Doanh nhân Nhã Phương đăng quang Hoa hậu Đại sứ Doanh nhân Hòa bình Toàn cầu 2026 cuộc thi Miss Grand Business Global 2026

Một người giản dị và nghĩa tình sâu sắc.

"Chị 79 tuổi, mắc bệnh nan y. Dẫu đã biết, đã hiểu, đã chuẩn bị tinh thần, nhưng với chúng tôi, chị ra đi vẫn là hơi sớm. Chúng tôi vẫn chưa có người nào có thể giúp lấp đầy khoảng trống mà chị để lại", ông Phan Kim Hổ, Chủ tịch hội, nhắn về từ Đức.

Ông Phạm Nam Hương, người đã nhiều năm cùng bà làm đại diện hội tại Việt Nam, ngậm ngùi. "Chị Phượng ra đi, còn một tâm nguyện chưa hoàn thành là căn nhà bán trú thứ 15. Chúng tôi tất nhiên sẽ tiếp tục công việc chị để lại, dù thiếu chị thì rất nhiều khó khăn…".

Ông Nguyễn Thiện Tống không giấu được bàng hoàng khi nghe tin: "Mỗi năm, chúng tôi thường rất vui được gặp nhau trong các hoạt động của học bổng Tiếp sức đến trường cùng với báo Tuổi Trẻ. Nay mùa thi, mùa học bổng gần tới rồi thì lại vắng chị…".

Những người gắn bó với công tác xã hội ở Tuổi Trẻ vốn đều rất quen với cô Phượng có nụ cười thật hiền, vóc dáng bé nhỏ trong bộ đồ giản dị. Cô thường rớm nước mắt khi dang tay ôm các bạn tân sinh viên, thường sốt ruột xuất hiện đầu tiên trong những ngày vận động quyên góp giúp đồng bào bị thiên tai, thường gọi điện thăm hỏi phóng viên nhờ cung cấp thông tin những trường học vùng sâu cần nhà lưu trú cho học sinh người dân tộc ở lại.

Cô cứ thế đã gắn bó với Tuổi Trẻ gần 30 năm qua nhiều chương trình "Vì ngày mai phát triển", và chỉ mới đây thôi, những hoạt động kỷ niệm 50 năm ngày thành lập báo cô vẫn đến tham gia đầy đủ dù đang trong quá trình trị bệnh.

"Từ chị Phượng mà hội chúng tôi - dù đa số thành viên đều ở Đức - lại rất quen thuộc với các hoạt động của Tuổi Trẻ, nhiều hoạt động khác của hội cũng nhờ vào thông tin và các liên hệ của báo", ông Phan Kim Hổ nhấn mạnh.

Ông kể những hoạt động chính của hội những năm gần đây: đóng góp học bổng Tiếp sức đến trường, xây nhà bán trú cho học sinh vùng sâu, quyên góp hỗ trợ đồng bào bị thiên tai, xây dựng tủ sách "Nhất nghệ tinh"... Quả thật đều là những hoạt động mật thiết với báo chí.

Trên trang web của hội, trong bức thư ngỏ giới thiệu tủ sách "Nhất nghệ tinh", một câu chuyện được kể lại: "Vào tháng 3-2009, khi đi thăm nhà lưu trú ở An Lão - Bình Định, trên đường đi chúng tôi đã say sưa bàn bạc với anh Hàng Chức Nguyên và anh Phan Văn Đắc ở báo Tuổi Trẻ về tình trạng dư thầy thiếu thợ, tinh thần chuộng khoa bảng của người Việt và chương trình dạy nghề thiết thực ở Đức.

Sau đó vào tháng 8-2009, hội chúng ta trợ giúp 200 triệu cho học bổng niên khóa 2009 - 2010, trong đó có 80 triệu là học bổng "Nhất nghệ tinh" giúp các em học nghề.

