Công trình trên tạp chí y khoa The Lancet cho biết tính đến năm 2023, thế giới có gần 1,2 tỷ người phải chung sống với các tình trạng rối loạn tâm thần, đánh dấu mức tăng 95,5% so với năm 1990, theo CNN.
Các nhà khoa học phát hiện chứng lo âu và trầm cảm dẫn đầu đà bùng nổ, lần lượt vọt lên 158% và 131%. Đứng thứ ba là nhóm rối loạn nhân cách đơn thuần. Đại dịch Covid-19 đóng vai trò chất xúc tác khiến số lượng bệnh nhân trầm cảm và lo âu chạm đỉnh, đồng thời duy trì ở mức cao xuyên suốt năm 2023 thay vì hạ nhiệt về mức trước khủng hoảng.
Nhóm chuyên gia từ Viện Đo lường và Đánh giá Sức khỏe (IHME) thuộc Đại học Washington tiến hành phân tích dữ liệu tại 204 quốc gia và vùng lãnh thổ. Kết quả khảo sát 12 loại bệnh lý chỉ ra bất ổn tinh thần đang trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tàn tật. Đáng chú ý, tỷ lệ mắc bệnh hiện đạt đỉnh ở nhóm 15 đến 19 tuổi.
Tiến sĩ Damian Santomauro, tác giả chính của nghiên cứu, khẳng định xu hướng dịch tễ chuyển dịch sang tuổi vị thành niên thay vì tuổi trung niên là điều chưa từng có tiền lệ. Tiến sĩ Robert Trestman từ trường Y khoa Virginia Tech Carilion cảnh báo sự gián đoạn trong giai đoạn phát triển não bộ và kỹ năng xã hội nhạy cảm này có thể để lại hệ lụy kéo dài suốt đời.
Dữ liệu cũng phản ánh sự phân hóa rõ rệt về giới tính. Nữ giới chiếm đa số trong các ca mắc chứng lo âu, trầm cảm, chán ăn hay cuồng ăn tâm thần. Ngược lại, nam giới chiếm ưu thế ở các hội chứng tự kỷ, rối loạn hành vi cư xử, tăng động giảm chú ý (ADHD) và khuyết tật trí tuệ. Các bác sĩ cũng ghi nhận hàng chục triệu ca mắc các bệnh ít phổ biến hơn như tâm thần phân liệt, loạn khí sắc hay rối loạn lưỡng cực.
Lý giải nguyên nhân bùng nổ ca bệnh, giới chuyên môn chỉ ra sự đan xen giữa yếu tố tích cực và tiêu cực. Theo TS Arthur Evans, Giám đốc điều hành Hiệp hội Tâm lý học Mỹ, năng lực chẩn đoán tốt hơn, cộng hưởng cùng đà tăng dân số giúp hệ thống y tế phát hiện nhiều bệnh nhân hơn. Xã hội cũng bớt định kiến, tạo động lực cho người dân cởi mở tìm kiếm sự trợ giúp thay vì âm thầm chịu đựng.
Tuy nhiên, nguyên nhân cốt lõi đẩy tỷ lệ mắc bệnh leo thang xuất phát từ sự suy giảm điều kiện sống, bất ổn kinh tế, chấn thương tâm lý, xung đột chính trị và sự rạn nứt của các kết nối xã hội.
Tiến sĩ Paul Bolton thuộc trường Y tế Công cộng Johns Hopkins Bloomberg đánh giá số liệu từ Nghiên cứu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu 2023 này tiệm cận nhất với thực tế hiện nay, dù giới y khoa vẫn đối mặt với rào cản báo cáo thiếu từ các cơ sở y tế.
Trước gánh nặng bệnh tật ngày càng trầm trọng, nhóm tác giả hối thúc các nhà hoạch định chính sách cấp bách cải thiện hệ thống chăm sóc sức khỏe. Giới chuyên gia cũng khuyên những người đang đối mặt với khủng hoảng chủ động gặp bác sĩ tìm kiếm liệu pháp điều trị, đồng thời điều chỉnh lối sống, chú ý ăn ngủ, tập luyện và cân bằng công việc.
Ngày 15/7, BS.CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết bệnh nhi ở Tây Ninh nhập viện trong tình trạng hôn mê, co cứng toàn thân. Các bác sĩ xác định trẻ bị xuất huyết trong não và não thất, phù não, xương sọ bị gãy lún, nhiều mảnh xương vỡ cắm vào nhu mô não.
Sự việc xảy ra khi bé có mâu thuẫn với bạn tại trường tiểu học. Trong lúc cãi vã, người bạn dùng kéo nhọn đâm vào vùng đầu trái của bé. Ban đầu, vết thương chỉ chảy máu nhẹ nên bé được sơ cứu khâu vết thương tại trạm y tế. Tuy nhiên, khoảng nửa giờ sau khi về nhà, trẻ đột ngột nôn ói, co giật và rơi vào trạng thái lơ mơ. Gia đình lập tức đưa bé đi cấp cứu và chuyển tuyến lên TP HCM.
BS Tiến nói kết quả kiểm tra ghi nhận trẻ bị xuất huyết não, não thất, phù não và gãy lún xương sọ. Kíp trực đã thực hiện ca mổ cấp cứu để lấy máu tụ, xử lý các mảnh xương vỡ và giải áp nội sọ cho bé.
Sau phẫu thuật, quá trình hồi sức gặp nhiều thử thách do tình trạng nhiễm trùng, buộc các bác sĩ phải điều chỉnh phác đồ kháng sinh phổ rộng. Nhờ nỗ lực điều trị, bệnh nhi đã cai máy thở và rút được ống dẫn lưu.
