Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, yêu cầu phát triển đồng bộ hạ tầng chiến lược, nhất là hạ tầng giao thông, đang trở nên cấp thiết. Không chỉ mở rộng không gian phát triển, kết nối vùng miền và giảm chi phí logistics, hạ tầng giao thông còn là động lực thúc đẩy đầu tư, sản xuất kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Xung quanh nội dung này, Người Đưa Tin (NĐT) đã trao đổi với ông Hồ Minh Hoàng – Chủ tịch Tập đoàn Đèo Cả – doanh nghiệp tư nhân có nhiều kinh nghiệm đầu tư, thi công và vận hành các công trình giao thông trọng điểm quốc gia.
NĐT: Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026 – 2030. Theo ông, ngành hạ tầng giao thông cần có chiến lược như thế nào để thực hiện mục tiêu này?
Ông Hồ Minh Hoàng: Tôi cho rằng mục tiêu tăng trưởng 2 con số là yêu cầu phát triển rất lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân. Để đạt được mục tiêu này, hạ tầng giao thông phải đi trước một bước vì đây không chỉ là điều kiện kết nối đi lại, mà còn mở ra không gian phát triển mới, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo tôi, tăng trưởng không chỉ nhìn vào GDP mà còn phải quan tâm đến GNI – phần giá trị thực sự giữ lại cho nền kinh tế. Vì vậy, Việt Nam cần đầu tư mạnh cho hạ tầng, đồng thời phát triển doanh nghiệp trong nước đủ năng lực tham gia sâu vào các dự án lớn.
Thực tế, các tuyến cao tốc Bắc – Nam đang dần hình thành các hành lang kinh tế kết nối cảng biển, sân bay, cửa khẩu và các cực tăng trưởng. Các dự án như Bắc Giang – Lạng Sơn, Hữu Nghị – Chi Lăng hay Đồng Đăng – Trà Lĩnh không chỉ tăng kết nối vùng mà còn mở rộng giao thương quốc tế.
Với Đèo Cả, chúng tôi lựa chọn cách tiếp cận chủ động hơn, mà chúng tôi gọi là PPP++. Tức là không chỉ dừng ở mô hình hợp tác công – tư truyền thống, mà kết nối chặt chẽ hơn các khâu từ đầu tư, thi công đến quản lý vận hành, đào tạo nhân lực, đồng thời nâng cao vai trò vốn chủ và gắn trách nhiệm rõ ràng hơn cho từng chủ thể tham gia dự án.
NĐT: Chính phủ thời gian qua liên tục có các chỉ đạo tháo gỡ khó khăn cho các dự án BOT, PPP giao thông. Ông nhìn nhận như thế nào về quyết tâm này?
Ông Hồ Minh Hoàng: Tôi cho rằng thời gian qua Chính phủ đã có những bước tháo gỡ rất đáng ghi nhận. Điểm tích cực là các vướng mắc của BOT, PPP đã bắt đầu được xử lý bằng cơ chế pháp lý cụ thể hơn, thay vì chỉ dừng ở chủ trương chung.
Ví dụ rất rõ là Dự án cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn. Trước đây, dự án gặp khó khăn lớn khi doanh thu bị sụt giảm do thay đổi phương án thu phí, trong khi vốn ngân sách Nhà nước không tham gia vào cấu trúc tài chính ban đầu. Trong bối cảnh đó, việc ban hành Nghị định 122/2026 của Chính phủ rất quan trọng, vì đã tạo cơ sở pháp lý mới để xử lý các dự án BOT giao thông vướng mắc, qua đó củng cố niềm tin cho doanh nghiệp đầu tư.
Tuy nhiên, điểm nghẽn hiện nay không còn nằm chủ yếu ở chính sách, mà ở khâu tổ chức thực hiện. Có cơ chế rồi, nhưng nếu triển khai chậm, thiếu đầu mối rõ ràng, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa bộ, ngành, địa phương và tổ chức tín dụng, thì hiệu quả tháo gỡ sẽ chưa phát huy hết.
Một vấn đề khác cần nói rõ là tín dụng. Dù pháp lý cho BOT, PPP đã có bước hoàn thiện, nhưng sự thận trọng của các tổ chức tín dụng đối với các dự án hạ tầng vẫn còn khá lớn. Theo tôi, pháp lý có thể đã “mở”, nhưng nếu tín dụng vẫn “khép”, thì dự án vẫn không thể chạy nhanh trên thực địa.
NĐT: Theo ông, cần làm gì để doanh nghiệp hạ tầng trong nước đủ sức làm những việc lớn trong giai đoạn tới?
