Ngày xưa tôi từng phải ăn cơm với trái cây, cụ thể là ăn với chuối vì không có món khác.
Lúc đó tôi ở một nội trú thời trung học, gặp bữa thức ăn ở trường tệ quá, tôi nuốt không trôi mà khẩu phần của ai cũng có một trái chuối, là món tráng miệng thường xuyên của học trò, không chuối già thì chuối sứ.
Vậy là tôi ăn cơm với chuối, ban đầu cũng lạ lạ, phải chan nước mắm để “rào chắn” độ ngọt. Lâu dần cũng quen, trở thành một dạng nhận thức. Ăn tự nhiên hơn.
Tôi hỏi một người bạn dân Cần Thơ gốc Gò Công: Dân miền Tây ăn cơm với chuối, xoài hoặc dưa hấu có phải bất đắc dĩ không?
Ông trả lời: “Nhiều người lớn nói hồi xưa làm lụng ngoài đồng nên gặp chuối chín thì xắn ra ăn với cơm, ăn lẹ để làm tiếp riết thành quen, còn ăn với xoài – non hoặc xanh thì kèm với khô hay món kho lạt là có chủ đích đàng hoàng.
Như vậy ăn cơm với xoài phức tạp hơn, phải gọt vỏ bằng dao và cắt miếng để loại bỏ hột, không phải là bữa cơm tiện ích như ăn cơm với chuối mà là một dạng bữa ăn chính thức dùng xoài như một thứ điều vị đối với cái mặn của mắm, của khô”.
Tôi hỏi: “Thế ông từng ăn cơm với chuối chưa?”. Ông nói kẹt lắm mới ăn cơm với chuối chan nước mắm.
Nhiều người dân miền Tây thường nói một câu tự an ủi: “Cơm có chuối là đủ đôi, nghèo mấy cũng vui”. Câu này nói về hai loại nông sản quen thuộc tại chỗ của người dân tại đây: cơm – từ gạo và chuối.
Người Việt có hai lằn ranh trong văn hóa ẩm thực của số đông: mặn và ngọt. Cơm là thứ tinh bột nặng về bên mặn hơn nhiều. Người ta thường nói: “Cơm với cá như má với con”. Đó cũng là một thứ kinh nghiệm chắt lọc từ ngàn năm.
Tinh bột cơm được xếp vào loại carbonhydrate (bột đường) chung với chuối chín là hỗn hợp của ba thứ đường sucrose, fructose và gluocose. Các thứ đó cũng được xếp loại là carbonhydrate. Một món ăn thường dành cho những người làm việc nặng.
Còn những trái cây khác? Do là một địa phương phong phú trái cây nhiệt đới, người miền Nam đã thử đưa trái cây vào trong bữa cơm, nhưng không phải kiểu bất đắc dĩ như hoàn cảnh cơm với chuối đã nói ở trên.
Ngoài cá hay động vật địa phương sông nước, ngoài rau, người miền Tây thường đưa các loại trái cây vào bữa ăn làm phong phú cho hương vị mảng xanh thực vật.
Trước là cây nhà lá vườn từ thời xưa theo lối tự cung tự cấp. Nhưng ăn với loại trái cây nào ngon, nhận thức hình thành, món đó sẽ được giữ lại và phổ biến.
Những món còn lại đó ăn trong bữa cơm, ta có thể thấy như dưa hấu trong những bữa ăn tại rẫy. Rồi một số món được nâng cấp lên thành cao cấp hơn như gỏi măng cụt.
Trong văn học, phần viết về các loại mắm miền Nam, Vũ Bằng đã dành một đoạn để tả lại sự ngạc nhiên của mình khi lần đầu chứng kiến nếp ăn uống của người bản địa. Ông kể lại cảnh nhìn thấy người dân lao động xới một chén cơm trắng phau phau, gắp một miếng khô mặn chát hoặc một miếng mắm sống, rồi ngay lập tức cắn kèm một miếng dưa hấu đỏ au hoặc bẻ trái chuối cắn ăn cùng cơm.
Kiểu ăn thực ra là để cân bằng cái mặn của miếng khô. Còn nói mắm sống mặn chát có lẽ Vũ Bằng tiên sanh chưa biết hân thưởng mắm miền Nam.
Trong các tản văn viết về ẩm thực tuổi thơ hay đời sống xóm giềng, Nguyễn Ngọc Tư thường xuyên nhắc đến cảnh những đứa trẻ hoặc những người nông dân đi làm đồng về trễ, lỡ bữa.
