Ngay giữa Chợ Lớn có một không gian cổ kính của người Hoa là quần thể kiến trúc ngôi Nghĩa Từ Triều Châu, Quan Âm Các nằm bên trong khuôn viên Bệnh viện An Bình (phường An Đông, TP.HCM). Nơi đây, vẫn lưu giữ một công trình gắn với lịch sử cộng đồng người Triều Châu 150 năm trước.
Theo Ban quản trị Hội quán Nghĩa An, Tượng Nghĩa Từ (hay Nghĩa Từ Triều Châu) được khởi dựng vào khoảng năm 1881. Đến năm 1892, trong phần đất của Tượng Nghĩa Từ một bệnh viện có tên Lục Ấp Triều Châu (ngày nay là Bệnh viện An Bình) được thành lập và trở thành một trong 6 bệnh viện lớn của cộng đồng Chợ Lớn.
Không chỉ là nơi khám chữa bệnh cho người dân nghèo, bệnh viện còn phản ánh tinh thần tương trợ và lòng nhân ái của cộng đồng bang hội người Hoa tại Nam bộ. Qua nhiều thế hệ, nơi đây trở thành chốn phụng thờ linh thiêng, lưu giữ hàng ngàn bài vị tiền nhân cùng câu chuyện của hơn 2.700 cuộc đời khai hoang mở cõi ký ức về hành trình khai phá, lập nghiệp của người Triều Châu trên vùng đất phương Nam.
Trải qua 150 năm tồn tại và nhiều đợt đại tu vào các năm 1896, 1968 và 1994, công trình thờ tự này đã hằn sâu dấu vết tàn phá của thời gian. Dưới nắng mưa khắc nghiệt, di tích bị xuống cấp nghiêm trọng như: mái ngói rêu phong xiêu vẹo, hoa văn tinh xảo rụng rơi từng mảng, và một phần mái của hai dãy Đông – Tây sụp đổ. Trước thực trạng đó, Ban quản trị Hội quán Nghĩa An đã khởi động dự án đại trùng tu nhằm hồi sinh toàn bộ quần thể di sản.
Ngày 2.12.2024, lễ động thổ chính thức diễn ra. Đến năm 2025, sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý và nhận được sự chấp thuận từ cơ quan chức năng, dự án được triển khai đồng bộ với mục tiêu giữ gìn tối đa những giá trị nguyên bản của kiến trúc Triều Châu.
Ban đầu, đơn vị quản lý từng có ý định tìm kiếm đội ngũ phục dựng từ Trung Quốc nhằm đảm bảo tính nguyên gốc của công trình. Tuy nhiên, sau nhiều lần trao đổi với các cơ quan chuyên môn, quyết định cuối cùng là lựa chọn đội ngũ nghệ nhân và đơn vị trùng tu trong nước có kinh nghiệm phục dựng nhiều công trình cổ tại Huế – được “chọn mặt gửi vàng” cho dự án đặc biệt này.
Hành trình hồi sinh di sản không chỉ là việc sửa chữa một công trình cũ, mà còn là quá trình tìm lại tinh thần và vẻ đẹp của kiến trúc truyền thống Triều Châu. Từng bức hoành phi, câu đối, từng họa tiết rồng phượng trên mái ngói đều được nghiên cứu, phục dựng cẩn trọng. Những nét chạm khắc tinh xảo tưởng chừng đã phai mờ theo năm tháng nay dần hiện rõ trở lại.
Sau 8 tháng thi công, đến tháng 5.2026 diện mạo mới của Nghĩa Từ Triều Châu dần thành hình. Điểm nhấn nổi bật là phần mái với các chi tiết gốm sứ trang trí rực rỡ mang đậm phong cách nghệ thuật Triều Châu. Hồ nước phong cảnh phía trước cũng được cải tạo, kết hợp cùng hàng cây cổ thụ tạo nên không gian thanh tịnh giữa lòng đô thị đông đúc.
Theo Ban quản trị Hội quán, Nghĩa Từ Triều Châu không chỉ mang giá trị kiến trúc, công trình còn là biểu tượng của tinh thần hiếu kính và tình đồng hương của cộng đồng người Triều Châu tại TP.HCM. Mỗi hạng mục được phục dựng đều chứa đựng tâm huyết của các nghệ nhân, sự đóng góp của các mạnh thường quân cùng nỗ lực gìn giữ di sản của nhiều thế hệ.
