Giữa tháng 5, Eric Schmidt, cựu CEO Google, phát biểu trước khoảng 10.000 sinh viên trong lễ tốt nghiệp tại Đại học Arizona. Nhưng khi nhắc đến AI, những tiếng la ó vang lên. Bài phát biểu đôi khi bị ngắt quãng bởi tiếng ồn.
Vào tháng 4, một thanh niên 20 tuổi bị cáo buộc ném bom xăng vào nhà CEO OpenAI Sam Altman và đe dọa làm điều tương tự tại trụ sở chính của công ty ở San Francisco. Vài ngày trước đó, một người bắn 13 phát súng cửa trước nhà Ron Gibson, ủy viên hội đồng thành phố Indianapolis, sau khi ông phê duyệt một dự án trung tâm dữ liệu.
“Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ gặp chuyện này”, Gibson nói với WSJ, thêm rằng đã tìm thấy một mẩu giấy ghi “không được xây dựng trung tâm dữ liệu” dưới thảm cửa nhà mình. Hai ngày sau, ông tiếp tục nhận một mẩu giấy khác với lời lẽ tục tĩu.
Tổng hợp các cuộc thăm dò dư luận từ đầu năm đến nay, WSJ cho biết đa số người tham gia bày tỏ mối lo ngại về AI. Họ bất bình trước sự tăng vọt giá năng lượng do sự lan rộng của trung tâm dữ liệu. Người lao động lo tình trạng mất việc làm trên diện rộng. Phụ huynh lo lắng AI làm suy yếu giáo dục và gây hại đến sức khỏe tâm thần của trẻ em.
“Tôi không nghĩ những gì mình đang chứng kiến lại leo thang nhanh đến vậy”, Gregory Ferenstein, một nhà nghiên cứu về AI, nhận xét.
So với những công nghệ khác trước đây, làm sóng phản đối AI được đánh giá liên quan đến chính trị nhiều hơn. Vào tháng 4, cử tri ở Festus, Missouri, đã bãi nhiệm bốn thành viên hội đồng thành phố một tuần sau khi họ phê duyệt dự án trung tâm dữ liệu trị giá 6 tỷ USD. Hàng chục cộng đồng ở các bang từ Maine đến Arizona đang cố gắng yêu cầu cấm xây các trung tâm dữ liệu mới. Khoảng 360.000 người được cho đang tham gia hội nhóm trên Facebook phản đối loạt cơ sở này, gấp khoảng bốn lần so với tháng 12/2025.
“Chúng tôi không muốn bất kỳ trung tâm dữ liệu nào, đặc biệt là ở Michigan”, Ndubisi Okoye, một giám đốc sáng tạo và họa sĩ vẽ tranh tường sống tại Detroit, viết trên X. “Đừng bao giờ mang thứ đó đến đây!”.
“Mọi người cảm thấy như họ đang bị bao vây”, Thượng nghị sĩ Josh Hawley nhận xét.
Dylan Patel, CEO công ty tư vấn cơ sở hạ tầng AI SemiAnalysis, dự đoán sẽ có các cuộc biểu tình quy mô lớn chống lại OpenAI và Anthropic trong vài tháng tới. “Mọi người ghét AI”, ông nói trên một podcast phát sóng đầu tháng này.
Thực tế, đã có thành công nhất định trong việc ngăn chặn xây mới trung tâm dữ liệu. Theo tổ chức Data Center Watch, sự phản đối của người dân địa phương đã ngăn và làm trì hoãn ít nhất 48 dự án trị giá khoảng 156 tỷ USD năm ngoái. Số liệu từ Heatmap, kênh truyền thông về khí hậu và nhà cung cấp dữ liệu, chỉ ra 20 dự án bị hủy bỏ trong quý đầu năm do phản ứng dữ dội của người dân địa phương đối với kế hoạch xây trung tâm dữ liệu, trong khi hàng chục dự án khác đối mặt với những trở ngại tương tự, hoặc những vướng mắc về cấp phép và thiếu thiết bị.
