Tôi là quản lý chi nhánh của công ty nước ngoài tại Việt Nam, chịu trách nhiệm toàn bộ các quyết sách liên quan đến hoạt động sản xuất, nhân sự và vận hành của công ty tại Việt Nam. Dù là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nhưng 100% nhân sự tại chi nhánh đều là người Việt Nam. Trong công tác quản lý, tôi luôn đề cao nguyên tắc tôn trọng nhân viên, trao đổi thẳng thắn, rõ ràng và minh bạch. Đặc biệt, do toàn bộ nhân viên dưới quyền đều là nữ nên để tránh những tình huống nhạy cảm hoặc dễ gây hiểu lầm, tôi gần như không liên hệ hay làm phiền nhân viên sau giờ làm. Thay vào đó, tôi luôn cố gắng giao việc rõ ràng và yêu cầu hoàn thành trong giờ hành chính để sau khi tan làm, mọi người có thể dành trọn thời gian cho gia đình và cuộc sống cá nhân.
Tôi đang gặp một tình huống khá khó xử. Có một nhân viên nữ thuộc thế hệ Gen Z, làm việc tại công ty được khoảng 3 năm. Khi mới vào công ty, bạn chưa có nhiều kinh nghiệm và tôi trực tiếp đào tạo, hướng dẫn công việc từ đầu. Cách đây vài ngày, tôi giao cho bạn một nhiệm vụ cụ thể và hôm nay là thời hạn cuối cùng tôi phải phản hồi kết quả cho khách hàng. Tuy nhiên, khi tôi yêu cầu báo cáo tiến độ và kết quả thực hiện, những gì nhận được khiến tôi thực sự thất vọng. Trong quá trình triển khai, tôi đã nhiều lần hướng dẫn cách thực hiện cũng như cách trình bày báo cáo sao cho cấp trên và khách hàng có thể dễ dàng theo dõi, nhưng kết quả vẫn chưa đạt yêu cầu.
Đến cuối giờ làm việc, khi tôi hỏi lại tình hình công việc, bạn ấy trả lời rằng: “Em chưa xong, ngày mai em làm tiếp”, rồi thu dọn đồ đạc ra về. Tôi đã nói rõ rằng: “Anh không đồng ý vì công việc đã quá thời hạn cam kết”. Tuy nhiên, bạn ấy không phản hồi thêm và vẫn rời công ty, trong khi tôi phải ở lại để xử lý hậu quả và tìm phương án trả lời khách hàng. Tôi không chỉ băn khoăn về chuyện công việc bị trễ hạn, mà còn thái độ đối với trách nhiệm công việc và sự tôn trọng với cấp quản lý khi vấn đề phát sinh.
Tôi muốn xin ý kiến từ những anh chị có kinh nghiệm quản lý: Trong trường hợp này, tôi có nên tiếp tục cho nhân viên cơ hội để sửa đổi và cải thiện hay nên cân nhắc chấm dứt hợp đồng lao động? Việc tôi luôn tôn trọng, tạo điều kiện và hạn chế làm phiền nhân viên ngoài giờ có phải đang khiến nhân viên xem đó là sự dễ dãi và dần thiếu tôn trọng cấp trên? Với tư cách là người quản lý, tôi nên xử lý tình huống này thế nào để vừa đảm bảo tính nhân văn nhưng vẫn giữ được kỷ luật và trách nhiệm trong tổ chức? Rất mong nhận được những góc nhìn khách quan và kinh nghiệm thực tế từ mọi người.
Tôi sinh ra và lớn lên trong gia đình cùng khổ, có người bố hiền nhưng vô tâm và rượu chè, cả đời không phải lo cho ai bất cứ điều gì. Bố cũng phải gánh chịu cảnh sống khó khăn với cơ thể không lành lặn, do sở thích cá nhân dẫn đến tai nạn cho đến lúc qua đời. Mẹ là người phụ nữ thông minh, xinh đẹp, không học thức nhưng có tầm nhìn về tương lai và luôn cố gắng lo cho con ở mức có thể. Tuổi thơ của anh chị em tôi lớn lên với tình trạng thường xuyên áo không lành, cơm không đủ no vì mẹ luôn phải lao động, xoay xở lo từng bữa ăn cho cả gia đình đông người, mọi chi phí sinh hoạt và tiền học cho các con.
Rồi thời gian thấm thoát trôi qua, chúng tôi lớn lên được học hành tử tế và có công việc ổn định. Tôi luôn biết trân trọng từng khoảnh khắc tình cảm bên gia đình, công ơn sinh thành của cha và sự tảo tần, định hướng tương lai của mẹ dành cho anh chị em tôi. Có lẽ từng trải qua cuộc sống khốn khó nên khi trưởng thành, có nguồn thu nhập dồi dào, tôi luôn quan tâm, chăm sóc cả về thể chất lẫn tinh thần cho những người thân yêu, người xung quanh mình.
