Đó là liệu việc đề thi đánh giá năng lực tham khảo các nguồn câu hỏi quốc tế có phù hợp hay không; và không công bố đề thi và đáp án sau kỳ thi có phải là một thực tiễn hợp lý trong khảo thí hiện đại hay không?
Trước hết, cần phân biệt rõ giữa một công trình nghiên cứu khoa học và một bài thi đánh giá năng lực. Mục tiêu của một công trình nghiên cứu là tạo ra tri thức mới, trong khi mục tiêu của một bài thi là đo lường chính xác năng lực của người dự thi. Vì vậy, tiêu chí đánh giá chất lượng của một bài thi không phải là mức độ nguyên bản của từng câu hỏi mà là khả năng đánh giá đúng năng lực cần đo lường, bảo đảm độ tin cậy, độ giá trị và khả năng phân hóa thí sinh.
Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu và tham khảo các nguồn câu hỏi quốc tế là một yêu cầu mang tính chuyên môn. Các kỳ thi như LSAT, GRE, SAT, GMAT hay CAT đã được phát triển và hoàn thiện trong nhiều thập niên, trở thành những chuẩn mực quan trọng trong lĩnh vực khảo thí đánh giá năng lực. Việc tham khảo các mô hình câu hỏi, cấu trúc đánh giá và kỹ thuật xây dựng ngữ liệu từ các kỳ thi này giúp đơn vị tổ chức tiếp cận những phương pháp đo lường tiên tiến, đồng thời nâng cao chất lượng và độ tin cậy của bài thi.
Đối với các câu hỏi thuộc nhóm Logical Reasoning hay Analytical Reasoning, số lượng mô hình suy luận thực chất không nhiều. Phần lớn các câu hỏi đều được xây dựng trên các dạng cơ bản như phân nhóm, sắp xếp thứ tự, suy luận điều kiện, loại trừ hoặc xác định khả năng xảy ra. Do đó, việc xuất hiện những câu hỏi có cấu trúc logic tương đồng với các nguồn quốc tế là điều hoàn toàn bình thường.
Điều quan trọng không phải là hình thức bên ngoài của câu hỏi mà là quá trình cải biên, Việt hóa, điều chỉnh dữ kiện, xây dựng phương án trả lời và tích hợp vào hệ thống đánh giá phù hợp với đối tượng dự thi.
Nếu xem việc tham khảo các nguồn quốc tế là không phù hợp thì trên thực tế sẽ rất khó xây dựng được một kỳ thi đánh giá năng lực đạt chuẩn. Trong lĩnh vực khảo thí, học hỏi từ những mô hình đã được kiểm chứng là con đường ngắn nhất để tiếp cận các chuẩn mực quốc tế. Vấn đề cần quan tâm không phải là có tham khảo hay không, mà là tham khảo như thế nào, cải biên đến mức độ nào và liệu sản phẩm cuối cùng có đáp ứng mục tiêu đánh giá năng lực hay không.
Một vấn đề khác cũng được dư luận quan tâm là việc không công bố đề thi và đáp án. Từ góc độ khảo thí, đây là một chính sách hợp lý và phù hợp với thông lệ quốc tế, đặc biệt đối với các kỳ thi được tổ chức nhiều đợt trong năm. Nhiều tổ chức khảo thí lớn trên thế giới không công bố toàn bộ đề thi và đáp án của tất cả các đợt thi nhằm bảo vệ ngân hàng câu hỏi, duy trì khả năng tái sử dụng các câu hỏi đã được chuẩn hóa và bảo đảm tính ổn định của hệ thống đánh giá.
Nếu toàn bộ đề thi và đáp án được công bố sau mỗi đợt thi, ngân hàng câu hỏi sẽ nhanh chóng bị lộ, làm giảm đáng kể khả năng phân hóa của kỳ thi. Khi đó, các trung tâm luyện thi có thể tập trung huấn luyện theo từng câu hỏi hoặc từng bộ đề cụ thể, khiến kết quả thi phản ánh mức độ luyện tập đối với một nguồn tài liệu hơn là phản ánh năng lực thực chất của thí sinh. Điều này đi ngược lại mục tiêu cốt lõi của các kỳ thi đánh giá năng lực.
Không công bố đề thi không đồng nghĩa với thiếu minh bạch. Minh bạch trong khảo thí hiện đại được thể hiện thông qua quy trình xây dựng đề thi, cơ chế phản biện và thẩm định độc lập, việc kiểm soát chất lượng câu hỏi, các chỉ số kỹ thuật đo lường và cơ chế giải quyết khiếu nại. Khi các quy trình này được thực hiện nghiêm túc, chất lượng và độ tin cậy của kỳ thi không phụ thuộc vào việc công khai từng câu hỏi cụ thể sau mỗi lần tổ chức thi.