Ông Hồ Minh Hoàng: Theo tôi, có 3 việc phải làm. Thứ nhất là giao việc đúng năng lực. Khi Nhà nước đã có quy hoạch mạng lưới giao thông và xác định dự án trọng điểm, thì doanh nghiệp hạ tầng trong nước cần được trao cơ hội tham gia nghiên cứu ngay từ bước tiền khả thi. Làm như vậy, doanh nghiệp mới có điều kiện phát huy tính chủ động, sáng tạo trong đề xuất phương án đầu tư, giải pháp kỹ thuật, tổ chức thi công, kiểm soát chi phí và chất lượng sản phẩm.
Thứ hai là gỡ các điểm nghẽn về nguồn lực, nhất là nhân lực, vật liệu và tín dụng. Nếu doanh nghiệp hạ tầng không giữ được người, không tiếp cận được vốn trung dài hạn, không chủ động được vật liệu, thì rất khó phát triển bền vững.
Thứ ba là gắn giao việc với chuyển giao công nghệ và đào tạo con người. Đèo Cả là một ví dụ. Khi được trao cơ hội đầu tư và thi công các hầm Đèo Cả, Cù Mông, Hải Vân, chúng tôi từng bước hình thành năng lực khoan hầm đá bằng công nghệ NATM theo “hệ Đèo Cả”.
Với công nghệ mới như TBM, chúng tôi đã chủ động cho cán bộ, kỹ sư đi học, đi làm thực tế ở Thâm Quyến, Trung Quốc. Nhưng để công nghệ mới trở thành năng lực thật, doanh nghiệp phải được trao cơ hội thực hiện dự án.
Một ví dụ khác là cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh. Theo quy hoạch ban đầu, dự án từng ở mặt bằng tổng mức đầu tư hơn 47.000 tỷ đồng. Nhưng sau khi doanh nghiệp tham gia từ sớm vào quá trình nghiên cứu, đề xuất phương án, tối ưu hướng tuyến, phân kỳ đầu tư và lựa chọn giải pháp kỹ thuật phù hợp, quy mô vốn đã được đưa về mặt bằng hơn 20.000 tỷ đồng ở các phương án, giai đoạn triển khai.
Tôi cho rằng, đây là minh chứng rất rõ cho thấy khi doanh nghiệp được tham gia từ đầu, được chủ động đề xuất và chịu trách nhiệm về giải pháp, thì hoàn toàn có thể kiểm soát tốt chi phí mà vẫn bảo đảm mục tiêu đầu tư.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Quyết định về Chuẩn chương trình đào tạo (CTĐT) ngành đường sắt trình độ đại học, quy định các yêu cầu tối thiểu đối với các chương trình đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực đường sắt tại Việt Nam.
Chuẩn CTĐT được xây dựng trên cơ sở các quy định hiện hành về giáo dục đại học, tham chiếu Khung trình độ quốc gia Việt Nam và định hướng của Chính phủ về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt đến năm 2035, định hướng đến năm 2045.
Theo đó, chương trình đào tạo hướng tới phát triển nguồn nhân lực phục vụ hệ thống đường sắt hiện đại, bao gồm đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, đường sắt điện khí hóa và đường sắt tốc độ cao, đồng thời có khả năng thích ứng với sự phát triển của khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế.
Danh mục ngành đào tạo được cấu trúc theo 4 phân nhóm: xây dựng và quản lý xây dựng công trình; hệ thống điện, thông tin tín hiệu và điều khiển; phương tiện đường sắt; kinh tế và khai thác vận tải đường sắt.
Chuẩn đầu ra yêu cầu người học đạt năng lực toàn diện về kiến thức, kỹ năng, mức độ tự chủ và trách nhiệm, trong đó nhấn mạnh khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ hiện đại, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và tư duy hệ thống.
Chương trình được thiết kế theo hai định hướng văn bằng gồm cử nhân (tối thiểu 120 tín chỉ) và kỹ sư (tối thiểu 150 tín chỉ). Cấu trúc chương trình bao gồm các khối kiến thức: giáo dục đại cương; cơ sở ngành và chuyên ngành; kiến thức bổ trợ; thực tập, thực hành và tốt nghiệp.
Trong đó, ngoại ngữ chiếm tối thiểu 8 tín chỉ; khối toán, khoa học cơ bản và công nghệ thông tin chiếm tối thiểu 20 tín chỉ đối với các ngành kỹ thuật và 15 tín chỉ đối với nhóm kinh tế – vận tải.
