Một phụ nữ ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc vừa được phẫu thuật lấy sỏi thận sau khi thói quen uống trà sữa thay nước lọc trong suốt nhiều năm khiến thận của cô xuất hiện hàng loạt sỏi lớn, phức tạp, gần như lấp đầy cả hai bên thận.
Các bác sĩ tại Bệnh viện Nam Hồ Trường Sa đã tiến hành phẫu thuật nội soi tán sỏi qua da cho bệnh nhân. Ca mổ được chia thành ba giai đoạn nhằm loại bỏ tối đa khối sỏi kích thước lớn, đồng thời cố gắng bảo tồn chức năng thận. Sau phẫu thuật, bệnh nhân đã ổn định sức khỏe và được xuất viện.
Theo thông tin từ bệnh viện, cách đây 9 năm người phụ nữ này từng điều trị sỏi thận thành công. Tuy nhiên, sau đó cô không tái khám định kỳ. Trong thời gian dài, cô duy trì thói quen mỗi ngày uống một ly trà sữa thay nước lọc, đồng thời ít vận động, chủ yếu ngồi lâu trong thời gian rảnh.
Do không xuất hiện triệu chứng rõ ràng như đau lưng hay tiểu ra máu, bệnh nhân chủ quan cho rằng sức khỏe bình thường, cho đến khi đi khám tổng quát và phát hiện sỏi đã phát triển nghiêm trọng.
Bác sĩ Lý Thụy Phong, Giám đốc Trung tâm Sỏi thận của bệnh viện, cho biết việc thường xuyên tiêu thụ các loại đồ uống chứa nhiều đường và chất béo có thể gây rối loạn chuyển hóa, làm tăng nồng độ canxi và oxalate trong nước tiểu. Đây là những yếu tố thúc đẩy quá trình kết tinh, hình thành sỏi thận.
Ngoài ra, lối sống ít vận động cũng khiến dòng chảy nước tiểu chậm lại, tạo điều kiện để các tinh thể tích tụ và phát triển thành sỏi lớn, phức tạp. Đáng chú ý, ở giai đoạn đầu, bệnh thường diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng nên rất dễ bị bỏ qua.
Trước đó, y học Trung Quốc cũng ghi nhận nhiều trường hợp tương tự, như nam thanh niên 28 tuổi mắc gout nặng do uống quá nhiều trà sữa, hay một nữ sinh 20 tuổi bị sỏi thận nghiêm trọng vì lạm dụng đồ uống có đường trong thời gian dài.
Các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế sử dụng trà sữa, tốt nhất chỉ nên uống khoảng 1-2 lần mỗi tháng. Khi dùng, nên chọn cỡ nhỏ, giảm đường hoặc không đường để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Những người có thói quen uống nhiều trà sữa, ít uống nước lọc hoặc thường xuyên bị đau lưng âm ỉ kéo dài nên đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý về thận và đường tiết niệu.
Trà sữa là loại đồ uống phổ biến, được nhiều người yêu thích, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, nếu sử dụng thường xuyên hoặc quá mức, trà sữa có thể gây ra nhiều tác động không tốt đối với sức khỏe.
Theo Healthshots, dưới đây là một số tác dụng phụ phổ biến của trà sữa đối với sức khỏe.
– Làm gián đoạn chu kỳ giấc ngủ: Một trong những tác dụng phụ thường gặp của trà sữa là gây rối loạn giấc ngủ do chứa caffeine. Việc uống trà sữa sát giờ đi ngủ có thể khiến bạn khó ngủ, từ đó dẫn đến mệt mỏi vào ban ngày, suy giảm khả năng tập trung và chất lượng giấc ngủ. Thông tin này được ghi nhận trong một nghiên cứu đăng trên tạp chí Advances in Nutrition.
– Dẫn đến tăng cân: Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Food Science and Nutrition cho biết, trà sữa gây tăng cân do lượng đường và chất béo bổ sung có trong đó. Hàm lượng đường cao cung cấp năng lượng ngay lập tức, nhưng nó cũng có thể làm tăng lượng đường trong máu.
– Dễ gặp các vấn đề về tiêu hóa: Một nghiên cứu được công bố bởi BMC Public Health cho biết, caffeine trong trà sữa có thể gây ra các vấn đề về dạ dày, đặc biệt là táo bón. Thêm vào đó, các thành phần trong trà sữa như sữa và kem, có thể gây đau bụng ở những người không dung nạp lactose hoặc hệ tiêu hóa nhạy cảm.
– Có thể gây lo lắng: Tiêu thụ quá nhiều caffeine có thể gây ra một loạt các phản ứng sinh lý, bao gồm tăng nhịp tim, tăng huyết áp và những cảm giác lo lắng, bồn chồn, kích ứng, theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Frontiers Psychology.
– Thiếu hụt dinh dưỡng: Chuyên gia dinh dưỡng Gauri Anand (Ấn Độ) cho biết, uống quá nhiều trà sữa có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt các loại vitamin, khoáng chất và các chất dinh dưỡng thiết yếu khác cần thiết cho cơ thể.
