Với kỳ thi có tính cạnh tranh căng thẳng như kỳ thi vào lớp 10, yếu tố tâm lý và kỹ năng trong quá trình làm bài được đánh giá là rất quan trọng và đôi khi giúp thí sinh chiến thắng trong cuộc cạnh tranh giữa những học sinh (HS) có năng lực học tập tương đồng.
Thầy Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (Hà Nội), nhắc nhở: “Khi nhận đề, các em không vội làm bài ngay mà cần bình tĩnh đọc kỹ một hai lượt tổng thể cả đề, tư duy và ghi nhanh ra giấy nháp những tự lưu ý của bản thân về từng câu hỏi”. Theo thầy Cường, thường thì đề thi cũng đã sắp xếp thứ tự các nội dung từ dễ đến khó. Sau khi làm những câu hỏi dễ thì thực hiện làm các câu hỏi khó mang tính phân loại. HS cần có chiến lược cho các câu này về thời gian, quá 8 – 10 phút không có ý tưởng cần chuyển câu hỏi khác. Trong trường hợp không làm được cả câu, cần bóc tách các ý của câu hỏi để được điểm.
Khi còn 15 phút nữa là hết giờ làm bài, nếu HS không thể làm được tiếp các câu hỏi khó thì dành thời gian đó để kiểm tra lại toàn bộ bài làm. HS cần kiểm tra kết quả các câu hỏi độc lập ra ngoài nháp. Câu nào thấy sai, gạch trước bằng bút chì, kiểm tra kỹ thì mới gạch bỏ bằng bút mực và sửa, tránh trường hợp gạch phần đúng mà không có cơ hội sửa lại. Trước khi nộp bài, cần kiểm tra kỹ thông tin của mình trên tờ giấy thi như họ và tên, ngày sinh, số báo danh, số tờ giấy thi.
Cụ thể hơn, với môn toán trong buổi thi sáng 31.5, cô Lê Thị Hương, giáo viên Trường THCS Giảng Võ (Hà Nội), căn dặn dành thời gian để kiểm tra lại một lần nữa đáp án để tránh sai sót đáng tiếc rất quan trọng. Theo kinh nghiệm của cô Hương, HS thường bị mất điểm ở các phần như: sai điều kiện của ẩn, thiếu đơn vị, viết sai tên điểm, suy luận thiếu căn cứ, chưa đọc kỹ đề dẫn đến vẽ hình sai…
Cô Nguyễn Thu Thủy, giáo viên Trường THCS Lê Ngọc Hân (Hà Nội), chia sẻ: Nhiều HS chỉ làm bài thi một môn chưa tốt đã mất tinh thần cho những môn sau. Những lúc đó, bố mẹ hãy là người ở bên cạnh để động viên con tiếp tục. Một bài thi không được phép lấy hết tinh thần của cả một hành trình. Môn đã thi xong thì hãy khép nó lại, phía trước vẫn cần một tâm thế vững vàng và bố mẹ hãy trao cho con điều đó.
Cha mẹ cũng cần giúp con hiểu rằng: “Điểm số rất quan trọng, nhưng con còn quan trọng hơn điểm số”. Câu nói này, theo cô Thủy, không phải để con xem nhẹ kết quả mà để biết rằng giá trị của con không nằm ở một bài thi. Kỳ thi quan trọng, nhưng sức khỏe, tinh thần, sự cố gắng và hành trình trưởng thành của con cũng quan trọng không kém. Một đứa trẻ biết mình được yêu thương cả khi chưa hoàn hảo sẽ không vì thế mà lười đi, ngược lại, con có thêm sức mạnh để cố gắng, từ đó tốt hơn. Đừng đặt thêm gánh nặng lên vai con, hãy đặt vào đó một niềm tin vừa đủ và nếu có thể hãy nói với con một câu thật đời, thật gần gũi, thật tình cảm: “Thi xong dù thế nào, bố mẹ cũng ở đây và mình sẽ về nhà nghỉ ngơi, con nhé!”.
Theo cô Thủy, mỗi HS đều cần được biết rằng sau cánh cửa phòng thi vẫn có một gia đình, một nơi để trở về và có những người luôn thương yêu, mong chờ mình hơn mọi điểm số. Còn thầy Nguyễn Cao Cường thì khuyên HS sau mỗi buổi thi, cần dành thời gian nghỉ ngơi, chuẩn bị cho buổi thi sau.