Về tuyển sinh, chuẩn đầu vào được quy định theo hướng bảo đảm chất lượng, trong đó với phương thức xét tuyển dựa trên kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, tổng điểm tổ hợp xét tuyển phải đạt tối thiểu 60% và có môn Toán trong tổ hợp.
Chương trình đào tạo được triển khai theo hướng lấy người học làm trung tâm, kết hợp giảng dạy trực tiếp với công nghệ số; áp dụng các phương pháp học tập theo dự án, theo vấn đề và tăng cường thực hành, mô phỏng.
Thời lượng thực tập, thực hành chiếm tối thiểu 15% đối với chương trình cử nhân và 20% đối với chương trình kỹ sư trong khối kiến thức cơ sở ngành và chuyên ngành. Đồng thời, chương trình tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và chuyên gia, giúp người học tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay trong quá trình học tập.
Chuẩn CTĐT cũng quy định yêu cầu về đội ngũ giảng viên và điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo, trong đó mỗi chương trình phải có ít nhất một giảng viên trình độ tiến sĩ phù hợp ngành đào tạo, có kinh nghiệm giảng dạy hoặc quản lý đào tạo từ 3 năm trở lên.
Đồng thời các cơ sở đào tạo phải bảo đảm cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, học liệu và hạ tầng công nghệ.
Các chương trình đào tạo được xây dựng theo nguyên tắc cải tiến liên tục, có lộ trình nâng cao chất lượng, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, cơ sở đào tạo trong nước và đối tác quốc tế.
Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 19/5, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa, Nghệ An có mưa, mưa vừa và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; từ đêm 19/5 có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to như trút nước. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh .
Có mây, có lúc có mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to. Gió đông nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 25-27 độ.
Nhiệt độ cao nhất từ : 30-33 độ.
Tây Bắc Bộ
Có mây, có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Gió nhẹ. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 24-27 độ, có nơi dưới 23 độ.
Nhiệt độ cao nhất từ : 31-34 độ.
Đông Bắc Bộ
Có mây, có mưa, mưa vừa và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Gió đông nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 24-27 độ, vùng núi có nơi dưới 23 độ.
Thanh Hóa đến Huế
Có mây, có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; riêng phía Bắc có mưa, mưa vừa và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Gió đông nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 23-26 độ.
Duyên hải Nam Trung Bộ
Có mây, có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và tối có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió tây nam đến nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 24-27 độ.
Nhiệt độ cao nhất từ : 32-35 độ.
Cao nguyên Trung Bộ
Nhiệt độ thấp nhất từ : 20-23 độ.
Nhiệt độ cao nhất từ : 30-33 độ, có nơi trên 33 độ.
Có mây, có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và tối có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Gió tây nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 25-28 độ, có nơi dưới 25 độ.
Tp.Hồ Chí Minh
Có mây, có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và tối có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió tây nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 26-28 độ.
Nhiệt độ cao nhất từ : 33-35 độ.
Bắc Bộ và Thanh Hóa, Nghệ An: Từ đêm 20-21/5 có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to; đêm 21/5 ngày 22/5 Bắc Bộ vùng núi Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, sau mưa giảm dần. Khoảng từ ngày 23-24/5 có khả năng xảy ra nắng nóng diện rộng.
Khu vực từ Hà Tĩnh đến Tp.Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk: Từ đêm 20/5-21/5 có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và đêm có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Từ khoảng ngày 22-23/5 có khả năng xảy ra nắng nóng diện rộng.
Các khu vực khác: từ đêm 20-21/5 có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và đêm có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; sau giảm mưa. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 25/6 đã ghi nhận 6 trạm quan trắc được nhiệt độ cao nhất trên 40 độ C bao gồm: Vĩnh Yên (Phú Thọ) 40,8, Láng (Hà Nội) 40,7, Bắc Ninh 40,5, Hồi Xuân (Thanh Hóa) 40,5, Đô Lương (Nghệ An) 40,3, Hương Khê (Hà Tĩnh) 40,2.
Liên quan đến việc ngày 25/5, Hà Nội ghi nhận nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất vượt 40 độ C - mức cao nhất cả nước, TS Trương Bá Kiên - Phó Giám đốc Điều hành Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng và Khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển - nhận định, đây không phải hiện tượng quá bất thường. Bởi Hà Nội nằm trong khu vực đồng bằng Bắc Bộ, nơi chịu tác động mạnh của đợt nắng nóng hiện nay.
