Khi Patrick Ciriello mất việc và không tìm được công việc mới trong gần một năm, mọi thứ với người đàn ông 60 tuổi ở Vermont (Mỹ) này dường như sụp đổ, bởi ông là trụ cột kinh tế của gia đình. “Bạn thường nghe về những người rơi xuống đáy vực”, Ciriello nói với Guardian. “Tôi cũng đã ở trong hoàn cảnh đó”.
Trong phần lớn sự nghiệp, Ciriello với tấm bằng thạc sĩ quản lý thông tin đã thiết kế vô số hệ thống phần mềm cho các ngân hàng, trường đại học và công ty dược phẩm. Ông đã trải qua nhiều cú sốc kinh tế, từ sự sụp đổ của bong bóng dotcom, khủng hoảng tài chính năm 2008 cho đến đại dịch Covid-19. Ông cũng mất việc nhiều lần, nhưng thường kiếm được công việc mới sau đó.
Nhưng đến năm 2023, khi cơn sốt AI bùng nổ, mọi thứ dường như khác hẳn. Ciriello cũng mất việc. Ông đã gửi hàng trăm đơn xin việc đến vị trí hỗ trợ IT, dịch vụ khách hàng, thậm chí cả công việc bán hàng tại quầy thực phẩm ở một siêu thị, nhưng đều nhận lại cái lắc đầu.
Không thể tìm công việc mới, Ciriello phải ở trên “ngôi nhà di động” là chiếc xe Toyota Highlander cũ. Vào một tối tháng 3/2024, ông nhận được tin nhắn bí ẩn trên LinkedIn và cuối cùng có công việc mới: huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo.
Sau khi tốt nghiệp trường Y khoa Albert Einstein và thạc sĩ y tế công cộng tại Đại học Brown nhiều năm trước, Rebecca Kimble, 52 tuổi, đã điều trị và cứu sống bệnh nhân tại các phòng cấp cứu trên khắp nước Mỹ, với thu nhập 300.000-500.000 USD mỗi năm. Nhưng vào tháng 2/2022, công việc của bà gặp trục trặc vì vấn đề sức khỏe. Sau hai năm điều trị và trở lại, bà liên tục bị từ chối khi ứng tuyển vào các vị trí.
Nhiều tháng nỗ lực tìm công việc mới không thành công, Kimble nhận ra bản thân có thể không quay lại phòng cấp cứu nữa, và đó là một cú sốc lớn. “Thật kinh khủng. Mỗi lần cố gắng nhưng lại bị từ chối, tôi lại phải trải qua quá trình vật lộn với chứng trầm cảm và lo âu. Tôi nghĩ một phần con người tôi đã chết, nhưng tôi chưa sẵn sàng cho điều đó”. Đầu năm nay, Kimble tìm thấy công việc mới: đào tạo AI trên nhiều nền tảng khác nhau, đánh giá cách các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) phản hồi câu hỏi về y tế.
Giống như Kimble, Anne chuyển sang lĩnh vực đào tạo AI sau khi sự nghiệp học thuật của cô bị đình trệ. Người phụ nữ 60 tuổi yêu cầu giấu tên này có bằng thạc sĩ về khoa học sức khỏe và tiến sĩ về chính sách công, đã dành 18 năm làm việc trong lĩnh vực quản lý giáo dục đại học, giám sát và giảng dạy các chương trình tiến sĩ.
Tuy nhiên, các hội chứng liên quan đến hậu Covid-19 khiến Anne mệt mỏi và giảm trí nhớ. Bà nghỉ việc tháng 4/2023, sau đó ứng tuyển vào khoảng 100 vị trí làm việc từ xa, nhưng đều bị từ chối. Trong một lần tình cờ, Anne tìm thấy công việc huấn luyện AI trên mạng. Từng có mức lương 6 con số trong giới học thuật, bà khi đó kiếm được 26 USD/giờ khi huấn luyện AI của Google, sau đó là Meta, không có bất kỳ phúc lợi nào. “Thật đau lòng và nản chí khi nghĩ đến tất cả thời gian tôi đã dành cho sự nghiệp và những hy sinh tôi đã bỏ ra để có tấm bằng thạc sĩ”, Anne nói.
Ciriello, Kimble, Anne là ba trong số những người trên 50 tuổi tìm đến công việc huấn luyện AI dù sở hữu trình độ chuyên môn cao. Công việc của họ chủ yếu là gắn nhãn và đánh giá thông tin sử dụng để đào tạo các mô hình như ChatGPT của OpenAI hay Gemini của Google. Các dịch vụ thường thông qua bên thứ ba như Mercor, GlobalLogic, TEKsystems, Micro1 hay Alignerr.