Theo thống kê của Sở GD-ĐT Hà Nội, 615 thí sinh vắng mặt trong buổi làm thủ tục thi lớp 10 sáng 29.5, nhiều hơn 120 em so với năm ngoái. Trước đó, trong khoảng 147.000 HS lớp 9 xét tốt nghiệp năm nay, chỉ có gần 125.000 em đăng ký dự thi vào lớp 10 công lập. Sở GD-ĐT nhận định điều đó đồng nghĩa với việc khoảng 17.000 HS đã chủ động lựa chọn hướng đi khác như học nghề, học trường tư thục hoặc giáo dục thường xuyên. Thực tế này cho thấy, nhận thức của một bộ phận phụ huynh, HS đang dần thay đổi, khi trường công lập không còn là con đường duy nhất dẫn tới tương lai.
TP.HCM đã nêu dự kiến xây dựng phương án mở rộng xét tuyển học bạ vào lớp 10 từ năm học 2026 – 2027, hướng tới lộ trình phổ cập bậc THPT và bỏ dần kỳ thi tuyển sinh. Mục tiêu của định hướng này là giảm áp lực học tập và thi cử nặng nề cho HS. Hà Nội, nơi áp lực của kỳ thi này căng thẳng nhất, chưa nêu phương án nào giảm tải mạnh mẽ cho kỳ thi năm tới.
Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lâm, Phó chủ tịch Hội Khoa học tâm lý – giáo dục VN, cho rằng để nhanh chóng đáp ứng đầy đủ nhu cầu học tập của người dân trong bối cảnh quy mô HS tăng nhanh là điều không dễ dàng. Theo ông, Hà Nội không thiếu chỗ học, vấn đề là người dân vẫn tập trung vào mục tiêu con phải học trường công lập. Chính điều đó tạo ra “cơn sốt” vào lớp 10 công lập nhiều năm nay. Đây là câu chuyện không thể giải quyết ngay trong một sớm một chiều, nhưng nếu thành phố có giải pháp đúng và kiên trì thực hiện trong một số năm thì hoàn toàn có thể từng bước tháo gỡ.
Ông Lâm cho rằng cần nhìn nhận áp lực giáo dục một cách toàn diện hơn, không chỉ tập trung vào kỳ thi lớp 10 trường THPT công lập. Chẳng hạn, tại các khu công nghiệp, khu đông lao động, hệ thống trường học đã đáp ứng đủ nhu cầu học tập của con em công nhân hay chưa? Hay với HS khuyết tật, số lượng trường chuyên biệt hiện vẫn rất hạn chế. Đây cũng là những vấn đề cần được quan tâm trong bài toán công bằng giáo dục. “Điều quan trọng là cả người dân và cơ quan quản lý đều cần thay đổi cách tiếp cận. Mục tiêu không chỉ là vào được trường công, mà phải là bảo đảm mọi HS đều có môi trường học tập phù hợp để phát triển năng lực, phẩm chất của mình”, tiến sĩ Nguyễn Tùng Lâm nói.
Tiến sĩ Đặng Tự Ân, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ đổi mới giáo dục phổ thông VN, nêu quan điểm: Giảm áp lực thi vào lớp 10 không chỉ là giảm một kỳ thi, mà còn là thay đổi tư duy về giáo dục, hướng nghiệp và cơ hội phát triển của mỗi HS. Theo ông, mô hình THPT nghề mở ra triển vọng nghề nghiệp rộng hơn cho nhiều HS. Trong khi đó, nếu cố theo học THPT nhưng không đủ năng lực cạnh tranh vào các trường đại học chất lượng cao, nhiều em có thể phải theo học các trường chất lượng thấp vừa phải, cơ hội việc làm hạn chế, cuối cùng vẫn phải làm những công việc giản đơn hoặc lao động phổ thông.
Ông Ân đề xuất Bộ GD-ĐT cần tập trung xây dựng hệ thống trường THPT nghề hiện đại, đồng bộ về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên, đủ sức hấp dẫn đối với HS 14 – 15 tuổi. Đồng thời, cần rút ngắn giai đoạn chuyển tiếp để sớm đưa chất lượng giáo dục THPT nghề tiệm cận chuẩn khu vực và quốc tế.
