Gần một tháng nay, Rinat Donskikh, 21 tuổi, người Kazakhstan thường xuyên mặc áo khoác và đội mũ của hãng xe Grab khi ra đường ở Hà Nội. Rinat cho biết quê nhà không có dịch vụ gọi xe công nghệ bằng xe máy. Thấy nhiều du khách mặc trang phục này, anh tìm mua để trải nghiệm cảm giác làm tài xế bản địa.
Chàng trai Kazakhstan cùng Vladyslav Novak, 29 tuổi, người Ukraine mặc trang phục này đi qua nhiều tỉnh thành, quay video giao lưu với các tài xế Việt Nam. Các video của họ hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội.
Cuối tháng 4, Romelyn Sadiwa, 25 tuổi, người Philippines cùng 4 người bạn cũng mua mẫu áo để làm đồng phục nhóm trong chuyến du lịch Việt Nam. Cô cho biết ở Philippines có dịch vụ Grab nhưng tài xế không có áo đồng phục, gặp chiếc áo xanh của hãng ở Hà Nội khiến cô có cảm giác vừa thân thuộc vừa mới mẻ.
“Một số người nước ngoài từng nhầm tôi là tài xế và hỏi cách đặt xe. Các tài xế Việt thấy chúng tôi mặc đồng phục đều cười, chào hỏi và chụp ảnh kỷ niệm”, cô kể.
Xu hướng người nước ngoài hóa thân thành tài xế xe ôm công nghệ nở rộ trên nền tảng TikTok. Các video gắn hastag liên quan thu hút hàng triệu lượt xem. Chủ đề thảo luận về hiện tượng này trên các hội nhóm du lịch cũng nhận hàng nghìn lượt tương tác.
Thống kê từ Cục Du lịch Quốc gia cho thấy, 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón 8,8 triệu lượt khách quốc tế. Trong đó phân khúc khách trẻ (Gen Z và Millennials) chiếm tỷ lệ lớn, thường có xu hướng du lịch dựa trên các gợi ý từ video ngắn (Reels, TikTok).
Bà Trần Thị Hoa, 62 tuổi, chủ cửa hàng quần áo ở phố Hàng Ngang, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội cho biết hơn một tháng qua, khách tìm mua áo khoác của các hãng xe công nghệ chiếm 60% tổng lượng người mua tại cửa hàng.
Các sản phẩm này là hàng may lại theo mẫu áo của tài xế, thiết kế một kích cỡ, có in hình cờ Việt Nam ở phần ống tay. Giá bán dao động 120.000 – 150.000 đồng một chiếc. Một số khách mua kèm mũ bảo hiểm của hãng.
“Có người mua hàng chục chiếc để làm quà lưu niệm. Hiện tại, các cửa hàng dọc tuyến phố đều nhập mặt hàng này”, bà Hoa nói.
Firuza Mammadova, 25 tuổi, quốc tịch Azerbaijan cho biết đã mua áo khoác này làm quà tặng cho người thân. Trong 3 tháng lưu trú tại Việt Nam, cô mặc áo này đi qua hầu hết các điểm du lịch và phát hiện nó có khả năng che nắng và chắn mưa rất tốt. “Thay vì áo dài hay nón lá như thông thường, tôi chọn chiếc áo này làm quà lưu niệm vì nó rất Việt Nam”, Firuza nói.
Xu hướng này còn lan sang các tỉnh miền núi cùng loại hình du lịch (phượt) bằng xe máy. Anh Nguyễn Tuấn, 25 tuổi, một tài xế tại Hà Giang, cho biết từ đầu năm đến nay thường gặp các nhóm du khách nước ngoài mặc đồng phục xe công nghệ khi đi qua các cung đường đèo.
“Nhóm khách cho biết việc khoác lên mình chiếc áo giúp họ có cảm giác như một tài xế thực thụ, tự lái xe để khám phá Việt Nam”, anh Tuấn nói.
PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Văn hóa phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nhận định xu hướng này cho thấy sự thay đổi trong tư duy của khách du lịch quốc tế. Từ hình thức tham quan phong cảnh (passive tourism) họ chuyển sang xu hướng hòa nhập hành vi với người bản địa (immersion tourism).