Nguyễn Ngọc Tư viết: Họ thường bới một chén cơm hoặc dĩa cơm nguội, trong bếp không còn đồ mặn gì ngoài chút nước tương hay cặn nước kho cá tộ. Người ta chan chút nước mặn mòi đó vào cơm, rồi lột một trái chuối sứ chín rục bóp bấy trộn đều vào chén cơm rồi lùa ăn.
Đó là một hoàn cảnh, không phải là món thư khoái (comfort food) như các nhà tiếp thị du lịch nói: cơm với chuối ngon nhức nách.
Khi nói “cơm chuối ngon nhức nách”, họ phải chứng minh cái việc vượt qua lằn ranh mặn ngọt bằng nghiễn ra một số món cơm với chuối 2.0, 3.0, như dùng chuối xắt miếng nhỏ, tẩm bột chiên rồi đem kho ăn với cơm biểu sao không nhức nách?
Cũng có thể nói thêm, những người làm việc nặng ngoài trời, cần nhiều năng lượng, nên thích đồ ngọt. Trong các loại trái cây, dễ trồng nên chuối được dùng làm nguồn “ngọt” tạo năng lượng. Đó là một hành trình truyền thống.
Cho đến khi khá giả, cảnh người cha ăn cơm với chuối ngoài đồng gây luyến nhớ. Mỗi người làm một chén cơm chuối. Nhưng phải có nước mắm, chớ không quen, ăn cơm với chuối chay sao được!
Có lẽ chính vì vậy chuối ấy đã đi vào đời sống phong phú hơn chớ không chỉ là cơm với chuối. Bánh tét nhưn chuối có tỷ lệ ăn ngang với bánh tét nhưn mặn. Bánh chuối – dùng bột bánh mì nhào chung với chuối rồi nướng chín, cũng là một sản phẩm nằm trong khẩu vị của người miền Tây.
Các nhà tiếp thị du lịch còn đi xa hơn, chiên cơm với các thứ xong, nắm lại thành vắt, cho chuối vào làm nhưn như một biến tấu của bánh tét nhưn chuối.
Du lịch Việt Nam đang ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ không chỉ về lượng khách mà còn ở phân khúc nghỉ dưỡng cao cấp. Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 21,2 triệu lượt khách quốc tế, mức cao nhất từ trước đến nay. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, cả nước đã đón hơn 12,3 triệu lượt khách quốc tế, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng của toàn ngành. Cùng với đó, thị trường du lịch cao cấp toàn cầu cũng tiếp tục mở rộng.
Theo Market Research Future, phân khúc này được dự báo tăng trưởng gần 8% mỗi năm và đạt quy mô khoảng 3.520 tỉ USD vào năm 2035. Trong khi đó, Grand View Research dự báo khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ tăng trưởng 9,9%/năm đến năm 2033, cao hơn mức trung bình toàn cầu, với phần lớn động lực đến từ chính nguồn khách trong khu vực.
Trong bối cảnh đó, nhiều tập đoàn khách sạn quốc tế đang gia tăng hiện diện tại Việt Nam. Mới đây, IHG Hotels & Resorts cho biết hiện vận hành 15 khách sạn và khu nghỉ dưỡng thuộc phân khúc Luxury & Lifestyle tại Việt Nam, trải rộng trên 5 thương hiệu gồm Six Senses, Regent, InterContinental, Vignette Collection và Hotel Indigo. Trong vòng 5 năm tới, doanh nghiệp dự kiến đưa vào hoạt động thêm 4 khách sạn và khu nghỉ dưỡng hạng sang, tiếp tục mở rộng danh mục tại các điểm đến lớn.
Ông Tom Rowntree, Phó chủ tịch mảng Thương hiệu cao cấp toàn cầu của IHG Hotels & Resorts đánh giá, Việt Nam là một trong những thị trường tăng trưởng năng động nhất Đông Nam Á nhờ sở hữu nhiều lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, bờ biển, di sản văn hóa và ẩm thực. Đây là những yếu tố giúp Việt Nam có khả năng thu hút nhóm khách có mức chi tiêu cao và khuyến khích du khách quay trở lại nhiều lần. Sau Regent Phú Quốc và InterContinental Halong Bay Resort đi vào hoạt động, IHG cho biết sẽ tiếp tục phát triển InterContinental Thanh Xuan Valley Resort, InterContinental Sa Pa và khu nghỉ dưỡng Regent thứ hai tại Hồ Tràm trong những năm tới. Sự gia tăng nhanh của tầng lớp có tài sản lớn tại châu Á đang tạo động lực cho phân khúc du lịch hạng sang. Bên cạnh đó, xu hướng du lịch cũng thay đổi khi du khách không chỉ tìm kiếm nơi lưu trú sang trọng mà còn ưu tiên các trải nghiệm mang tính cá nhân hóa, gắn với văn hóa bản địa và có giá trị khác biệt.
