Đường sa ngã của thanh niên trúng số

Mới đây, tại xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La, 6 người bị ngộ độc sau khi ăn nấm rừng chứa độc tố amatoxin. Một thiếu niên sinh năm 2010 tử vong trước khi tới bệnh viện. 5 người còn lại được chuyển xuống Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) trong tình trạng tổn thương tiêu hóa, viêm gan, suy gan, trong đó một trường hợp suy đa tạng không qua khỏi dù được điều trị tích cực.

Theo Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, các bệnh nhân cùng người thân ăn canh nấm màu trắng được hái trong rừng. Các bác sĩ xác định đây là nhóm nấm cực độc chứa amatoxin, thường gặp ở loài Amanita virosa hoặc Amanita verna, được xem là những loại nấm nguy hiểm nhất tại Việt Nam.

Khoảng 12-24 giờ sau bữa ăn, các bệnh nhân bắt đầu đau bụng, nôn ói, tiêu chảy dữ dội. Khi nhập viện tại Sơn La, nhiều người đã mất nước nặng, suy gan cấp, suy thận cấp và nhanh chóng được chuyển về Hà Nội cấp cứu.

Tại Trung tâm Chống độc, các bác sĩ tiến hành hồi sức, giải độc và lọc máu tăng thải độc. Tuy nhiên, diễn biến bệnh rất nặng.

BSNT Nguyễn Tiến Đạt cho biết bệnh nhân L.T.P. rơi vào suy gan tối cấp, suy tim, tụt huyết áp, suy thận, hôn mê gan và phù não. Men gan tăng hơn 7.000 U/L, cao gấp hàng trăm lần bình thường. Dù được áp dụng nhiều biện pháp hồi sức và lọc máu chuyên sâu, bệnh nhân vẫn diễn biến xấu nhanh chóng. Gia đình xin đưa bà về tối 6/5.

3 bệnh nhân khác gồm 2 phụ nữ 20 và 25 tuổi cùng 1 trẻ 5 tuổi bị viêm gan nặng, suy gan nhưng đang dần cải thiện. 1 nam bệnh nhân 35 tuổi tổn thương tiêu hóa nhẹ hơn đã xuất viện.

Cũng tại Sơn La, ngày 4/5 ghi nhận thêm vụ ngộ độc do 2 chị em ăn nấm rừng. Người chị 15 tuổi tử vong, các biểu hiện phù hợp ngộ độc amatoxin.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cho biết nguyên nhân của hầu hết các vụ ngộ độc hiện nay đều xuất phát từ việc hái nấm mọc hoang trong rừng để ăn.

Theo ông, nấm độc được chia thành hai nhóm chính gồm nhóm gây ngộ độc sớm và nhóm gây ngộ độc muộn. Nhóm ngộ độc sớm thường xuất hiện triệu chứng trong vòng 6 giờ sau ăn, chủ yếu là nôn, đau bụng, tiêu chảy. Nếu được cấp cứu kịp thời, đa số bệnh nhân có thể qua khỏi.

Nguy hiểm nhất là nhóm ngộ độc muộn chứa amatoxin. Đây thường là những cây nấm màu trắng, hình thức sạch sẽ, bắt mắt và rất giống nấm ăn thông thường.

"Amatoxin ngăn cản quá trình tổng hợp protein, khiến cơ thể không thể tạo tế bào mới để thay thế các tế bào đang chết đi. Độc tố đi đến đâu phá hủy cơ quan đến đó, đặc biệt ở gan, thận, tim và não", TS.BS Nguyên nói.

Theo chuyên gia, ngộ độc amatoxin thường diễn tiến qua ba giai đoạn. Giai đoạn đầu xuất hiện muộn, sau ăn hơn 6 giờ với biểu hiện đau bụng, nôn, tiêu chảy dữ dội kéo dài khoảng một ngày. Sau đó là giai đoạn "im lặng", khi triệu chứng tiêu hóa giảm dần khiến người bệnh tưởng đã khỏi, nhưng gan đang bị phá hủy âm thầm.