Đại diện lãnh đạo Sở GD-ĐT Hà Nội cũng nêu thực tế, việc giải quyết bài toán quá tải trong tuyển sinh cần sự kết hợp đồng bộ giữa quy hoạch dài hạn, đầu tư cơ sở vật chất và đổi mới công tác tư vấn, phân luồng. Đây là hướng đi cần thiết để bảo đảm sự phát triển bền vững của giáo dục thủ đô trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ.
Vị này cũng bày tỏ lo ngại nếu xét tuyển trong bối cảnh nhiều trường top trên vẫn có tỷ lệ chọi căng thẳng như hiện nay thì sẽ khó mang lại kết quả chính xác, công bằng.
Thời gian tới, sở GD-ĐT sẽ tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng quy mô trường lớp, tăng cường xây mới và bổ sung các điều kiện dạy và học, nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của HS. Cạnh đó, sẽ triển khai nhiều giải pháp nhằm thu hẹp khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa các khu vực. Đồng thời, ngành sẽ tạo điều kiện thuận lợi để các trường THPT ngoài công lập phát triển, qua đó mở rộng thêm cơ hội học tập cho HS.
Để đáp ứng bối cảnh thực tiễn, Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF) đã xây dựng hệ thống chương trình đào tạo mở rộng mang tính đón đầu bối cảnh kinh tế, xã hội.
Nhà trường có 38 chương trình song ngữ và 4 chương trình Tài năng (100% tiếng Anh), trải dài ở nhiều lĩnh vực như Kinh doanh - Quản trị, Marketing, Tài chính - Ngân hàng, Công nghệ thông tin, Truyền thông, Thiết kế, Luật, Ngôn ngữ, Tâm lý học, Du lịch - Khách sạn và Quan hệ quốc tế...
Các chương trình đào tạo được thiết kế theo định hướng thực tiễn, thường xuyên cập nhật để theo kịp sự vận động của thời đại.
Người học được trang bị kiến thức chuyên môn gắn với kỹ năng nghề nghiệp, tư duy giải quyết vấn đề, khả năng làm việc nhóm và thích ứng với môi trường làm việc hiện đại thông qua các dự án thực tế, học phần thực hành và sự đồng hành của doanh nghiệp. Nhờ đó, các bạn sẵn sàng tâm thế làm việc ngay sau khi ra trường.
Đối với sinh viên trường, tiếng Anh đã trở thành "hơi thở" vì chương trình đào tạo có thời lượng học bằng ngoại ngữ này chiếm đến 50%.
Sinh viên UEF sử dụng ngoại ngữ như một công cụ để tiếp thu kiến thức, giao tiếp và phát triển năng lực nghề nghiệp trong môi trường quốc tế.
Ngoài tiếng Anh hiện diện trong từng giờ học chuyên ngành, các buổi làm việc nhóm, các bài thuyết trình, cuộc thi và các buổi tranh luận phản biện trực tiếp với đội ngũ giảng viên bản xứ và các chuyên gia nước ngoài, sinh viên còn có thể phát triển các ngôn ngữ như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản để làm phong phú thêm vốn ngoại ngữ của bản thân.
Bên cạnh đó, thông qua các hoạt động kết nối văn hóa, học thuật thường niên với các đoàn sinh viên quốc tế đến từ khắp nơi trên thế giới, sinh viên sớm hình thành một phản xạ giao tiếp tự nhiên và xóa nhòa mọi khoảng cách quốc gia.
Nếu chương trình học đa dạng là nền móng thì mô hình gắn kết doanh nghiệp trong đào tạo chính là đòn bẩy tạo nên năng lực "thực chiến" vượt trội của sinh viên.
Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức trong giảng đường, sinh viên được tạo điều kiện tham gia các hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp ngay từ những học kỳ đầu tại doanh nghiệp.
Lợi thế này được xây dựng từ mạng lưới hơn 1.000 doanh nghiệp đối tác trong và ngoài nước. Mỗi năm, hàng trăm chương trình kiến tập, thực tập trong và ngoài nước, tham quan doanh nghiệp, workshop chuyên đề và tọa đàm nghề nghiệp được tổ chức với sự đồng hành của các doanh nhân, chuyên gia đầu ngành.
Tập đoàn kinh tế, khách sạn, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ hay các tập đoàn đa quốc gia đều trở thành những "giảng đường mở" để sinh viên trực tiếp quan sát quy trình vận hành, tiếp cận yêu cầu tuyển dụng và hiểu rõ hơn về công việc mình sẽ theo đuổi.
