Tại tọa đàm AI: Shaping Human-Centered Innovation, tổ chức ngày 27/5 ở Hà Nội, các chuyên gia nhận định AI đang thay đổi cách học tập, làm việc và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, đây không phải công nghệ có thể “mua về là chạy”. Việc triển khai hiệu quả AI đòi hỏi doanh nghiệp có đội ngũ kỹ sư, chuyên gia đủ năng lực vận hành, kiểm soát và tối ưu hệ thống. Đây cũng được xem là cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tham gia cung cấp giải pháp và nhân lực cho làn sóng chuyển đổi mới.
“Giống như khi máy móc công nghiệp ra đời, con người không thể chỉ mua máy về rồi đặt vào nhà máy là xong. Chúng ta cần những kỹ sư giỏi để vận hành chúng. Với AI cũng vậy”, ông Ed H. Chi nói.
Khi AI mắc lỗi, hậu quả có thể rất lớn
Ông Ed H. Chi cho biết AI hiện đã có thể hỗ trợ nhiều công việc như lập trình, phân tích dữ liệu hay xử lý thông tin với hiệu quả cao. Tuy nhiên, các hệ thống này chưa thể đảm bảo hoàn toàn chính xác. Dẫn nghiên cứu nội bộ của Google, ông đánh giá AI làm rất tốt, nhưng khi mắc lỗi cũng có thể tạo ra những thất bại “đặc biệt”.
Theo ông, các mô hình ngôn ngữ lớn vẫn tồn tại nguy cơ “ảo giác”, tức đưa ra thông tin hoặc suy luận sai lệch. Vì vậy, các doanh nghiệp bắt buộc phải giải quyết triệt để vấn đề ảo giác trước khi triển khai AI sâu rộng, đồng thời cần con người tham gia giám sát ở nhiều khâu thay vì giao hoàn toàn cho máy móc.
Từ trải nghiệm thực tế, chuyên gia Google nhận định AI chưa thể thay thế hoàn toàn con người. Trong tương lai, công nghệ này có thể tham gia điều hành cả nhà máy hoặc những hệ thống phức tạp hơn, nhưng vẫn cần con người kiểm soát.
Ông ví AI như sự phát triển của ôtô. Khi xe hơi ra đời, con người phải học cách lái và vận hành. Ngay cả bây giờ, khi xe tự lái đã xuất hiện, việc để hệ thống tự xử lý hoàn toàn trong môi trường giao thông phức tạp vẫn là bài toán chưa thể giải quyết triệt để.
“Chúng ta không thể chỉ mua giải pháp AI từ Google, OpenAI hay một nhóm nào đó rồi đưa vào doanh nghiệp và yêu cầu nó tự chạy”, ông nói.
Tại sự kiện, TS Lương Minh Thắng, Giám đốc nghiên cứu Google DeepMind, người dẫn dắt các nhóm phát triển AI về toán học hàng đầu thế giới, cũng kể về thực tế từng áp dụng AI trong giải toán. “AI đưa ra lời giải nhìn rất hợp lý nhưng sau vài tiếng kiểm tra lại, chúng tôi thấy là AI đã giải sai hoàn toàn”, ông kể. Theo ông, người dùng hiện nay có thể dễ dàng bắt gặp các gợi ý từ AI, nhưng khi đó, họ cần có kỹ năng để đánh giá, xem có thể chấp nhận kết quả đó không, và gợi ý đó có phù hợp với mục đích và năng lực thực sự của mình.
“Cần đảm bảo AI được áp dụng đúng cách, và xác định ra phương pháp học tập hiệu quả nhất để áp dụng AI”, ông Thắng nói.
Trong lĩnh vực y tế, bà Jean Desombre, nhà sáng lập kiêm đối tác Pacific Gateway Partners, nhấn mạnh việc triển khai AI phải thận trọng và lấy con người làm trung tâm. Bà cho rằng AI có thể tạo đột phá trong khám phá thuốc, phát hiện liệu pháp mới và xử lý dữ liệu y sinh quy mô lớn. Tuy nhiên, trước khi triển khai bất kỳ công nghệ AI nào, câu hỏi cần đặt ra là công nghệ đó phục vụ mục đích gì.