So với công việc trước đó, mức thu nhập của những chuyên gia giàu kinh nghiệm này có thể giảm rất sâu. Tuy nhiên, với hầu hết, chúng là công việc làm thêm, hoặc một phương án tạm thời sau khi bị sa thải. So với người huấn luyện phổ thông, nhóm chuyên gia này cũng kiếm nhiều tiền hơn, có thể tới 180 USD/giờ.
Nhưng đối với một số người lao động lớn tuổi như Ciriello, công việc huấn luyện AI lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác: nơi nương náu cuối cùng trong một thị trường việc làm khắc nghiệt thời công nghệ, nơi càng lớn tuổi càng khó trụ lại hoặc quay lại làm việc. Đối với nhiều người trong số họ, việc AI “cướp” việc nếu đào tạo chúng hay không là điều không còn quan trọng. Họ cần việc làm ngay bây giờ.
Theo Richard Johnson, Phó chủ tịch Viện Chính sách Công AARP của Mỹ, lao động Mỹ trên 60 tuổi mất thời gian tìm việc mới lâu hơn tới 50% so với độ tuổi 20-30. Chỉ một phần nhỏ tìm được công việc có mức thu nhập trước đây. “Các nhà tuyển dụng cho rằng người lao động lớn tuổi tốn kém hơn, thiếu kỹ năng hiện đại và khó đào tạo hơn so với người trẻ tuổi”, Johnson nói với WSJ.
Urban Institute, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu chính sách xã hội, cuối năm ngoái cho biết khoảng một nửa số người lao động ở Mỹ trong độ tuổi 50-54 bị buộc thôi việc sớm trước khi đến tuổi nghỉ hưu. Một tổ chức khác là Viện Chính sách Kinh tế (Economic Policy Institute) chỉ ra khoảng 5,7 triệu người lao động trên 55 tuổi đã mất việc làm giai đoạn 2020-2025, và nhiều người đến nay vẫn chưa tìm được việc làm ổn định.
Những người đang huấn luyện AI có trình độ cao cho biết công việc này có thể thú vị về mặt trí tuệ, nhưng nó cũng khiến họ phải đối mặt với sự bất ổn của nền kinh tế việc làm tự do. Ciriello cho biết đã phải ngừng một số công việc dán nhãn dữ liệu sau khi cảm thấy bị bóc lột; Anne đánh giá mọi thứ thoải mái hơn công việc cũ; nhưng Kimble cho rằng chúng “không phải là công việc”, chỉ là một hình thức làm thêm.
“Nếu ngày mai, khi được giao một công việc đúng chuyên môn mà tôi nghĩ mình có thể làm được, tôi sẽ đi làm”, bà Kimble nói”. Tôi nhớ phòng cấp cứu”.
Bảo Lâm tổng hợp
Mặt trái của nghề bán dữ liệu cá nhân cho AI
30 tỷ hình ảnh thu thập từ Pokémon Go được dùng để huấn luyện robot
Con người có thể cần huấn luyện để phân biệt khuôn mặt AI tạo
Mặc dù những chiếc smartphone và tablet Android đời đầu có âm thanh khởi động riêng, nhưng hầu hết các mẫu mới hơn lại thiếu tính năng này. Đặc biệt, Apple chưa bao giờ trang bị âm thanh khởi động cho iPhone hay iPad.
Tuy nhiên, một điều thú vị không phải người dùng iPhone nào cũng biết, thậm chí cả những người dùng lâu năm, chính là việc iPhone vẫn có khả năng phát âm thanh khi khởi động. Vấn đề là Apple đã tắt tính năng này theo mặc định, vì vậy người dùng sẽ cần phải kích hoạt nó nếu muốn sử dụng.
Một điều quan trọng người dùng cần nắm rõ là tính năng phát âm thanh khởi động trên iPhone được Apple thiết kế chủ yếu như một công cụ hỗ trợ nghe nhìn. Tuy nhiên, âm thanh khởi động không chỉ mang lại cảm giác hoài niệm mà còn tích hợp phản hồi xúc giác, tạo ra sự đồng bộ hoàn hảo giữa âm thanh và độ rung.
Để bật âm thanh khởi động trên iPhone, người dùng chỉ cần thực hiện các bước sau:
Tuy nhiên, tính năng này chỉ khả dụng trên iOS, trong khi người dùng iPadOS vẫn chưa được hỗ trợ. Điều đó khiến nhiều người dùng iPad bỏ lỡ trải nghiệm thú vị này. Hy vọng rằng Apple sẽ sớm đưa tính năng này vào iPadOS trong các bản cập nhật tới.
