Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 16 (nhiệm kỳ 2026-2031) sắp tới, Chính phủ trình nghị quyết đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sau khi Trung ương đồng ý chủ trương. Tỉnh cũng đã tổ chức lấy ý kiến người dân với sự đồng thuận và kỳ vọng cao.
Nằm ở vùng Đông Nam Bộ, Đồng Nai có lịch sử hình thành hơn 325 năm. Sau sáp nhập với Bình Phước, địa phương có diện tích hơn 12.000 km2 và dân số khoảng 4,5 triệu người, trở thành cực tăng trưởng năng động của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Liền kề và liên kết trực tiếp với siêu đô thị TP HCM, Đồng Nai còn là điểm giao thoa của nhiều hành lang kinh tế và trục kết nối chiến lược, giữ vai trò cầu nối với Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Lợi thế lớn của tỉnh là hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và cảng biển. Đặc biệt, khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động cuối năm nay, Đồng Nai hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức hiện đại, tạo ưu thế nổi bật để trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm kết nối các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Ông Nguyễn Kim Long, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là thay đổi về địa giới hành chính mà còn là bước chuyển chiến lược, tạo nền tảng để địa phương vươn từ vị thế tỉnh công nghiệp lớn thành đô thị cấp vùng hiện đại.
“Tỉnh đã hội tụ gần như đầy đủ những điều kiện cốt lõi của đô thị trực thuộc Trung ương”, ông Long nói.
Theo lãnh đạo tỉnh, nhiều năm qua Đồng Nai duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định, với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, thu hút gần 2.300 dự án từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký hơn 44 tỷ USD. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch mạnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong đó công nghiệp – xây dựng chiếm gần 55% GRDP, dịch vụ 26%, nông – lâm – thủy sản hơn 12%.
Đáng chú ý, GRDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt gần 153 triệu đồng/người, thuộc nhóm cao so với mặt bằng chung cả nước. Quy mô kinh tế lớn cùng cơ cấu hiện đại là nền tảng quan trọng để Đồng Nai phát triển thành đô thị lớn, trung tâm công nghiệp – dịch vụ của khu vực phía Nam.
Theo Nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai đáp ứng đủ 7 tiêu chí. Ngoài yêu cầu về diện tích và dân số, tỉnh hiện có 23 phường và 10 xã đủ điều kiện thành lập phường, đạt tỷ lệ 34,73%; tỷ lệ đô thị hóa gần 57%, đều vượt chuẩn. Đối với tiêu chí đô thị loại I, tỉnh đã hoàn thiện hồ sơ gửi Bộ Xây dựng thẩm định và qua tự đánh giá cơ bản đạt 13/15 tiêu chí.
Đồng Nai hiện tự cân đối ngân sách; tỷ trọng công nghiệp – xây dựng – dịch vụ trong nền kinh tế đạt hơn 81%; thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng trưởng GRDP ba năm gần nhất đều cao hơn mức bình quân cả nước, trong khi tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn mặt bằng chung.
Định hướng của tỉnh, khi lên thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai phát triển theo mô hình thành phố công nghiệp công nghệ cao, đô thị hiện đại, trung tâm logistics, dịch vụ quốc tế và nông nghiệp công nghệ cao; đồng thời là đô thị sân bay, sinh thái, kết nối vùng và toàn cầu.
“Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương có cơ sở chính trị, nền tảng pháp lý và logic phát triển rõ ràng, là yêu cầu khách quan của giai đoạn mới”, ông Nguyễn Kim Long nói.
Theo GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Nghiên cứu kinh doanh (Đại học Kinh tế TP HCM), thành viên Tổ tư vấn kinh tế – xã hội tỉnh Đồng Nai, việc nâng cấp địa vị hành chính sẽ nâng tầm vị thế của địa phương, tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng cơ chế phát triển, thu hút đầu tư và đẩy mạnh hạ tầng.