“Liệu AI có giúp kết quả điều trị tốt hơn không? Liệu có giúp bác sĩ và điều dưỡng có thêm thời gian cho bệnh nhân không? Liệu có cải thiện chất lượng sống người bệnh không? Đó là những câu hỏi phải được đặt ra trước tiên”, bà nói.
Học gì trong thời AI?
Từ thực tế đó, TS Thắng cho rằng trong thời đại AI phát triển như hiện nay, giáo dục phải giúp con người đưa ra được quyết định của riêng mình và thông qua đó phát triển bản thân. “Cần xây dựng tư duy phản biện và không nên chấp nhận ngay bất cứ đề xuất nào AI đưa ra, đồng thời chủ động tìm hiểu AI có thể áp dụng hiệu quả trong những trường hợp nào”, ông nói. “Hãy luôn duy trì sự tò mò, tham vọng và tư duy phản biện”.
Từ góc nhìn giáo dục, giáo sư toán học Po-Shen Loh từ Đại học Carnegie Mellon (Mỹ) cho rằng AI càng phát triển, giáo dục càng phải quay trở lại câu hỏi căn bản: con người học để làm gì? Giáo dục trong kỷ nguyên AI không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là quá trình giúp con người phát triển tư duy rõ ràng, khả năng giao tiếp và năng lực tạo giá trị cho xã hội.
Theo ông, khi AI có thể hỗ trợ con người tiếp cận tri thức nhanh hơn, vai trò của giáo dục cần chuyển từ “dạy để biết” sang “dạy để hiểu, để suy nghĩ và để hành động”. Từ kinh nghiệm giảng dạy toán học và huấn luyện học sinh, ông chia sẻ thách thức lớn của giáo dục không chỉ nằm ở việc thiếu nội dung học tập, mà còn ở việc làm sao khiến người học thực sự muốn học.
Với ông, giáo dục hiệu quả cần hiểu người học như hiểu “khách hàng”: họ quan tâm gì, điều gì khiến họ tập trung và giúp họ duy trì động lực. Một người trẻ có khả năng tư duy mạch lạc, biết đặt câu hỏi và biết tạo niềm vui cho người khác sẽ có nhiều cơ hội giải quyết các vấn đề xã hội hơn trong tương lai.
Đánh giá về tình hình tại Việt Nam, Chủ tịch FPT Trương Gia Bình cho rằng AI đang tạo ra một giai đoạn bước ngoặt đối với doanh nghiệp và quốc gia. Việt Nam có cơ hội trở thành đơn vị cung cấp dịch vụ chuyển đổi AI cho thế giới, và trong tương lai, sức mạnh của các tổ chức, doanh nghiệp sẽ không chỉ đến từ số lượng nhân sự, mà còn từ khả năng tổ chức và khai thác các hệ thống AI hoạt động cùng con người.
Ông Bình nhận định, nếu phổ cập đúng cách, AI có thể giúp Việt Nam tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của mỗi cá nhân, tổ chức và cả nền kinh tế, tuy nhiên cũng cần các điều kiện như quyết tâm tăng trưởng, giáo dục, công nghệ, năng lực học nhanh và tinh thần dấn thân của người Việt.
Đây cũng là một trong những lý do ông thành lập Liên minh AI Âu Lạc và triển khai giải thưởng Âu Lạc Grand Prize trị giá một triệu USD, nhằm thu hút người trẻ trong nước thử sức với các bài toán lớn, học cách làm việc cùng AI và hình thành năng lực cạnh tranh mới trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
Cuối tuần trước, nhiều tài khoản Instagram có lượng người theo dõi lớn của các nhân vật nổi tiếng như tài khoản chính thức trước đây của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, Thượng sĩ trưởng của Lực lượng Không gian Hoa Kỳ… đã đồng loạt bị tin tặc chiếm quyền điều khiển.
Meta, công ty mẹ của Facebook và Instagram, đã can thiệp để lấy lại những tài khoản Instagram này từ tay tin tặc, đồng thời cho biết sẽ điều tra cách thức tấn công của các hacker.
Trong khi Meta vẫn chưa công bố cách thức tin tặc tấn công và chiếm quyền kiểm soát tài khoản Instagram, các hacker đã tự đăng tải những đoạn video cho thấy cách thức chúng chiếm đoạt tài khoản Instagram, trong đó công cụ chatbot tích hợp trí tuệ nhân tạo của Meta đóng vai trò chủ chốt.