Theo ông Trung, dịch vụ gọi xe công nghệ bằng xe máy là đặc trưng trong hoạt động lao động đô thị tại Việt Nam, mô hình vốn không phổ biến tại các quốc gia phương Tây. “Vì thế khi khoác lên mình chiếc áo đồng phục xe ôm công nghệ, du khách có thể cảm thấy được hòa vào nhịp sống của người dân bản địa và dễ kết nối hơn”, ông Trung nói.
Dưới góc độ chuyên môn ngành may mặc, TS Trần Văn Quyến, chuyên gia tư vấn quốc tế về dệt may, phân tích loại trang phục này thuộc nhóm thời trang nhanh (fast fashion). Sản phẩm đáp ứng nhu cầu của loại hình du lịch trải nghiệm (experience tourism) đang phổ biến ở nhóm khách trẻ.
“Áo sử dụng chất liệu phổ thông để tối ưu hóa giá thành, nhưng vẫn tích hợp chức năng hạn chế tia UV hoặc chống thấm nước, phù hợp cho việc di chuyển ngoài trời. Đây có thể là một trong những lý do khiến họ ưa thích”, ông Quyến nói.
Nghiên cứu công bố trên Tạp chí Tâm lý học Anh (British Journal of Psychology) chỉ ra người có trí thông minh vượt trội thường cho thấy mức độ hạnh phúc ngược lại với chuẩn mực xã hội thông thường. Tiến sĩ, nhà tâm lý học người Mỹ Mark Travers cho biết sự khác biệt này xuất phát từ hai lý do chính.
Thích nghi tốt với thời đại mới
Theo "Lý thuyết Savanna", tâm lý con người tiến hóa để sinh tồn trong các cộng đồng nhỏ gắn kết. Ở thời kỳ này, giao tiếp xã hội liên tục là điều kiện sống còn.
Tuy nhiên, người thông minh có xu hướng thích nghi tốt hơn với môi trường hiện đại. Hạnh phúc của họ ít phụ thuộc vào việc tương tác xã hội thường xuyên. Khi não bộ quen với việc giải quyết các vấn đề phức tạp, những hoạt động nhóm lặp đi lặp lại hoặc những câu chuyện phiếm có thể làm họ phân tâm. Sự cô lập lúc này là hệ quả của việc tập trung theo đuổi các mục tiêu dài hạn.
Khó tìm người đồng điệu
Một nghiên cứu hình ảnh thần kinh năm 2021 cho thấy người có trí thông minh vượt trội có cách xử lý thông tin xã hội khác biệt. Trí thông minh gắn liền với khả năng suy luận trừu tượng. Do đó, việc tìm kiếm những người có cùng tần số tư duy là một thách thức đối với họ.
Trong giao tiếp thông thường, họ dễ gặp khó khăn để thảo luận sâu một vấn đề. Để hòa nhập, nhóm người này buộc phải đơn giản hóa suy nghĩ. Tiến sĩ Travers nói việc phải liên tục "ngụy trang xã hội" khiến họ mệt mỏi, dễ dẫn đến trạng thái "cô lập hiện sinh".
Ranh giới với sự cô đơn
Nhiều người thông minh chủ động chọn ở một mình để tư duy, sáng tạo và làm việc. Trạng thái này giúp họ gia tăng năng suất.
Tuy nhiên, ranh giới giữa sự cô độc chủ động và cảm giác cô đơn rất mong manh. Tiến sĩ Travers cho biết việc dành quá nhiều thời gian cho bản thân có thể làm giảm tần suất tương tác, dẫn đến sự thiếu hụt các mối quan hệ xã hội. Ông cũng nói thêm, trí tuệ không phải là yếu tố duy nhất quyết định sự cô đơn, mức độ thỏa mãn xã hội còn phụ thuộc vào tính cách, trí tuệ cảm xúc và môi trường sống của từng cá nhân.
Thomas, 21 tuổi, nộp 15 đơn xin việc và được mời phỏng vấn bằng AI 10 lần. "Giống như bạn đang nhìn vào gương và nói chuyện với chính mình", chàng trai ở London nói.
Thomas cho biết nhiều công ty ở Anh sử dụng hình thức phỏng vấn không dùng con người. Ứng viên xem video quay sẵn câu hỏi, có tối đa hai phút để chuẩn bị và ba phút để trả lời. Các buổi phỏng vấn kéo dài từ 10 đến 30 phút. Ứng viên cũng phải hoàn thành bài đánh giá tính cách và kiểm tra kỹ năng trực tuyến trước đó.