Ông cho rằng bài toán lớn nhất hiện nay của Đồng Nai là hạ tầng kết nối, đặc biệt là liên kết vùng, do đó tỉnh cần tập trung huy động nguồn lực và đẩy nhanh các dự án trọng điểm.
KTS Ngô Viết Nam Sơn nhận định lên thành phố trực thuộc Trung ương, không chỉ mang lại lợi ích cho địa phương mà còn cho cả vùng và quốc gia. Theo ông, khi có cơ chế đặc thù tương tự TP HCM, Đồng Nai sẽ thuận lợi triển khai các dự án chưa từng có tiền lệ như đô thị sân bay, khu thương mại tự do, khu đô thị TOD và hệ thống hạ tầng giao thông quy mô lớn.
“Những dự án này cần cơ chế đặc thù để phát huy hết tiềm năng của sân bay Long Thành”, ông Sơn nói, đồng thời cho rằng Đồng Nai và TP HCM rất cần chung một cơ chế để hợp tác và phát triển.
Phước Tuấn
Bài 2: Đồng Nai – vùng đất mở cõi đến ‘thủ phủ công nghiệp’
Khoảng 0h, hỏa hoạn bùng phát tại tầng một căn nhà rộng khoảng 50 m2 của ông Nguyễn Văn Đạt trên đường Trần Thị Kỷ.
Lửa nhanh chóng bao trùm ngôi nhà. Ông Đạt và vợ ở tầng hai thoát ra ngoài qua khu vực gác lửng. Hai con trai 16 và 12 tuổi mắc kẹt trong phòng ở tầng ba khi khói lửa từ tầng một theo cầu thang lan lên.
Nhận tin báo lúc 0h34, Phòng Cảnh sát PCCC và Cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh Gia Lai điều hơn 20 cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường. Đám cháy được dập tắt sau khoảng 15 phút, lực lượng chức năng tiếp tục triển khai cứu người mắc kẹt.
Đại úy Huỳnh Đắc Long cho biết khi lực lượng đến nơi, người dân đã phá cửa sắt tầng một. Bên trong, cửa nhôm kính bị sức nóng làm biến dạng, khói đen cuồn cuộn bốc ra ngoài.
Đại úy Long cùng một chiến sĩ đeo mặt nạ phòng độc nhanh chóng tiếp cận tầng ba, phá cửa phòng và đưa hai nạn nhân ra ngoài chỉ trong khoảng 3 phút. Hiện sức khỏe của hai em đã ổn định.
Tại Hội nghị sơ kết thực hiện chính sách sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp năm 2026 diễn ra cuối tháng 5, ngành y tế Cà Mau đã đưa ra nhiều số liệu cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với công tác quản lý quỹ BHYT trên địa bàn tỉnh.
Toàn tỉnh hiện có 129 cơ sở khám chữa bệnh BHYT (92 cơ sở công lập, 37 cơ sở ngoài công lập), với 65 đầu mối ký hợp đồng khám chữa bệnh. Riêng năm 2026, BHXH tỉnh ký thêm hợp đồng với 7 cơ sở mới, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân.
Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng mạng lưới khám chữa bệnh, áp lực lên quỹ BHYT cũng gia tăng. Hiện có 63/64 xã, phường được công nhận an toàn khu, người dân được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh BHYT. Trong khi đó, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, mô hình bệnh tật chuyển dần sang các bệnh không lây nhiễm, bệnh mãn tính cần điều trị dài ngày, cùng với nhu cầu sử dụng kỹ thuật cao và thuốc mới ngày càng lớn.
Trong bối cảnh nhu cầu khám chữa bệnh tiếp tục tăng, nhưng theo báo cáo của BHXH hội tỉnh, dự kiến chi quỹ khám chữa bệnh BHYT năm 2026 phân bổ cho Cà Mau lại giảm khoảng 5% so với năm 2025. Theo ngành y tế, đây là một trong những áp lực lớn nhất đối với công tác quản lý và sử dụng quỹ BHYT hiện nay.