Đến Tết Canh Dần, chúng tôi có dịp được gặp anh Võ Như Lanh, báo Saigon Times. Anh cho biết Saigon Times Group cũng trợ cấp cho học bổng 'Nhất nghệ tinh' và theo anh thì hiện nay trong nước có tình trạng mâu thuẫn: có công ty muốn kiếm thợ nhưng kiếm không ra, nhưng sinh viên học xong đại học thì kiếm việc không có, chương trình dạy nghề không nhất quán, nhất là thiếu sách giáo khoa về học nghề…

Nhận thấy việc dịch và xuất bản sách cho học sinh học nghề, thầy giáo dạy nghề, và cho những người đang hành nghề cũng đem lại lợi ích về kiến thức chuyên môn cho một số người, nên vào ngày 23-2-2010 chúng tôi đã cùng với Saigon Times Foundation (STF) ký kết thành lập dự án xuất bản sách dạy nghề tủ sách Nhất nghệ tinh".

Chuyến đi khảo sát nơi xây dựng nhà lưu trú ở An Lão - Bình Định ấy, nhà báo Hàng Chức Nguyên vẫn còn nhớ: "Gần điểm trường, chúng tôi gặp những cái chòi lá mà phụ huynh tự dựng lên cho con em ở để theo học.

Có cái dựng dưới gốc cây, có cái chơ vơ giữa nắng bụi. Chị Phượng khom lưng vào một căn chòi, gặp em bé đang lui cui với chén cơm nguội và mớ củi, cái nồi, áo quần, sách vở lỏng chỏng. Chị ngồi xuống, bật khóc".

14 căn nhà lưu trú dành cho học sinh vùng sâu đã được cô Phượng liên hệ qua báo chí để xây nên ở Bình Định, Phú Yên, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Cao Bằng, Tuyên Quang, và những cuốn sách "Nhất nghệ tinh" giảng dạy tỉ mỉ những ngành nghề điện, điện tử, cơ khí, cơ điện tử, kỹ thuật ô tô, xe máy, hóa học, thời trang… cũng đã được lần lượt xuất bản, được vinh danh với giải thưởng Vì sự nghiệp văn hóa giáo dục của Giải Văn hóa Phan Châu Trinh 2018.

Hàng trăm người trong Hội Tương trợ và hợp tác Đức - Việt đã được huy động vào nhóm dịch sách, mỗi chuyến đi khánh thành nhà lưu trú là cả một sự kiện được cả hội chuẩn bị rộn ràng cả tháng để sắp xếp tham gia.

Ông Phạm Nam Hương nhắc nhớ: "Nhắc về chị Phượng, ấn tượng nhất với tôi là sự dấn thân. Nhìn vẻ ngoài bình dị, hiền lành, nhưng khi vào công việc thì chị rất nghiêm túc, cương quyết, làm gì cũng đến nơi đến chốn, tỉ mỉ, chi tiết, kỹ lưỡng và không bỏ cuộc.

Chúng tôi cùng với nhau làm việc xã hội, tất cả trên tinh thần tình nguyện, nhưng không phải lúc nào cũng suôn sẻ, không phải việc gì cũng dễ dàng.

Có lúc cũng khó khăn trong quyên góp, có khi cũng khúc mắc trong lý giải việc lựa chọn, nhưng chị lúc nào cũng thuyết phục được mọi người: việc đúng thì nên làm, và trên tất cả là uy tín cá nhân mà chị đã xây dựng được bằng sự nhiệt huyết và vô tư của mình.

Kể cả việc hợp tác rất lâu dài với Tuổi Trẻ, cũng có người thắc mắc vì ở nước ngoài đôi khi thiếu thông tin hoặc nghe được dư luận trái chiều, chị đã chứng minh được cho mọi người rằng những việc Tuổi Trẻ làm hoàn toàn là cống hiến cho xã hội. Việc gì của hội mà chị Phượng đề xuất với chúng tôi đều là việc đáng tin tưởng, đáng làm cho bằng được".

Tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống nhắc lại lần nữa: "Chị Phượng và các anh chị ở hội Đức - Việt là những trí thức mang rất nhiều nhiệt tâm trong sáng với đất nước và xã hội, luôn sẵn lòng xắn tay vào các hoạt động đóng góp cho Việt Nam. Cùng chung chí hướng với nhau, chúng tôi có sự đồng cảm rất lớn. Những năm nay, lần lượt từng người đi xa, tôi mong mỏi nhiệt tâm của các anh chị, của chúng tôi, thế hệ sau sẽ còn kế thừa…".

