Tại tọa đàm AI: Shaping Human-Centered Innovation, tổ chức ngày 27/5 ở Hà Nội, các chuyên gia nhận định AI đang thay đổi cách học tập, làm việc và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, đây không phải công nghệ có thể “mua về là chạy”. Việc triển khai hiệu quả AI đòi hỏi doanh nghiệp có đội ngũ kỹ sư, chuyên gia đủ năng lực vận hành, kiểm soát và tối ưu hệ thống. Đây cũng được xem là cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tham gia cung cấp giải pháp và nhân lực cho làn sóng chuyển đổi mới.
“Giống như khi máy móc công nghiệp ra đời, con người không thể chỉ mua máy về rồi đặt vào nhà máy là xong. Chúng ta cần những kỹ sư giỏi để vận hành chúng. Với AI cũng vậy”, ông Ed H. Chi nói.
Khi AI mắc lỗi, hậu quả có thể rất lớn
Ông Ed H. Chi cho biết AI hiện đã có thể hỗ trợ nhiều công việc như lập trình, phân tích dữ liệu hay xử lý thông tin với hiệu quả cao. Tuy nhiên, các hệ thống này chưa thể đảm bảo hoàn toàn chính xác. Dẫn nghiên cứu nội bộ của Google, ông đánh giá AI làm rất tốt, nhưng khi mắc lỗi cũng có thể tạo ra những thất bại “đặc biệt”.
Theo ông, các mô hình ngôn ngữ lớn vẫn tồn tại nguy cơ “ảo giác”, tức đưa ra thông tin hoặc suy luận sai lệch. Vì vậy, các doanh nghiệp bắt buộc phải giải quyết triệt để vấn đề ảo giác trước khi triển khai AI sâu rộng, đồng thời cần con người tham gia giám sát ở nhiều khâu thay vì giao hoàn toàn cho máy móc.
Từ trải nghiệm thực tế, chuyên gia Google nhận định AI chưa thể thay thế hoàn toàn con người. Trong tương lai, công nghệ này có thể tham gia điều hành cả nhà máy hoặc những hệ thống phức tạp hơn, nhưng vẫn cần con người kiểm soát.
Ông ví AI như sự phát triển của ôtô. Khi xe hơi ra đời, con người phải học cách lái và vận hành. Ngay cả bây giờ, khi xe tự lái đã xuất hiện, việc để hệ thống tự xử lý hoàn toàn trong môi trường giao thông phức tạp vẫn là bài toán chưa thể giải quyết triệt để.
“Chúng ta không thể chỉ mua giải pháp AI từ Google, OpenAI hay một nhóm nào đó rồi đưa vào doanh nghiệp và yêu cầu nó tự chạy”, ông nói.
Tại sự kiện, TS Lương Minh Thắng, Giám đốc nghiên cứu Google DeepMind, người dẫn dắt các nhóm phát triển AI về toán học hàng đầu thế giới, cũng kể về thực tế từng áp dụng AI trong giải toán. “AI đưa ra lời giải nhìn rất hợp lý nhưng sau vài tiếng kiểm tra lại, chúng tôi thấy là AI đã giải sai hoàn toàn”, ông kể. Theo ông, người dùng hiện nay có thể dễ dàng bắt gặp các gợi ý từ AI, nhưng khi đó, họ cần có kỹ năng để đánh giá, xem có thể chấp nhận kết quả đó không, và gợi ý đó có phù hợp với mục đích và năng lực thực sự của mình.
“Cần đảm bảo AI được áp dụng đúng cách, và xác định ra phương pháp học tập hiệu quả nhất để áp dụng AI”, ông Thắng nói.
