Iran tấn công căn cứ Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả ‘mạnh mẽ hơn’

Frank Everink chưa từng nghĩ sẽ đặt chân tới Kansas City của Mỹ. Nhưng khi cổ động viên bóng đá người Hà Lan này thấy đội tuyển quốc gia sẽ thi đấu World Cup ở đây, ông đã thay đổi lộ trình chuyến du lịch vòng quanh thế giới của mình.

Everink lái chiếc xe cắm trại từ Toronto, Canada nhập cảnh vào Mỹ, dừng chân tại Detroit, Chicago và Indianapolis. Trên hành trình đó, ông cùng những cổ động viên châu Âu khác đổ xô đến Kansas City theo dõi World Cup và tận mắt chiêm ngưỡng những thành quả của nền kinh tế Mỹ.

Ông không khỏi kinh ngạc trước những ngôi nhà rộng lớn và nằm tách biệt, điều tương phản hoàn toàn với các căn hộ san sát, chen chúc ở Hà Lan.

"Nơi đây thật rộng lớn. Bạn đến chỗ này để mua sắm, rồi lại sang chỗ kia để khám răng. Người dân ở đây quá giàu có. Tôi nghĩ đó là lý do họ lại thân thiện đến thế", ông nói.

Cổ động viên Hà Lan đã tràn ngập Kansas City và các vùng ngoại ô trong tuần qua, trải nghiệm cuộc sống thường nhật tại Mỹ.

"Chúng tôi hơi sốc trước lượng thức ăn khổng lồ mà người Mỹ tiêu thụ", Sandra Tatee, cổ động viên trung thành của đội tuyển quốc gia Hà Lan, chia sẻ. Họ cũng không khỏi choáng ngợp trước quy mô của siêu thị Costco và những tuyến đường cao tốc.

Những ngày gần đây, mạng xã hội tràn ngập các video ghi lại cảnh người châu Âu bất ngờ trước những thứ vốn rất quen thuộc trong đời sống ngoại ô nước Mỹ, như một nhà để xe chứa được hai ôtô, một phòng thay đồ riêng biệt, hay chiếc tủ lạnh thứ hai trong nhà.

Video của một người Anh lần đầu thử món Chick-fil-A và cảm thán "món này ngon xuất sắc" đã gây bão mạng xã hội. Trong một video khác, anh tham quan bên trong một trạm cứu hỏa của Mỹ, không khỏi kinh ngạc trước quy mô của tòa nhà hay kích thước của những chiếc xe. "Thật điên rồ, nói nghiêm túc đấy", anh thốt lên.

Các số liệu thống kê đã phần nào làm sáng tỏ điều này. Theo dữ liệu từ Cục Điều tra Dân số Mỹ, một ngôi nhà trung bình ở Mỹ rộng khoảng 167 m2, trong đó những ngôi nhà đơn lập mới xây có diện tích vượt xa mức 185 m2. Trong khi đó, diện tích nhà ở trung bình của người châu Âu là khoảng 102 m2, theo cơ quan dữ liệu của Anh và Liên minh châu Âu.

Những trải nghiệm của cổ động viên châu Âu tại Mỹ đã khơi lại cuộc tranh luận lâu nay về việc Mỹ hay châu Âu có cuộc sống tốt hơn.

Tuy nhiên, Owen Tucker-Smith, nhà bình luận của WSJ, cho rằng những thước đo về sự giàu có này chỉ phản ánh một phần bức tranh cuộc sống ở hai châu lục. Người châu Âu có thể kiếm được ít tiền hơn và sở hữu ít tài sản hơn, nhưng họ cũng làm việc ít giờ hơn và được hưởng hệ thống an sinh xã hội tốt hơn.

Khi đứng trước lựa chọn định cư tại Mỹ hay Hà Lan, Ron Visser và vợ người Mỹ nhận thấy dù thu nhập của ông ở Hà Lan thấp hơn khoảng 40.000 USD mỗi năm so với mức lương vợ ông có thể nhận ở Mỹ, chênh lệch đó gần như được bù đắp bởi chi phí sinh hoạt thấp hơn ở Hà Lan.

Dù vậy, Visser thừa nhận điều xa xỉ mà nước Mỹ mang lại chính là không gian rộng lớn. Ông chuyển đến Mỹ vào mùa thu và hiện sống cùng vợ ở vùng ngoại ô Kansas City. Gần đây, ông chi 250.000 USD mua một khu đất khoảng 8,9 ha để biến nó thành trang trại. Ở Hà Lan, nơi đất đai chật hẹp, một khu đất như vậy sẽ có giá ít nhất một triệu USD.

