Tối 29-5 tại Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài phát biểu dẫn đề quan trọng tại Đối thoại Shangri-La, đánh dấu lần đầu tiên một người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam phát biểu dẫn đề tại diễn đàn an ninh uy tín này.
Đây cũng là bài phát biểu quan trọng nhất tại Đối thoại Shangri-La.
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La cho thấy cộng đồng quốc tế đánh giá cao vai trò, vị thế và uy tín ngày càng tăng của Việt Nam; vai trò, uy tín của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; đồng thời phản ánh sự quan tâm đối với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình và phát triển của Việt Nam.
Bài phát biểu được kỳ vọng sẽ truyền tải quan điểm và thông điệp của Việt Nam về định hướng xử lý các thách thức chiến lược, vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững trong cấu trúc khu vực đang định hình.
Trong khi đó, Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh nhấn mạnh đây là “khoảnh khắc rất quan trọng”. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề cho thấy thế giới đang muốn lắng nghe quan điểm của Việt Nam về tình hình địa chính trị, địa kinh tế hiện nay. Đây cũng là sự ghi nhận với những thành tựu mà Việt Nam đã đạt được kể từ khi gia nhập ASEAN.
Khi được hỏi về ý nghĩa của sự kiện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La, Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh nhấn mạnh đó sẽ là “khoảnh khắc rất quan trọng” và nói lên được ba điều.
Sự kiện này cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng đóng vai trò chủ động hơn trong việc giải quyết các bất ổn địa chính trị và địa kinh tế.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chiều 16.4, đoàn đại biểu Hội đồng Giao lưu chính trị Úc (APEC) do bà Sook Yee Lai, quyền Chủ tịch Hạ viện bang Tây Úc, đến thăm Báo Thanh Niên trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.
Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Ngọc Toàn, Phó chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Tổng biên tập Báo Thanh Niên, đã nhiệt liệt chào mừng đoàn đến thăm và tìm hiểu về hoạt động của báo.
Tiếp đoàn còn có nhà báo Nguyễn Trọng Phước, Ủy viên Ban Biên tập - Giám đốc Trung tâm Phát triển Nội dung số, ông Võ Thành Tâm, Trưởng phòng Hành chính trị sự, ông Nguyễn Xuân Đức, Giám đốc Trung tâm dịch vụ truyền thông, ông Võ Văn Ba, Trưởng ban Thanh niên và Cuộc sống, bà Nguyễn Thị Mai, Phó trưởng ban Quốc tế, bà Châu Bùi Nữ Vương, Bí thư Đoàn cơ sở, ông Phạm Thế Vinh, Thư ký tòa soạn và bà Phạm Vũ Vân Anh, Thư ký Ban Biên tập.
Sau khi đoàn thăm Trung tâm Phát triển nội dung số và Tòa soạn hội tụ của báo Thanh Niên, Tổng biên tập Nguyễn Ngọc Toàn đã giới thiệu thêm về hoạt động của báo và nhắc lại những dịp đón tiếp các đoàn đại biểu APEC sang thăm, làm việc tại Báo Thanh Niên vào các năm 2014, 2016 và 2019, trước khi bị gián đoạn bởi đại dịch Covid-19.
"Những lần gặp gỡ ấy không chỉ là cơ hội để trao đổi thông tin mà còn là dịp để những người làm báo chúng tôi được học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm quý báu từ các chính trị gia Úc trẻ tuổi", Tổng biên tập Nguyễn Ngọc Toàn cho biết.
"Chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng việc thắt chặt tình hữu nghị, sự hợp tác và hiểu biết lẫn nhau giữa thanh niên thế giới, trong đó có Việt Nam và Úc là vô cùng quan trọng. Vì thế, Báo Thanh Niên thường xuyên có nhiều tin, bài phản ánh sinh động về những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội toàn diện và những thành công của giới trẻ Úc", ông Nguyễn Ngọc Toàn phát biểu và bày tỏ hy vọng chuyến thăm, làm việc lần này của đoàn đại biểu APEC tại Việt Nam sẽ tiếp tục củng cố sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, đồng thời thúc đẩy các hoạt động hợp tác giữa thanh niên 2 nước ngày càng hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Tại buổi làm việc, bà Sook bày tỏ sự ấn tượng khi đến thăm Báo Thanh Niên và chia sẻ những điểm tương đồng, cũng như nhấn mạnh việc Úc và Việt Nam là 2 láng giềng có quan hệ gần gũi.