Tại Nhật Bản, nhân viên vận hành đường sắt sử dụng một kỹ thuật đơn giản để duy trì sự tập trung tuyệt đối mang tên Shisa Kanko. Thay vì chỉ quan sát, họ được đào tạo để chỉ tay vào vật thể như tín hiệu, điểm dừng và gọi to tên của nó. Theo nghiên cứu năm 1994 của Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Đường sắt Nhật Bản, việc thực hành Shisa Kanko giúp giảm thiểu các sự cố do lỗi con người xuống gần 85%.
Phương pháp này có thể áp dụng vào đời sống thường ngày cho những người hay quên tắt bếp, khóa cửa hay rút phích cắm điện.
Nhà trị liệu Joy Gallon thuộc dịch vụ chăm sóc sức khỏe Thriveworks (Mỹ) cho biết phương pháp này chủ động kích hoạt đa giác quan gồm mắt, tay, miệng và tai. Việc này giúp tăng lưu lượng máu đến thùy trán, nơi xử lý khả năng lý luận và logic của não bộ.
Theo chuyên gia quản lý thời gian Anna Dearmon Kornick (Mỹ), đa số những việc thường nhật thường diễn ra theo thói quen. Khi đó, não bộ tiêu hao ít năng lượng hơn, khiến chúng ta hành động như một chiếc máy và không lưu lại ký ức rõ ràng. Việc đưa vào một hành động không thuộc chế độ mặc định như chỉ tay, búng ngón tay hoặc nói to buộc não bộ phải tỉnh táo.
"Những lần kiểm tra vật lý này chuyển suy nghĩ của bạn sang phạm vi hành động thực tế, đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn, từ đó ghi dấu ấn sâu hơn vào trí nhớ", chuyên gia năng suất Rashelle Isip nói.
Phương pháp đặc biệt hữu ích với những người mắc chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD). Nhà trị liệu Billy Roberts cho biết việc kích hoạt nhiều giác quan giúp não bộ người mắc ADHD tham gia tích cực hơn vào hành vi. Chuyên gia tâm lý Terry Matlen cũng cho biết thêm, thay vì chỉ nói, mọi người có thể hát một giai điệu ngắn hoặc gõ nhẹ vào cổ tay khi thực hiện việc cần nhớ. Việc tạo ra âm thanh hoặc sự rung động vật lý giúp giải phóng dopamine, cải thiện khả năng tập trung.
Bạn có thể kết hợp Shisa Kanko vào thói quen mỗi ngày:
Xác nhận an toàn: Chỉ vào tay nắm cửa và nói to "Đã khóa cửa"; chỉ vào ổ cắm và nói "Đã rút điện".
Ghi nhớ đồ dùng: Chỉ vào ví và chìa khóa trên bàn, gọi tên từng món trước khi rời đi.
Quản lý công việc: Nói to "Đã gửi email" hoặc viết tay một ghi chú nhỏ để neo giữ thông tin.
Giải tỏa căng thẳng: Khi thấy choáng ngợp, hãy chỉ và gọi tên 5 đồ vật xung quanh để lấy lại bình tĩnh.
Các chuyên gia khuyên để kỹ thuật không bị nhàm chán, người dùng nên định kỳ thay đổi câu lệnh, đổi tay chỉ hoặc dùng âm thanh khác nhau để kích thích não bộ.
Đại học Binghamton (Mỹ) từng có một nghiên cứu năm 2015 dựa trên khảo sát hơn 5.000 người về mức độ ảnh hưởng thể chất và tinh thần sau khi kết thúc một mối quan hệ. Kết quả cho thấy phản ứng ban đầu của phụ nữ là đau khổ hơn nhưng phục hồi nhanh hơn. Trong khi đó, nam giới thường gánh chịu cảm giác mất mát trong thời gian dài.
Đại diện nhóm phân tích cho biết nam giới nhận thức về sự mất mát khi họ phải bắt đầu lại từ đầu để tìm người thay thế. Nhà trị liệu hôn nhân và gia đình William Meleney (Mỹ) cho biết rào cản lớn nhất của phái mạnh là sự im lặng, dẫn đến những cách đối phó sai lầm.
Dưới đây là 4 biểu hiện thường thấy ở nam giới sau chia tay.
Ngủ quá nhiều
Nhiều nam giới chọn cách ngủ nhiều sau khi kết thúc mối quan hệ. Các chuyên gia tâm lý gọi đây là trạng thái "ngủ đông" để trốn tránh thực tại. Tuy nhiên, việc này làm trì hoãn quá trình xử lý cảm xúc.
Vùi đầu vào game
Trò chơi điện tử mang lại thế giới có quy tắc, điều họ vừa mất trong đời thực. Trong không gian ảo, họ có thể bắt đầu lại tại một điểm kiểm tra (checkpoint). Môi trường này giúp họ có cảm giác kiểm soát mục tiêu mà không phải đối mặt với các vấn đề tình cảm.