Nhìn từ góc độ khảo thí đánh giá năng lực, việc tham khảo các nguồn quốc tế để xây dựng câu hỏi và việc không công bố đề thi, đáp án sau kỳ thi đều là những lựa chọn có cơ sở chuyên môn vững chắc.
Mục tiêu cuối cùng của một kỳ thi đánh giá năng lực không phải là tạo ra những câu hỏi hoàn toàn chưa từng xuất hiện ở bất kỳ đâu, mà là xây dựng được một công cụ đo lường chính xác, công bằng và đáng tin cậy để đánh giá năng lực của thí sinh. Khi mục tiêu đó được bảo đảm thông qua một quy trình biên soạn, phản biện và thẩm định chặt chẽ, việc tham khảo các mô hình quốc tế và bảo mật ngân hàng câu hỏi không chỉ là lựa chọn hợp lý mà còn là điều cần thiết để duy trì chất lượng của kỳ thi trong dài hạn.
Hội đồng giáo sư Đại học Harvard ngày 20/5 thông qua việc áp trần điểm A ở mức 20% kể từ học kỳ mùa thu năm tới, có thể linh hoạt thêm tối đa 4 em tùy quy mô lớp.
Đề xuất thứ hai được thông qua là dùng thứ hạng phần trăm trung bình của sinh viên thay vì điểm GPA để xét các giải thưởng và danh hiệu.
Đề xuất thứ hai được thông qua là dùng thứ hạng phần trăm trung bình của sinh viên thay vì điểm GPA để xét các giải thưởng và danh hiệu.
Bà Amanda Claybaugh, Trưởng ban Đào tạo Đại học, gọi đây là "thắng lợi lớn". Trước đó, tiểu ban xây dựng đề án này từng cảnh báo việc chấm điểm quá cao ở Harvard khiến trường không thể phân biệt một bài làm xuất sắc với một bài ở mức khá tốt.
Động thái này cũng cho thấy phần lớn giáo sư sẵn sàng ủng hộ một hạn mức để giảm lạm phát điểm. Đây được coi là nước đi quyết liệt nhất của trường nhằm định hình lại các tiêu chuẩn học thuật trong nhiều thập kỷ gần đây.
Các giáo sư Đại học Yale bày tỏ ủng hộ, dù vẫn chỉ ra một số điểm chưa hoàn thiện, chẳng hạn như khả năng gia tăng điểm A- và thiếu tập trung vào mục tiêu phát triển trí tuệ.
Sarath Sanga, giáo sư tại trường Luật của Yale, nói "hoan hô Harvard", trong bối cảnh phân bổ điểm số "vô cùng tồi tệ và phi logic" như hiện nay.
Còn Ray Fair, giáo sư Kinh tế tại Yale, tin rằng động thái này sẽ thúc đẩy các trường khác làm điều tương tự, bởi họ sẽ không muốn điểm A của trường mình bị đánh giá là kém giá trị hơn điểm A của Harvard.
Trong khi đó, Andrew Ng, giáo sư Đại học Stanford, nhà sáng lập nền tảng học trực tuyến Coursera, công khai phản đối quy định này.
Ông công nhận rằng giáo dục nên đặt ra tiêu chuẩn cao, nhưng đồng thời phải giúp 100% người học thành công, thay vì giới hạn sự thành công ở một tỷ lệ nhỏ.
"Vấn đề cốt lõi nằm ở vai trò của trường học. Mục tiêu của chúng ta nên là giúp học sinh thành công, hay đánh giá học sinh?", ông đặt câu hỏi, nhận định rằng giáo dục nên theo đuổi mục tiêu thứ nhất.
Dưới bài đăng, nhiều bình luận đồng tình, chỉ ra một hệ lụy là tinh thần lan tỏa kiến thức sẽ giảm, khi việc học trở thành một cuộc chiến giữa các sinh viên thay vì cùng giúp nhau trở nên tốt hơn. Ý kiến khác cho rằng thay vì điều chỉnh phân bổ điểm, Harvard nên thiết kế lại độ khó của các bài kiểm tra.
Andrew cũng không cho rằng quy định mới sẽ khiến điểm GPA có ý nghĩa hơn, giúp nhà tuyển dụng tìm được những ứng viên xuất sắc hơn. Ông khẳng định các doanh nghiệp vốn đã có những quy trình sàng lọc và phỏng vấn để xác định kỹ năng của một người, chính xác hơn là dùng điểm.