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Một người phụ nữ sinh sống tại Mỹ đã trải qua tình huống thập tử nhất sinh sau khi vô tình chạm vào một con côn trùng màu xanh lục óng ánh trong lúc tham quan công viên cùng hai con sinh đôi 9 tuổi. Chỉ trong vài giây, cô rơi vào phản ứng dị ứng nghiêm trọng, dẫn đến suy hô hấp và nhiều lần bất tỉnh.

Sự việc xảy ra vào ngày 12/5/2026, khi bà Antoinette Webb, 44 tuổi, đang dạo chơi tại một công viên lịch sử cùng hai con. Bà cho biết đã nhìn thấy một con bọ cánh cứng màu xanh ngọc lục bảo "đẹp đến mức chưa từng thấy", nên đã nhặt lên để quan sát gần hơn.

Tuy nhiên, ngay sau khi tiếp xúc, Webb bắt đầu cảm thấy nóng rát lan khắp cơ thể và nhanh chóng xuất hiện các triệu chứng dị ứng dữ dội. Trong hoảng loạn, cô cố gắng chạy lên một ngọn đồi gần đó để tìm sự trợ giúp tại cửa hàng lưu niệm trong công viên, nhưng sau đó gần như mất ý thức hoàn toàn.

Ông Dean Martin, giám đốc một tổ chức cứu hộ và cựu bác sĩ quân y, cho biết Webb đã gục ngã ngay trước mặt ông với tình trạng khó thở, nổi mẩn toàn thân, môi tím tái và run rẩy. Cô nhiều lần bất tỉnh trước khi rơi vào suy hô hấp nghiêm trọng.

Ngay tại hiện trường, đội cứu hộ đã nhanh chóng xử lý ban đầu bằng thuốc chống dị ứng trong lúc chờ xe cấp cứu. Sau đó, nạn nhân được chuyển đến bệnh viện và phải tiêm bốn liều adrenaline (epinephrine) để kiểm soát phản ứng phản vệ nguy hiểm.

Theo báo cáo, loài côn trùng liên quan được xác định là bọ cánh cứng hổ sáu sọc, một loài phổ biến ở Bắc Mỹ và thường không độc. Tuy nhiên, các bác sĩ nhận định trường hợp của Webb là phản ứng dị ứng cực kỳ hiếm gặp và có mức độ nguy hiểm cao.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Người khuyết tật ở Việt Nam vẫn thường bị nhìn nhận theo những khuôn mẫu quen thuộc như đối tượng đáng thương, gánh nặng của gia đình, và cả được xem là hình mẫu "vượt khó"… Tuy nhiên, một xã hội văn minh không thể chỉ dừng ở lòng thương hại hay động viên mang tính cảm xúc, mà cần chuyển sang cách tiếp cận dựa trên sự tôn trọng, bình đẳng của quyền con người.

Một trong những nhận thức chưa đúng phổ biến nhất là xem khuyết tật như một bi kịch. Nhiều bối cảnh vẫn gắn người khiếm khuyết với số phận, nghiệp chướng hoặc điều gì đó cần che giấu. Cách nhìn này không chỉ tạo ra áp lực tâm lý mà còn khiến gia đình họ dễ rơi vào mặc cảm, né tránh giao tiếp.

Từ sự thương hại đó, người khuyết tật thường bị đồng nhất với "đối tượng từ thiện". Xã hội có thể sẵn sàng quyên góp, tặng quà, hỗ trợ ngắn hạn, nhưng lại chưa thật sự thay đổi môi trường sống để họ có thể tiếp cận giáo dục, việc làm, giao thông, thông tin hay các dịch vụ công như người thường.

Từ thiện có thể cần thiết trong một số trường hợp, nhưng nếu xã hội chỉ dừng ở cho đi bằng lòng thương mà không thay đổi cấu trúc xã hội, chính sách và môi trường tiếp cận, thì chưa phải là hòa nhập thực chất.

