Từ Ngày không tiền mặt đến Ngày tài chính số

Tại dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn xuất cảnh với người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Theo đó, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên, có thể bị tạm hoãn xuất cảnh nếu sau 30 ngày kể từ khi nhận thông báo vẫn chưa nộp đủ.

Dự thảo giữ nguyên các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh như hiện hành, gồm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ từ 50 triệu đồng hoặc đại diện, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã nợ từ 500 triệu đồng, quá hạn trên 120 ngày; người xuất cảnh định cư nước ngoài nhưng còn nợ thuế.

Như vậy, điểm mới là ngưỡng tạm hoãn xuất cảnh 1 triệu đồng lần đầu được áp dụng riêng với nhóm nợ thuế và không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký - dấu hiệu vi phạm nghĩa vụ kê khai, quản lý thuế.

Nói với VnExpress, ông Mạc Quốc Anh, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (Hanoisme), nhìn nhận đề xuất siết quản lý với nhóm nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký là có cơ sở.

Thực tế, người nộp thuế không còn hoạt động tại địa điểm đăng ký kinh doanh có rủi ro cao trong quản lý thuế. Bởi khi họ đã rời khỏi địa chỉ đăng ký, cơ quan thuế khó liên hệ, xác minh, thu hồi nợ. Họ cũng có nguy cơ phát sinh tình trạng "doanh nghiệp ma", sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc để lại khoản nợ thuế rồi biến mất.

Song ông Mạc Quốc Anh cho rằng mức 1 triệu đồng là "rất thấp" do cấm xuất cảnh còn tác động trực tiếp đến quyền đi lại, hoạt động thương mại, công tác, ký kết hợp đồng, học tập, chữa bệnh, thăm thân của cá nhân. Vì vậy, chính sách phải bảo đảm đúng đối tượng, tương xứng với mức độ vi phạm và có cơ chế bảo vệ người nộp thuế thiện chí.

Ở góc độ khác, Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch công ty luật SBLaw, đánh giá đề xuất mới chưa phù hợp với bối cảnh hiện nay. Theo ông, xuất nhập cảnh là quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp bảo vệ, việc hạn chế chỉ nên thực hiện với những lý do thực sự đặc biệt, xác đáng.

Trong khi đó, khoảng trống nợ thuế từ 1-50 triệu đồng vẫn là con số nhỏ, không tương xứng với một biện pháp cưỡng chế mạnh tay. Quy định này có thể dẫn đến tâm lý lo lắng và tiêu cực cho cộng đồng kinh doanh, đặc biệt là với những người nợ thuế do sơ suất khi làm thủ tục đóng cửa doanh nghiệp.

"Để ra một quyết định tạm hoãn xuất cảnh cần sự phối hợp liên ngành giữa cơ quan thuế, xuất nhập cảnh và biên phòng. Chi phí để thực thi quy trình này có thể lớn hơn nhiều số tiền nợ thuế thu hồi được", ông Hà nhận định.

Theo Bộ Tài chính, hiện có khoảng 963.500 người nộp thuế (gồm 325.500 doanh nghiệp và 638.000 hộ kinh doanh) không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng còn nợ thuế. Tổng nợ thuế là 32.130 tỷ đồng, gồm doanh nghiệp 29.815 tỷ đồng, hộ kinh doanh 2.315 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 496.200 người nộp thuế nợ dưới 1 triệu đồng (chiếm 51,5%), với tổng số tiền khoảng 66 tỷ đồng.

Đến nay, khoảng 65.000 người nợ thuế không hoạt động tại địa điểm kinh doanh bị tạm hoãn xuất cảnh. Trong đó, hơn 7.100 người đã nộp tiền và được hủy bỏ biện pháp này.

Ông Mạc Quốc Anh cho rằng những con số này cho thấy việc siết nợ thuế với nhóm người nộp không còn hoạt động tại địa điểm đăng ký không chỉ là bài toán thu tiền, mà còn nhằm làm sạch dữ liệu, chuẩn hóa quản lý và nâng năng lực tuân thủ.

Thực tế, nhiều trường hợp hộ kinh doanh nhỏ chuyển địa điểm thuê mặt bằng, chưa cập nhật thông tin, hoặc cá nhân không biết còn khoản nợ nhỏ, lỗi do hệ thống dẫn đến không còn hoạt động kinh doanh tại địa điểm nhưng vẫn "treo" nợ thuế. Bên cạnh đó, thủ tục đóng mã số thuế, giải thể, tạm ngừng, chấm dứt hoạt động còn chưa thật sự đơn giản với khu vực nhỏ và siêu nhỏ, kéo theo nhiều khoản nợ thuế nhỏ, tiền chậm nộp, phạt hành chính có thể kéo dài nhiều năm.