Việc sa thải tràn lan với lý do AI cũng khiến nhiều người lo sợ bản thân bị loại bỏ. Theo Reuters, những lo ngại này càng được thể hiện rõ những tháng gần đây. Ngân hàng Standard Chartered giữa tuần trước thông báo cắt giảm 7.000 việc làm và thay thế “nguồn nhân lực có giá trị thấp ” bằng AI; Meta sa thải 10% lao động từ ngày 20/5 để phân bổ nguồn lực cho các sức mạnh tính toán trí tuệ nhân tạo; hay Amazon giảm khoảng 30.000 vị trí việc làm trong bối cảnh tập trung thúc đẩy hiệu suất với AI là trọng tâm.
Công ty tư vấn tái bố trí nhân sự Challenger, Gray & Christmas đánh giá trong giai đoạn từ năm 2023 đến tháng 3/2026, các công ty đã đổ lỗi cho AI về gần 100.000 vụ sa thải. David Sacks, từng giữ chức cố vấn về AI và mật mã của Nhà Trắng, cho rằng AI chỉ đóng góp một phần nhỏ vào tổng số vụ sa thải và có thể bị các giám đốc điều hành phóng đại.
“Nỗi sợ về AI xuất phát từ những người bi quan lan truyền những kịch bản tồi tệ nhất”, Sacks viết trên X.
Một báo cáo công bố tháng 4 của Gallup cho thấy, số người thuộc Gen Z lo lắng hoặc tức giận về AI đang tăng lên, trong khi số người bày tỏ hy vọng hoặc hào hứng về AI giảm mạnh so với những năm trước. Gần một nửa cho rằng rủi ro của AI lớn hơn lợi ích, trong khi chỉ 15% nghĩ công nghệ này mang lại lợi ích ròng. Hầu hết nhận ra cần phải am hiểu AI hơn, nhưng vẫn đánh giá công nghệ này cản trở sự sáng tạo.
“Những cảm xúc tiêu cực đã gia tăng trong năm qua”, đại diện nhóm nghiên cứu nói. “Lực lượng lao động trẻ đang coi AI là rủi ro hơn là lợi ích”.
Theo Business Insider, thực tế, không chỉ cựu CEO Google Eric Schmidt mới bị sinh viên la ó khi phát biểu tại trường học. Ngày 8/5, tại Đại học Trung Florida, Gloria Caulfield, CEO công ty bất động sản, cũng bị phản đối tương tự khi phát biểu tốt nghiệp về trí tuệ nhân tạo. Vài ngày sau, Scott Borchetta, CEO của Big Machine Records, vấp phải phản ứng tiêu cực tại Đại học Middle Tennessee State trong lúc thảo luận về tác động của trí tuệ nhân tạo đối với âm nhạc và truyền thông.
“Sự trỗi dậy của AI là cuộc cách mạng công nghiệp tiếp theo”, bà Caulfield nói, sau đó những tiếng la hét vang lên khiến bà bất ngờ. “Chuyện gì xảy ra vậy? Được rồi, tôi đã chạm đến điểm mấu chốt. Chỉ vài năm trước thôi, trí tuệ nhân tạo chưa phải yếu tố ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta”.
Bất chấp phản đối, Eric Schmidt vẫn trình bày hết bài phát biểu của mình. Theo ông, tác động của AI sẽ “lớn hơn, nhanh hơn và có ý nghĩa hơn” bất cứ điều gì trước đây. “Nó sẽ ảnh hưởng đến mọi ngành nghề, mọi lớp học, mọi bệnh viện, mọi phòng thí nghiệm, mọi người và mọi mối quan hệ mà bạn có”, ông nói giữa những tiếng ồn ào.
Schmidt cho rằng nỗi sợ hãi của thế hệ trẻ trước AI là “hợp lý”. Nhưng cũng giống như các giám đốc điều hành hàng đầu hiện nay, ông mô tả sự thay đổi và gián đoạn mà AI mang lại là điều không thể tránh khỏi, do đó mọi người cần thích nghi.