Trong lĩnh vực y tế, bà Jean Desombre, nhà sáng lập kiêm đối tác Pacific Gateway Partners, nhấn mạnh việc triển khai AI phải thận trọng và lấy con người làm trung tâm. Bà cho rằng AI có thể tạo đột phá trong khám phá thuốc, phát hiện liệu pháp mới và xử lý dữ liệu y sinh quy mô lớn. Tuy nhiên, trước khi triển khai bất kỳ công nghệ AI nào, câu hỏi cần đặt ra là công nghệ đó phục vụ mục đích gì.
“Liệu AI có giúp kết quả điều trị tốt hơn không? Liệu có giúp bác sĩ và điều dưỡng có thêm thời gian cho bệnh nhân không? Liệu có cải thiện chất lượng sống người bệnh không? Đó là những câu hỏi phải được đặt ra trước tiên”, bà nói.
Học gì trong thời AI?
Từ thực tế đó, TS Thắng cho rằng trong thời đại AI phát triển như hiện nay, giáo dục phải giúp con người đưa ra được quyết định của riêng mình và thông qua đó phát triển bản thân. “Cần xây dựng tư duy phản biện và không nên chấp nhận ngay bất cứ đề xuất nào AI đưa ra, đồng thời chủ động tìm hiểu AI có thể áp dụng hiệu quả trong những trường hợp nào”, ông nói. “Hãy luôn duy trì sự tò mò, tham vọng và tư duy phản biện”.
Từ góc nhìn giáo dục, giáo sư toán học Po-Shen Loh từ Đại học Carnegie Mellon (Mỹ) cho rằng AI càng phát triển, giáo dục càng phải quay trở lại câu hỏi căn bản: con người học để làm gì? Giáo dục trong kỷ nguyên AI không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là quá trình giúp con người phát triển tư duy rõ ràng, khả năng giao tiếp và năng lực tạo giá trị cho xã hội.
Theo ông, khi AI có thể hỗ trợ con người tiếp cận tri thức nhanh hơn, vai trò của giáo dục cần chuyển từ “dạy để biết” sang “dạy để hiểu, để suy nghĩ và để hành động”. Từ kinh nghiệm giảng dạy toán học và huấn luyện học sinh, ông chia sẻ thách thức lớn của giáo dục không chỉ nằm ở việc thiếu nội dung học tập, mà còn ở việc làm sao khiến người học thực sự muốn học.
Với ông, giáo dục hiệu quả cần hiểu người học như hiểu “khách hàng”: họ quan tâm gì, điều gì khiến họ tập trung và giúp họ duy trì động lực. Một người trẻ có khả năng tư duy mạch lạc, biết đặt câu hỏi và biết tạo niềm vui cho người khác sẽ có nhiều cơ hội giải quyết các vấn đề xã hội hơn trong tương lai.
Đánh giá về tình hình tại Việt Nam, Chủ tịch FPT Trương Gia Bình cho rằng AI đang tạo ra một giai đoạn bước ngoặt đối với doanh nghiệp và quốc gia. Việt Nam có cơ hội trở thành đơn vị cung cấp dịch vụ chuyển đổi AI cho thế giới, và trong tương lai, sức mạnh của các tổ chức, doanh nghiệp sẽ không chỉ đến từ số lượng nhân sự, mà còn từ khả năng tổ chức và khai thác các hệ thống AI hoạt động cùng con người.
Ông Bình nhận định, nếu phổ cập đúng cách, AI có thể giúp Việt Nam tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của mỗi cá nhân, tổ chức và cả nền kinh tế, tuy nhiên cũng cần các điều kiện như quyết tâm tăng trưởng, giáo dục, công nghệ, năng lực học nhanh và tinh thần dấn thân của người Việt.
Đây cũng là một trong những lý do ông thành lập Liên minh AI Âu Lạc và triển khai giải thưởng Âu Lạc Grand Prize trị giá một triệu USD, nhằm thu hút người trẻ trong nước thử sức với các bài toán lớn, học cách làm việc cùng AI và hình thành năng lực cạnh tranh mới trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
Theo Digitaltrends, bắt đầu từ tháng 6, Chrome sẽ giới thiệu một loạt tính năng mới nhằm biến trình duyệt thành một công cụ hỗ trợ người dùng trong việc suy nghĩ, lập kế hoạch và thực hiện các hành động, thay vì chỉ đơn thuần hiển thị các trang web.