Tìm người thay thế sớm
Tâm lý muốn giải quyết nhanh vấn đề khiến nam giới có xu hướng muốn bước tiếp ngay lập tức. Tiến sĩ Tarra Bates-Duford, chuyên gia tư vấn gia đình tại Mỹ, cảnh báo việc vội vàng bước vào mối quan hệ mới có thể giúp tạm quên cảm xúc tiêu cực, nhưng họ sẽ sớm phải đối mặt với những vấn đề cũ chưa được giải quyết.
Tự cô lập
Theo nhà trị liệu William Meleney, tình bạn giữa nam giới thường được xây dựng dựa trên các hoạt động chung như thể thao, công việc hơn là sự thấu hiểu cảm xúc. Khi gặp vấn đề, họ không biết cách mở lời nên chọn cách rút lui. Sự im lặng dẫn đến tình trạng cô đơn và gây hệ lụy cho sức khỏe tinh thần.
Các chuyên gia khuyến nghị nam giới nên thừa nhận bản thân đang gặp vấn đề để bắt đầu quá trình chữa lành. Thay vì im lặng, họ cần nói chuyện thành thật về tình trạng của mình với bạn bè hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia tâm lý.
Theo nguyên lý hoạt động, dàn nóng cần giải phóng nhiệt ra môi trường thì dàn lạnh bên trong mới có thể làm mát. Khi nhiệt độ ngoài trời quá cao, dàn nóng không thể làm việc hiệu quả nên việc cài đặt độ lạnh sâu không mang lại kết quả.
"Dù hạ xuống 18 hay 20 độ, nhiệt độ trong nhà cũng không thể mát hơn vì máy đã chạy hết công suất", GS TS Nguyễn Đức Lợi, nguyên giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội nói.
Ông Lợi giải thích thêm, theo quy luật "Độ chênh lệch nhiệt độ" (Delta T), các hệ thống điều hòa dân dụng được thiết kế để tạo ra mức chênh lệch tối ưu 8-11 độ C so với môi trường. Ở mốc ngoài trời 40 độ C, việc máy lạnh duy trì mức nhiệt trong nhà khoảng 29-30 độ C đã là nỗ lực tối đa. Việc ép máy nén phải chạy liên tục 100% công suất, dễ dẫn đến hỏng hóc. Với những máy có chất lượng kém, thiết bị có thể mất hoàn toàn khả năng làm lạnh.
Mức nhiệt độ an toàn và tiết kiệm điện
Các tổ chức năng lượng và chuyên gia khuyến cáo mức nhiệt độ hợp lý khi sử dụng điều hòa là 25-27 độ C.
GS Lợi cho biết chênh lệch nhiệt độ trong và ngoài nhà cao nhất chỉ nên ở mức 10 độ C, mức khuyên dùng là 8 độ C để tránh tình trạng sốc nhiệt. Việc phòng làm mát nhanh hay chậm phụ thuộc vào công suất máy so với diện tích và vị trí lắp đặt, không phụ thuộc vào mức nhiệt trên điều khiển.
Theo chuyên gia, cứ mỗi độ hạ xuống so với mức 25 độ C, hóa đơn tiền điện có thể tăng thêm 1-3%. PGS TS Nguyễn Xuân Tiên, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Lạnh và Điều hòa Không khí Việt Nam, cho biết một máy điều hòa 12.000 BTU (tiêu thụ khoảng 1,2 KW) chạy liên tục trong 8 giờ nắng nóng sẽ tiêu thụ gần 10 số điện. Tăng nhiệt độ cài đặt lên 1 độ C sẽ giúp giảm lượng điện này.
Giải pháp tăng hiệu quả làm mát
Để điều hòa hoạt động hiệu quả giữa thời tiết 40 độ C mà không bị quá tải, người dùng có thể áp dụng các phương pháp sau:
Bảo vệ dàn nóng: Lắp đặt mái che hoặc đặt dàn nóng ở nơi thông thoáng, tránh ánh nắng chiếu trực tiếp. Người dùng có thể trang bị máy phun sương cho dàn ngưng ngoài trời để hạ nhiệt độ không khí xung quanh xuống mức 30-35 độ C, giúp tăng hiệu suất làm lạnh.
Kết hợp quạt điện: Bật điều hòa ở mức 25-27 độ C cùng quạt trần hoặc quạt cây để luân chuyển không khí, đẩy nhanh quá trình bay hơi mồ hôi. Người dùng sẽ có cảm giác mát như ở mức 23-24 độ C và tiết kiệm được điện năng.
Cấp khí tươi và tạo ẩm: Không đóng kín cửa phòng liên tục. Nên hé cửa sau mỗi 3-4 giờ hoặc lắp quạt thông gió. Sử dụng thêm máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước giúp niêm mạc không bị khô, tạo cảm giác dễ chịu.
Che chắn nguồn nhiệt: Kéo rèm cửa (loại cản nhiệt, cản sáng) ở hướng Tây hoặc Nam. Hạn chế dùng các thiết bị tỏa nhiều nhiệt vào ban ngày như lò nướng, bàn ủi. Thường xuyên vệ sinh lưới lọc bụi để luồng gió luân chuyển tốt hơn.