"Chúng tôi có thể thấy những điểm khác biệt nhưng đa số là những điểm tương đồng, trong đó có cách sử dụng mạng xã hội, đặc biệt là trên YouTube và đối tượng hướng đến là giới trẻ. Điều này đồng nghĩa với việc hướng đến tương lai và chăm lo cho thế hệ tương lai của đất nước. Những thông tin các bạn chia sẻ trên mạng xã hội ở Việt Nam đã chạm đến những khu vực khác trên thế giới, nhất là ở Úc", bà nhận định.
"Chúng tôi rất hân hạnh và mong có cơ hội đón tiếp các bạn đến đất nước chúng tôi để xem có gì khác biệt và nét văn hóa nổi bật của chúng tôi, và tôi cũng mong ngày đó không còn xa", theo bà Sook.
Tại buổi làm việc, bà Clare Manton, Cố vấn cấp cao của Bộ trưởng Môi trường và Nước Liên bang Úc, thích thú về việc Báo Thanh Niên vẫn giữ truyền thống là tờ báo in và phát triển các nền tảng số.
"Quá trình chuyển đổi số của Báo Thanh Niên rất thú vị. Tôi thắc mắc làm sao Báo Thanh Niên có thể cân bằng được việc vừa xuất bản báo in truyền thống và đưa tin trên mạng xã hội", bà đặt câu hỏi.
Đáp lời, Tổng biên tập Nguyễn Ngọc Toàn cho biết rằng để duy trì báo in, Thanh Niên phân bổ các nguồn thông tin sao cho hài hòa giữa các nền tảng. "Báo in có đối tượng bạn đọc lớn tuổi hơn, chúng tôi dành những vấn đề thời sự, chính trị của đất nước và thế giới, là các vấn đề nhóm bạn đọc này theo dõi và quan tâm", ông thông tin.
Ông cho biết tờ báo đặc biệt quan tâm chuyển đổi số, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI) để tiếp cận nhiều hơn với các bạn đọc trẻ. "Ngoài ra, chúng tôi tổ chức nhiều hoạt động phục vụ bạn đọc, ví dụ trong sinh viên, chúng tôi phát động chương trình sống đẹp, các hoạt động văn hóa văn nghệ, cuộc thi phim ngắn, giải bóng đá sinh viên trong nước và quốc tế, đặc biệt là các nước Đông Nam Á", ông nói thêm.
Ông Sam Brennan, Cố vấn của Thượng nghị sĩ Úc David Shoebridge đặt câu hỏi về việc Báo Thanh Niên đã bị ảnh hưởng và vượt qua đại dịch Covid-19 ra sao.
Nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn nói rằng đây là câu hỏi để lại rất nhiều cảm xúc. Ông cho biết người dân Việt Nam nói riêng và trên toàn thế giới nói chung vượt qua một cơn đại dịch khủng khiếp trong lịch sử và Báo Thanh Niên cũng bị tác động lớn trong đại dịch. Theo đó, Thanh Niên đã phải tạm đóng cửa nhà in, đóng cửa tòa soạn báo in trong một thời gian, còn một phóng viên ảnh và một nhân viên nhà in cũng qua đời do đại dịch.
Sau khi đại dịch đi qua và báo mở cửa trở lại, để cứu giúp các mảnh đời khó khăn, Thanh Niên đã triển khai vận động bạn đọc, vận động mọi người ủng hộ chương trình nuôi trẻ mồ côi sau đại dịch Covid-19. Đến nay, chương trình rất thành công khi tiếp cận được 2.000 trẻ mồ côi ở TPHCM và hiện nuôi khoảng 500 trẻ mồ côi đến 18 tuổi.
"Tháng 9 sắp tới, chúng tôi sẽ kỷ niệm 5 năm ngày khởi xướng chương trình này. Chúng tôi tự hào đã đồng hành với 500 bạn trẻ mồ côi được 5 năm. Các bạn vượt qua nghịch cảnh khi mất bố mẹ, vẫn tiếp tục đến trường, tiếp tục học hành", ông Nguyễn Ngọc Toàn nhấn mạnh.