Visser cùng các cổ động viên Hà Lan tuần qua tụ họp tại Alley Bar, quán bar ở thị trấn Parkville, bang Missouri. Chủ quán Chris Wallingford đã biến nơi đây thành "điểm hẹn" của người Hà Lan sau khi biết đại bản doanh của đội tuyển quốc gia nằm gần đó.

Theo ông Wallingford, nhiều vị khách tỏ ra ngạc nhiên trước khẩu phần ăn quá lớn ở Mỹ. Một phụ nữ gọi đĩa bánh nachos, nhưng chỉ ăn được khoảng bốn miếng.

Sự khác biệt về khẩu phần ăn từ lâu trở thành ví dụ điển hình khi nhắc đến khác biệt văn hóa giữa các quốc gia. Một nghiên cứu công bố năm 2024 cho thấy khẩu phần ăn ở Mỹ lớn hơn khoảng 42% so với ở Pháp. Ví dụ một cốc nước cỡ lớn của McDonald's tại Mỹ có dung tích tới khoảng 887 ml, gần gấp đôi cốc cỡ lớn tại Pháp hoặc Anh.

Alley Bar đã trở thành nơi giao thoa giữa hai nền văn hóa. Cổ động viên Hà Lan thưởng thức món ăn Mỹ, còn người Mỹ uống bia Hà Lan và mặc áo đấu của đội tuyển Hà Lan.

Trong những ngày diễn ra World Cup, Alley Bar luôn kín chỗ. Để chuẩn bị cho trận đấu với Tunisia vào tối 25/6, ông Wallingford đã cho ướp lạnh 35 thùng bia và đặt mua 400 chiếc croquette, món ăn vặt truyền thống của Hà Lan, từ một địa phương khác.

Everink đỗ chiếc xe của mình ngay trên con phố gần đó và đã trở thành khách quen tại Alley Bar, nơi ông theo dõi hầu hết các trận đấu. Trong suốt hành trình xuyên nước Mỹ, ông cũng nhận ra thêm một khác biệt lớn về văn hóa.

"Ở đây, chỉ cần ngồi vào bàn khoảng năm phút là mọi người đã bắt đầu nói chuyện về tiền bạc. Còn chúng tôi thì hầu như không bàn đến tiền. Chúng tôi nói về bản thân, về cuộc sống của mình", ông nói.

Dù Hà Lan không có nền kinh tế quy mô lớn như Mỹ, ông vẫn gọi quê hương mình là cỗ máy đổi mới sáng tạo hoạt động vô cùng hiệu quả.

"Châu Âu không nghèo theo cách nghèo của bang Alabama hay Mississippi. Sẽ thật sai lầm nếu kết luận rằng người châu Âu có mức sống thấp hơn so với người Mỹ, trong khi thực chất họ chỉ đang lựa chọn một cách sống khác", Paul Krugman, nhà bình luận của NY Times kiêm nhà kinh tế học người Mỹ, nhận xét hồi tháng 5.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đầu người của Mỹ đạt khoảng 85.000 USD vào năm 2024, trong khi Liên minh châu Âu là khoảng 43.000 USD. Khi điều chỉnh theo lạm phát, GDP bình quân đầu người của Mỹ đã tăng khoảng 20% trong giai đoạn 2014-2024, trong khi chỉ số này của EU tăng khoảng 16% cùng kỳ.

Ryan Schoonveld, người có gia đình đang sống tại Hà Lan, đã lái xe từ Michigan đến quán Alley Bar tại Kansas City lúc 2h sáng 25/6 để xem trận đấu. Ông cho biết người Mỹ có xu hướng nghĩ rằng người châu Âu chắc hẳn phải ghét mô hình kinh tế thuế cao, phúc lợi cao của họ.

"Nhưng không một ai trong số họ hàng của tôi phàn nàn về điều đó. Họ thực sự yêu thích nó", ông nói.

Hai anh em Sal và Daniello Cohen đã rong ruổi khắp nước Mỹ để cổ vũ cho đội tuyển Hà Lan. Sal rời Hà Lan đến Mỹ từ nhiều thập kỷ trước vì bị thu hút bởi các cơ hội khởi nghiệp tại quốc gia này. Daniello chọn ở lại Hà Lan, nơi anh vẫn có thể kiếm được mức thu nhập tốt và gói bảo hiểm y tế của anh chỉ tốn khoảng 350 euro (gần 400 USD) một tháng.