Theo đó, tin tặc chỉ cần truy cập vào trang đăng nhập tài khoản của Instagram, nhấn vào nút “Quên mật khẩu” và nhập tên tài khoản muốn chiếm đoạt. Meta sẽ sử dụng chatbot tích hợp AI để hỗ trợ người dùng trong quá trình xin cấp lại mật khẩu này.
Chatbot AI của Meta sau đó sẽ đưa ra ba tùy chọn để có thể đặt lại mật khẩu tài khoản, bao gồm gửi lại mã xác thực yêu cầu tạo lại mật khẩu vào email hoặc số điện thoại đã đăng ký của chủ sở hữu hợp pháp. Tuy nhiên, tin tặc lại yêu cầu chatbot AI gửi mã xác thực này vào chính địa chỉ email của chúng.
Mặc dù yêu cầu này không được đáp ứng ngay, nhưng sau nhiều lần yêu cầu liên tục, chatbot AI của Meta đã đồng ý gửi mã xác thực khởi tạo lại mật khẩu tài khoản Instagram vào email của tin tặc. Có được mã này, tin tặc sau đó yêu cầu chính chatbot của Meta khởi tạo mật khẩu mới cho tài khoản Instagram và chiếm đoạt tài khoản đó.
Meta hiện vẫn chưa lên tiếng chính thức về việc chatbot AI của hãng lại trở thành trợ thủ đắc lực cho tin tặc để tấn công vào dịch vụ của chính mình. Tuy nhiên, Meta cho biết vấn đề đã được giải quyết và công ty đang tăng cường bảo mật cho các tài khoản bị ảnh hưởng.
Mặc dù Meta tuyên bố đã lấy lại những tài khoản bị tin tặc chiếm đoạt, nhiều người dùng Instagram cho biết họ vẫn chưa thể truy cập trở lại vào tài khoản của mình sau khi bị mất quyền kiểm soát.
Chưa rõ cách thức tấn công kể trên của tin tặc có phát huy tác dụng đối với tài khoản Instagram đã kích hoạt chế độ bảo mật 2 lớp hay không. Trong trường hợp đang sử dụng mạng xã hội Instagram, bạn đọc có thể thực hiện theo hướng dẫn của Dân trí tại đây để kích hoạt chế độ bảo mật 2 lớp nhằm tăng cường bảo mật cho tài khoản của mình.
Tại hội nghị Google I/O 2026 diễn ra ngày 19-5 ở bang California (Mỹ), Google đồng thời ra mắt dòng kính thông minh thế hệ mới và bộ mô hình AI Gemini 3.5 - động thái được đánh giá là chiến lược "phản công kép" nhằm lấy lại vị thế trên cả hai mặt trận: thiết bị đeo thông minh và trí tuệ nhân tạo tạo sinh.
Sau nhiều năm bị đánh giá phản ứng chậm trước làn sóng chatbot AI, Google đang đặt cược lớn vào một chiến lược toàn diện: đưa Gemini xuất hiện trên mọi nền tảng - từ công cụ tìm kiếm, ứng dụng văn phòng cho đến thiết bị đeo thông minh.
Hội nghị Google I/O 2026 chính là nơi chiến lược đó được công bố đầy đủ, với tham vọng biến AI không còn là tính năng bổ sung mà trở thành trung tâm của toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm.
Google xác nhận sẽ phát hành các dòng kính thông minh vào mùa thu năm nay, phát triển trên nền tảng hệ điều hành Android XR với sự hợp tác của Samsung và Qualcomm, cùng hai thương hiệu mắt kính thời trang Gentle Monster và Warby Parker.
Theo thông cáo chính thức của Google, dòng kính mới gồm hai phiên bản: kính tích hợp loa phát âm thanh và kính có màn hình hiển thị. Người dùng có thể xem chỉ đường, gửi tin nhắn, chụp ảnh hoặc dùng trợ lý Gemini mà không cần lấy điện thoại ra khỏi túi.
Phiên bản đầu tiên sẽ tập trung vào âm thanh, hỗ trợ cả Android lẫn iOS, cho phép điều khiển bằng giọng nói để chụp ảnh, quay video hoặc nhận phản hồi riêng tư từ Gemini qua loa tích hợp trên gọng kính, theo trang tin công nghệ Gadgets360.