Cơ hội giao lưu
Tại buổi làm việc, bạn Vũ Thụy Trúc Linh, sinh viên UEF, đặt câu hỏi về những điều các chính trị gia Úc trông đợi từ những người trẻ đến đất nước này. "Tôi đặt câu hỏi này vì tôi mong Việt Nam và Úc sẽ xích lại gần nhau hơn nữa, và biết đâu tôi sẽ có cơ hội đến Úc làm việc trong tương lai", nữ sinh viên chia sẻ thêm.
Trả lời câu hỏi trên, bà Sook nói rằng người Việt rất được yêu mến tại Úc. "Chúng tôi luôn chào đón các sinh viên. Các bạn sẽ không phải nhớ về ẩm thực Việt, vì bạn có thể tìm thấy những món ăn Việt ở Úc. Có lẽ không giống tuyệt đối nhưng không tệ chút nào", bà cho biết.
Về việc chào đón bạn trẻ người Việt, bà Sook cho biết tại đó, các bạn sẽ có trải nghiệm "ở xa nhà mà như ở nhà".
Bà Sook kể thêm về những mối quan tâm của Úc, trong đó cũng có việc chuyển đổi số và thúc đẩy sự tham gia của người trẻ trong cộng đồng. "Chúng tôi nhìn vào Việt Nam và ý thức được rằng khi thanh niên tham gia đóng góp xây dựng đất nước thì đất nước đó phát triển rất mạnh", bà nhận định.
Sinh viên Nguyễn Trí Dũng (UEF) thắc mắc về những cơ hội hợp tác giữa những tờ báo lớn ở Úc như Sydney Morning Herald với Báo Thanh Niên trong tương lai.
Đáp lời, bà Sook cho biết Úc cũng có các cơ quan truyền thông quốc gia và những tờ báo khác nhau tại các bang, với những phong cách khác nhau phục vụ nhiều đối tượng độc giả.
Ông Sam Brennan, Cố vấn của Thượng nghị sĩ David Shoebridge cho biết rất nhiều báo đài Úc đánh giá cao những nguồn thông tin từ nước ngoài. "Nếu họ muốn tìm hiểu về một nước nào đó, họ cũng sẽ cần những người nắm kiến thức về đất nước đó. Nếu ở Việt Nam có những người nắm vững những vấn đề đó thì chắc chắn là có cơ hội hợp tác với báo đài ở Úc", ông nói.
Tin Gốc: Thanh Niên

Thiếu niên 17 tuổi ngồi trong phòng khách sạn, vận hành "trung tâm điều phối vũ khí" chỉ bằng chiếc điện thoại. Cậu ta lướt qua danh mục vũ khí rao bán trên WhatsApp và xử lý các yêu cầu như một nhân viên tổng đài, "chốt đơn" liên tục, từ súng AK-47, súng trường AR-15 đến đạn dược.
"Tốc độ làm ăn bây giờ chóng mặt lắm", người này nói. Cậu là con trai một ông trùm băng đảng địa phương sinh ra tại Arizona, Mỹ. Dù vẫn là học sinh trung học tại Phoenix, cậu hiện xử lý tới 200 đơn hàng vũ khí mỗi tuần, gần gấp đôi lượng hàng được đẩy sang Mexico trước khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng và thúc đẩy chiến dịch trấn áp băng đảng.
Bất chấp các biện pháp giám sát và kiểm soát được tăng cường ở cả hai bên biên giới, việc tuồn súng sang Mexico cực kỳ dễ dàng, người thanh niên cho biết. "Chẳng ai thèm chặn bạn lại đâu, trừ khi bạn vượt đèn đỏ", cậu ta nói.
Khi chính quyền Trump hối thúc chính phủ Mexico mạnh tay hơn với các băng đảng ma túy, một "kẻ hưởng lợi" bất ngờ đã lộ diện từ chiến dịch gây áp lực này. Đó là những đường dây buôn lậu vũ khí cho băng đảng Sinaloa, "đế chế tội phạm" đang phân phối lượng lớn fentanyl vào lãnh thổ Mỹ.