Cần lưu ý rằng khi âm thanh khởi động được bật, nó sẽ phát ở âm lượng tối đa, bất kể cài đặt âm lượng hiện tại của iPhone là bao nhiêu. Tính năng này sẽ hoạt động ngay cả khi điện thoại đang ở chế độ im lặng hoặc trong phiên tập trung.
Chỉ với vài thao tác đơn giản, người dùng có thể tận hưởng âm thanh dễ chịu mỗi khi bật và tắt iPhone. Với phản hồi xúc giác đi kèm, tính năng này thực sự là một phiên bản hiện đại hóa của tiếng chuông khởi động kinh điển trên máy Mac. Dù không phải ai cũng thích âm thanh khởi động, nhưng với nhiều người, đó là một trải nghiệm rất đáng để thử.
Lenovo vừa được chỉ định là "Đối tác Công nghệ Chính thức của FIFA World Cup 2026", với kế hoạch triển khai hàng loạt giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm thay đổi cách người hâm mộ thưởng thức sự kiện thể thao lớn nhất thế giới. Trong thực tế, đây không phải là lần đầu tiên Lenovo đầu tư mạnh vào công nghệ AI khi công ty đã giới thiệu nhiều sản phẩm công nghệ ý tưởng mới thú vị trong quá khứ.
Điểm nhấn trong kế hoạch của Lenovo cho giải đấu năm nay là việc tích hợp các hình đại diện kỹ thuật số 3D, được tạo ra từ các mô hình 3D và công nghệ AI tiên tiến. Lenovo khẳng định những hình đại diện này, cùng với công cụ Football AI Pro mới, sẽ nâng cao công nghệ trọng tài và hỗ trợ các quyết định của trọng tài FIFA. Người hâm mộ sẽ được trải nghiệm những hình ảnh động 3D trong các pha quay chậm tình huống việt vị giúp cung cấp bối cảnh trực quan tốt hơn cho người xem, cả ở nhà lẫn trên sân vận động.
Ngoài ra, Lenovo sẽ tích hợp công nghệ AI vào các hệ thống camera gắn trên người trọng tài và các hoạt động thu thập thông tin hiện có của FIFA. Công ty cũng dự định tạo ra "bản sao kỹ thuật số" của từng địa điểm để cải thiện việc giám sát. Người hâm mộ sẽ có cơ hội khám phá những cách thức mới để xem các trận đấu và tương tác với các thành phố nơi diễn ra sự kiện.
Các giải pháp công nghệ này đã được công bố tại sự kiện đổi mới công nghệ Tech World của Lenovo trong khuôn khổ Triển lãm Điện tử Tiêu dùng (CES) diễn ra hồi đầu năm. Tại đây, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino và Chủ tịch kiêm CEO Lenovo Yuanqing Yang đã chia sẻ những điều cần mong đợi khi xem World Cup sắp tới. Ông Yang cho biết: "Chúng tôi nghĩ rằng World Cup 2026 sẽ là sự kiện tích hợp AI nhiều nhất. Bạn sẽ thấy AI trong bóng đá, từ các cầu thủ nổi tiếng đến camera ghi hình trọng tài".
Infantino cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp dữ liệu và công nghệ để tạo ra những trải nghiệm tuyệt vời cho người hâm mộ tại FIFA World Cup 2026 và FIFA Women's World Cup 2027.
Tuy nhiên, việc sử dụng công nghệ AI trong thể thao cũng đặt ra nhiều câu hỏi. Một số người hâm mộ có thể cảm thấy nhàm chán với các hình ảnh 3D, và có nguy cơ trọng tài sẽ quá phụ thuộc vào phân tích hình ảnh để đưa ra quyết định. Đã có nhiều ý kiến trái chiều về VAR, với 97% người hâm mộ Ngoại hạng Anh cho rằng VAR không làm cho việc xem bóng đá thú vị hơn.
Mặc dù vậy, những cải tiến của Lenovo trong công nghệ camera đeo trên người trọng tài có thể mang lại nhiều hứa hẹn. Với tên gọi mới "Referee View", công nghệ này hứa hẹn sẽ nâng cao trải nghiệm cho người hâm mộ. Cuối cùng, người hâm mộ trên toàn thế giới sẽ có cơ hội tự mình đánh giá liệu Lenovo có thực sự cải thiện môn thể thao này hay không khi World Cup 2026 khởi tranh.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay tiếp tục giảm so với hôm qua. Tính đến 7 giờ ngày 26.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 77.611 USD. So với 7 ngày trước, tiền mã hóa đã tăng 2,44%.