Những con số về chi phí khám chữa bệnh BHYT trong 2 năm gần đây cho thấy áp lực lên quỹ BHYT không còn là dự báo mà đã hiện hữu rõ rệt. Tổng chi phí khám chữa bệnh BHYT vượt dự kiến chi trong 2 năm liên tiếp đều ở mức cao.
Cụ thể, năm 2024 vượt khoảng 163 tỉ đồng. Sang năm 2025 dự kiến vượt khoảng 80 tỉ đồng. Đáng chú ý, trong quý 1/2026, Cà Mau là địa phương có tỷ lệ sử dụng dự toán chi BHYT cao nhất cả nước, đạt 26,9%. Dù số lượt khám chữa bệnh giảm 3,2%, tổng chi BHYT vẫn tăng 10,8%, lên 729,5 tỉ đồng.
Sáng 25.4, ghi nhận của PV Thanh Niên tại nút giao An Phú, không khí thi công diễn ra khẩn trương khi nhánh cầu vượt N3 bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng. Hạng mục quan trọng của này đang được tăng tốc để kịp thông xe vào dịp 30.4.
Tại hiện trường, nhánh N3 đã thành hình rõ nét với kết cấu hoàn chỉnh. Các hạng mục chính gần như đã xong, công nhân đang tập trung vào những công đoạn cuối như: siết ốc, gia cố lan can và hoàn thiện bề mặt công trình.
Mặt đường nhánh cầu vượt đã được trải thảm nhựa, xe lu liên tục di chuyển để đảm bảo độ chặt và chất lượng tối ưu. Hai bên cầu, hệ thống hộ lan đang được chà nhám kỹ lưỡng, chuẩn bị cho công tác bàn giao đúng tiến độ.
Anh Nam (19 tuổi, quê Lâm Đồng, công nhân tại công trường), chia sẻ: "Mỗi ngày chúng tôi làm việc từ 7 giờ đến 11 giờ, buổi chiều từ 13 giờ đến 17 giờ. Những ngày cao điểm, công nhân tăng ca đến 21 giờ để kịp tiến độ".
Chia sẻ với Thanh Niên, ông Lưu Văn Tấn, Trưởng phòng Quản lý đường thủy, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết: "Nhánh cầu vượt N3 do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM làm chủ đầu tư, có chiều dài khoảng 400 m, rộng 9 m".
Khi đưa vào khai thác, nhánh cầu N3 sẽ giúp ô tô rẽ trái từ đường Mai Chí Thọ sang Đồng Văn Cống, góp phần giảm ùn tắc nghiêm trọng trên trục Mai Chí Thọ, đặc biệt với lưu lượng lớn xe container ra vào cảng Cát Lái.
Đây cũng là hạng mục lớn thứ 4 hoàn thành trong toàn dự án, sau các hầm chui HC1-01, HC1-02 và cầu vượt N2.
Dự án nút giao An Phú hiện đại nhất TP.HCM được khởi công vào tháng 12.2022 với tổng vốn đầu tư 3.400 tỉ đồng.
Khi toàn bộ dự án hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2026, công trình sẽ đồng bộ với nút giao Mỹ Thủy (ở TP.Thủ Đức cũ, dự kiến hoàn thành toàn bộ dự án trong năm 2026), góp phần giảm tải đáng kể khu vực ra vào cảng Cát Lái.
Cùng với kế hoạch khởi công đường liên cảng và mở rộng tuyến đường nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, cửa ngõ phía đông TP.HCM được kỳ vọng sẽ trở nên thông thoáng trong thời gian tới.
Việc nhánh cầu N3 chuẩn bị thông xe dịp 30.4 còn là tín hiệu tích cực cho bài toán hạ tầng đô thị của TP.HCM, nơi áp lực giao thông ngày càng gia tăng.