CEO Google Sundar Pichai cùng quan điểm. Theo ông, thách thức với AI có thật, nhưng cơ hội vẫn có cho mọi người, đặc biệt là sinh viên. “Tôi vô cùng lạc quan về thế hệ lao động tiếp theo”, ông nói trong podcast công nghệ Hard Fork cuối tuần trước. “Những sinh viên tốt nghiệp mới sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự tiến bộ và giải quyết những tác động của AI”.
Đầu tháng này, tại lễ tốt nghiệp của Đại học Carnegie Mellon, Jensen Huang, CEO Nvidia, cũng lập luận AI sẽ đem lại lợi ích cho nhân loại, gồm cả những người mới bắt đầu sự nghiệp. “Giờ là lúc các bạn hiện thực hóa ước mơ của mình”, ông nói trước các sinh viên. “Đây là lúc không thể hoàn hảo hơn”.
Theo Sysdig, tác nhân AI mang tên JADEPUFFER đã đảm nhận toàn bộ chuỗi tấn công, từ khai thác lỗ hổng, đánh cắp thông tin đăng nhập, di chuyển sang các hệ thống khác trong mạng nội bộ đến mã hóa và xóa cơ sở dữ liệu của nạn nhân.
JADEPUFFER đã khai thác lỗ hổng CVE-2025-3248 trên Langflow - nền tảng mã nguồn mở dùng để xây dựng ứng dụng AI. Lỗ hổng này cho phép bất kỳ ai truy cập được máy chủ đều có thể chạy mã Python từ xa mà không cần xác thực, theo trang The Hacker News ngày 2-7.
Dù đã được vá từ phiên bản Langflow 1.3.0 và nằm trong danh sách lỗ hổng đang bị khai thác của Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng Mỹ (CISA) từ tháng 5-2025 song nhiều máy chủ vẫn chưa được cập nhật.
Sau khi xâm nhập, JADEPUFFER nhanh chóng thu thập khóa API của các dịch vụ AI như OpenAI, Anthropic, Gemini và DeepSeek, cùng thông tin đăng nhập của các nền tảng đám mây gồm AWS, Google Cloud, Azure, Alibaba Cloud và Tencent Cloud.
Để duy trì quyền truy cập, tác nhân này tạo tác vụ định kỳ liên lạc với máy chủ điều khiển sau mỗi 30 phút trước khi chuyển sang tấn công máy chủ MySQL và hệ thống Nacos (Alibaba) - nền tảng quản lý cấu hình phổ biến trong kiến trúc microservices.
Sau khi chiếm quyền quản trị, JADEPUFFER mã hóa toàn bộ 1.342 mục cấu hình của Nacos, xóa các bảng dữ liệu gốc rồi để lại thông báo đòi tiền chuộc bằng Bitcoin.
Sysdig phát hiện khóa mã hóa chỉ được JADEPUFFER tạo ngẫu nhiên rồi hiển thị một lần trên màn hình, không có sao lưu. Điều này đồng nghĩa nạn nhân không thể khôi phục dữ liệu ngay cả khi chấp nhận trả tiền chuộc.
Theo Sysdig, bằng chứng rõ nhất cho thấy cuộc tấn công do AI điều khiển nằm ở chính mã nguồn của các công cụ được sử dụng.
Chúng chứa hàng loạt chú thích bằng tiếng Anh giải thích mục đích của từng bước - kiểu "ghi chú" đặc trưng của mô hình ngôn ngữ lớn nhưng hiếm khi xuất hiện trong mã độc do con người viết.
Trong một trường hợp, JADEPUFFER chỉ mất 31 giây để tự phân tích nguyên nhân đăng nhập thất bại và chuyển sang phương án khắc phục phù hợp.
Tổng cộng, nhóm nghiên cứu ghi nhận hơn 600 hành động có chủ đích trong suốt chiến dịch.
Dù JADEPUFFER chưa sử dụng kỹ thuật tấn công mới, Sysdig cho rằng ý nghĩa lớn nhất nằm ở khả năng tự kết hợp nhiều bước riêng lẻ thành một cuộc tấn công hoàn chỉnh.
Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần cập nhật phần mềm kịp thời, không để các dịch vụ như Langflow hay Nacos truy cập trực tiếp từ Internet công cộng, thay đổi toàn bộ tài khoản và khóa mặc định, đồng thời tăng cường giám sát hành vi bất thường trên hệ thống thay vì chỉ phụ thuộc vào việc vá lỗ hổng.
Khi Patrick Ciriello mất việc và không tìm được công việc mới trong gần một năm, mọi thứ với người đàn ông 60 tuổi ở Vermont (Mỹ) này dường như sụp đổ, bởi ông là trụ cột kinh tế của gia đình. "Bạn thường nghe về những người rơi xuống đáy vực", Ciriello nói với Guardian. "Tôi cũng đã ở trong hoàn cảnh đó".
Trong phần lớn sự nghiệp, Ciriello với tấm bằng thạc sĩ quản lý thông tin đã thiết kế vô số hệ thống phần mềm cho các ngân hàng, trường đại học và công ty dược phẩm. Ông đã trải qua nhiều cú sốc kinh tế, từ sự sụp đổ của bong bóng dotcom, khủng hoảng tài chính năm 2008 cho đến đại dịch Covid-19. Ông cũng mất việc nhiều lần, nhưng thường kiếm được công việc mới sau đó.
Nhưng đến năm 2023, khi cơn sốt AI bùng nổ, mọi thứ dường như khác hẳn. Ciriello cũng mất việc. Ông đã gửi hàng trăm đơn xin việc đến vị trí hỗ trợ IT, dịch vụ khách hàng, thậm chí cả công việc bán hàng tại quầy thực phẩm ở một siêu thị, nhưng đều nhận lại cái lắc đầu.
Không thể tìm công việc mới, Ciriello phải ở trên "ngôi nhà di động" là chiếc xe Toyota Highlander cũ. Vào một tối tháng 3/2024, ông nhận được tin nhắn bí ẩn trên LinkedIn và cuối cùng có công việc mới: huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo.
Sau khi tốt nghiệp trường Y khoa Albert Einstein và thạc sĩ y tế công cộng tại Đại học Brown nhiều năm trước, Rebecca Kimble, 52 tuổi, đã điều trị và cứu sống bệnh nhân tại các phòng cấp cứu trên khắp nước Mỹ, với thu nhập 300.000-500.000 USD mỗi năm. Nhưng vào tháng 2/2022, công việc của bà gặp trục trặc vì vấn đề sức khỏe. Sau hai năm điều trị và trở lại, bà liên tục bị từ chối khi ứng tuyển vào các vị trí.
Nhiều tháng nỗ lực tìm công việc mới không thành công, Kimble nhận ra bản thân có thể không quay lại phòng cấp cứu nữa, và đó là một cú sốc lớn. "Thật kinh khủng. Mỗi lần cố gắng nhưng lại bị từ chối, tôi lại phải trải qua quá trình vật lộn với chứng trầm cảm và lo âu. Tôi nghĩ một phần con người tôi đã chết, nhưng tôi chưa sẵn sàng cho điều đó". Đầu năm nay, Kimble tìm thấy công việc mới: đào tạo AI trên nhiều nền tảng khác nhau, đánh giá cách các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) phản hồi câu hỏi về y tế.
Giống như Kimble, Anne chuyển sang lĩnh vực đào tạo AI sau khi sự nghiệp học thuật của cô bị đình trệ. Người phụ nữ 60 tuổi yêu cầu giấu tên này có bằng thạc sĩ về khoa học sức khỏe và tiến sĩ về chính sách công, đã dành 18 năm làm việc trong lĩnh vực quản lý giáo dục đại học, giám sát và giảng dạy các chương trình tiến sĩ.