Khi còn bị hạn chế cùng lúc ở nơi công cộng, trong trường học hay việc làm, họ có nguy cơ nghèo đói cao hơn, chi phí sống lớn hơn và cơ hội phát triển thấp hơn. Như vậy, kỳ thị xã hội không chỉ gây tổn thương tinh thần mà còn tái sản xuất bất bình đẳng trong đời sống của người khuyết tật.

Một xã hội tiến bộ không nên chỉ hỏi "đã giúp được gì", mà phải hỏi "đã tạo ra điều kiện công bằng đến đâu".

Định kiến xã hội cho rằng người khuyết tật không thể học hành đầy đủ, không thể làm việc hiệu quả, không thể kết hôn, nuôi con hay sống độc lập - là kiểu định kiến nguy hiểm vì âm thầm tạo ra rào cản trong giáo dục, tuyển dụng và các mối quan hệ xã hội.

Nhiều người sử dụng lao động từ chối tuyển người khuyết tật không phải vì họ thiếu năng lực, mà vì đã mang sẵn một niềm tin sai lầm về giới hạn của họ. Trong khi đó, thực tế cho thấy khi có công nghệ hỗ trợ phù hợp, sự điều chỉnh hợp lý và một môi trường bao trùm, người khuyết tật hoàn toàn có thể lao động hiệu quả, tự chủ kinh tế và xây dựng cuộc sống có phẩm giá như mọi công dân khác.

Một nhận thức sai khác là cộng đồng thường chỉ thừa nhận khuyết tật khi nó biểu hiện rõ ra bên ngoài.

Thực tế có nhiều dạng khuyết tật không dễ nhận thấy bằng mắt thường nhưng vẫn ảnh hưởng nghiêm trọng đến giao tiếp, học tập, trí nhớ, tự chăm sóc hoặc khả năng tham gia xã hội. Khi xã hội chỉ công nhận những dạng khuyết tật "nhìn thấy được", nhiều người sẽ bị phủ nhận nhu cầu hỗ trợ chính đáng và phải liên tục chứng minh khó khăn của mình.

Thay đổi nhận thức xã hội không thể chỉ dừng ở các khẩu hiệu chung chung.

Trước hết, cần bắt đầu từ ngôn ngữ. Những cụm từ như "người bất hạnh", "gánh nặng gia đình" hay các cách diễn đạt mang màu sắc thương hại tưởng như tích cực nhưng thực chất lại hạ thấp vị thế của người khuyết tật. Ngôn ngữ không chỉ phản ánh nhận thức mà còn góp phần tạo ra nhận thức. Vì vậy, báo chí, nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan công quyền cần sử dụng ngôn ngữ tôn trọng, chính xác và bình đẳng hơn khi nói về người khuyết tật.

Thay đổi trong thiết kế xã hội. Tăng sự hiện diện của người khuyết tật trong đời sống công cộng. Họ cần được nhìn nhận như những con người bình thường với nghề nghiệp, chuyên môn, vai trò xã hội và tiếng nói riêng, chứ không phải chỉ như nhân vật truyền cảm hứng hoặc biểu tượng vượt khó.

Khi người khuyết tật xuất hiện nhiều hơn với tư cách là giáo viên, chuyên gia, nhân viên, phụ huynh, nhà quản lý hay người sáng tạo nội dung, xã hội sẽ dần thay đổi cách nhìn: bớt tò mò, bớt thương hại và bình thường hóa sự khác biệt.

Cuối cùng, thay đổi nhận thức không phải là việc riêng của ngành lao động - xã hội hay các tổ chức thiện nguyện. Đây phải là trách nhiệm của toàn xã hội.

Trường học cần giáo dục về sự đa dạng và hòa nhập. Báo chí cần tránh lối kể chuyện chỉ xoáy vào nước mắt hoặc sự phi thường hóa người khuyết tật.

Doanh nghiệp cần giảm thiên kiến trong tuyển dụng và xây dựng môi trường làm việc bao trùm. Các cơ quan nhà nước, hệ thống y tế, giao thông và dịch vụ công cần coi khả năng tiếp cận là tiêu chuẩn bình thường chứ không phải đặc ân.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