập tức" và việc nối lại các hành động thù địch là "điều không thể chấp nhận được".
Nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc nói thêm rằng đàm phán trực tiếp giữa các bên liên quan "vẫn là điều thiết yếu".
"Trung Quốc sẽ nỗ lực hơn nữa để giảm bớt căng thẳng và chấm dứt chiến sự, tiếp tục hỗ trợ khởi động các cuộc đàm phán hòa bình, đóng góp vai trò lớn hơn trong việc khôi phục hòa bình và sự ổn định cho Trung Đông", ông Vương nói.
Ngoại trưởng Araghchi cảm ơn lập trường của Trung Quốc. "Bắc Kinh là người bạn chân thành của Tehran và hợp tác giữa hai nước sẽ được tăng cường trong tình hình hiện nay", ông nói.
Bắc Kinh được cho là đã âm thầm tham gia các nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng kéo dài nhiều tuần qua, theo AFP. Hoạt động ngoại giao của nước này cũng được ghi nhận là đóng vai trò quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 8/4.
Ông Vương cho biết Trung Quốc hy vọng "các bên liên quan sẽ phản hồi nhanh nhất có thể trước lời kêu gọi khẩn thiết của cộng đồng quốc tế" về việc nối lại hoạt động hàng hải bình thường và an toàn qua eo biển Hormuz.
Cuộc hội đàm giữa hai ngoại trưởng diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/5 tuyên bố tạm dừng hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, nơi hứng chịu các cuộc tấn công từ Iran, chỉ một ngày sau khi bắt đầu triển khai hoạt động này. Ông viện dẫn mong muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình với Iran.
Washington đã yêu cầu các biện pháp kiểm soát chặt chẽ đối với chương trình hạt nhân của Tehran, điều mà Iran đã từ chối chấp thuận và dẫn đến đàm phán đổ vỡ trước đó.
"Về vấn đề hạt nhân, Trung Quốc hoan nghênh cam kết của Iran về việc không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời cho rằng Iran có quyền chính đáng trong việc sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình", ông Vương nói.
Trung Quốc là khách hàng lớn mua dầu của Iran và bị ảnh hưởng trực tiếp khi giao thông qua eo biển Hormuz đình trệ. Theo công ty phân tích hàng hải Kpler, hơn một nửa lượng dầu thô nhập khẩu bằng đường biển vào Trung Quốc đến từ Trung Đông và chủ yếu đi qua eo biển này.