"Khẩu phần ăn ở Mỹ lớn hơn thật, nhưng giá cả ở đây cũng cao hơn nhiều", Daniello chia sẻ bên đĩa gà nướng BBQ và khoai tây chiên ở ngoại ô Kansas City.

Cổ động viên người Hà Lan Max Hall không hiểu vì sao Kansas City lại cần tới hai siêu thị Home Depot cách nhau chưa đầy 16 km. Khi bước vào một siêu thị Walmart để tìm mua quần áo mới do bị thất lạc hành lý, ông đã mất tới một giờ trong đó vì bị lạc giữa các lối đi. Những người đồng hương của Hall cũng gặp nhiều khó khăn để tìm đường trong siêu thị Costco.

Mats van der Plaats, cổ động viên Hà Lan, lại đặc biệt ấn tượng bởi những biển báo lối thoát hiểm khổng lồ trong các nhà vệ sinh ở Kansas City.

"Thiết kế ở đây thật khác thường. Thực sự rất hoành tráng", anh nói và cho biết thêm rằng người châu Âu du lịch đến Mỹ chính là để tận mắt chứng kiến những sự "quá cỡ" này. "Mọi thứ ở đây đều lớn gấp ba lần".

Tin Gốc: Vnexpress

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với trang tin Axios hôm 14/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã bị sốc khi các cố vấn báo cáo về vụ không kích của Israel nhằm vào vùng ngoại ô Beirut cùng ngày.

"Thật tệ hại, tôi không thể tin được. Chỉ một giờ trước khi chúng tôi dự định ký thỏa thuận. Hezbollah tấn công Israel trước, không gây ra thiệt hại và không ai thiệt mạng. Tại sao Bibi lại ra lệnh thực hiện vụ không kích chết tiệt đó? Tôi rất tức giận và đã nói với Thủ tướng Israel rằng ông ấy không biết đánh giá tình hình", lãnh đạo Mỹ kể lại.

Bibi là biệt danh của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Tổng thống Trump nói đợt không kích của Israel "làm đảo lộn mọi thứ và trì hoãn việc ký kết thêm vài tiếng". Ông cho rằng thỏa thuận sẽ có lợi cho Israel vì nó ngăn Iran sở hữu vũ khí nguyên tử, yêu cầu tiêu hủy vật liệu phóng xạ và cho phép thanh tra đột xuất các cơ sở hạt nhân ở nước này.

Giới chức Israel chưa lên tiếng về thông tin.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 14/6 tuyên bố tấn công "sở chỉ huy của Hezbollah" ở Dahiyeh, ngoại ô thủ đô Beirut của Lebanon, khu vực được coi là thành trì của Hezbollah. Bộ Y tế Lebanon cho biết cuộc không kích đã khiến ba người thiệt mạng, trong đó có hai phụ nữ, và làm 16 người bị thương.

Ông Trump cho rằng Israel đáng lẽ không được không kích Beirut vào thời điểm Mỹ và Iran sắp đạt thỏa thuận, đồng thời cho rằng chiến dịch "có quy mô rất nhỏ và vô nghĩa". Theo một nguồn tin Israel, Tel Aviv đã báo trước cho Washington về vụ không kích, cũng như cân nhắc khả năng Tehran phóng tên lửa đạn đạo trả đũa.

Tổng thống Trump cuối ngày 14/6 thông báo "thỏa thuận với Iran đã hoàn tất", lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ được dỡ bỏ lập tức và eo biển Hormuz mở cửa trở lại mà không có phí quá cảnh.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif nói Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, "thống nhất chấm dứt lập tức và vĩnh viễn hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có Lebanon". Lễ ký kết văn kiện hoàn chỉnh dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ ngày 19/6.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận hai bên đã hoàn tất nội dung bản ghi nhớ, địa điểm và thời gian tổ chức lễ ký như Pakistan thông báo. Hai vấn đề sẽ có hiệu lực lập tức vào ngày 15/6 là Mỹ dỡ lệnh phong tỏa hàng hải và các bên chấm dứt hoạt động quân sự trên mọi mặt trận.

Tin Gốc: Vnexpress

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Marco Rubio đã gặp Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani ngày 9-5 (giờ địa phương).

"Ngoại trưởng bày tỏ sự đánh giá cao đối với sự hợp tác của Qatar trên nhiều vấn đề ... về sự hỗ trợ của Mỹ đối với quốc phòng của Qatar, và tầm quan trọng của việc tiếp tục phối hợp chặt chẽ để ngăn chặn các mối đe dọa và thúc đẩy ổn định và an ninh trên khắp Trung Đông", Đài CNN dẫn thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.