Giới chức Mexico và Mỹ đã đổ hàng tỷ USD vào nỗ lực chặn đứng dòng chảy ma túy, đặc biệt là hoạt động buôn lậu fentanyl vào Mỹ. Tuy nhiên, các băng nhóm buôn bán vũ khí vẫn âm thầm tuồn một lượng súng ống, đạn dược lớn chưa từng có đến Mexico.
Suốt một năm rưỡi qua, nhu cầu vũ khí đã bùng nổ khi băng Sinaloa phải cùng lúc chiến đấu trên ba mặt trận: Đối đầu với những đợt càn quét dữ dội từ chính phủ Mexico, thanh trừng các phe phái ngay trong nội bộ và tích trữ để đối phó với kịch bản Mỹ can thiệp quân sự.
Lời kể của 7 người thuộc các đường dây thu mua và vận chuyển vũ khí từ Mỹ sang Mexico, tất cả đều có mối liên hệ với băng Sinaloa, đã hé lộ cách thức vũ khí từ các cửa hàng và triển lãm súng tại Mỹ được tuồn tới tay các thành viên băng đảng Mexico.
Cơn khát vũ khí
Vào một buổi chiều gần đây, hai gã đàn ông đeo mặt nạ đen đang lúi húi chúi đầu bên chiếc bàn dài. Một kẻ dùng bàn chải đánh răng chà khẩu súng lục Colt, cọ sạch bụi bẩn bám trong các kẽ hở. Kẻ còn lại nhỏ dầu lên lớp kim loại và lau bóng khẩu súng ngắn khác được chạm khắc những hoa văn mạ vàng cầu kỳ.
Một trong hai người là kẻ điều phối vũ khí cho Mayitos, phân nhánh của băng Sinaloa thề trung thành với thủ lĩnh Ismael "El Mayo" Zambada García. Là đối tác thân cận lâu năm với Joaquín "El Chapo" Guzmán Loera, El Mayo đã bị một trong những con trai của El Chapo bắt cóc vào năm 2024 và giao nộp cho giới chức Mỹ. Hành động phản bội này đã gây chấn động và đẩy băng Sinaloa vào nội chiến đẫm máu.
Trong suốt gần một thập kỷ qua, công việc của người điều phối vũ khí là đảm bảo số súng cho tổ chức phải hoạt động hoàn hảo. Anh ta tiếp nhận, lau chùi, độ chế và phân phối lại cho các cấp dưới và những kẻ đứng đầu các nhóm nhỏ hơn trong băng đảng.
Các lô hàng vũ khí trước đây thỉnh thoảng mới tới nhưng nay cứ cách vài tuần lại đổ về, mỗi lần là hàng trăm khẩu súng, gã cho biết.
Chỉ 7 ngày trước, người này cho hay anh ta và cộng sự đã lái xe đến một đường băng hẻo lánh nằm ở phía nam thành phố Culiacán, thủ phủ bang Sinaloa, để bốc dỡ gần 1.500 khẩu súng từ máy bay.
Dưới sức ép từ chính quyền Trump, Mexico đã huy động hàng nghìn lính Vệ binh Quốc gia và binh sĩ quân đội đến bang Sinaloa, đồng thời tăng cường trạm kiểm soát trên các tuyến cao tốc khắp cả nước, khiến việc vận chuyển vũ khí lậu bằng đường bộ trở nên nguy hiểm hơn.
Vì vậy, người điều phối cho biết đường dây của anh ta bắt đầu chuyển hướng sang dùng đường hàng không, tăng cường sử dụng máy bay tư nhân và các đường băng vốn từ lâu đã là những địa điểm quen thuộc để vận chuyển ma túy.
Do cạn kiệt tiền mặt sau nhiều tháng đấu đá và sản lượng ma túy sụt giảm, phân nhánh của anh ta buộc phải xoay xở để thích nghi. Các thành viên "khát" súng đến mức nhiều người đã bắt đầu mang fentanyl đi đổi lấy vũ khí trực tiếp với một trong những nhà cung cấp chính tại Mỹ: Băng đảng đường phố khét tiếng tại California với tên gọi "Mexican Mafia".
"Tất cả số lợi nhuận kiếm được đều được chi cho tiền lương, ăn uống, xe cộ phục vụ chiến đấu và cả tiền lót tay giới chức", kẻ điều phối tiết lộ. "Mục tiêu chính của họ hiện tại là súng chứ không phải ma túy".
