Thông tin được ông Đoàn Văn Hiểu Em – Tổng giám đốc Điện Máy Xanh – chia sẻ tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư ở TP HCM chiều 28/5. Theo ông, việc lãnh đạo MWG tham gia IPO nhằm thể hiện niềm tin vào triển vọng tăng trưởng của Điện Máy Xanh sau niêm yết.
Tuy nhiên, động thái này cũng khiến nhiều cổ đông đặt câu hỏi liệu việc một số lãnh đạo cơ cấu cổ phiếu MWG để mua DMX có phản ánh sự ưu tiên cho Điện Máy Xanh hơn công ty mẹ hay không.
Trả lời vấn đề này, ông Hiểu Em cho biết, nguồn tiền tham gia IPO sẽ phụ thuộc vào điều kiện tài chính của từng lãnh đạo. Riêng ông dự kiến bán một phần cổ phiếu MWG đang nắm giữ để bổ sung nguồn vốn mua DMX, song vẫn giữ phần lớn tỷ lệ sở hữu tại công ty mẹ. Trong khi đó, Chủ tịch Nguyễn Đức Tài sẽ sử dụng hoàn toàn tiền cá nhân để tham gia đợt chào bán. Một số lãnh đạo khác có thể tham gia bằng nguồn tài chính riêng hoặc cơ cấu lại danh mục đầu tư hiện hữu.
Những băn khoăn của cổ đông xuất hiện trong bối cảnh Điện Máy Xanh chuẩn bị bước vào một trong những thương vụ IPO lớn nhất thị trường.
Theo kế hoạch, doanh nghiệp sẽ chào bán gần 180 triệu cổ phiếu với giá 80.000 đồng một cổ phiếu, tương ứng khoảng 15% vốn điều lệ sau phát hành. Trong đó, 1% dành cho chương trình ESOP cho nhân viên và 14% phân phối cho nhà đầu tư bên ngoài. Doanh nghiệp đã mở sổ đăng ký mua cổ phiếu từ ngày 27/5 và dự kiến niêm yết vào đầu tháng 8 năm nay.
Với quy mô huy động khoảng 14.360 tỷ đồng, đây được xem là một trong những thương vụ IPO lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong 5 năm gần đây. Sau chào bán, vốn điều lệ của Điện Máy Xanh dự kiến tăng từ 11.013 tỷ đồng lên 12.808 tỷ đồng, tương ứng mức vốn hóa hơn 102.460 tỷ đồng.
Theo ông Hiểu Em, sau tái cấu trúc, MWG sẽ vận hành theo mô hình holding, tập trung vào định hướng chiến lược và đầu tư, trong khi Điện Máy Xanh trở thành pháp nhân độc lập sở hữu các chuỗi Thế Giới Di Động, Điện Máy Xanh, TopZone cùng Công ty Thợ Điện Máy Xanh. Các mảng khác như Bách hóa Xanh, EraBlue tại Indonesia và nhóm ngành hàng mới sẽ hoạt động theo cấu trúc riêng.
Với quy mô định giá hiện tại, Điện Máy Xanh có khả năng gia nhập rổ VN30 sau khi đáp ứng các điều kiện niêm yết. Công ty chứng khoán Vietcap là đơn vị tư vấn và đại lý phân phối chính cho thương vụ.
Mức định giá hơn 102.000 tỷ đồng của Điện Máy Xanh cũng làm dấy lên băn khoăn về nguy cơ “nhân đôi” vốn hóa khi niêm yết song song với MWG, vốn có giá trị thị trường khoảng 114.000 tỷ đồng tại thời điểm đó. Một số cổ đông cũng đặt câu hỏi nên ưu tiên nắm giữ MWG, Điện Máy Xanh hay Bách Hóa Xanh khi các doanh nghiệp trong hệ sinh thái lần lượt tách riêng.
Ông Hiểu Em cho rằng, mỗi doanh nghiệp sẽ có vai trò và câu chuyện tăng trưởng khác nhau, do đó lựa chọn đầu tư phụ thuộc khẩu vị và kỳ vọng của từng nhà đầu tư.
Để củng cố câu chuyện tăng trưởng sau IPO, Điện Máy Xanh đặt mục tiêu lợi nhuận năm 2026 đạt 7.350 tỷ đồng, tương ứng mức P/E dự kiến khoảng 12 lần. Quý I năm nay, doanh thu và lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp lần lượt tăng 30% và 49% so với cùng kỳ, đạt 2.219 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế và hoàn thành hơn 30% kế hoạch năm chỉ sau ba tháng.
