Đó là liệu việc đề thi đánh giá năng lực tham khảo các nguồn câu hỏi quốc tế có phù hợp hay không; và không công bố đề thi và đáp án sau kỳ thi có phải là một thực tiễn hợp lý trong khảo thí hiện đại hay không?
Trước hết, cần phân biệt rõ giữa một công trình nghiên cứu khoa học và một bài thi đánh giá năng lực. Mục tiêu của một công trình nghiên cứu là tạo ra tri thức mới, trong khi mục tiêu của một bài thi là đo lường chính xác năng lực của người dự thi. Vì vậy, tiêu chí đánh giá chất lượng của một bài thi không phải là mức độ nguyên bản của từng câu hỏi mà là khả năng đánh giá đúng năng lực cần đo lường, bảo đảm độ tin cậy, độ giá trị và khả năng phân hóa thí sinh.
Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu và tham khảo các nguồn câu hỏi quốc tế là một yêu cầu mang tính chuyên môn. Các kỳ thi như LSAT, GRE, SAT, GMAT hay CAT đã được phát triển và hoàn thiện trong nhiều thập niên, trở thành những chuẩn mực quan trọng trong lĩnh vực khảo thí đánh giá năng lực. Việc tham khảo các mô hình câu hỏi, cấu trúc đánh giá và kỹ thuật xây dựng ngữ liệu từ các kỳ thi này giúp đơn vị tổ chức tiếp cận những phương pháp đo lường tiên tiến, đồng thời nâng cao chất lượng và độ tin cậy của bài thi.
Đối với các câu hỏi thuộc nhóm Logical Reasoning hay Analytical Reasoning, số lượng mô hình suy luận thực chất không nhiều. Phần lớn các câu hỏi đều được xây dựng trên các dạng cơ bản như phân nhóm, sắp xếp thứ tự, suy luận điều kiện, loại trừ hoặc xác định khả năng xảy ra. Do đó, việc xuất hiện những câu hỏi có cấu trúc logic tương đồng với các nguồn quốc tế là điều hoàn toàn bình thường.
Điều quan trọng không phải là hình thức bên ngoài của câu hỏi mà là quá trình cải biên, Việt hóa, điều chỉnh dữ kiện, xây dựng phương án trả lời và tích hợp vào hệ thống đánh giá phù hợp với đối tượng dự thi.
Nếu xem việc tham khảo các nguồn quốc tế là không phù hợp thì trên thực tế sẽ rất khó xây dựng được một kỳ thi đánh giá năng lực đạt chuẩn. Trong lĩnh vực khảo thí, học hỏi từ những mô hình đã được kiểm chứng là con đường ngắn nhất để tiếp cận các chuẩn mực quốc tế. Vấn đề cần quan tâm không phải là có tham khảo hay không, mà là tham khảo như thế nào, cải biên đến mức độ nào và liệu sản phẩm cuối cùng có đáp ứng mục tiêu đánh giá năng lực hay không.
Một vấn đề khác cũng được dư luận quan tâm là việc không công bố đề thi và đáp án. Từ góc độ khảo thí, đây là một chính sách hợp lý và phù hợp với thông lệ quốc tế, đặc biệt đối với các kỳ thi được tổ chức nhiều đợt trong năm. Nhiều tổ chức khảo thí lớn trên thế giới không công bố toàn bộ đề thi và đáp án của tất cả các đợt thi nhằm bảo vệ ngân hàng câu hỏi, duy trì khả năng tái sử dụng các câu hỏi đã được chuẩn hóa và bảo đảm tính ổn định của hệ thống đánh giá.
Nếu toàn bộ đề thi và đáp án được công bố sau mỗi đợt thi, ngân hàng câu hỏi sẽ nhanh chóng bị lộ, làm giảm đáng kể khả năng phân hóa của kỳ thi. Khi đó, các trung tâm luyện thi có thể tập trung huấn luyện theo từng câu hỏi hoặc từng bộ đề cụ thể, khiến kết quả thi phản ánh mức độ luyện tập đối với một nguồn tài liệu hơn là phản ánh năng lực thực chất của thí sinh. Điều này đi ngược lại mục tiêu cốt lõi của các kỳ thi đánh giá năng lực.
Không công bố đề thi không đồng nghĩa với thiếu minh bạch. Minh bạch trong khảo thí hiện đại được thể hiện thông qua quy trình xây dựng đề thi, cơ chế phản biện và thẩm định độc lập, việc kiểm soát chất lượng câu hỏi, các chỉ số kỹ thuật đo lường và cơ chế giải quyết khiếu nại. Khi các quy trình này được thực hiện nghiêm túc, chất lượng và độ tin cậy của kỳ thi không phụ thuộc vào việc công khai từng câu hỏi cụ thể sau mỗi lần tổ chức thi.