"Nhiều người thấy đỡ nên chủ quan hoặc được cho về nhà. Chỉ ít giờ sau có thể quay lại viện trong tình trạng suy gan, suy thận, hôn mê và tử vong", ông cảnh báo.

Theo thống kê của Trung tâm Chống độc, tỉ lệ tử vong do ngộ độc amatoxin có thể lên tới 50% dù đã được hồi sức tích cực.

Để phòng tránh các vụ ngộ độc thương tâm, các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không hái các loại nấm mọc hoang dại để ăn, kể cả khi chúng có vẻ ngoài "sạch", "đẹp", "quen mắt" hay từng ăn trước đó.

Các loài nấm thường mọc nhiều nhất vào giai đoạn mùa xuân ở miền Bắc khi bắt đầu có mưa. Năm nay vụ ngộ độc nấm này xảy ra hơi muộn do mùa xuân năm nay mát hơn và mưa muộn.

"Có lẽ ngoại lệ duy nhất là mộc nhĩ. Còn lại, tốt nhất không sử dụng bất kỳ loại nấm rừng tự mọc nào làm thực phẩm", TS.BS Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng đề nghị chính quyền địa phương, trường học, đoàn thể tăng cường truyền thông tại cộng đồng vùng cao - nơi nguy cơ ngộ độc nấm vẫn đang âm thầm lặp lại với những cái giá quá đắt bằng sức khỏe và cả tính mạng con người.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Ngày 15-5, đúng dịp kỷ niệm 85 năm thành lập Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với tỉnh Vĩnh Long tổ chức trao hỗ trợ chương trình "Bữa ăn dinh dưỡng học đường" năm học 2026 - 2027. Chương trình được thí điểm tại ba trường tiểu học: Long Hiệp A, Tân Hiệp B (xã Long Hiệp) và Châu Thành (xã Châu Thành).

Dự chương trình có bà Lê Thị Thủy - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long cùng đại diện nhiều sở, ngành địa phương. Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - bà Ngô Phương Ly - đã đến dự và cùng ăn bữa trưa với học sinh.

Long Hiệp và Châu Thành là những địa bàn có đông đồng bào Khmer sinh sống tại tỉnh Vĩnh Long, riêng xã Long Hiệp có hơn 80% dân số là người Khmer. Phần lớn học sinh ở ba trường thí điểm là con em gia đình làm nông, làm thuê, nhiều em đi học xa, bữa trưa còn thiếu thốn cả dinh dưỡng lẫn điều kiện sinh hoạt.

Những thiếu hụt ấy khiến không ít em thiệt thòi trong học tập, phát triển thể chất và cả những ước mơ tuổi thơ. Chương trình vì thế không chỉ hỗ trợ bữa ăn, mà còn góp phần bù đắp khoảng trống chăm lo cho trẻ em vùng sâu, vùng xa.

Tại Trường tiểu học Tân Hiệp B - nơi diễn ra lễ trao hỗ trợ - nhiều học sinh vui mừng chào đón đoàn bằng hoa sen và khăn rằn. Phu nhân Ngô Phương Ly nhận hoa, quàng khăn rằn, ân cần hỏi thăm rồi nắm tay các em bước vào trường.

Buổi lễ diễn ra nhanh gọn, với các tiết mục văn nghệ, lời ca điệu múa hồn nhiên nhưng chan chứa khát vọng vươn lên của tuổi thơ vùng quê.

Tại chương trình, Phu nhân Ngô Phương Ly cùng bà Lê Thị Thủy thay mặt đoàn công tác trao tượng trưng kinh phí hỗ trợ bữa ăn bán trú cho hơn 910 học sinh ở ba trường thí điểm, gồm bữa trưa và bữa phụ chiều. Những học sinh này chưa thuộc nhóm được hưởng chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú từ ngân sách nhà nước theo quy định.