Ngoài yếu tố thời tiết, khu vực nội đô Hà Nội còn chịu ảnh hưởng rõ rệt của hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Mật độ bê tông, nhựa đường, nhà cao tầng dày đặc cùng hoạt động giao thông, sử dụng điều hòa và tiêu thụ năng lượng lớn khiến nhiệt lượng tích tụ nhiều hơn.
Do đó, trong cùng một hình thế thời tiết, nhiệt độ tại Hà Nội, đặc biệt ở các quận nội thành đô thị hóa mạnh, thường cao hơn đáng kể so với khu vực ngoại thành hoặc nơi có nhiều cây xanh, mặt nước.
Kỷ lục nhiệt độ tối ở Hà Nội từng được ghi nhận vào tháng 5/2015 là 40,3 độ C. "Hôm nay nền nhiệt khí tượng ở Hà Nội có thể tiệm cận con số này hoặc thiết lập một kỷ lục mới", TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai nhận định.
Ngoài yếu tố thời tiết, khu vực nội đô Hà Nội còn chịu ảnh hưởng rõ rệt của hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Gió tây nam đến nam cấp 2-3. Nhiệt độ thấp nhất 29-31 độ. Nhiệt độ cao nhất 39-40 độ, có nơi trên 40 độ.
TS Nguyễn Ngọc Huy nhận định, tối mai (27/5) sẽ diễn ra om nhiệt và mưa dông ở miền núi phía Bắc, tuy nhiên, mưa dông chỉ xuất hiện rải rác ở miền núi và trung du phía Bắc, do đó sẽ không làm cho khu vực Hà Nội và vùng lân cận hạ nhiệt. Sang ngày 28/5, mưa dông ở miền núi và trung du phía Bắc xuất hiện dày hơn khi đó khu vực Hà Nội sẽ giảm nhiệt xuống mức 35-36 độ C.
Cơ quan khí tượng cũng cho biết, dự báo ngày mai 27/5, miền Bắc tiếp tục nắng nóng gay gắt nhưng nhiệt độ có thể giảm 1-2 độ so với hôm nay. Từ chiều tối và đêm mai, miền Bắc có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa to. Dự báo nắng nóng tiếp tục ở miền Trung trong các ngày 27-28/5 với cường độ giảm 1-2 độ so với hôm nay. Từ ngày 29/5, khu vực này còn nắng nóng cục bộ 35-36 độ.
Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, nắng nóng ở Bắc Bộ có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 27/5. Tại Trung Bộ, đợt nắng nóng sẽ kết thúc muộn hơn, khoảng ngày 28/5, khi các hình thái thời tiết thay đổi và tạo điều kiện cho mưa dông phát triển.
Dự báo từ chiều tối và đêm 27-30/5, Bắc Bộ xuất hiện mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa rất to, nền nhiệt giảm dần. Sau thời gian này, khu vực chuyển sang trạng thái có mưa rào và dông vài nơi, thời tiết dịu hơn rõ rệt.
Tại Trung Bộ, từ chiều tối 28-30/5 cũng bắt đầu có mưa rào và dông, góp phần chấm dứt đợt nắng nóng kéo dài nhiều ngày qua. Tuy nhiên, do vẫn chịu ảnh hưởng của vùng áp thấp nóng phía Tây nên cảm giác oi bức còn duy trì thêm trong vài ngày trước khi giảm hẳn.
Cơ quan khí tượng lưu ý, dù ban ngày trời nắng nóng nhưng vào chiều tối và đêm, nhiều nơi vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ. Sự chênh lệch nhiệt độ lớn trong giai đoạn chuyển mùa khiến các cơn dông dễ kèm theo hiện tượng thời tiết cực đoan như lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Từ ngày 29/5, vùng áp thấp nóng phía Tây tiếp tục suy yếu, khiến phạm vi nắng nóng thu hẹp dần, chủ yếu còn xuất hiện từ Nghệ An đến phía Đông Gia Lai. Đến ngày 30/5, nắng nóng diện rộng ở Trung Bộ được dự báo chấm dứt hoàn toàn.
Những đợt mưa dông liên tiếp cuối tháng 5 không chỉ giúp giảm nhiệt cho Bắc Bộ mà còn cải thiện đáng kể tình trạng khô nóng kéo dài thời gian qua. Tuy nhiên, người dân cần chủ động phòng tránh các hiện tượng thời tiết nguy hiểm trong cơn dông để hạn chế thiệt hại.
Dù nắng nóng đang có xu hướng suy giảm, giới chuyên gia cảnh báo thời tiết thời kỳ chuyển mùa vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến khó lường. Người dân nên thường xuyên cập nhật thông tin dự báo để chủ động ứng phó với mưa dông và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra bất ngờ.