Cỗ máy chặt chẽ
Các băng đảng Mexico đã xây dựng đường dây mua bán vũ khí thành một cỗ máy kỷ luật và phân tách rạch ròi. Những kẻ cầm đầu gửi mệnh lệnh cho một nhóm nhỏ "chuyên gia" tại Mexico, những kẻ có nhiệm vụ duy nhất là vũ trang cho băng đảng.
Đường dây này sau đó vươn dài vào Mỹ, nơi mạng lưới các điều phối viên và cấp phó của họ điều hành những nhóm buôn lậu hoạt động biệt lập trên hàng loạt bang khác nhau. Các điều tra viên Mỹ cho biết khi một mắt xích trong chuỗi bị lộ, manh mối sẽ đứt đoạn và không thể dẫn tới bất kỳ đâu khác.
Những công dân hoặc thường trú nhân Mỹ đủ điều kiện mua súng hợp pháp được trả tiền để thu gom vũ khí từ các đại lý hoặc triển lãm súng cho mạng lưới. Họ thường ít biết về quy mô thực sự của đường dây mà mình đang tiếp tay. Mỗi người mua chỉ đảm nhận một nhiệm vụ đơn giản: Bước vào, mua súng, rồi bàn giao lại.
Cách thức vận hành này khiến đường dây khó bị phá vỡ. Các điều tra viên và chuyên gia an ninh Mỹ nhận định hoạt động buôn lậu súng đang tăng trưởng nhanh hơn, khó triệt phá hơn và đã bám rễ sâu vào nội địa Mỹ.
Nhưng gần đây, hoạt động trấn áp đã được đẩy mạnh tại các bang như Arizona, buộc những kẻ buôn lậu phải cải tiến phương thức hoạt động.
Hai kẻ buôn lậu tại Phoenix cho hay hiện họ chuyển sang mua chuộc nhân viên, quản lý và cả chủ các cửa hàng súng. Theo lời họ, một số người đã nâng khống giá để ăn chênh lệch, nhận 10% tiền lót tay, làm giả hồ sơ và tái sử dụng thông tin của khách hàng cũ để che đậy các giao dịch ngoài luồng.
Súng sau đó được tập kết tại các "nhà an toàn", thường bị tháo rời để dễ bề che giấu, rồi chuyển về phía nam.
Hai kẻ buôn lậu nói rằng họ dựa vào văn hóa súng đạn bám rễ sâu và các điều luật lỏng lẻo tại Arizona để thu gom vũ khí. Họ tận dụng các nhóm chat trên WhatsApp và những hội nhóm kín trên Facebook, hoạt động không khác gì một "siêu thị kỹ thuật số".
Các mạng lưới này chỉ gồm những đầu mối liên lạc tin cậy. Để tránh bị sờ gáy, kẻ cầm đầu thường xuyên xóa các cuộc trò chuyện cũ và lập nhóm mới, đảm bảo chỉ những người đã qua kiểm duyệt mới có quyền truy cập.
"Dân ở Phoenix cuồng súng lắm", gã buôn lậu 17 tuổi vừa nói vừa mở một nhóm trên ứng dụng WhatsApp chuyên quảng cáo vũ khí và dừng lại ở bức ảnh chụp ba khẩu súng trường đặt trên nệm, bên cạnh là chiếc mũ lưỡi trai.
"Chúng tôi sẽ xem qua mấy bài đăng kiểu như vậy rồi tặc lưỡi: 'À, khẩu này mà tuồn xuống phía nam là ngon đấy'", gã nói.
Một tay buôn lậu 40 tuổi cho biết hơn 10 năm qua đã thu mua vũ khí tại Mỹ rồi tuồn về cho Los Chapitos, phe cánh trong băng đảng Sinaloa do con trai của El Chapo cầm đầu.
Gã kể mình được một người chú đưa vào nghề. Ngày gã ra đi, con trai gã sẽ tiếp quản công việc. Đó là cách nghề này vận hành: Cha truyền con nối.
Cuộc chiến giữa các phe phái trong băng đảng Sinaloa đã khiến nhu cầu đối với cái mà gã gọi là "hàng sắt" tăng vọt, các đơn hàng đổ về ngày càng dồn dập hơn và với số lượng lớn hơn.