Theo báo cáo phân tích của Vietcap, lợi nhuận sau thuế năm 2026 của DMX có thể đạt 9.324 tỷ đồng. Theo kịch bản này, P/E của doanh nghiệp có thể giảm còn khoảng 10 lần. Hiện, Điện Máy Xanh đóng góp khoảng 80% lợi nhuận toàn hệ sinh thái MWG.
Tuy nhiên, nhiều cổ đông cũng đặt câu hỏi về dư địa tăng trưởng của Điện Máy Xanh khi thị trường điện máy đang dần bão hòa và cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Trả lời vấn đề này, lãnh đạo doanh nghiệp cho biết Điện Máy Xanh không chọn cuộc đua giảm giá mà theo đuổi chiến lược “tách lớp”, chuyển từ bán sản phẩm sang bán giải pháp tài chính như trả chậm, đồng thời mở rộng dịch vụ chăm sóc xuyên suốt vòng đời sản phẩm để tạo khác biệt.
Hiện doanh nghiệp chiếm khoảng 80% thị phần mua trả chậm trong ngành ICT/CE tại Việt Nam và kỳ vọng đây sẽ tiếp tục là lợi thế tăng trưởng. Bên cạnh hoạt động bán lẻ cốt lõi, Điện Máy Xanh đặt kỳ vọng vào mảng Thợ Điện Máy Xanh, dư địa mở rộng thương mại điện tử ngành công nghệ – điện máy và liên doanh EraBlue tại Indonesia, hiện đứng thứ hai thị trường điện máy nước này.
Theo tài liệu giới thiệu với nhà đầu tư, doanh nghiệp đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2030 gấp đôi so với năm 2025 và tăng khoảng 70% doanh thu trong 5 năm tới nhờ mở rộng dịch vụ và nâng hiệu quả trên hệ thống hiện hữu.
Ngoài câu chuyện tăng trưởng, cổ đông cũng đặt vấn đề về mục đích sử dụng vốn khi một phần tiền huy động từ IPO được dùng để trả nợ ngân hàng thay vì mở rộng hoạt động. Đại diện doanh nghiệp cho biết việc cơ cấu lại các khoản vay nhằm củng cố nền tảng tài chính, tạo dư địa cho các kế hoạch phát triển dài hạn.
Dù thị trường điện máy dần bão hòa, tham vọng tăng mạnh doanh thu và gấp đôi lợi nhuận trong vòng 5 năm được xem là phép thử lớn nhất với câu chuyện tăng trưởng mà Điện Máy Xanh đang mang tới nhà đầu tư trước IPO.
Tháng trước, Bộ Công Thương ra Quyết định 963 về thay đổi khung giờ cao điểm của hệ thống điện quốc gia rơi hoàn toàn vào buổi tối, 17h30-22h30 (5 giờ), thay vì chia 2 khung như trước. Trong khi đó, khung giờ thấp điểm là 0h-6h (6 giờ).
Các khung giờ sử dụng là căn cứ để tính giá điện theo thời gian. Hiện có khoảng 1,25 triệu công tơ điện đang áp dụng cơ chế này, chủ yếu là của nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh.
Tại hội thảo ngày 15/5, các chuyên gia đánh giá khung giờ cao điểm và thấp điểm mới thuận tiện cho việc đầu tư hệ thống pin lưu trữ năng lượng (Battery Energy Storage System - BESS), giúp doanh nghiệp giảm chi phí.
Ông Trần Quốc Tâm, Phó chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Tái tạo TP HCM (HCMREA), Giám đốc Lithaco, cho rằng doanh nghiệp có thể sạc đầy BESS vào giờ thấp điểm và xả ra dùng song song với điện lưới trong khung cao điểm.
"Bằng cách này, chúng ta có thể mua và lưu trữ điện khi giá rẻ, rồi sử dụng vào thời điểm giá điện cao, giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất", ông Tâm nói.
Theo ông, các hệ thống BESS kích cỡ bằng một container hiện có thể trữ hơn 5 MWh.
Ông Lê Bá Thông, Trưởng phòng phát triển kinh doanh cấp cao Huawei Digital Power Việt Nam, ví dụ mỗi kWh điện kinh doanh vào khung giờ thấp điểm chỉ hơn 1.900 đồng, trong khi giá cao điểm có thể lên đến 5.400 đồng. "Doanh nghiệp có thể tận dụng chênh lệch giá giữa giờ thấp và cao điểm để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tiết giảm chi phí vận hành", ông nói.