Nghệ nhân Trần Thanh Tùng, Công ty Minh Thiện Tâm cho biết, việc trùng tu, phục dựng ngôi Nghĩa Từ Triều Châu cổ này đều do tay nghề của thợ người Việt đảm trách. Đây cũng là lần đầu tiên một đơn vị của Việt Nam được tin tưởng lựa chọn để thi công một công trình mang đậm nét văn hóa đặc trưng của người Hoa .
Theo nghệ nhân Thanh Tùng, trước đây, những công trình của người Hoa thường do các hiệp hội đưa chuyên gia từ Trung Quốc sang thực hiện. Để nhận được cái gật đầu từ chủ đầu tư, đội ngũ thực hiện đã phải trải qua nhiều quá trình chứng minh năng lực trong suốt thời gian dài.
Trước thời điểm đại trùng tu, Nghĩa Từ Triều Châu trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, mái ngói bị sập và nhiều cấu kiện gỗ bị mối mọt, hư hỏng nặng.
Nghệ nhân Thanh Tùng chia sẻ: “Gần như kết cấu công trình được thay mới, nhưng tất cả hoa văn chạm khắc, họa sĩ vẽ lại đều dựa trên nguyên bản gốc từ thuở sơ khai của công trình này” .
Bên cạnh đó, toàn bộ hệ thống kèo, cột gỗ cũ được thay thế tất cả bằng gỗ lim xanh để đảm bảo độ bền vĩnh cửu. Mười cột đá cổ có tuổi đời gần 2 thế kỷ vẫn được giữ lại làm “linh hồn” cho ngôi miếu. Tuy nhiên, để tiện dụng hơn cho việc thờ tự, các câu đối được khắc âm trực tiếp vào cột thay vì dán giấy đỏ như trước đây. Còn các phù điêu trên mái vốn đã hư hại hoàn toàn được phục dựng mới bằng chất liệu gốm sứ xanh với chi phí lên đến hàng tỷ đồng .
Cũng theo nghệ nhân Thanh Tùng việc trùng tu Nghĩa Từ Triều Châu đều do đội ngũ thợ lành nghề đến từ Huế. Các nghệ nhân Việt vẫn giữ được những kỹ năng thủ công truyền thống ở trình độ cao. Với sự tỉ mỉ, các chi tiết nhỏ nhất từ con ốc sên, nhái, bướm cho đến bộ Bát Tiên đều được chạm trổ, sơn, vẽ tái hiện sống động và tinh xảo theo đúng nguyên bản.
Tối 16.6, UBND phường Bình Đông (TP.HCM) khai mạc tuần lễ nông sản vùng miền Bình Đông 2026 tại đường số 6, khu dân cư Pegasuite. Sự kiện quy tụ hơn 180 gian hàng cùng chuỗi hoạt động trải nghiệm đa dạng.
Tham dự lễ khai mạc có bà Nguyễn Trường Nhật Phượng, Phó chủ tịch HĐND TP.HCM; ông Nguyễn Văn Dũng, Phó chủ tịch HĐND TP.HCM; ông Nguyễn Thành Trung, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, Chủ tịch Hội Nông dân TP.HCM và lãnh đạo các phường lãnh cùng đông đảo người dân, du khách.
Được tổ chức vào dịp Tết Đoan Ngọ, đây hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá văn hóa, kết nối các địa phương và tôn vinh những sản vật đặc trưng của từng vùng miền trên cả nước.
Theo ghi nhận, từ khoảng 17 giờ, các gian hàng đã tấp nập khách tham quan, mua sắm. Trong đó, gian hàng của người dân tộc Pa Kô ở xã A Lưới 2 (TP.Huế) với hoạt động biểu diễn nghệ thuật truyền thống thu hút nhiều khách dừng chân.
Anh Hồ A Têng (41 tuổi) chia sẻ rất vinh dự khi được mang đặc sản của bà con địa phương vào giới thiệu tại tuần lễ nông sản. Gian hàng của anh A Têng gồm các món như mật ong rừng, bò vàng, lợn bản, măng rừng, nấm linh chi, nấm lim xanh, nếp than, muối tiêu rừng... với mức giá dao động 30.000 - 100.000 đồng.