Tuy nhiên, các hội chứng liên quan đến hậu Covid-19 khiến Anne mệt mỏi và giảm trí nhớ. Bà nghỉ việc tháng 4/2023, sau đó ứng tuyển vào khoảng 100 vị trí làm việc từ xa, nhưng đều bị từ chối. Trong một lần tình cờ, Anne tìm thấy công việc huấn luyện AI trên mạng. Từng có mức lương 6 con số trong giới học thuật, bà khi đó kiếm được 26 USD/giờ khi huấn luyện AI của Google, sau đó là Meta, không có bất kỳ phúc lợi nào. "Thật đau lòng và nản chí khi nghĩ đến tất cả thời gian tôi đã dành cho sự nghiệp và những hy sinh tôi đã bỏ ra để có tấm bằng thạc sĩ", Anne nói.
Ciriello, Kimble, Anne là ba trong số những người trên 50 tuổi tìm đến công việc huấn luyện AI dù sở hữu trình độ chuyên môn cao. Công việc của họ chủ yếu là gắn nhãn và đánh giá thông tin sử dụng để đào tạo các mô hình như ChatGPT của OpenAI hay Gemini của Google. Các dịch vụ thường thông qua bên thứ ba như Mercor, GlobalLogic, TEKsystems, Micro1 hay Alignerr.
So với công việc trước đó, mức thu nhập của những chuyên gia giàu kinh nghiệm này có thể giảm rất sâu. Tuy nhiên, với hầu hết, chúng là công việc làm thêm, hoặc một phương án tạm thời sau khi bị sa thải. So với người huấn luyện phổ thông, nhóm chuyên gia này cũng kiếm nhiều tiền hơn, có thể tới 180 USD/giờ.
Nhưng đối với một số người lao động lớn tuổi như Ciriello, công việc huấn luyện AI lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác: nơi nương náu cuối cùng trong một thị trường việc làm khắc nghiệt thời công nghệ, nơi càng lớn tuổi càng khó trụ lại hoặc quay lại làm việc. Đối với nhiều người trong số họ, việc AI "cướp" việc nếu đào tạo chúng hay không là điều không còn quan trọng. Họ cần việc làm ngay bây giờ.
Theo Richard Johnson, Phó chủ tịch Viện Chính sách Công AARP của Mỹ, lao động Mỹ trên 60 tuổi mất thời gian tìm việc mới lâu hơn tới 50% so với độ tuổi 20-30. Chỉ một phần nhỏ tìm được công việc có mức thu nhập trước đây. "Các nhà tuyển dụng cho rằng người lao động lớn tuổi tốn kém hơn, thiếu kỹ năng hiện đại và khó đào tạo hơn so với người trẻ tuổi", Johnson nói với WSJ.
Urban Institute, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu chính sách xã hội, cuối năm ngoái cho biết khoảng một nửa số người lao động ở Mỹ trong độ tuổi 50-54 bị buộc thôi việc sớm trước khi đến tuổi nghỉ hưu. Một tổ chức khác là Viện Chính sách Kinh tế (Economic Policy Institute) chỉ ra khoảng 5,7 triệu người lao động trên 55 tuổi đã mất việc làm giai đoạn 2020-2025, và nhiều người đến nay vẫn chưa tìm được việc làm ổn định.
Những người đang huấn luyện AI có trình độ cao cho biết công việc này có thể thú vị về mặt trí tuệ, nhưng nó cũng khiến họ phải đối mặt với sự bất ổn của nền kinh tế việc làm tự do. Ciriello cho biết đã phải ngừng một số công việc dán nhãn dữ liệu sau khi cảm thấy bị bóc lột; Anne đánh giá mọi thứ thoải mái hơn công việc cũ; nhưng Kimble cho rằng chúng "không phải là công việc", chỉ là một hình thức làm thêm.
"Nếu ngày mai, khi được giao một công việc đúng chuyên môn mà tôi nghĩ mình có thể làm được, tôi sẽ đi làm", bà Kimble nói". Tôi nhớ phòng cấp cứu".