Tay buôn lậu vũ khí làm việc với các nhà cung cấp tại Mỹ, trong đó có một công dân Mỹ mà gã đã quen biết 12 năm. Người này chịu trách nhiệm thu mua súng, từ các loại súng cũ đã qua sử dụng cho đến vũ khí mới tinh chuẩn quân dụng.
Gần đây, ông ta chuyển khoảng 240 khẩu súng mỗi tháng qua biên giới, gấp đôi số lượng so với một năm trước. Theo lời gã, súng AK-47, loại vũ khí được các quân đội, nhóm phiến quân và lực lượng bán quân sự trên khắp thế giới sử dụng rộng rãi, là món hàng mà ai cũng thèm muốn. Súng bắn tỉa Barrett cũng đang hút khách vì khả năng xuyên thủng vỏ xe và những vị trí kiên cố.
Hối lộ là yếu tố sống còn, tay buôn lậu khẳng định. Đồng bọn phía Mỹ của gã chịu trách nhiệm chi tiền cho các quan chức tại đây, trong đó có cả nhân viên Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP) cùng những đơn vị khác, nhằm đảm bảo rằng các lô hàng vượt biên trót lọt mà không bị can thiệp.
Khi được hỏi về những cáo buộc đặc vụ nhận hối lộ, CBP tuyên bố các đặc vụ và sĩ quan của họ đang "thực thi luật pháp quốc gia dọc theo dải biên giới được bảo vệ tốt nhất từ trước tới nay".
Theo Christopher Demlein, cựu đặc vụ ATF chuyên trách các mạng lưới buôn lậu súng, đường dây tuồn vũ khí từ nhà bán lẻ Mỹ đến băng đảng Mexico có cấu trúc đặc biệt chặt chẽ và được kiểm soát nghiêm ngặt hơn cả những mạng lưới ma túy. Theo ông, ma túy vốn dồi dào và dễ dàng thay thế, khiến ngay cả những vụ thu giữ lớn cũng hầu như không gây ra tác động đáng kể. Tuy nhiên, với súng đạn lại khác, các tổ chức tội phạm lớn tại Mexico coi chúng giống như huyết mạch chiến lược.
Demlein cho rằng Mỹ đã đánh giá sai lầm về mối đe dọa này. "Chúng ta đã đổ hàng tỷ USD vào cuộc chiến chống ma túy nhưng chỉ chi một phần nhỏ trong số đó cho việc chống buôn lậu vũ khí", ông nói. "Nếu các băng đảng mất súng, chúng sẽ thua. Mọi chuyện kết thúc".
Vũ Hoàng (Theo Reuters, AFP, AP)
Nguồn: https://vnexpress.net/nhung-duong-day-sung-lau-tu-my-thoa-con-khat-cua-bang-dang-mexico-5051958.html

Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từng đặt cược rằng chiến dịch không kích dữ dội kéo dài 40 ngày, bắt đầu từ ngày 28/2, sẽ làm lung lay chính quyền Iran hoặc ít nhất buộc Tehran phải nhượng bộ đáng kể.
Nhưng điều đó đã không xảy ra, bất chấp việc phần lớn lãnh đạo cấp cao của Iran, bao gồm cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, thiệt mạng, trong khi không quân cùng nhiều năng lực quân sự khác của Tehran bị tàn phá nặng nề.
Thay vào đó, chính quyền Iran vẫn tồn tại và thậm chí có thể còn cứng rắn hơn. Iran cũng có thêm một công cụ gây ảnh hưởng mang tầm toàn cầu thông qua quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Ông Meir Javedanfar, chuyên gia về Iran tại Đại học Reichman của Israel, nhận định, Iran đã tạm dừng cuộc chiến dường như với suy nghĩ rằng họ đã đạt được vị thế mới trên bàn đàm phán. Họ phong tỏa một cách hiệu quả Hormuz và coi đây là lá bài khiến "không ai có thể buộc họ phải lùi bước về mặt quân sự".