Một xu hướng nổi bật khác là các chuyến du lịch đa thế hệ. Nhiều gia đình với nhiều độ tuổi cùng tham gia một kỳ nghỉ khiến các khu nghỉ dưỡng phải phát triển thêm các sản phẩm có khả năng đáp ứng đồng thời nhu cầu nghỉ dưỡng, vui chơi, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm văn hóa. Ngoài yếu tố trải nghiệm, phát triển bền vững cũng ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng của phân khúc cao cấp. Ông dẫn chứng thương hiệu Six Senses của tập đoàn này đã tham gia chương trình sáng kiến toàn cầu nhằm giải quyết vấn đề lãng phí thực phẩm trong ngành du lịch và khách sạn do UNEP và UN Tourism khởi xướng.
Hiện phân khúc cao cấp và trải nghiệm xa xỉ chiếm khoảng 34% tổng số khách sạn đang vận hành của tập đoàn tại khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, đồng thời chiếm gần một nửa danh mục các dự án đang phát triển. Điều này cho thấy các thương hiệu quốc tế đang đặt kỳ vọng lớn vào sự tăng trưởng của du lịch cao cấp trong khu vực, trong đó Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường trọng điểm nhờ đà tăng trưởng khách quốc tế và nhu cầu nghỉ dưỡng ngày càng gia tăng.
Danh sách do Giải thưởng Versailles (Prix Versailles) công bố hôm 15/6 tại trụ sở UNESCO. Đây là giải thưởng được tổ chức hàng năm từ 2015 nhằm tôn vinh những dự án kiến trúc đương đại xuất sắc trên toàn thế giới.
Trước khi lọt vào danh sách này, Techo đã gây chú ý với mức đầu tư hơn hai tỷ USD. Sân bay rộng 2.600 ha, nằm cách thủ đô Phnom Penh khoảng 20 km về phía nam, được Prix Versailles gọi là "biểu tượng của sự đổi mới, trường tồn và ổn định". Từ "Techo" cũng là tước hiệu mà nhà vua ban tặng cho các vị anh hùng từ 500 năm trước, đại diện cho ý chí bất khuất của người dân Khmer.
Được thiết kế bởi công ty kiến trúc Foster + Partners (Anh), sân bay Techo chính thức đi vào hoạt động từ tháng 9/2025. Cơ sở hạ tầng của phi trường nổi bật với phần mái vòm bao phủ toàn diện. Kết cấu bên trong được thiết kế nhằm rút ngắn khoảng cách đi bộ từ khu vực trả khách đến các cửa khởi hành, đồng thời giúp du khách dễ định hướng di chuyển.
Phần mái gợn sóng được thiết kế theo dạng mô-đun nhô cao ở chính giữa tòa nhà, mô phỏng kiến trúc các cung điện, đền đài cổ của Campuchia. Trần nhà bên trong lấy cảm hứng từ nghệ thuật đan rổ truyền thống, mang lại cảm giác như một sản phẩm mây tre đan khổng lồ. Thiết kế này giúp giảm thiểu nhu cầu sử dụng hệ thống thông gió cơ học và ánh sáng nhân tạo. Cây hoa dẻ - quốc hoa của Campuchia - cũng được trồng đan xen khắp nhà ga.
Từng trải nghiệm tại sân bay Techo, Han Khim, một blogger du lịch người Campuchia, ấn tượng với cách các nhà thiết kế đã lồng ghép văn hóa quốc gia trong từng chi tiết nhỏ.
"Tôi thực sự tự hào khi bước vào đây", anh nói.
Luồng di chuyển của hành khách được tối ưu hóa theo đường thẳng một chiều, hệ thống biển chỉ dẫn rõ ràng và hạn chế tối đa việc phải đi ngược lộ trình. Sân bay đạt công suất phục vụ ban đầu 13 triệu lượt hành khách mỗi năm, dự kiến mở rộng lên 50 triệu lượt khách vào năm 2050.