Bác sĩ Tiến cảnh báo chấn thương vùng đầu ở trẻ nhỏ đôi khi nhìn bên ngoài không quá nghiêm trọng nhưng tiềm ẩn nguy cơ tổn thương não rất lớn. Phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu thấy các dấu hiệu như nôn nhiều, lơ mơ hoặc ngủ li bì sau va chạm.
Để tránh những sự việc đáng tiếc, gia đình và nhà trường cần phối hợp giáo dục trẻ kỹ năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại. Đồng thời, phụ huynh nên kiểm tra đồ dùng học tập, nhắc nhở trẻ không mang các vật sắc nhọn có tính sát thương vào trường học.
Thông tin từ khoa khám bệnh, trước đó các bác sĩ thăm khám cho bé trai T.N.K. (5 tuổi, ở phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ). Người nhà đưa bé đến khám với triệu chứng ho nhẹ 2 ngày, đau họng nhiều về đêm, tương tự như bệnh lý viêm đường hô hấp thông thường.
Tuy nhiên theo khai thác từ gia đình, bác sĩ nghi ngờ có thể bé đã nuốt phải dị vật là các mảnh đồ chơi nhỏ, nhưng không xác định được cụ thể loại dị vật nào.
Ngay sau đó, bệnh nhi được thăm khám và chỉ định chụp X-quang để xác định. Kết quả bác sĩ phát hiện bệnh nhi có dị vật cản quang ở vùng cổ và cả dị vật cản quang trong ổ bụng…
Lập tức, ê kíp nội soi tai mũi họng, Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ đã tiến hành lấy dị vật cấp cứu ở vùng họng ra cho bé và xác định đó là một viên nam châm nhỏ.
Sau can thiệp nội soi lấy dị vật, bệnh nhi tỉnh táo và ổn định, hết đau vùng họng. Riêng dị vật ở vùng ổ bụng các bác sĩ kiểm tra, yêu cầu theo dõi sát và sau 4 ngày, bé trai đã đi vệ sinh ra 6 viên nam châm dính liền nhau.
Sau kiểm tra thăm khám, sức khỏe bé đã hồi phục và được cho xuất viện.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Xinh - khoa 3 chuyên khoa (mắt, tai mũi họng), Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ - việc trẻ nuốt dị vật như đồ chơi lắp ráp nhỏ, viên pin đồ chơi, các viên nam châm… xảy ra khá nhiều và rất nguy hiểm nếu không được phát hiện xử lý kịp thời.
Khác với các loại dị vật thông thường, việc nuốt nam châm đặc biệt nguy hiểm hơn, vì khi nuốt nhiều viên có thể hút nhau qua thành ruột, gây hoại tử ruột, thủng ruột, tắc ruột hay viêm phúc mạc… Nếu không phát hiện kịp, có thể gây nguy hiểm cho trẻ.
Các bậc phụ huynh chú ý tuyệt đối không cho trẻ nhỏ chơi đồ chơi có nam châm rời, các loại có viên pin kích thước nhỏ và cần theo dõi sát khi cho trẻ chơi đồ chơi lắp ráp, chỉ cho chơi các loại đồ chơi phù hợp lứa tuổi.
Ngày 3-4, Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh (Đà Nẵng) công bố đạt chứng nhận kiểm định quốc tế theo tiêu chuẩn AACI (Mỹ) sau khi đáp ứng các tiêu chí kiểm định về an toàn người bệnh, quản lý rủi ro và chất lượng điều trị.
AACI là hệ thống kiểm định chất lượng y tế quốc tế với bộ tiêu chuẩn toàn diện gồm 3 chương, 30 tiêu chuẩn, tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi như chất lượng điều trị, an toàn người bệnh, kiểm soát nhiễm khuẩn, quản lý rủi ro, năng lực xử lý các tình huống khẩn cấp và đào tạo liên tục…
Việc đáp ứng các tiêu chí của AACI đòi hỏi cơ sở y tế phải xây dựng hệ thống quản trị đồng bộ, minh bạch và vận hành hiệu quả.
Theo bác sĩ Lê Xuân Túy, Giám đốc điều hành Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh, trong hơn 8 tháng qua, bệnh viện đã kiên trì triển khai hàng loạt hoạt động cải tiến, xây dựng hàng trăm quy trình.
Ngoài đào tạo về mặt lý thuyết, bệnh viện tổ chức đào tạo mô phỏng tình huống lâm sàng để toàn bộ đội ngũ từ bác sĩ, điều dưỡng đến nhân viên vận hành nắm vững và thực hiện thống nhất các tiêu chuẩn an toàn.
"AACI giúp chúng tôi hiểu rõ chất lượng bệnh viện không nằm ở cá nhân xuất sắc, mà nằm ở hệ thống giúp mọi người làm đúng mỗi ngày, nơi các mục tiêu về an toàn người bệnh, chất lượng điều trị, kiểm soát nhiễm khuẩn, quản lý rủi ro được đặt lên hàng đầu.
Chứng nhận đạt tiêu chuẩn AACI không phải là đích đến mà là khởi đầu cho hành trình cải tiến chất lượng liên tục của bệnh viện.
Chúng tôi xác định đào tạo liên tục là trọng tâm xuyên suốt trong mọi hoạt động chuyên môn, bảo đảm mỗi người bệnh đều được chăm sóc trong môi trường an toàn, giảm thiểu tối đa sai sót y khoa và không ngừng nâng cao chất lượng điều trị" - bác sĩ Túy nói.