Cách đây vài tháng, một cuộc khảo sát nội bộ cũng cho thấy 85% sinh viên Harvard phản đối việc siết điểm A, do lo ngại xâm phạm quyền tự quyết của giảng viên và tăng áp lực cạnh tranh giữa các sinh viên.
Những nỗ lực giảm lạm phát điểm ở Harvard được thúc đẩy từ một báo cáo năm ngoái. Trong đó, trường chỉ ra hơn 60% số điểm được chấm trong năm học 2024-2025 là điểm A, tăng vọt so với mức 25% của hai thập kỷ trước. Dù điểm ngày càng cao, trên thực tế, sinh viên học bài ít hơn. Nhiều sinh viên trốn tiết, hoặc mải nhìn thiết bị điện tử, giả vờ đã đọc bài, nhưng không phát biểu.
Các giảng viên đã chủ động giảm gần 7% tỷ lệ điểm A ngay trong học kỳ mùa thu năm ngoái, nhưng kết quả phiếu thuận trên 70% cho thấy ban lãnh đạo trường muốn có một giải pháp triệt để hơn.
Ngày 23-4, một lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết thành phố sẽ có thêm 5 trường THPT công lập mới đưa vào sử dụng và tuyển sinh lớp 10 ngay trong năm học 2026-2027. Trong đó có 2 trường mới hoàn toàn và 3 trường được chuyển đổi mục đích sử dụng từ trụ sở cũ. Cụ thể gồm:
Trường THPT khu vực Phú Mỹ, thuộc Bà Rịa - Vũng Tàu cũ. Đây là trường mới hoàn toàn, đã hoàn thành, hiện đang chờ bàn giao để đưa vào sử dụng.
Trường THPT khu vực phường Đông Hưng Thuận, quận 12, TP.HCM cũ. Đây là dự án trường THPT mới hoàn toàn, đang đẩy nhanh tiến độ để kịp đưa vào sử dụng trong tháng 8-2026.
Trường THPT khu vực Dĩ An, thuộc Bình Dương cũ. Đây là dự án cải tạo, sửa chữa từ Trường trung cấp nghề Dĩ An cũ.
Trường tiểu học - THCS - THPT chuyển đổi từ trụ sở UBND quận 12, TP.HCM cũ.
Trường THPT chuyển đổi từ trụ sở UBND quận Tân Phú, TP.HCM cũ.
Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM thông tin: "Dự kiến khi hoàn thành và đưa vào sử dụng trong năm học 2026-2027, mỗi trường THPT mới sẽ tuyển sinh 15 lớp 10, mỗi lớp 45 học sinh".
Như vậy TP.HCM sẽ có thêm 3.375 chỗ học lớp 10 trong trường THPT công lập. Đây là tin vui trong mùa tuyển sinh lớp 10 năm nay.
Được biết sau sáp nhập, số học sinh lớp 9 năm học 2025-2026 trên địa bàn TP.HCM lên đến gần 170.000 học sinh, tăng thêm hơn 42.700 em so với năm học trước.
Cụ thể khu vực 1 (TP.HCM cũ) tăng hơn 27.000 học sinh, khu vực 2 (Bình Dương cũ) tăng hơn 8.400 học sinh; khu vực 3 (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) tăng trên 7.200 học sinh.
Đề thi Toán vào lớp 10 của Hà Nội năm 2026 (cập nhật lời giải) như sau:
Toán là môn cuối trong kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập không chuyên. Hôm qua, thí sinh đã hoàn thành môn Ngữ văn và Ngoại ngữ (chủ yếu là Tiếng Anh). Điểm xét tuyển là tổng điểm ba môn, không nhân hệ số, tối đa 30.
Gần 17.000 thí sinh đăng ký 4 trường chuyên sẽ làm thêm bài thi môn chuyên trong ngày 1/6. Các môn này gồm: Toán, Tin, Lý, Hóa, Sinh, Văn, Sử, Địa, Ngoại ngữ (Anh, Trung, Pháp, Nga, Nhật, Hàn).
Điểm thi, điểm chuẩn dự kiến được công bố từ ngày 19 đến 22/6.
Trong 147.000 học sinh Hà Nội tốt nghiệp THCS năm nay, hơn 124.000 em đăng ký thi lớp 10 - đông nhất cả nước. Với chỉ tiêu khoảng 82.660, tỷ lệ đỗ công lập trên số dự thi là 66%.
Gần 90 trường tư được giao hơn 34.000 chỉ tiêu lớp 10, cùng hệ thống trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, đủ đáp ứng nhu cầu học cấp 3 của những em còn lại.