Tuần qua, một trong những sự kiện quan trọng xảy ra hôm 24.4 khi khối lượng giao dịch mở từ quỹ của ETF Bitcoin của BlackRock (IBIT) đạt 27,61 tỉ USD, cao hơn các quyền chọn Bitcoin của Deribit (26,90 tỉ USD) theo dữ liệu từ Volmex. Như vậy, chỉ trong hai năm, quyền chọn IBIT đã thu hẹp khoảng cách với thị trường quyền chọn Bitcoin của Deribit, vốn đã hoạt động từ năm 2016. Theo Coindesk, điều này cho thấy quá trình "thể chế hóa Bitcoin" đang diễn ra nhanh chóng.
Cột mốc này cho thấy cơ sở hạ tầng đầu tư và phái sinh Bitcoin được quản lý chặt chẽ, đạt tiêu chuẩn tại Mỹ không còn là thứ yếu so với thị trường nước ngoài. Hơn nữa, một thị trường được quản lý tại Mỹ có thể khuyến khích nhiều tổ chức Phố Wall hơn khám phá tài sản kỹ thuật số, giúp thị trường ổn định hơn.
Đầu tuần này, Bitcoin bất ngờ quay đầu giảm sâu sau những tuyên bố trái ngược về eo biển Hormuz. Sau khi Iran bất ngờ tuyên bố sẽ đóng cửa lại eo biển Hormuz do không đạt được các thỏa thuận mong muốn, một ngày sau, Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ phá hủy mọi công trình và nhà máy điện ở Iran nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận của Washington. Khi giá Bitcoin liên tục dao động mạnh, tâm lý của nhà đầu tư cũng tỏ ra thận trọng hơn.
Chỉ một ngày sau, Bitcoin tăng giá, vượt mốc 75.000 USD khi nhiều phân tích kỹ thuật cho thấy BTC có thể vượt mốc 81.000 USD.
Đến ngày 23.4, tiền số lớn nhất thế giới, tiếp tục tăng giá nhẹ khi đạt mốc 77.000 USD. Tình hình ở eo biển Hormuz vẫn là tâm điểm chú ý khi Reuters dẫn cảnh báo từ công ty quản lý rủi ro hàng hải MARISKS của Hy Lạp rằng những tin nhắn lừa đảo hứa hẹn đảm bảo an toàn khi đi qua eo biển Hormuz bằng tiền mã hóa đã được gửi đến một số công ty vận tải biển có tàu bị mắc kẹt ở phía tây tuyến đường thủy này.
Theo MARISKS, ít nhất một trong những tàu cố gắng rời khỏi eo biển vào cuối tuần trước và bị trúng đạn là nạn nhân của vụ lừa đảo.
Đến giữa tuần, giá Bitcoin tăng vọt, tiến sát 80.000 USD, báo hiệu sự phục hồi đáng kể của ngành công nghiệp tiền mã hóa. Đà tăng này được hỗ trợ bởi sự tham gia của các định chế tài chính truyền thống và khung pháp lý ngày càng rõ ràng. Khi Bitcoin tăng sát mốc 80.000 USD, tâm lý lạc quan trên thị trường đã tăng lên mức cao nhất trong hơn ba tháng. Theo dữ liệu từ Alternative, chỉ số Tham lam và Sợ hãi trong thị trường tiền mã hóa (Crypto Fear and Greed) đã tăng 14 điểm lên 46/100 điểm. Đây là mức cao nhất từ ngày 18.1.
Tuy nhiên, thị trường không duy trì được đà tăng giá. Bitcoin giảm dần trong những ngày cuối tuần. Hôm 24.4, BTC liên tục rung lắc mạnh quanh vùng giá 78.000 USD. Thị trường sau đó không thể phục hồi và tiếp tục giảm về 77.000 USD vào ngày cuối tuần.
Tại Việt Nam, một trong những thông tin đang nhận được nhiều sự quan tâm là Bộ Công an đề xuất tịch thu tiền số, tài sản số. Trong dự thảo hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự, tài sản số được đề xuất bổ sung quy định để phù hợp với thực tiễn. Việc này nhằm bao quát các dạng tài sản trực tiếp liên quan đến tội phạm như tiền số, tài sản số, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Điều này giúp luật bao quát hơn với thực tiễn tài sản phi truyền thống, nâng hiệu quả thu hồi tài sản do phạm tội mà có.