Việc gộp thành một khung giờ cao điểm (17h30-22h30) cũng thuận tiện để duy trì tuổi thọ pin. Theo ông Thông, 3 yếu tố chính quyết định tuổi thọ pin gồm nhiệt độ môi trường, chu kỳ sử dụng mỗi ngày và số ngày dùng trong năm.
Với một khung cao và thấp điểm, BESS chỉ cần một chu kỳ sạc xả (sạc đầy và xả gần hết dung lượng) mỗi ngày. Ví dụ, hệ thống lưu trữ của Huawei có thể đạt tuổi thọ khoảng 8.000 chu kỳ, tương đương 20 năm nếu sạc xả một chu kỳ mỗi ngày và 13-15 năm khi sạc xả 2 chu kỳ mỗi ngày như khung giờ cao điểm cũ.
Ông Trần Quốc Tâm cho biết nếu không có pin lưu trữ, khoảng 30% nguồn điện mặt trời sản xuất ra bị lãng phí. Vì thế, nếu sạc BESS bằng năng lượng tái tạo như mặt trời thì sẽ là "cặp đôi hoàn hảo" để giảm phụ thuộc vào điện lưới.
PGS. TS Phạm Trung Kiên, Khoa Công nghệ Vật liệu, Đại học Bách khoa TP HCM, đánh giá BESS là thành phần cốt lõi đi cùng sự phát triển của điện mặt trời và điện gió, giúp điều hòa nguồn năng lượng, cải thiện hiệu suất tải.
Theo Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh, hệ thống pin lưu trữ dự kiến đạt công suất khoảng 10.000-16.300 MW vào 2030, chiếm 5,5-6,9% tổng công suất nguồn điện, để phù hợp với tỷ trọng ngày càng cao của năng lượng tái tạo.
Hệ thống BESS khi kết hợp với năng lượng tái tạo sẽ giúp giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch. "Điều này đặc biệt quan trọng khi các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam bắt đầu đối mặt với các rào cản thuế carbon", ông Kiên nhận định.
Không ít doanh nghiệp, nhà đầu tư băn khoăn về chi phí và phương án xử lý pin khi hết vòng đời. Tuy vậy, theo chuyên gia, suất đầu tư điện tái tạo và hệ thống BESS ngày càng giảm. "Cách đây 5 năm, chi phí đầu tư cho 1 MW điện mặt trời 20-25 tỷ đồng, hiện chỉ còn khoảng 10 tỷ", ông Thông nêu.
Ông Trần Quốc Tâm cho biết khi sản lượng tấm pin mặt trời toàn cầu tăng gấp đôi, chi phí sản xuất giảm khoảng 20%. "Xu hướng diễn ra tương tự trong ngành pin lưu trữ. Khi sản lượng bán ra ngày càng tăng, giá pin sẽ tiếp tục hạ, giúp công nghệ này dần dễ tiếp cận hơn", ông nói.
Với pin sau khi sử dụng, ông Tâm cho biết công nghệ hiện nay có thể tái chế đến 85% các thành phần. "Pin sau khi hết hạn là tài nguyên, không phải rác thải", ông nói. Nhưng do nguồn pin lưu trữ thải bỏ ở Việt Nam còn ít nên chưa hình thành doanh nghiệp chuyên thu gom, tái chế.
PGS. TS Phạm Trung Kiên cho rằng trách nhiệm thu hồi và xử lý BESS sau vòng đời nên thuộc về nhà sản xuất. Singapore và châu Âu đã áp trách nhiệm này, trong khi Nhật Bản và Hàn Quốc quy định các hệ thống pin công nghiệp phải được thu gom, phân loại và xử lý.
Ngày 13-5, Công an tỉnh Khánh Hòa thông tin các phòng nghiệp vụ Công an tỉnh vừa phối hợp Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa tiến hành kiểm tra về việc xuất nhập cảnh, cư trú hoạt động của người nước ngoài và kinh doanh hàng hóa tại một cửa hàng trên đường Lê Hồng Phong (phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa).
Theo công an, tại thời điểm kiểm tra, có 20 người nước ngoài đang làm việc tại các bộ phận khác nhau tại cửa hàng nêu trên.
Tiến hành xác minh nhanh qua hệ thống dữ liệu của Công an tỉnh Khánh Hòa, bước đầu lực lượng chức năng xác định tất cả số người nước ngoài nêu trên đều có dấu hiệu hoạt động ngành nghề không được cấp phép của cơ quan có thẩm quyền và hoạt động không đúng mục đích chương trình đã xin cấp thị thực, thẻ tạm trú.
Tổ công tác của Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Khánh Hòa đã yêu cầu đại diện pháp luật các các công ty liên quan tạm ngưng sử dụng số người nước ngoài nêu trên để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định pháp luật Việt Nam.