Theo chuyên gia Dania Thafer, Giám đốc tổ chức nghiên cứu Gulf International Forum, điều này có thể làm giảm đòn bẩy của Mỹ trong việc buộc Tehran phải nhượng bộ thêm nữa trong các cuộc đàm phán tương lai. Iran đã đạt được mục tiêu của họ là tồn tại, bất chấp những thiệt hại nặng nề mà họ phải đối mặt.
“Chiếc hộp Pandora đã bị mở ra, mọi thứ đã được thử nghiệm và Iran cảm thấy họ không còn nhiều thứ để mất hay phải sợ hãi nữa. Điều tồi tệ nhất đã xảy ra theo góc nhìn của Iran, và họ vẫn sống sót", bà Thafer cho biết.
Ông Daniel Shapiro, cựu Đại sứ Mỹ tại Israel giai đoạn 2011-2017, cho rằng Iran hiểu rằng họ đã chịu đựng được những cuộc tập kích mạnh hàng đầu của Mỹ và Israel, trong khi vẫn gây ra tác động đủ lớn tới toàn cầu, bao gồm cả Mỹ.
Sau "cây gậy" là "củ cà rốt"?
Dù Iran có thể không còn e ngại “cây gậy” của Mỹ, nhưng “củ cà rốt” từ Washington vẫn hấp dẫn với Tehran.
Nền kinh tế Iran gặp khó khăn từ trước vòng giao tranh mới nhất. Chiến dịch ném bom của Mỹ và Israel, vốn phá hủy nhiều cơ sở công nghiệp quan trọng nhất của Iran, càng làm tình hình thêm phức tạp.
“Iran vẫn ở trong tình thế dễ tổn thương vì áp lực kinh tế mà đất nước sẽ phải đối mặt, cũng như chi phí khổng lồ cho công cuộc tái thiết sau chiến tranh”, ông Esfandyar Batmanghelidj, Giám đốc điều hành Quỹ Bourse & Bazaar, nhận định.
“Thỏa thuận cuối cùng chỉ đưa họ trở lại hiện trạng trước chiến sự, nhưng trong khoảng thời gian đó đất nước đã phải gánh chịu những tổn thất lớn. Iran khó có thể tái thiết hoàn toàn sau cuộc chiến này nếu không được nới lỏng đáng kể các lệnh trừng phạt. Vì thế động lực để đạt được một thỏa thuận toàn diện vẫn còn nguyên", ông giải thích.
Cho đến nay, cả Mỹ lẫn Iran đều chưa công bố bản ghi nhớ được đàm phán với sự trung gian của Pakistan và Qatar.
Các thông tin trái chiều vẫn xuất hiện về nhiều vấn đề then chốt. Chưa rõ Iran sẽ nhận được bao nhiêu tiền, vào thời điểm nào và với điều kiện gì. Cũng chưa rõ liệu Tehran có được phép thu phí đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz hay không.
Do gắn liền với các cuộc đàm phán hạt nhân, bản ghi nhớ dự kiến ký kết vốn khá mong manh, khi 2 bên vẫn đưa ra những quan điểm khác nhau và cứng rắn với suy nghĩ của mình.
Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết, Iran sẽ được tiếp cận một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD nếu từ bỏ kho dự trữ uranium của mình.
Mặt khác, Reuters dẫn một nguồn tin cho hay, một quỹ đầu tư tư nhân trị giá 300 tỷ USD nhằm thúc đẩy dòng vốn đầu tư vào Iran dường như đã xuất hiện trong thỏa thuận khung Mỹ - Iran.
Các công ty có trụ sở tại Mỹ, các nước Ả rập vùng Vịnh, châu Á, Nam Mỹ và châu Phi đã cam kết tham gia tài trợ. Các khoản đầu tư được cam kết trải rộng trong các lĩnh vực năng lượng, logistics, sản xuất công nghiệp và vận tải, theo nguồn tin. Đây được xem là một trong những động lực khiến Iran quyết định đồng ý với thỏa thuận khung để trở lại bàn đàm phán.
Đó cũng là điều thu hút Iran hơn vào lúc này, nhưng theo các chuyên gia, sẽ có sự hoài nghi trong nội bộ Iran rằng liệu Mỹ có đưa ra "củ cà rốt" thực sự hay không. Đó sẽ là điều mà các bên cần làm rõ trên bàn đàm phán trong giai đoạn kế tiếp.
Tin Gốc: Dân Trí