Bà Lê Thị Thủy chia sẻ chương trình là dự án tâm huyết đã được Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam ấp ủ, chuẩn bị từ rất lâu, không chỉ giúp trẻ em phát triển toàn diện và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai mà còn tạo được sự yên tâm cho phụ huynh, đặc biệt là các bà mẹ ở vùng khó khăn.

Bà tin tưởng với sự ủng hộ, đồng hành của Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng sự quan tâm của các cấp chính quyền, sự chung tay của doanh nghiệp và xã hội, chương trình sẽ được lan tỏa mạnh mẽ, giúp ngày càng nhiều học sinh được hưởng thụ bữa ăn dinh dưỡng đầy đủ và an toàn.

Từ góc độ chính quyền địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang cam kết địa phương quản lý công khai và minh bạch nguồn hỗ trợ; bảo đảm đúng đối tượng, đồng thời có sự phối hợp giữa các cơ quan giáo dục, y tế với nhà trường để xây dựng thực đơn khoa học, kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm.

Về lâu dài, tỉnh sẽ tiếp tục vận động và kết nối các nguồn lực khác, củng cố sự ủng hộ của phụ huynh để chương trình nhân văn này được duy trì bền vững.

Sau lễ trao hỗ trợ, Phu nhân Ngô Phương Ly cùng đoàn công tác đến thăm lớp học, phòng nghỉ, lắng nghe chia sẻ của phụ huynh, rồi cùng ăn trưa với các em để trực tiếp cảm nhận chất lượng bữa ăn được hỗ trợ.

Tại phòng ăn, sau khi ân cần hỏi thăm các em cùng bàn, Phu nhân Ngô Phương Ly cùng các đại biểu cũng đến những bàn khác, hỏi các em về khẩu phần - khẩu vị cùng điều kiện hoàn cảnh gia đình.

"Các con hãy cố gắng ăn thật ngoan, ngủ thật ngon nhé vì có sức khỏe tốt, các con mới học tập thật giỏi được. Mỗi khay cơm ở đây đều đã được các thầy các cô, các dì và các bác gửi gắm rất nhiều tình cảm cùng tính toán về dinh dưỡng cho các con đó", bà động viên các em ăn hết phần có trên khay cơm.

Nhiều phụ huynh cho biết họ thấy yên tâm hơn khi con được quan tâm từ bữa ăn ở trường. Với các gia đình còn khó khăn, mỗi phần cơm, thịt, cá và hộp sữa không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí mà còn tiếp thêm niềm tin để cha mẹ an tâm làm ăn, cho con bền bỉ theo đuổi việc học.

Ngồi lại bên chiếc bàn các em học sinh vừa ăn trưa xong, Phu nhân Ngô Phương Ly cùng đoàn chia sẻ chương trình tại Trường tiểu học Tân Hiệp B và 2 trường khác được triển khai ngay từ tháng 5 này là sự chuẩn bị cần thiết cho năm học mới 2026 - 2027 sắp tới.

Chia sẻ với lãnh đạo nhà trường và phụ huynh học sinh, Phu nhân bày tỏ xúc động khi chứng kiến những nụ cười rạng rỡ của các em tại lớp học hôm nay. Một bữa cơm hôm nay có thể nhỏ bé về giá trị với nhiều người, nhưng tình yêu thương gửi gắm trong đó thì vô cùng lớn lao, là một lời cam kết rằng không em nhỏ nào bị bỏ lại phía sau trên hành trình đến trường.

Một bữa ăn bán trú đủ đầy dinh dưỡng tại trường giúp các em không chỉ có đủ chất dinh dưỡng cho vui chơi và học tập mà còn có sức khỏe, giảm bớt thời gian phải đi lại giữa nhà và trường vào buổi trưa. Khi ngồi lại cùng nhau bên bàn ăn, các con cũng có thêm niềm vui, sự đoàn kết, tương thân tương ái với bạn bè.