Điểm nổi bật của bản cập nhật này là khả năng hiểu ngữ cảnh tốt hơn của Gemini trong Chrome. Google mong muốn Gemini hoạt động như một trợ lý thực thụ, có khả năng nhận diện nội dung mà người dùng đang xem.
Thay vì phải sao chép văn bản sang ứng dụng khác hoặc chuyển đổi giữa các tab, người dùng chỉ cần chạm vào biểu tượng Gemini để đặt câu hỏi về trang web hiện tại. Gemini có thể tóm tắt các bài viết dài, đơn giản hóa các chủ đề phức tạp và cung cấp lời giải thích rõ ràng mà không cần rời khỏi trang.
Ngoài việc tóm tắt, Gemini còn được thiết kế để nâng cao năng suất trong Chrome. Nó sẽ kết nối với toàn bộ hệ sinh thái của Google, cho phép người dùng thực hiện các tác vụ như thêm sự kiện vào lịch, lưu công thức nấu ăn vào Keep, hoặc lấy thông tin từ Gmail mà không làm gián đoạn quá trình duyệt web. Đây không chỉ đơn thuần là tìm kiếm thông tin mà còn giúp hoàn thành các tác vụ nhỏ trong ngữ cảnh nhằm mang lại sự tiện lợi cho người dùng.
Một ứng dụng mới mang tên Nano Banana cũng sẽ sớm ra mắt nhằm giúp người dùng tạo và cá nhân hóa hình ảnh dựa trên nội dung trực tuyến. Đối với hoạt động học tập, ứng dụng này có thể biến văn bản dài thành tóm tắt trực quan, giúp người dùng tiếp nhận thông tin một cách dễ dàng hơn.
Chrome trên Android cũng sẽ có tính năng tự động duyệt web, giúp xử lý các tác vụ lặp đi lặp lại trong nền. Ví dụ, khi lên kế hoạch đến một địa điểm, người dùng chỉ cần chia sẻ sự kiện và Chrome sẽ tự động thu thập thông tin liên quan, giúp giảm bớt phiền toái trong quá trình duyệt web.
Đặc biệt, Google cũng chú trọng đến vấn đề an toàn. Các tính năng mới sẽ được trang bị các biện pháp bảo vệ chống lại các mối đe dọa, như tấn công chèn mã nhanh, nhằm ngăn chặn AI bị lợi dụng cho mục đích xấu.
Việc triển khai các tính năng mới sẽ bắt đầu vào tháng 6 cho một số thiết bị Android 12 trở lên tại Mỹ. Tính năng tự động duyệt web sẽ chỉ dành cho người dùng đăng ký AI Pro và AI Ultra trên các thiết bị được hỗ trợ. Mặc dù còn quá sớm để khẳng định, nhưng rõ ràng Chrome đang chuyển mình từ một trình duyệt đơn thuần thành một công cụ chủ động hỗ trợ người dùng trong các tác vụ trực tuyến.
Cụ thể, Điều 8 của Thông tư (điều khoản này có hiệu lực từ 15/6) quy định, người dùng khi thay đổi thiết bị đầu cuối (điện thoại) sẽ phải thực hiện lại xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt.
Cụ thể, trong thời gian tối đa 2 giờ kể từ thời điểm người dùng có hoạt động thay đổi thiết bị so với thiết bị đã gắn số thuê bao sử dụng dịch vụ viễn thông trước đó, doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ triển khai biện pháp rà soát, phát hiện và tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi (gọi điện thoại, gửi tin nhắn SMS đến số thuê bao di động khác).
Đồng thời, doanh nghiệp cũng có nghĩa vụ thông báo yêu cầu người dùng phải thực hiện lại xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt.