Bảo Lâm tổng hợp
Mặt trái của nghề bán dữ liệu cá nhân cho AI
30 tỷ hình ảnh thu thập từ Pokémon Go được dùng để huấn luyện robot
Con người có thể cần huấn luyện để phân biệt khuôn mặt AI tạo
Secure Folder là một tính năng bảo mật quan trọng mà người dùng điện thoại Galaxy của Samsung nên sử dụng ngay sau khi mua thiết bị mới. Tính năng này tạo ra một không gian riêng biệt trên điện thoại, được bảo vệ bằng mã PIN hoặc phương pháp tương tự giúp người dùng lưu trữ các ứng dụng, ảnh và tệp tin mà không ai có thể truy cập.
Với công nghệ Samsung Knox, mọi thứ trong Secure Folder hoạt động độc lập với hệ thống chính, đảm bảo rằng ngay cả các ứng dụng ngân hàng hay mạng xã hội cũng không chia sẻ thông tin giữa hai phiên bản. Điều này mang lại sự bảo mật tối đa cho dữ liệu cá nhân của người dùng.
Người dùng Galaxy nên tận dụng tính năng này vì nó hoàn toàn miễn phí, bao gồm một số biện pháp bảo vệ thông tin cá nhân người dùng một cách hiệu quả như dưới đây.
Một trong những công dụng nổi bật của Secure Folder là lưu trữ những bức ảnh mà người dùng không muốn người khác dễ dàng truy cập. Người dùng có thể lưu trữ ảnh chụp màn hình, tài liệu hay bất kỳ hình ảnh nào khác trong không gian riêng biệt, được bảo vệ bằng mật khẩu, điều đặc biệt hữu ích khi người dùng thường xuyên cho người khác mượn điện thoại.
Việc di chuyển nội dung vào Secure Folder rất đơn giản. Chỉ cần mở thư viện ảnh, chọn ảnh cần bảo vệ, nhấn vào biểu tượng ba chấm và chọn Move to Secure Folder. Người dùng cũng có thể chọn nhiều ảnh cùng lúc để tiết kiệm thời gian.
Với sự phát triển của công nghệ, việc thực hiện giao dịch ngân hàng qua điện thoại ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, nếu ai đó có quyền truy cập vào thiết bị của người dùng, họ có thể dễ dàng mở các ứng dụng này. Đặt các ứng dụng ngân hàng vào Secure Folder sẽ cung cấp thêm một lớp bảo vệ, đảm bảo rằng dữ liệu ngân hàng của người dùng vẫn an toàn ngay cả khi thiết bị gặp sự cố.
Secure Folder cũng cho phép người dùng chặn thông báo từ các ứng dụng ngân hàng, ngăn người khác thấy thông tin nhạy cảm như số tiền chuyển khoản hay mã xác minh.
Secure Folder không chỉ giúp bảo vệ dữ liệu nhạy cảm mà còn có thể được sử dụng như một không gian riêng biệt cho các ứng dụng công việc. Người dùng có thể lưu trữ email công ty, ứng dụng nhắn tin và tài liệu công việc trong một mục riêng, từ đó ngăn chặn sự lẫn lộn giữa công việc và cuộc sống cá nhân.
Một tính năng thú vị khác của Secure Folder là khả năng sử dụng các ứng dụng một cách riêng biệt. Người dùng thể chạy hai tài khoản WhatsApp trên cùng một thiết bị mà không cần phải đăng ký tài khoản Business cho một trong số đó, từ đó giữ các cuộc trò chuyện tách biệt và dễ dàng quản lý nhiều hồ sơ.
Mặc dù Secure Folder giúp bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhưng nó vẫn có thể thu hút sự chú ý. Để giảm thiểu khả năng bị phát hiện, người dùng có thể ẩn biểu tượng Secure Folder hoặc thay đổi tên và giao diện của nó. Tuy nhiên, cách làm này không thể thay thế cho việc sử dụng mật khẩu mạnh và các biện pháp bảo mật khác.
Tóm lại, Secure Folder trên điện thoại Galaxy là một công cụ hữu ích giúp người dùng bảo vệ quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân một cách hiệu quả.