Chia sẻ trăn trở khi quan sát vẫn còn nhiều em học sinh chỉ ăn cơm, không ăn hoặc ăn rất ít thịt và rau dẫn đến lãng phí, Phu nhân Ngô Phương Ly lưu ý trong thời gian tới, nhà trường cần nghĩ thêm về cách để cải thiện tình trạng trên tinh thần vẫn đặt các con làm trung tâm, là đối tượng thụ hưởng để có cách điều chỉnh thói quen ăn uống, khẩu phần phù hợp với tâm lý của trẻ em và văn hóa địa phương, điều chỉnh từng bước thay vì áp đặt ngay.

Nhân dịp này, Phu nhân cùng đoàn công tác cũng gửi lời tri ân chân thành đến các thầy cô giáo của Trường tiểu học Tân Hiệp B, những người không chỉ dạy chữ mà còn chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ, từng niềm vui nhỏ của các em.

Bà hy vọng từ mô hình bữa ăn dinh dưỡng học đường tại Trường Tân Hiệp B, chương trình này sẽ tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa trong cộng đồng, không chỉ tại đây mà ở nhiều địa phương khác trên cả nước.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Đó là điều khiến tôi bất ngờ nhất", nam giáo viên tiếng Anh sống ở phường Long Biên nói.

Năm 2022, Ryan rời quê nhà London, Anh đến Hà Nội để trải nghiệm thành phố có bốn mùa rõ rệt. Tuy nhiên anh bị sốc ngay trong mùa hè đầu tiên.

Đầu tháng 4 trời vẫn mát mẻ nhưng vài ngày sau thành phố bước vào đợt nóng gay gắt. Sốc nhiệt, Ryan và những người bạn nước ngoài phải thay đổi thói quen sinh hoạt. Họ gần như cố thủ trong các trung tâm thương mại, quán cà phê hoặc ở nhà bật điều hòa để tránh nóng. Nhiều ngày liền anh không dám ra đường. "Đây là mùa làm người ta sợ hãi và cũng kiệt sức nhanh nhất", Ryan nói.

Hè năm nay, trong đợt nắng nóng cao điểm cuối tháng 5, ở trường tiểu học nơi Ryan dạy, thời gian ngủ trưa của học sinh được kéo dài từ một lên hai giờ vì các em mệt hơn khi vận động. Quãng đường 6 km từ trường về nhà là thử thách lớn đối với anh. Vào giờ cao điểm, hơi nóng hắt lên từ mặt đường cùng khí thải phương tiện làm không khí ngột ngạt. Ryan kể, nhiều hôm anh phải ghé vào cửa hàng tiện lợi, hưởng ké điều hòa khoảng 10 phút để hạ nhiệt rồi mới tiếp tục đi tiếp.

Dù vậy, Ryan cho rằng mình vẫn may mắn vì ở Việt Nam, điều hòa phổ biến khắp nơi. "Tôi không thể tưởng tượng mình sẽ sống qua mùa hè Hà Nội thế nào nếu không có điều hòa", chàng trai người Anh nói.

Với chàng trai Nigeria Godspromise Iveoghene Egbeji, dù đã quen với nền nhiệt độ cao ở châu Phi, mùa hè Hà Nội vẫn là một trải nghiệm đáng sợ. Anh kể ở quê nhà (bang Borno, Nigeria) nhiệt độ thường xuyên vượt 40 độ C nhưng độ ẩm không khí thấp, mồ hôi bốc hơi nhanh, cảm giác dễ chịu hơn. Trong khi đó, nắng nóng ở Hà Nội luôn đi kèm độ ẩm cao, khiến mồ hôi đọng lại trên cơ thể khiến anh luôn thấy bức bối, ngột ngạt.

Tuần trước, anh mua một chiếc áo khoác gắn quạt có sò lạnh thổi gió liên tục vào trong để làm mát khi ra đường. Anh cũng uống khoảng 3 lít nước mỗi ngày và hạn chế đi lại. "Mấy chục năm ở châu Phi tôi cũng chưa từng trải qua đợt nắng nào như tuần vừa qua. Cái nóng khiến tôi rất mệt mỏi, mất động lực và khó tập trung vào công việc", Godspromise nói.