Công tác dữ liệu sau đăng ký kinh doanh cũng chưa thật sự liên thông dẫn tới khi người nộp thuế thay đổi địa chỉ hoặc ngừng hoạt động, cơ quan thuế không có tín hiệu cảnh báo sớm. Đến khi kiểm tra mới phát hiện "không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký", khoản nợ đã thành tồn đọng. Chưa kể, có trường hợp lập doanh nghiệp, phát hành hóa đơn, phát sinh nghĩa vụ thuế rồi bỏ địa chỉ, có người đứng tên hộ, sử dụng doanh nghiệp như một "vỏ pháp lý" để giao dịch ngắn hạn rồi để lại nợ thuế.

Từ đó, ông Quốc Anh cho rằng mức 1 triệu đồng không nên áp dụng như một ngưỡng tuyệt đối. Thay vào đó, chính sách có thể thiết kế theo hướng phân tầng rủi ro. Tức là, với khoản nợ nhỏ từ 1-5 triệu đồng, cơ quan quản lý ưu tiên cảnh báo, nhắc nợ, cập nhật thông tin, cho phép giải trình, nộp ngay qua eTax hoặc VNeID. Trường hợp có dấu hiệu bỏ trốn, lập doanh nghiệp "ma", mua bán hóa đơn, chiếm dụng tiền thuế, nhà điều hành có thể áp dụng ngay cơ chế kiểm soát chặt, không chỉ nhìn vào số tiền.

"Chính sách thuế phải nghiêm, nhưng cũng cần công bằng để không biến một khoản nợ nhỏ, đôi khi do lỗi kỹ thuật hoặc thiếu thông tin, thành rào cản lớn với quyền đi lại, hoạt động kinh doanh chính đáng của người dân", ông nói thêm.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thanh Hà cho rằng cơ quan thuế cũng gặp khó khăn trong việc thông báo và truy thu nợ thuế đối với chủ hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp "ma", do họ không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Nhiều người không có thói quen tra cứu thông tin này nên chỉ biết đến lệnh hoãn xuất cảnh khi ra đến sân bay. Điều này có thể khiến họ tổn thất chi phí vé, lưu trú đã đặt trước.

Theo đó, ông đề xuất quy định có thể áp dụng quy trình cưỡng chế từng bước, tức thông báo nhiều lần và phải chứng minh người nợ thuế đã nhận được thông tin và chây ì, thay vì tạm hoãn xuất cảnh ngay lập tức.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo tài liệu họp cổ đông thường niên, Tập đoàn Golden Gate lên kế hoạch doanh thu năm nay tăng gần 28% lên khoảng 9.814 tỷ đồng. Nếu thành công, đây sẽ là con số kỷ lục trong lịch sử hoạt động của họ.

Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế được ban lãnh đạo ước tính đạt hơn 466 tỷ đồng, gấp đôi so với năm trước. Tuy nhiên, mức này vẫn còn thấp hơn lãi kỷ lục khoảng 659 tỷ đồng của năm 2022.

Golden Gate là một trong những tập đoàn lớn nhất cả nước trong lĩnh vực nhà hàng khi sở hữu gần 40 thương hiệu. Hệ sinh thái của họ chủ yếu có 5 phong cách ẩm thực chính gồm lẩu, nướng, Á, Âu và mới đây là cà phê. Một số chuỗi nhà hàng tiêu biểu là Manwah, Kichi Kichi, iSushi, Durama, Icook, Gogi House, Sumo BBQ, Cowboy Jack's, Vuvuzela...

Năm nay, công ty tiếp tục tập trung vào việc mở rộng kinh doanh tại các địa bàn mới nhưng theo hướng có chọn lọc. Song song đó, họ sẽ xây dựng nền tảng vận hành lấy dữ liệu và công nghệ làm cốt lõi, gia tăng trải nghiệm khách hàng.

Trong số hơn 40 thương hiệu họ sở hữu, chỉ The Coffee House được ban lãnh đạo nêu riêng trong kế hoạch kinh doanh trọng tâm của toàn tập đoàn. Golden Gate cho biết sẽ tập trung nâng cấp không gian điểm bán và tiếp tục nâng cao trải nghiệm khách hàng của chuỗi cà phê này.

The Coffee House là chuỗi cà phê từng nổi đình đám một thời do Seedcom hậu thuẫn. Tuy nhiên, từ sau đại dịch, thương hiệu này đã phải đóng nhiều cửa hàng nhằm tối ưu chi phí, cải thiện hiệu quả hoạt động. Đầu năm trước, Golden Gate bỏ ra hơn 243,5 tỷ đồng để sở hữu 99,98% vốn tại The Coffee House.