Các nguồn tin nói rằng hai bên cũng bàn về việc hỗ trợ nỗ lực hòa giải của Pakistan hướng tới một thỏa thuận hòa bình với Iran.

Washington vẫn đang chờ Tehran gửi phản hồi cho Pakistan về đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột, trong đó bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz.

Tổng thống Donald Trump cuối tuần này đã nói ông hy vọng sẽ nhận được câu trả lời của Iran "trong ngày" nhưng Tehran tuyên bố vẫn đang xem xét.

Quân đội Iran dọa sẽ "tấn công dữ dội" nhằm vào các mục tiêu của Mỹ ở Trung Đông nếu các tàu của Iran phải đối mặt với "hành động gây hấn".

Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Hoa Kỳ duy trì lệnh phong tỏa các tàu của Iran ở eo biển Hormuz để đáp trả việc Tehran tuyên bố kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.

Hôm 8-5, một máy bay chiến đấu của Mỹ đã vô hiệu hóa hai tàu chở dầu mang cờ Iran được cho là đang cố gắng né tránh lệnh phong tỏa.

Bộ chỉ huy hải quân của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) nói rằng "bất kỳ hành động gây hấn nào" nhắm vào các tàu chở dầu và tàu thương mại của Iran sẽ dẫn đến một "cuộc tấn công dữ dội nhằm vào một trong những trung tâm của Mỹ trong khu vực".

Bộ chỉ huy không quân của IRGC nói "tên lửa và máy bay không người lái đã khóa mục tiêu vào kẻ thù" và "đang chờ lệnh khai hỏa".

Tờ Wall Street Journal (WSJ) dẫn các nguồn tin, bao gồm quan chức Mỹ, cho biết Israel đã lập một tiền đồn quân sự bí mật ở sa mạc của Iraq để hỗ trợ chiến dịch không kích chống lại Iran.

Mỹ cũng biết Israel đã xây dựng cơ sở này, nơi đóng quân của lực lượng đặc nhiệm và là trung tâm hậu cần cho không quân Israel, ngay trước khi bắt đầu tấn công Iran. Cơ sở này cũng bao gồm các đội tìm kiếm và cứu hộ được bố trí để hỗ trợ bất kỳ phi công Israel nào bị bắn rơi.

Căn cứ này suýt bị phát hiện vào đầu tháng 3-2026 sau khi truyền thông Iraq cho biết một người chăn cừu địa phương đã báo cáo về hoạt động quân sự bất thường như có trực thăng bay trong khu vực. Iraq đã điều động quân đội điều tra nhưng lực lượng Israel không kích để ngăn họ lại gần.

Phong trào Hồi giáo Hezbollah tại Lebanon ngày 9-5 tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào miền bắc Israel bằng máy bay không người lái (drone) nhằm đáp trả những cuộc tấn công liên tục của Tel Aviv, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đang có hiệu lực giữa hai bên.

Theo quân đội Israel, drone mang chất nổ của Hezbollah đã tấn công lãnh thổ nước này khiến 3 quân nhân bị thương, trong đó có 1 người bị thương nặng.

Trước đó cùng ngày, quân đội Israel tuyên bố đã tấn công hơn 85 cơ sở hạ tầng của Hezbollah "từ trên không và trên mặt đất", bao gồm các kho chứa vũ khí, bệ phóng tên lửa, cũng như 1 cơ sở sản xuất vũ khí ngầm.

Bộ Y tế Lebanon cho biết ít nhất 15 người, trong đó có 1 trẻ em, thiệt mạng trong những đợt không kích của Israel.

Việc Anh điều động tàu chiến HMS Dragon đến Trung Đông nhằm chuẩn bị cho khả năng triển khai một nỗ lực đa quốc gia để bảo vệ hoạt động vận chuyển hàng hải ở eo biển Hormuz.

Tàu HMS Dragon, một tàu khu trục phòng không, đã ở Địa Trung Hải vào tháng 3-2026 để giúp bảo vệ đảo Cyprus. Động thái của London diễn ra sau khi Pháp đưa nhóm tác chiến tàu sân bay đến phía nam Biển Đỏ.

Khi Mỹ và Iran tiến gần hơn đến lối thoát cuộc chiến kéo dài 10 tuần, Pháp và Anh đang chuẩn bị cho việc đảm bảo an toàn ở eo biển Hormuz một khi tình hình ổn định. Kế hoạch này cần sự phối hợp với Iran và hàng chục quốc gia đã bày tỏ sự sẵn lòng tham gia, theo Hãng tin Reuters.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