Đợt nắng nóng kéo dài từ 22 đến 27/5 khiến nhiều địa phương miền Bắc và Trung bộ đảo lộn cuộc sống. Tại trạm Láng, nhiệt độ ngày 26/5 đạt 41,1 độ C, tiệm cận mức kỷ lục 41,3 độ C của tháng 5/2019.

Nhà khoa học môi trường sức khỏe Sumeet Saksena, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Đông Tây (Mỹ), cho biết nhiều yếu tố kết hợp khiến Hà Nội giống như một "lò nung ngoài trời".

Chuyên gia này đã có 16 năm nghiên cứu về ô nhiễm không khí, sức khỏe môi trường và tác động của quá trình đô thị hóa tại Hà Nội. Ông cho biết nguyên nhân chính là hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Quá trình đô thị hóa nhanh khiến cây xanh, ao hồ và không gian mở dần được thay thế bằng bê tông, gạch và nhựa đường. Vật liệu xây dựng hấp thụ nhiệt vào ban ngày rồi tỏa nhiệt trở lại, khiến khu vực nội đô nóng hơn vùng xung quanh. Đặc điểm địa lý và các luồng gió khô nóng cũng giữ nhiệt lại trên khu vực đồng bằng.

"Hơi nóng bị giữ lại giữa các tòa nhà cao tầng, khiến không khí trở nên đặc quánh", ông Sumeet Saksena cho biết.

Theo chuyên gia, đặc điểm thời tiết này khiến cơ chế điều hòa nhiệt của cơ thể những người vừa chuyển đến từ các vùng khí hậu mát mẻ hơn như Ryan Barnett bị quá tải. Người nước ngoài mới đến Việt Nam có thể gặp tình trạng kiệt sức với các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu và buồn nôn.

Karim Raof, 30 tuổi, người Malaysia, du học tại Hà Nội được 7 tháng. Đến từ quốc gia nhiệt đới, Karim từng nghĩ bản thân quen với thời tiết nóng nhưng mùa hè Hà Nội vẫn làm anh bất ngờ.

Karim kể, giữa trưa, khi nhiệt độ ngoài trời khoảng 40 độ C, chỉ cần đi bộ 5 phút, mồ hôi đã làm ướt áo. Ngay cả ban đêm, anh không thể ngủ dù đã bật quạt và điều hòa. Malaysia nóng quanh năm nhưng thường có gió, còn mùa hè Hà Nội độ ẩm cao, oi bức hơn.

Karim cho biết anh bất ngờ khi thấy nhiều người tận dụng nền nhiệt để chiên trứng hoặc phơi thịt. Anh học được nhiều kinh nghiệm chống nóng của người Việt. Khác với Malaysia thường mặc đồ thoáng mát, người dân Hà Nội che kín cơ thể khi ra đường để tránh nắng. "Tôi bắt đầu mang theo áo khoác hoặc đội mũ mỗi khi ra ngoài vào ban ngày giống họ", Karim nói.

Nói về kinh nghiệm thích nghi với mùa hè Hà Nội, Sumeet Saksena cho biết người nước ngoài cần thay đổi cách sinh hoạt hằng ngày. Ông khuyên hạn chế vận động mạnh ngoài trời từ 10h đến 16h, thay vào sáng sớm hoặc chiều tối.

Bên cạnh nước lọc, cơ thể cũng cần được bổ sung các chất điện giải như natri và kali. Nước điện giải, nước dừa hoặc các loại nước dùng loãng, thanh đạm có thể giúp bù khoáng hiệu quả hơn.

Ông cũng khuyến khích mặc quần áo rộng, nhẹ và sáng màu để cơ thể tản nhiệt tốt hơn. Khi vừa từ ngoài trời nắng bước vào phòng, không nên hạ điều hòa xuống quá thấp. Cơ thể cần thời gian để thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ thay vì chuyển từ nóng sang lạnh đột ngột.

Tin Gốc: Vnexpress