Theo khảo sát của nền tảng tuyển dụng Greenhouse (London) với gần 3.000 người tìm việc tại Anh, Mỹ, Đức, Australia và Ireland, 47% ứng viên tại Anh (trong tổng số 1.200 người) từng tham gia phỏng vấn bằng AI. Trong số này, 30% người đã bỏ dở quy trình tuyển dụng vì hình thức trên.
Một khảo sát của tờ Guardian ghi nhận trải nghiệm của ứng viên với phỏng vấn AI thường lúng túng và xấu hổ. Nhiều người muốn có yếu tố con người trong phỏng vấn và không chắc buổi phỏng vấn của mình có được xem lại hay không.
Susannah, 44 tuổi, sống tại Cambridge, nộp hồ sơ cho vị trí giảng viên cấp cao và được yêu cầu phỏng vấn bằng AI. Cô phải đồng ý cho hệ thống sử dụng dữ liệu và không có lựa chọn từ chối. Màn hình hiển thị năm câu hỏi trong 10 phút. Cô phải nhấn nút ghi hình, bị giới hạn thời gian bởi đồng hồ đếm ngược. Nội dung tập trung vào hành vi nơi làm việc.
"Tôi thấy lúng túng và toàn bộ quá trình thật đáng xấu hổ. Tôi không chắc có ai đã xem buổi phỏng vấn hay không", cô nói.
Khoảng một tuần sau, Susannah nhận thông báo từ chối. Cô cho rằng các công ty dùng AI vì lượng hồ sơ quá lớn, nhưng ứng viên chấp nhận tham gia chỉ vì cần việc làm.
David, 47 tuổi, chuyên gia tư vấn marketing tại Tây Ban Nha, cho biết buổi phỏng vấn AI kéo dài 20 phút của anh là "trải nghiệm kinh khủng". Hệ thống yêu cầu trả lời theo gạch đầu dòng và từ khóa. David cho biết cách làm này không phù hợp vì anh cần thời gian tìm hiểu các ràng buộc dự án trước khi đưa giải pháp. Dù sau đó được mời gặp giám đốc điều hành, anh phát hiện nhà tuyển dụng đã dùng ChatGPT để đánh giá bản ghi hình trước đó.
"Cảm giác trả lời trước màn hình trống với đồng hồ đếm ngược là sự độc thoại thiếu bối cảnh. Trong tình huống đó, tôi buộc phải đưa ra những câu trả lời chung chung", anh nói.
Tom, quản lý dự án ở Scotland, tham gia một buổi phỏng vấn AI với sự tò mò vì đây chỉ là công việc làm thêm. Anh cho biết trải nghiệm này giống một cuộc gọi điện thoại nhưng còn nhiều trục trặc. Hệ thống thường xuyên hiểu nhầm các quãng nghỉ là kết thúc câu trả lời để tự động chuyển sang câu hỏi khác, khiến phần trình bày bị ngắt quãng. Đôi khi, AI còn xoáy sâu vào những chi tiết nhỏ nhặt không cần thiết.
Theo Tom, công nghệ hiện tại chưa nắm bắt được ngôn ngữ cơ thể và cũng chưa sẵn sàng cho một buổi phỏng vấn hoàn chỉnh. Anh cho biết phỏng vấn thực tế phải là quá trình tương tác hai chiều để ứng viên đánh giá ngược lại nhà tuyển dụng. "Con người vẫn rất quan trọng", anh nói.
Ngày 17/5, nhiều cư dân mạng ở tỉnh Thiểm Tây đã đăng tải video ghi lại cảnh tượng đặc biệt diễn ra trong một buổi tiệc cưới tại địa phương.
Theo lời kể của các nhân chứng, do trời mưa lớn trong ngày nên các vị khách phải ngồi giữa vùng nước ngập để ăn cỗ.
Được biết, đám cưới diễn ra tại huyện Hợp Dương của thành phố Vị Nam (tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc). Một khách mời họ Vương cho biết, trước đó trời mưa không ngớt suốt nhiều giờ đồng hồ.
Sau khi xong xuôi thủ tục rước dâu, khu vực tổ chức tiệc cưới cũng ngập nước. Mực nước đã vượt quá mắt cá chân tới mức nhân viên phục vụ phải lội nước, bê thức ăn tới từng bàn.