Nhìn từ góc độ khảo thí đánh giá năng lực, việc tham khảo các nguồn quốc tế để xây dựng câu hỏi và việc không công bố đề thi, đáp án sau kỳ thi đều là những lựa chọn có cơ sở chuyên môn vững chắc.
Mục tiêu cuối cùng của một kỳ thi đánh giá năng lực không phải là tạo ra những câu hỏi hoàn toàn chưa từng xuất hiện ở bất kỳ đâu, mà là xây dựng được một công cụ đo lường chính xác, công bằng và đáng tin cậy để đánh giá năng lực của thí sinh. Khi mục tiêu đó được bảo đảm thông qua một quy trình biên soạn, phản biện và thẩm định chặt chẽ, việc tham khảo các mô hình quốc tế và bảo mật ngân hàng câu hỏi không chỉ là lựa chọn hợp lý mà còn là điều cần thiết để duy trì chất lượng của kỳ thi trong dài hạn.
10 chuyên đề ôn tập môn sinh học thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Võ Thanh Bình, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=-OBFTtSCOIk
Trong chuyên đề 7, một số công thức trong phần di truyền quần thể, giáo viên hướng dẫn học sinh một số công thức thường gặp ở bài tập di truyền quần thể. Đây là dạng bài tập thường xuyên gặp trong đề thi, nói chung cũng không quá khó, nếu học sinh chú tâm thì có thể làm nhanh được dạng bài tập này.
Trước đó vào ngày 8.5, trong chuyên đề 6: Xác định kiểu gen của bố mẹ từ tỷ lệ kiểu hình của đời con, giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài tập về quy luật di truyền luôn là bài tập có nhiều điểm nhất, khó nhất trong đề thi. Khi làm bài tập phần này, một thông tin luôn phải xác định là kiểu gen của 2 cơ thể đem lai và quy luật di truyền chi phối các gen đang xét. Trong chuyên đề này, thầy Bình giới thiệu với học sinh cách xác định nhanh các thông tin này ở phép lai 2 tính trạng, gen trên NST thường, 1 gen quy định một tính trạng và gen trội hoàn toàn.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 11 đến 16.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
Thông báo được phát đi sau chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tại cuộc họp về công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Tuyên Quang.
Thực hiện chỉ đạo này, Bộ GD&ĐT cho biết, đang tiếp tục chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát tổng thể kết quả kỳ thi.
Đồng thời, Bộ cũng có văn bản gửi Giám đốc các sở GD&ĐT yêu cầu các địa phương chủ động phát hiện, kiểm tra, xác minh, xử lý các dấu hiệu bất thường liên quan đến kỳ thi (nếu có).
"Các Sở GD&ĐT tổng hợp kết quả rà soát, kiểm tra, xác minh; đánh giá nguyên nhân đối với các trường hợp có dấu hiệu bất thường (nếu có); kiến nghị các giải pháp nhằm tăng cường công tác tổ chức kỳ thi trong thời gian tới và gửi báo cáo về Bộ trước ngày 10/7/2026", Bộ GD&ĐT nêu yêu cầu.
Trước đó, trong tổng số 154 bài thi đạt điểm 10 môn toán của tỉnh Tuyên Quang, có tới 147 bài tập trung trong một dải số báo danh liên tiếp gồm 328 thí sinh. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi về mức độ tập trung điểm số hiếm gặp.
Theo đó, nhóm gồm 328 thí sinh có số báo danh liền nhau này có phổ điểm cao đồng đều: điểm trung bình đạt 9,55.
Với dải số báo danh này, cứ khoảng 2,2 em thì lại có 1 em đạt điểm 10 tuyệt đối.
Thống kê chi tiết cho thấy, có tới 299/328 học sinh đạt từ mức điểm 9,0 trở lên, chiếm tỷ lệ lên đến 91,16%. Nếu tính từ ngưỡng điểm giỏi (8,0 điểm trở lên), tỷ lệ này chạm ngưỡng gần như tuyệt đối: 98,78% (324/328 em).
Điểm số dưới trung bình hoàn toàn vắng bóng trong danh sách này, và mức điểm thấp nhất ghi nhận được cũng nằm ở ngưỡng khá (1 học sinh đạt 6 điểm, 3 học sinh đạt ngưỡng 7-7,75 điểm).
Bộ GD&ĐT đã lập Tổ công tác đến Tuyên Quang để phối hợp, xác minh sự việc.