Trong tài liệu gửi tới cổ đông lần này, ban lãnh đạo cho rằng việc mua lại The Coffee House là "bước đi chiến lược" khi mở rộng sang lĩnh vực đồ uống quy mô lớn. Họ đánh giá chuỗi này có nền tảng về thương hiệu, mạng lưới điểm bán và tệp khách hàng, giúp công ty thâm nhập vào phân khúc có tần suất tiêu dùng cao, qua đó gia tăng mức độ gắn kết với khách hàng trong đời sống hàng ngày.

Hiện The Coffee House có 79 điểm bán, chủ yếu ở các thành phố lớn như TP HCM, Hà Nội và các tỉnh vùng ven. Thời gian gần đây, chuỗi liên tục tạm dừng hoạt động các cửa hàng để tu sửa, thay đổi thiết kế và không gian quán.

Tin Gốc: Vnexpress

Dư âm của sự lệch pha giữa tín dụng và huy động năm 2025 vẫn đang tác động tới nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng trong năm 2025 đạt khoảng 19%, trong khi huy động chỉ tăng 11,4%.

Khoảng trống này buộc nhiều ngân hàng phải dựa nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng và phát hành trái phiếu để bù đắp nguồn vốn. Áp lực càng rõ nét khi lãi suất liên ngân hàng có thời điểm lên tới 19%-20% vào đầu năm 2026.

Trong bối cảnh này, Chính phủ đang nỗ lực hạ nhiệt lãi suất huy động trên thị trường. Và một trong những thay đổi được giới đầu tư quan tâm là thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-Ngân hàng Nhà nước.

Điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh cách tính tỉ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR), chuyển sang một khái niệm cập nhật hơn là CDR, với trần vẫn giữ ở mức 85% nhưng thay đổi đáng kể về cấu phần tính toán.

Trong đó Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động.

Trước đó lộ trình từng bước loại tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo tỉ lệ từ 50% lên 100% vào năm 2026 cũng góp phần tạo sức ép thanh khoản, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ lượng lớn tiền gửi từ kho bạc.

Việc điều chỉnh này được xem là một bước "nới lỏng tương đối", giúp các ngân hàng như BID, CTG hay VCB cải thiện hệ số thanh khoản mà không cần đẩy mạnh huy động bằng mọi giá.

Tuy nhiên ở chiều ngược lại, công thức mới lại loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng khỏi nguồn vốn huy động. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường 2 - chủ yếu là khối tư nhân - có thể đối mặt áp lực lớn hơn trong việc cân đối vốn.

Một chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán đưa ra quan điểm thận trọng khi cho rằng dự thảo có những điểm hỗ trợ thanh khoản như "trừ vốn chủ sở hữu ở tử số" hay "cộng 20% tiền gửi kho bạc ở mẫu số". Tuy nhiên loại bỏ tiền gửi từ các tổ chức tín dụng khác có thể gây áp lực đáng kể trong giai đoạn hiện nay.

Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình - cho biết "nhiều thay đổi trong dự thảo cho thấy định hướng của cơ quan quản lý trong việc tiệm cận chuẩn Basel III và nâng cao chất lượng quản trị rủi ro hệ thống".

Tuy nhiên ông Minh cũng lưu ý thay đổi có thể tạo ra hai lực tác động trái chiều.

Một mặt, việc cho phép tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước giúp cải thiện thanh khoản, từ đó có thể giảm áp lực huy động và hỗ trợ xu hướng giảm lãi suất.

Mặt khác, việc không tính tiền gửi liên ngân hàng lại khiến một số ngân hàng phải tăng cường huy động từ dân cư hoặc tìm nguồn vốn thay thế, qua đó có thể làm gia tăng cạnh tranh lãi suất ở nhóm này.

"Hiệu ứng nới lỏng cho nhóm ngân hàng quốc doanh có thể bị triệt tiêu phần nào bởi áp lực huy động ở nhóm ngân hàng tư nhân", ông Minh nhận định.

Ông cũng cho rằng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống vẫn đang được kiểm soát, việc áp dụng CDR cần có lộ trình phù hợp, thay vì triển khai ngay lập tức.

Nếu áp dụng đột ngột, rủi ro căng thẳng thanh khoản có thể xuất hiện khi nhiều ngân hàng chưa kịp tăng vốn hoặc phát hành trái phiếu quốc tế.

Thực tế, trên thị trường chứng khoán phần nào phản ánh sự thận trọng này. Sau kỳ nghỉ lễ, diễn biến cổ phiếu ngân hàng vẫn khá dè dặt.

Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, tính đến phiên 4-5, gần 75% số mã ngân hàng trên ba sàn đang suy yếu về xu hướng dài hạn, dù VN-Index đã vượt qua đợt điều chỉnh.

Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng không giữ được nhiều thành quả tăng đầu năm. Tính đến hết phiên 4-5, BID tăng khoảng 3,9% từ đầu năm 2026, VCB tăng 4%, trong khi CTG giảm 2,4%.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