Dù điều kiện không thuận lợi, gia đình chú rể quyết định vẫn tổ chức buổi hôn lễ như bình thường. Khoảng 200 đến 300 khách mời tới dự. Bất chấp mưa lớn, mọi người đều ăn uống nhiệt tình. Không ai bỏ về giữa chừng và tiệc cưới kéo dài tới 15h.
Theo chia sẻ của chú rể, do thời tiết bất lợi nên quan khách có mặt tại buổi tiệc phải chờ đợi khá lâu mới được dùng bữa. Tuy nhiên tất cả đều là anh em bạn bè, người thân và hàng xóm của cô dâu chú rể nên không ai rời tiệc. Họ đều muốn ở lại chung vui với cặp đôi tân lang tân nương.
Khoảnh khắc hàng trăm khách mời bị nước mưa tràn vào ngập tới mắt cá chân, vẫn vui vẻ dùng bữa đã gây sốt trên nhiều nền tảng mạng xã hội tại quốc gia tỷ dân. Nhiều người còn nói vui rằng, đám cưới gặp nước là biểu tượng của may mắn vì nước mang tài lộc, có ý nghĩa tốt đẹp.
"Tiệc cưới với hơn 30 bàn. Trời mưa giúp tiết trời mát mẻ hơn. Chúng tôi ăn uống cũng vui vẻ để chúc phúc cho cặp đôi trẻ", một khách mời họ Triệu chia sẻ.
Theo Đài Khí tượng thành phố Vị Nam, vào lúc 11h37 ngày 17/5, đơn vị đã phát đi cảnh báo mưa lớn cấp xanh. Dự báo cho thấy, khu vực phía nam và trung tâm thành phố sẽ có mưa to. Một số nơi có thể xuất hiện mưa rất to.
Các khu vực gồm quận Lâm Vị, quận Hoa Châu, thành phố Hoa Âm và huyện Đồng Quan được dự báo lượng mưa vượt quá 50mm. Do mưa lớn nên các chuyên gia cũng lên tiếng cảnh báo người dân cần chú ý phòng tránh.
Trước đó tại Trung Quốc từng có những đám cưới tổ chức đúng ngày mưa lớn, gây ra tình huống dở khóc dở cười.
Đó là trường hợp của cặp đôi ở Quế Lâm, tổ chức cưới vào đúng thời điểm mưa lũ lịch sử hồi tháng 7/2024.
Theo Cơ quan khí tượng thủy văn địa phương, đây là trận mưa lớn nhất tại thành phố Quế Lâm kể từ năm 1998 trở lại đây.
Vào thời điểm cô dâu đang trên đường tới đám cưới thì khu vực này bắt đầu ngập lụt sau nhiều ngày mưa lớn. Tuy nhiên, cặp đôi vẫn quyết tâm tổ chức lễ cưới đúng thời gian dự kiến vì đó là "ngày đẹp".
Tại Trung Quốc, đặc biệt là các vùng nông thôn, nơi giá trị truyền thống còn đậm nét, người dân tin rằng đám cưới phải được xem trước ngày, tổ chức đúng dịp tốt lành. Họ tin rằng nếu thay đổi có thể mang tới điều kém may mắn.
Đoạn video được người dân địa phương ghi lại cho thấy cô dâu trên đường trở về nhà sau khi trang điểm thì trận lũ khiến chiếc xe suýt bị cuốn đi. Họ may mắn gặp được đội lính cứu hỏa hỗ trợ. Sau đó, xe cứu hỏa di chuyển mất 20 phút để đi hết quãng đường khoảng 20km.
Do nước ngập nên chú rể phải mượn tạm một chiếc thuyền tự chế của người dân địa phương làm xe dâu. Đoạn video được người đi đường ghi lại cho thấy cô dâu mặc váy cưới ngồi trên thuyền. Trong khi đó, chú rể và bố ruột cô dâu xắn cao quần, đẩy thuyền vượt lũ.
Về phần mình, cô dâu (không tiết lộ danh tính) cho biết dù mực nước đã dâng cao ngang ngực nhưng lễ cưới không thể trì hoãn vì "mọi thứ đều được lên kế hoạch từ trước".
Tuy nhiên, cô gái cũng tỏ ra ngại ngần vì không muốn làm phiền tới khách mời. Được biết, không ít người phải vượt quãng đường xa và rất vất vả mới tới được lễ cưới.