"Năm nay là năm thứ ba tôi tham dự chương trình, xin thay mặt bà con địa phương cảm ơn người dân TP.HCM đã ủng hộ đặc sản quê hương tôi", anh bày tỏ.
Tại gian hàng trái cây Tâm Ngọc, nhiều trái cây độc, lạ cũng gây ấn tượng với khách tham quan. Chủ quầy hàng đã mang tới cây chà là sai trĩu quả, mận mía, bí đao khổng lồ, trầu bà Nam Mỹ, mận mật ong, nhãn sầu riêng...
Các loại trái cây độc lạ tại khu gian hàng trái cây
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Cũng là năm thứ ba tham gia chương trình, chị Nguyễn Thị Bích Thủy, hộ kinh doanh cá thể Hoàng Kim Farm (Lâm Đồng) cho biết như mọi năm, chị cùng các doanh nghiệp địa phương mang đặc sản quê mình đến tuần lễ với mong muốn giới thiệu tới đông đảo người dân thành phố.
"Đi tới những tuần lễ nông sản vùng miền như thế này chúng tôi có thể đưa sản phẩm từ farm tới trực tiếp người tiêu dùng. Đây cũng là dịp để hộ kinh doanh như tôi biết được nhu cầu của người tiêu dùng để điều chỉnh nguồn cung phù hợp", chị Thủy nói.
Phát biểu khai mạc, bà Vũ Yến Oanh, Phó chủ tịch UBND phường Bình Đông, Trưởng ban tổ chức cho biết đây là sự kiện thương mại, điểm hẹn giao lưu giữa vùng miền nơi tinh hoa nông sản hội tụ.
Ngay từ đầu tháng 4, phường đã chủ động xúc tiến thương mại với các địa phương như Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Tháp, Khánh Hòa, Vĩnh Long, An Giang, Huế, Đồng Nai, Cần Thơ cùng nhiều xã, phường trên địa bàn TP.HCM nhằm mời gọi các đơn vị mang sản phẩm đặc trưng đến giới thiệu tại sự kiện.
Không gian tuần lễ được thiết kế theo hướng mở, tạo điều kiện để người dân tham quan, mua sắm và trực tiếp trải nghiệm các giá trị văn hóa truyền thống gắn với nông sản Việt.
Theo bà Vũ Yến Oanh, người dân có thể tham gia trải nghiệm làm bánh dân gian như bánh ú lá tre, bánh ít, bánh bột lọc, chè trôi nước dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân. Bên cạnh đó là không gian check-in chủ đề "Tinh hoa nông sản, Hồn quê xứ Việt", khu ẩm thực vùng miền cùng nhiều hoạt động trò chơi dân gian dành cho gia đình và trẻ em.
UBND phường Bình Đông kỳ vọng tuần lễ nông sản vùng trở thành điểm hẹn thường niên, góp phần thúc đẩy tiêu thụ nông sản nội địa, hỗ trợ quảng bá sản phẩm địa phương, đồng thời gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của các vùng miền Việt Nam.
Chỉ trong vài giây, một cô gái gieo mình xuống dòng Sêrêpốk (Đắk Lắk), nước chảy xiết. Không chần chừ, một người đàn ông đang trên đường giao hàng đã lao xuống sông, bơi theo dòng nước để cứu người trong tình huống sinh tử.
Theo UBND xã Hòa Phú (Đắk Lắk), người hùng trong clip đang lan truyền trên mạng xã hội là anh Trần Quốc Toản (39 tuổi, ở phường Thành Nhất, Đắk Lắk). Nhờ sự ứng cứu kịp thời, cô gái được đưa lên bờ an toàn, không ảnh hưởng đến tính mạng.
Theo chia sẻ của anh Toản, sáng 4.4, trong lúc anh lái xe máy đi giao hàng gia dụng của công ty cho khách. Khi lưu thông đến khu vực cầu Sêrêpốk, anh phát hiện một cô gái dừng xe máy ở thành cầu và có biểu hiện lạ.