Hơn nửa đời người tôi chợt nhận ra thực tế đến xé lòng, tình thân hay tình cảm gia đình không phải mình muốn và vun đắp là sẽ đong đầy yêu thương, bền vững. Lúc khốn khó thì mọi người lại gần gũi, thương yêu, quý mến, đỡ đần nhau... tình cảm đó thật trân quý biết bao. Đến lúc có điều kiện hơn, khấm khá hơn, con người ta lại ganh đua, đố kỵ, soi mói với cả sự thành công của người thân từng giúp đỡ, dìu dắt mình. Tôi luôn trăn trở vì sự kết nối không thành công của chính mình, với mong muốn gia đình luôn hòa hợp, gắn bó như từng có. Sự nghèo giàu, gần gũi xa cách, phải chăng không thể nào đồng hành? Vì sao thế?
Với nhà tôi, thu nhập gần như đủ chi tiêu sinh hoạt, học phí cho con và tiền trả góp ngân hàng cho căn nhà mới mua. Mỗi tháng lĩnh lương, tôi đều phân chia các khoản chính và luôn để lại khoảng 5-10% thu nhập vào tích sản, dự phòng. Khoản dự phòng sẽ được trích một cách nghiêm ngặt hàng tháng. Nếu tháng đó phát sinh thì phải tự cân đối các khoản còn lại để bù. Nếu tháng nào có thêm phần thu nhập từ công việc ngoài, khoản đó tự động được đẩy vào dự phòng mà không dùng chi tiêu sinh hoạt hàng tháng.
Các món khác: Bảo hiểm, du lịch, học tập hay kế hoạch khác, tôi tạo tiết kiệm gửi góp trên app ngân hàng, tiền có thể được trừ theo ngày hoặc tuần tùy mục tiêu. Việc gửi góp tiết kiệm giúp tôi chủ động khoản cần thanh toán mà trừ hàng ngày sẽ không làm hao hụt chi phí sinh hoạt của gia đình. Nên ghi các khoản chính cần chi cho cả gia đình mỗi tháng và chia các mục cần thiết bao gồm cả việc dự phòng tích sản như món cần "chi" một cách kỷ luật.
Nhà tôi không dư dả, thậm chí nhiều tháng phát sinh việc gia đình sẽ hụt thu chi nhưng phần dự phòng sẽ luôn cố định như một mục bắt buộc. Từ hồi biết tới tiết kiệm gửi góp, tôi có thể chủ động hơn cho các khoản cố định hàng năm với mỗi ngày trích định kỳ tài khoản.
Tôi là nữ, 23 tuổi, sinh viên năm cuối. Tính tôi trầm, khá khép kín, thích làm mọi thứ một mình hơn là làm cùng người khác. Tôi chỉ trò chuyện khi liên quan đến quyền lợi của bản thân, đến giờ vẫn chưa có một người bạn thân. Khi giao tiếp với người lạ, bạn học hay đồng nghiệp, tôi luôn giữ khoảng cách, không chia sẻ quá nhiều thông tin thật, thậm chí đôi khi còn nói dối một chút cho qua chuyện.
Có những lúc tiêu cực hơn, tôi còn lén ghi âm, ghi hình các cuộc trò chuyện nếu cảm thấy đối phương không tốt hoặc từng chơi xấu mình. Trước đây tôi đi khám tâm lý và được chẩn đoán trầm cảm mức độ vừa. Từ trước đến giờ, tôi thường xuyên bị chê như vậy, từ trong gia đình đến ngoài xã hội. Tháng vừa rồi, tôi đi thử việc ở một nơi mới, chị quản lý có sửa giúp một lỗi vì bản thân chưa quen việc. Chuyện sẽ rất bình thường nếu chị ấy không nói thêm: "Đi làm đừng hiền quá". Hôm qua tôi cũng cãi nhau qua điện thoại với chị họ về vài chuyện riêng, chị nói: "Em thông minh đấy, nhưng thông minh chưa đúng chỗ" và "Em phải động não lên chứ". Trong khi trước đây chị từng khen tôi thông minh, có chí tiến thủ.
Ngay từ khi mới vào đại học, tôi phụ mẹ một số việc nhưng lỡ làm sai thì bị mẹ mắng: "Không có não hả" rồi "Mày phải sống lanh lợi, khôn ngoan chứ". Dù chuyện đã qua lâu nhưng những câu nói đó vẫn ám ảnh tôi đến giờ. Tôi thật sự muốn thay đổi. Có cách nào để trở nên khôn khéo, lanh lợi, trưởng thành hơn, được mọi người công nhận không? Tôi đã cố gắng học hỏi, rèn luyện nhưng vẫn không thấy thay đổi nhiều. Thỉnh thoảng, tôi cũng được một vài người khen là nói chuyện dễ thương, chăm chỉ, có tinh thần cầu tiến. Thế nhưng vì lời chê nhiều hơn lời khen nên tôi vẫn stress, suy nghĩ tiêu cực, thậm chí còn nghi ngờ cả những lời khen đó là giả tạo.
Có anh chị nào từng bị chê về cách suy nghĩ, cách nói chuyện giống tôi, dù đã cố gắng thay đổi nhưng chưa cải thiện nhiều, mà cuộc sống vẫn ổn không?