Sáng 6/7, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã phê chuẩn lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy (SN 1998), giáo viên Trường THPT chuyên Tuyên Quang, để điều tra liên quan đến kết quả điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Vụ việc đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục làm rõ và xử lý theo quy định của pháp luật.
Hoài Thu là học sinh lớp 12A1, trường THPT Cẩm Bình. Theo dữ liệu điểm thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố ngày 1/7, nữ sinh đạt 10 điểm Toán và Hóa, 9,75 điểm Sinh học, là thủ khoa của Hà Tĩnh ở tổ hợp B00.
Thức dậy từ 5h, nữ sinh liên tục làm mới trang tra cứu, hồi hộp chờ xem điểm. Thu cho biết đã tự chấm và ước lượng mức điểm khoảng 29, song vẫn vờ òa khi thấy điểm hiện lên.
"Em phải xem đi xem lại mới dám tin. Khi biết mình là thủ khoa của tỉnh thì rất vui, muốn hét lên thật to nhưng không thể vì đang bị đau họng", Thu chia sẻ.
Nữ sinh kể gọi điện cho mẹ đầu tiên nhưng không liên lạc được. Vài chục phút sau, khi nhận được cuộc gọi hồi âm, em và mẹ gần như nghẹn lời. Ở đầu dây bên kia, mẹ em chỉ kịp nói: "Con làm rất tốt", rồi tiếp tục vào ca làm.
Gia đình Thu có hai chị em, kinh tế không dư dả. Trước đây bố mẹ em làm nông, khoảng một năm nay chuyển sang làm công nhân tại khu kinh tế Vũng Áng để có thêm thu nhập. Biết bố mẹ vất vả, chị em Thu luôn động viên nhau cố gắng học tập. Em chủ yếu học trên lớp và tự học tại nhà, ít tham gia các lớp luyện thi.
Suốt 12 năm, Thu là học sinh giỏi toàn diện. Năm lớp 11, nữ sinh từng tham gia chương trình Đường lên đỉnh Olympia. Dù không vượt qua được vòng thi tuần nhưng được gặp gỡ nhiều bạn học giỏi khiến em có thêm động lực để cố gắng.
Năm học vừa qua, Thu giành giải nhất cấp tỉnh môn Hóa. Nữ sinh nhìn nhận đây là kết quả của quá trình tích lũy kiến thức và rèn luyện bền bỉ nhiều năm. Em gây dựng được nền tảng vững chắc, có lợi thế rõ rệt khi xử lý các dạng bài khó.
Quá trình ôn luyện, Thu cũng không chọn cách học "dồn ép" mà duy trì nhịp ổn định mỗi ngày. Nữ sinh thường dậy từ 5h để ôn bài rồi đến trường. Buổi tối, em tự học từ 20h đến khoảng 23h.
Nữ sinh cho rằng điều quan trọng là hiểu bản chất thay vì học thuộc lòng, bởi như vậy thì có thể vận dụng giải nhiều dạng bài. Như với môn Hóa, ngoài học lý thuyết, Thu tìm hiểu các thí nghiệm để áp dụng.
Với môn Toán, Thu chịu khó luyện đề, hiểu lỗi sai để cố gắng không lặp lại. Cách học này giúp em dù không học thêm nhiều vẫn giữ được phong độ học tập.
Cô Trần Thị Hiến, giáo viên chủ nhiệm lớp 12A1, đánh giá học trò có nền tảng kiến thức vững, tinh thần tự học cao và rất cầu thị.
"Thu không học theo kiểu chạy nước rút mà kiên trì, đào sâu kiến thức, chủ động trong học tập và sẵn sàng hỗ trợ bạn bè", cô Hiến nói.
Nói thêm, thầy Nguyễn Văn Quang, hiệu trưởng trường THPT Cẩm Bình, cho biết Thu giỏi toàn diện, giàu ý chí. Dù hoàn cảnh khó khăn, em luôn giữ tinh thần học tập nghiêm túc. Là học sinh tiêu biểu của trường, Thu vừa được kết nạp Đảng cách đây một tuần.
Nữ sinh dự định đăng ký xét tuyển vào trường Đại học Y Hà Nội, theo ngành Y khoa. Ước mơ trở thành bác sĩ của em bắt nguồn từ mong muốn tự tay chăm sóc người thân khi chứng kiến ông bà nội tuổi cao, thường xuyên đau ốm.
Ngoài ra, Thu còn được truyền cảm hứng khi xem một video về lễ chọn chuyên ngành bác sĩ nội trú của sinh viên Đại học Y Hà Nội. Nhìn khoảnh khắc ấy, em ngưỡng mộ và đặt mục tiêu thi đỗ vào trường.