Trong vòng 30 ngày kể từ ngày tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi, người dùng phải hoàn thành thực hiện lại xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt.
Sau thời hạn này nếu người dùng không thực hiện xác thực sinh trắc học, doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông hai chiều (khóa 2 chiều), đồng thời thông báo cho người dùng được biết họ sẽ bị thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ viễn thông nếu không thực hiện.
Nhà mạng có trách nhiệm thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ viễn thông sau 5 ngày kể từ ngày tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông hai chiều nếu cá nhân, tổ chức không thực hiện xác thực lại sinh trắc học.
Liên quan đến xác thực thuê bao di động, thông tư quy định rõ, các đơn vị viễn thông có trách nhiệm bảo đảm mọi thuê bao di động phải có đầy đủ 4 trường thông tin định danh gồm: Họ và tên; ngày, tháng, năm sinh; số định danh cá nhân; sinh trắc học khuôn mặt.
Toàn bộ dữ liệu này bắt buộc phải trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư do Bộ Công an quản lý.
Đến hiện tại không ít người dùng chưa thực hiện xác thực theo quy định đã bị khoá cuộc gọi chiều đi.
Trong khi đó, các nhà mạng liên tục gửi thông báo tới người dùng chưa xác thực, thành lập các điểm xác thực lưu động, đến tận nhà hỗ trợ người yếu thế, vùng sâu vùng xa để không làm ảnh hưởng đến liên lạc của người dùng.
Mặc dù chúng ta vẫn còn xa vời với những chiếc "ô tô bay" hay "robot trợ giúp hình người" như trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng, nhưng sự phát triển của công nghệ đã mang đến những sản phẩm hữu ích như robot hút bụi. Thiết bị này đã trở thành một phần quan trọng trong công việc dọn dẹp của nhiều gia đình, đặc biệt là những người nuôi thú cưng.
Tuy nhiên, giống như các thiết bị điện tử khác, robot hút bụi cũng cần được bảo trì và cuối cùng sẽ cần phải thay thế. Câu hỏi đặt ra là robot hút bụi sẽ dùng được trong bao lâu trước khi phải thay thế? Nắm bắt được câu trả lời, người dùng có thể sẽ đưa ra quyết định mua sắm phù hợp hơn.
Theo SlashGear, tùy thuộc vào thương hiệu, chất lượng, tần suất sử dụng và cách bảo trì, tuổi thọ trung bình của một robot hút bụi dao động từ 4 đến 6 năm. Theo thời gian, người dùng có thể nhận thấy robot hút bụi cần bảo trì nhiều hơn, với các vấn đề như pin nhanh hết và các bộ phận hỏng hóc.
Có những biện pháp giúp kéo dài tuổi thọ cho thiết bị này, từ việc bảo trì cho đến môi trường hoạt động của chúng.
Để bảo trì robot hút bụi hiệu quả, người dùng nên thực hiện vệ sinh định kỳ, kiểm tra các bộ phận như chổi, bánh xe và động cơ để phát hiện tóc rối, mảnh vụn hay bụi bẩn. Đặc biệt, cần chú ý đến trạm sạc, đảm bảo các điểm tiếp xúc luôn sạch sẽ và không bị bụi bám. Một số bộ phận có thể cần thay thế vài tháng một lần, vì vậy hãy sử dụng các linh kiện được nhà sản xuất phê duyệt.
Ngoài ra, hãy đảm bảo robot hút bụi được sạc ở nơi khô ráo, thoáng mát và tránh ánh nắng trực tiếp. Robot cần được sạc đầy trước khi sử dụng. Cuối cùng, đừng quên kiểm tra các bản cập nhật phần mềm, vì chúng có thể mang lại những cải tiến về hiệu suất và thời gian sử dụng pin, từ đó giúp kéo dài tuổi thọ cho robot hút bụi.