Theo nhiều phụ huynh và thí sinh, chính sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường với doanh nghiệp đã tạo nên niềm tin khi lựa chọn UEF ở vị trí nguyện vọng 1. Bởi giá trị của bốn năm đại học không chỉ được đo bằng số tín chỉ hoàn thành, mà còn bằng mức độ sẵn sàng của người học khi bước vào thị trường lao động.
Với triết lý giáo dục lấy người học làm trung tâm, trường xây dựng một hệ thống chính sách hỗ trợ và đồng hành sâu sắc, đảm bảo mỗi sinh viên đều có những bệ đỡ vững chắc nhất để bứt phá giới hạn bản thân.
Hệ thống học bổng đa dạng giúp tiếp thêm động lực cho những học sinh có thành tích nổi bật, đồng thời góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính cho nhiều gia đình.
Song song đó là chương trình ưu đãi dành cho thí sinh hoàn tất thủ tục nhập học sớm và chính sách ổn định học phí toàn khóa, giúp phụ huynh chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch tài chính cho con trong suốt quá trình học tập.
Đặc biệt, nhà trường còn tạo điều kiện để tân sinh viên làm quen với môi trường đại học trước khi năm học chính thức bắt đầu. Ngay thời điểm này, các lớp tiếng Anh trải nghiệm miễn phí được tổ chức nhằm giúp người học củng cố nền tảng ngoại ngữ, đồng thời từng bước thích nghi với mô hình đào tạo song ngữ.
Trong suốt khóa học, sinh viên tiếp tục nhận được sự đồng hành từ hệ thống cố vấn học tập, các chương trình mentoring cùng chuyên gia và hoạt động định hướng nghề nghiệp theo từng giai đoạn. Sự hỗ trợ này góp phần giúp người học phát triển kiến thức chuyên môn và xây dựng tâm thế vững vàng trước những thay đổi của thị trường lao động.
Với nhiều ưu điểm, UEF trở thành lựa chọn nguyện vọng 1 của nhiều thí sinh trong năm nay. Nhà trường hướng đến việc tạo dựng một môi trường để sinh viên tích lũy tri thức, trải nghiệm, xây dựng bản lĩnh hội nhập và tạo nền tảng nghề nghiệp cùng thế cạnh tranh nhân lực thời hiện đại ngay khi rời ghế nhà trường.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Xuân Dung, Giám đốc Trung tâm Truyền thông Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho biết theo dữ liệu trên hệ thống của Bộ GD-ĐT, số lượng nguyện vọng xét tuyển vào trường năm nay là 37.000 nguyện vọng, tương đương so với năm ngoái.
Trong khi đó, hệ thống của Bộ GD-ĐT ghi nhận số thí sinh đăng ký vào Trường ĐH Cửu Long là 7.414, tăng khoảng 249 thí sinh. Được biết năm 2025, có 7.165 thí sinh đăng ký nguyện vọng vào trường với số nguyện vọng là 9.454, trong đó nguyện vọng 1 là 1.410. Sau khi lọc ảo, còn 2.785 thí sinh trúng tuyển vào trường, đạt gần 39%.
Đại diện Hội đồng tuyển sinh Trường ĐH Cửu Long nhận định: "Trong số 7.414 thí sinh đăng ký năm nay có lẽ sẽ có một số thí sinh dưới 15 điểm nên sau khi lọc ảo mới biết chính xác số lượng đủ điều kiện xét tuyển. Tuy nhiên, khi tư vấn cho thí sinh, cán bộ tuyển sinh của trường luôn lưu ý các em phải đạt 15 điểm trở lên mới được đăng ký xét tuyển. Bên cạnh đó, năm nay mỗi thí sinh chỉ được đăng ký 15 nguyện vọng tối đa, nên hy vọng tỷ lệ ảo sẽ giảm xuống".
Theo đại diện Hội đồng tuyển sinh trường, sau khi lọc ảo lần cuối, nếu tỷ lệ trúng tuyển đạt khoảng 39% như năm trước thì năm nay trường có khoảng gần 2.900 thí sinh trúng tuyển, tăng so với năm 2025.