Ghi nhận giá cước trên Sàn giao dịch logistics quốc tế Phaata cho thấy chỉ số giá cước Vận tải container Việt Nam (VCFI) tăng 11,9% so với tuần trước, lên 3.449,5 điểm; giá cước bình quân đạt 4.862 USD/container trong giai đoạn từ ngày 29-6 đến 5-7.
Chẳng hạn tuyến TP.HCM đi Bờ Tây Mỹ tăng 18,9%, lên 7.214 USD/container, mức tăng mạnh nhất trong 13 tuyến được theo dõi.
So với ba tháng trước, giá đã tăng hơn 200% và đang ở mức cao nhất trong một năm.
Cước đi Bờ Đông Mỹ đạt 8.849 USD/container, tăng 16,7% trong tuần.
Đây là tuyến có giá cao nhất trong hệ thống VCFI, tăng 51% so với một tháng trước và gần 150% so với ba tháng trước.
Hai tuyến đi Mỹ đóng góp hơn 361 điểm trong tổng mức tăng gần 366 điểm của chỉ số chung. Nói cách khác, sức nóng của thị trường tuần qua chủ yếu tập trung vào các chuyến tàu sang Mỹ.
Theo Phaata, nhiều doanh nghiệp đang đẩy nhanh giao hàng trước mốc chính sách thuế của Mỹ ngày 24-7. Khi lượng hàng được gom trong thời gian ngắn, nhu cầu đặt chỗ tăng nhanh, tạo điều kiện để hãng tàu nâng giá.
Việc cước tăng thêm hàng nghìn USD/container gây áp lực lớn với các doanh nghiệp đã ký hợp đồng xuất khẩu từ trước. Giá bán thường khó điều chỉnh ngay, trong khi phần cước phát sinh có thể phải do bên bán gánh chịu.
Với hàng tươi sống, rủi ro còn lớn hơn. Tàu chậm hoặc lịch trình thay đổi không chỉ làm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hàng hóa.
Phaata nhận định đợt tăng trên các tuyến đi Mỹ có thể mang tính thời điểm. Sau khi nhu cầu giao hàng sớm qua đi, lượng hàng có khả năng giảm và giá cước có thể rời vùng đỉnh.
Cước đi châu Âu cũng tiếp tục tăng nhưng thấp hơn nhóm đi Mỹ. Tuyến TP.HCM đi Bắc Âu đạt 5.714 USD/container, tăng 4,4% trong tuần. Tuyến đi Địa Trung Hải tăng 4,4%, lên 7.073 USD/container. Cả hai đều ở mức cao nhất trong 52 tuần.
Giá cước châu Âu neo cao do nhiều hãng tàu vẫn tránh Biển Đỏ và kênh đào Suez vì lo ngại an ninh. Tàu phải chạy vòng qua Mũi Hảo Vọng, khiến hải trình kéo dài, tiêu hao thêm nhiên liệu và giảm số chuyến khai thác.
Dù vậy, báo giá kỳ tiếp theo đã có dấu hiệu hạ. Phaata dự báo cước đi Bắc Âu có thể giảm 2,1% trong tuần tới, còn tuyến Địa Trung Hải giảm 3,7%.
Trái ngược với Mỹ và châu Âu, các tuyến nội Á bắt đầu hạ nhiệt sau nhiều tuần tăng. Cước từ TP.HCM đi Nhật Bản giảm 19,8%, còn 511 USD/container, mức giảm mạnh nhất trong 13 tuyến. Tuyến đi Hàn Quốc giảm 7,5%, còn 443 USD/container.
Cước đi Trung Quốc giảm 5%, xuống 162 USD/container, thấp nhất trong hệ thống. Tuyến Đông Nam Á giảm nhẹ 0,9%, còn 510 USD/container.
Giá giảm dù một số cảng lớn tại châu Á vẫn còn ùn tắc. Theo Phaata, tình trạng chờ tàu hiện chỉ giúp cước không giảm sâu hơn nhưng chưa đủ tạo ra một đợt tăng mới.
Các thị trường khác cũng phân hóa. Cước đi Brazil giảm 8,6%, còn 8.645 USD/container, nhưng vẫn thuộc nhóm cao nhất.
Ngược lại giá đi Úc tăng 9,7%, lên 2.452 USD/container; Nam Phi tăng 9,2%, đạt 4.147 USD/container; Đông và Tây Phi tăng 1,9%, lên 5.382 USD/container.
Tuyến đi Trung Đông tiếp tục tạm ngưng giao dịch trong hệ thống chỉ số do rủi ro an ninh hàng hải.