Google cho biết mục tiêu của thiết bị là mang lại sự hỗ trợ đúng lúc mà không làm gián đoạn các hoạt động sinh hoạt thường ngày. Đây là một phần trong chiến lược mở rộng AI sang các thiết bị đeo thông minh của hãng, theo Reuters.
Tạp chí công nghệ Wired nhận định trọng tâm Google I/O năm nay là đưa AI Agent (trợ lý AI) vào các công cụ và ứng dụng lớn như Google Search, Gmail, YouTube, Docs và trình duyệt Chrome, đồng thời mở rộng sang thiết bị đeo - nơi Google đang cạnh tranh trực tiếp với Meta và dòng kính Ray-Ban Meta.
Song song với kính thông minh, Google giới thiệu bộ mô hình AI mới thuộc phiên bản Gemini 3.5, trong đó có Gemini 3.5 Flash - được thiết kế cho các tác vụ lập trình và tự động hóa - cùng kế hoạch phát hành Gemini 3.5 Pro trong thời gian tới.
Google quảng bá Gemini 3.5 Flash là mô hình mạnh hơn trong lập trình và "agentic behavior" - tức khả năng tự thực hiện chuỗi hành động, thay vì chỉ trả lời các câu hỏi đơn giản. Hiện mô hình này đã trở thành mặc định trong trợ lý Gemini và chế độ AI Mode của Google Search.
Cùng với đó, Google ra mắt Gemini Spark - trợ lý AI cá nhân chạy trên hạ tầng Google Cloud, có thể hoạt động liên tục ở chế độ nền mà không cần người dùng mở thiết bị. Gemini Spark có khả năng tổng hợp dữ liệu từ nhiều ứng dụng, thực hiện các tác vụ nhiều bước và chia nhỏ công việc để xử lý tự động.
Theo thông tin được công bố tại sự kiện, Google Search tích hợp AI có thể theo dõi thông tin trên website, cập nhật biến động thị trường hoặc gửi cảnh báo theo yêu cầu người dùng. CEO Google Sundar Pichai gọi định hướng mới này là "Agentic Gemini Era" - giai đoạn AI không chỉ hỗ trợ mà còn chủ động hành động trong toàn bộ hệ sinh thái của hãng.
Báo công nghệ The Verge cho biết Google đang tập trung mạnh vào các tính năng lập trình và các hệ thống AI có thể tự xử lý nhiều bước công việc liên tiếp - lĩnh vực hiện là thế mạnh của ChatGPT (OpenAI) và Claude (Anthropic).
Việc Google đẩy mạnh cả kính AI lẫn Gemini 3.5 cho thấy hãng đang mở rộng cạnh tranh trên hai mặt trận cùng lúc, theo Reuters.
Tại phiên thảo luận hội trường chiều 20/4, đại biểu Trần Văn Khải, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, cho rằng trong bối cảnh rủi ro thương mại và địa chính trị khó dự báo, đầu tư công cần được đẩy nhanh nhưng phải "nhanh hơn và thông minh hơn. Ưu tiên tập trung là hạ tầng số, hạ tầng năng lượng và hạ tầng đổi mới sáng tạo để tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Theo ông, rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở công nghệ. Vòng đời công nghệ ngày càng ngắn trong khi quy trình đầu tư còn kéo dài, nếu chậm một nhịp sẽ làm mất lợi thế, chậm một nhịp, đất nước sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển.
Đại biểu cũng chỉ ra khoảng trống thể chế đối với đầu tư vào tài sản vô hình như dữ liệu, phần mềm lõi, thuật toán, sở hữu trí tuệ. Nếu thiếu cơ chế đặt hàng, khoán chi và mua sắm theo kết quả, quá trình chuyển đổi số sẽ bị kéo lùi và khó tạo ra năng suất như kỳ vọng. Một rủi ro khác là an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu. Khi mức độ số hóa ngày càng sâu, bề mặt tấn công mở rộng, các sự cố mạng có thể làm gián đoạn dịch vụ công và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh đó, nút thắt về năng lượng và môi trường cũng được nhấn mạnh. Các trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo tiêu thụ lượng điện lớn, nếu không gắn với bảo đảm an ninh năng lượng và tiêu chuẩn xanh, tăng trưởng số có thể bị kìm hãm bởi hạ tầng điện và áp lực phát thải.