Tại Trường ĐH Công nghệ miền Đông, tiến sĩ Nguyễn Trọng Trung, Phó hiệu trưởng, thông tin trường có tổng số 1.556 thí sinh đăng ký, tăng khoảng 400 so với năm 2025. "Tổng số nguyện vọng khoảng hơn 2.000. Tuy nhiên trong số đó có bao nhiêu nguyện vọng 1, 2, 3 thì sau 23.7 mới tải được dữ liệu này", tiến sĩ Trung cho hay.
Theo tiến sĩ Trung, mặc dù thí sinh năm nay đều biết ngưỡng xét tuyển ĐH tối thiểu phải đạt 15 điểm 3 môn tổ hợp (hoặc toán, ngữ văn và 1 môn thi khác) tại kỳ thi tốt nghiệp THPT, nhưng sẽ có một số em có điểm xấp xỉ 15 như 14,75, sẽ tham gia phúc khảo với hy vọng đủ điểm 15. Trong khi chờ đợi kết quả các em sẽ vẫn đăng ký lên hệ thống. "Nhưng dự đoán số lượng này chỉ dưới 10%", tiến sĩ Trung đánh giá.
Trong khi đó, ghi nhận tại Trường ĐH Gia Định số lượng thí sinh đăng ký tăng gấp đôi so với năm 2025, với 26.289 thí sinh và 26.320 nguyện vọng. Mặc dù vậy, thạc sĩ Trịnh Hưu Chung, Phó hiệu trưởng nhà trường, vẫn lo lắng vì tỷ lệ ảo năm nay khó dự đoán.
Phó hiệu trưởng một trường ĐH ngoài công lập tại TP.HCM cũng lo ngại tỷ lệ ảo vào trường năm nay sẽ lớn. "Trung bình cả nước mỗi thí sinh đăng ký 8,2 nguyện vọng nhưng nguyện vọng vào mỗi trường thì lại khác, chỉ khoảng 1,4-1,5. Chưa kể đa số các em chọn nguyện vọng 1, 2, 3 vào trường ĐH công lập. Số thí sinh chọn nguyện vọng 1, 2, 3 vào ngoài công lập cũng có nhưng ít", vị phó hiệu trưởng phân tích.
Theo vị lãnh đạo này, các năm trước sau khi lọc ảo, thí sinh trúng tuyển chính thức vào trường khoảng 30% so với tổng thí sinh đăng ký, năm nay với những điểm mới trong tuyển sinh như thí sinh dưới 15 điểm không được xét tuyển, thí sinh chỉ đăng ký tối đa 15 nguyện vọng..., tỷ lệ đó sẽ rất khó dự đoán.
Trước đó, lãnh đạo nhiều trường ĐH ngoài công lập nhận định năm 2026 tuyển sinh sẽ khó khăn hơn do quy định mới về nguồn tuyển. Thực tế đến thời điểm này số lượng thí sinh đăng ký vào nhiều trường lại tăng. Tuy nhiên, phải đến khi kết thúc xét tuyển là 10.8 mới biết chính xác số lượng trúng tuyển thực sự là bao nhiêu.
Đề thi Toán vào lớp 10 của Hà Nội năm 2026 (cập nhật lời giải) như sau:
Toán là môn cuối trong kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập không chuyên. Hôm qua, thí sinh đã hoàn thành môn Ngữ văn và Ngoại ngữ (chủ yếu là Tiếng Anh). Điểm xét tuyển là tổng điểm ba môn, không nhân hệ số, tối đa 30.
Gần 17.000 thí sinh đăng ký 4 trường chuyên sẽ làm thêm bài thi môn chuyên trong ngày 1/6. Các môn này gồm: Toán, Tin, Lý, Hóa, Sinh, Văn, Sử, Địa, Ngoại ngữ (Anh, Trung, Pháp, Nga, Nhật, Hàn).
Điểm thi, điểm chuẩn dự kiến được công bố từ ngày 19 đến 22/6.
Trong 147.000 học sinh Hà Nội tốt nghiệp THCS năm nay, hơn 124.000 em đăng ký thi lớp 10 - đông nhất cả nước. Với chỉ tiêu khoảng 82.660, tỷ lệ đỗ công lập trên số dự thi là 66%.
Gần 90 trường tư được giao hơn 34.000 chỉ tiêu lớp 10, cùng hệ thống trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, đủ đáp ứng nhu cầu học cấp 3 của những em còn lại.