Theo thống kê của Cục Du lịch Quốc gia hôm 3/5, trong hai kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ và 30/4-1/5, Việt Nam phục vụ 12 triệu lượt khách. Trong đó, Đà Nẵng nằm trong top các tỉnh thành có doanh thu và lượng khách đông hàng đầu cả nước, với 1,46 triệu lượt khách (tăng gần 35% so với cùng kỳ năm trước), mang về 5.700 tỷ đồng (tăng gần 35%). Ước tính mỗi lượt khách chi tiêu gần 4 triệu đồng cho chuyến du lịch tại Đà Nẵng dịp này.
Đáng chú ý, phân khúc khách quốc tế tại Đà Nẵng đạt hơn 621.000 lượt, tăng 24% so với năm ngoái. Con số này cao gấp 2,5 lần Hà Nội và 3,3 lần TP HCM, đưa thành phố dẫn đầu cả nước về sức hút với khách ngoại. Kết quả này cũng phù hợp với đà tăng trưởng chung khi tháng 4 ghi nhận hơn 2 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam, đánh dấu tháng thứ tư liên tiếp duy trì con số này - mức cao nhất trong lịch sử ngành du lịch.
Sự tăng trưởng này được hỗ trợ bởi các tuyến du lịch đa dạng, bao gồm cả đường hàng không và đường biển. Đáng chú ý, ngày 29/4, siêu tàu biển Star Voyager đã cập cảng Tiên Sa, đưa 1.500 du khách và hơn 1.000 thuyền viên đến tham quan các danh thắng như Ngũ Hành Sơn, chùa Linh Ứng và kết nối các di sản lân cận như Hội An, Mỹ Sơn.
Lý giải cho sức hút của Đà Nẵng, đại diện ngành du lịch Đà Nẵng cho biết địa phương đã chuẩn bị "thực đơn" sự kiện phong phú, từ văn hóa, thể thao đến giải trí biển để tạo sức hút với du khách. Tâm điểm là chương trình gala "Tổ quốc bình yên" tại bờ Đông cầu Rồng tối 2/5. Với sân khấu đa tầng kết hợp mặt cầu và sông Hàn, đêm diễn thu hút hàng chục nghìn người dân và du khách.
Cùng lúc, chuỗi sự kiện "Khai trương mùa du lịch biển Đà Nẵng 2026" chủ đề "Mùa hè rực rỡ" diễn ra tại Mỹ Khê, Phạm Văn Đồng với các giải thể thao, lễ hội pizza và trình diễn diều nghệ thuật.
Các điểm đến khác cũng ghi nhận lượng khách lớn nhờ sản phẩm mới. Tại các điểm du lịch cộng đồng như làng Toom Sara, Cổng trời Đông Giang và làng Lá, du khách có thể trải nghiệm văn hóa Cơ Tu, dệt thổ cẩm.
Ông Nguyễn Tiến Đạt, Tổng giám đốc AZA Travel, nhận định Đà Nẵng có lợi thế là điểm đến "tất cả trong một" (all-in-one). Du khách có thể trải nghiệm từ biển, nghỉ dưỡng hạng sang đến khám phá các di sản UNESCO như Hội An, thánh địa Mỹ Sơn. Đặc biệt, việc sáp nhập hành chính giữa Đà Nẵng và Quảng Nam đã tạo ra sự nhất quán trong quản lý và quảng bá điểm đến.
"Đà Nẵng luôn là lựa chọn ưu tiên của khách Hàn Quốc, Trung Quốc và Ấn Độ. Thành phố cũng ghi điểm nhờ môi trường du lịch văn minh, tình trạng 'chặt chém' hiếm khi xảy ra giúp các đơn vị lữ hành rất yên tâm khi đưa đoàn khách lớn đến đây", ông Đạt nói.
Ngoài ra, Đà Nẵng có lợi thế về các đường bay giúp khách quốc tế dễ dàng tiếp cận điểm đến. Theo website của Cảng hàng không Quốc tế Đà Nẵng, hiện tại, thành phố có đường bay tới 13 điểm đến quốc nội và hơn 20 điểm đến quốc tế như Nhật Bản, Thái Lan, Hàn Quốc, Ấn Độ, Maldives, Indonesia.