Để vượt qua các thách thức, ông Khải đề nghị Chính phủ đổi mới thể chế, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường giám sát theo kết quả. Các bộ, ngành cần thiết lập cơ chế quản trị danh mục dự án theo Nghị quyết 57, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp.
Ông cũng kiến nghị cho phép áp dụng cơ chế đặt hàng, khoán chi và thử nghiệm có kiểm soát đối với các nhiệm vụ khoa học công nghệ, dữ liệu và nền tảng số; đồng thời quy định rõ quản trị rủi ro, trách nhiệm giải trình và cơ chế bảo vệ cán bộ dám đổi mới vì lợi ích chung.
Đại biểu nhấn mạnh an ninh mạng cần được coi là cấu phần bắt buộc trong mọi dự án số sử dụng ngân sách, bảo đảm an toàn ngay từ khâu thiết kế, có đủ kinh phí cho giám sát, sao lưu, khôi phục và kiểm thử dữ liệu độc lập. Các nền tảng dữ liệu định danh, logistics, y tế, giáo dục cần được ưu tiên đầu tư.
"Cần tăng đầu tư cho đào tạo STEM, quản lý dự án số, thu hút chuyên gia, đồng thời huy động khu vực tư nhân tham gia đầu tư theo mô hình đối tác công tư phù hợp", ông nói.
Startup thiếu vốn, thiếu chính sách, khó bứt phá
Đại biểu Nguyễn Văn Huy, Phó đoàn Hưng Yên, cũng cho rằng khi các động lực tăng trưởng truyền thống suy giảm, hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trở thành yếu tố then chốt nhưng đang bị cản trở bởi nhiều điểm nghẽn.
Theo ông, khởi nghiệp không còn là xu hướng mà đã trở thành động lực quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam vẫn thiếu đồng bộ về chính sách, còn chồng chéo, thiếu nhất quán giữa các luật và văn bản dưới luật. Các quy định liên quan đến đầu tư mạo hiểm, ưu đãi thuế và thử nghiệm chính sách chưa hoàn thiện, khiến nhiều ý tưởng khó triển khai trong thực tế.
Liên kết giữa các chủ thể trong hệ sinh thái còn lỏng lẻo, tình trạng "mạnh ai nấy làm" vẫn phổ biến. Nhiều kết quả nghiên cứu khoa học chưa được thương mại hóa hiệu quả. Doanh nghiệp khởi nghiệp gặp khó trong tiếp cận công nghệ, trong khi nhà đầu tư thiếu thông tin và niềm tin để rót vốn.
Một điểm nghẽn lớn khác là nguồn vốn. Dù đã có sự tham gia của một số quỹ đầu tư trong và ngoài nước, quy mô và tính đa dạng vẫn hạn chế. Các doanh nghiệp khởi nghiệp, đặc biệt ở giai đoạn đầu, rất khó tiếp cận vốn do thiếu tài sản bảo đảm. Nhiều dự án tiềm năng phải tìm vốn từ nước ngoài hoặc thu hẹp quy mô, thậm chí dừng hoạt động.
Theo đại biểu Hưng Yên, những hạn chế này không chỉ làm suy giảm hiệu quả của hệ sinh thái khởi nghiệp mà còn khiến Việt Nam bỏ lỡ cơ hội phát triển trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt. Do đó ông kiến nghị Chính phủ rà soát, hoàn thiện pháp luật về đổi mới sáng tạo, đồng thời bổ sung nội dung xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp vào Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.
Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Đại Thắng, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần chuyển mạnh mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, lấy năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực trung tâm.
Ông đề nghị tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển lên ít nhất 1,5% GDP, khuyến khích doanh nghiệp trích Quỹ khoa học công nghệ, miễn thuế cho hoạt động nghiên cứu ứng dụng; xây dựng Quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo quốc gia để hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ, công nghiệp hỗ trợ và chuyển đổi số.
"Thu hút đầu tư nước ngoài cần chuyển từ thu hút theo số lượng sang chất lượng, ưu tiên các dự án có cam kết chuyển giao công nghệ, sử dụng nguồn nhân lực trong nước và liên kết với doanh nghiệp nội địa", ông Thắng nói, đề nghị xây dựng chính sách đột phá để thu hút chuyên gia trong và ngoài nước tham gia phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