Sau đó, cô gái xuống xe và trèo qua thành cầu. Bất ngờ trước hành động của cô gái, anh Toản liền hô lớn "bé ơi đừng có nhảy". Cô gái ngoảnh đầu nhìn nhưng vẫn nhảy xuống dòng nước xiết.
"Nếu lúc đó tôi nhanh hơn khoảng 2 giây thì đã kịp túm lấy áo của cô gái. Lúc này, tôi nhanh chóng bỏ xe máy lại, men theo bờ sông để tìm đường xuống", anh Toản kể lại.
Trong lúc sinh tử, anh Toản đã trượt theo bờ đá cao khoảng 10 m để kịp thời ứng cứu. Sau đó, anh liền lao xuống nước, bơi nhanh về phía cô gái đang bị dòng nước xiết cuốn trôi. Một lúc sau, anh Toản đã tiếp cận được cô gái có nguy cơ chìm hẳn. Cố gắng hết khả năng, anh Toản vừa bơi, vừa dìu và kéo nạn nhân vào bờ trong tình trạng kiệt sức.
"Kéo được cô gái vào bờ, tôi mệt rã rời nhưng rất nhẹ nhõm. Lúc nhảy xuống cứu người, tôi không nghĩ gì nhiều, chỉ thấy người gặp nạn thì phải cứu", anh chia sẻ.
Sau khi nạn nhân an toàn, nhiều người có mặt hỏi thăm, xin thông tin liên lạc, nhưng anh Toản từ chối rồi lặng lẽ rời đi. Anh cho rằng, trong hoàn cảnh đó, ai biết bơi cũng sẽ hành động như mình.
Sau vụ việc, clip ghi lại cảnh anh Toản không ngại nguy hiểm, bơi ra dòng nước xiết để cứu cô gái đang đuối nước nhanh chóng được lan truyền trên mạng xã hội. Clip nhận được bình luận của người dân, khen ngợi sự dũng cảm khi làm việc tốt.
Anh Toản cho biết cũng bị người thân chỉ trích vì hành động quá nguy hiểm. Tuy nhiên, anh Toản chỉ cười cho qua chuyện vì đã cứu được người. Cơ thể của anh cũng ê ẩm sau giây phút sinh tử dưới dòng Sêrêpốk.
"Qua vụ việc, tôi không biết cô gái này là ai nhưng vẫn muốn nhắn nhủ đừng bi quan và hãy hướng đến những điều tốt đẹp. Bởi vì trong cuộc đời có rất nhiều người khao khát có cơ hội được sống", anh Toản nhắn nhủ.
Sông Sêrêpốk có nhiều đá ngầm, nước chảy xiết nên việc có ai rơi xuống thì khả năng sống sót rất thấp. Chính quyền UBND xã Hòa Phú đã lắp đặt camera kèm biển cảnh báo, tuyên truyền nhằm giúp người có ý định tiêu cực nên suy nghĩ lại.
Kỳ họp HĐND TP.HCM mới đây đã thông qua chủ trương đầu tư Dự án công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội. Đáng chú ý, dự án bao gồm việc mở rộng đường Nguyễn Tất Thành từ 8 - 10 làn xe cùng nhiều hạng mục giao thông quan trọng khác tại khu vực phía nam thành phố.
Theo phương án được thông qua, TP.HCM sẽ xây dựng hầm chui Hoàng Diệu; xây mới cầu Tân Thuận 1 với quy mô 6 làn xe; mở rộng cầu Tân Thuận 2 lên 8 làn xe; mở rộng đường Huỳnh Tấn Phát đoạn từ cầu Tân Thuận 1 đến đường Lưu Trọng Lư và mở rộng đường dẫn từ cầu Tân Thuận 2 đến đường Nguyễn Văn Linh. Đây được xem là một trong những dự án hạ tầng quan trọng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn giao thông phía nam thành phố.
Thông tin này nhận được sự quan tâm lớn bởi nhiều năm qua, đường Nguyễn Tất Thành đã trở thành một trong những tuyến đường thường xuyên xảy ra ùn ứ. Với những người đi làm hằng ngày giữa trung tâm TP.HCM và khu vực quận 7 cùng Nhà Bè cũ, cảnh chen chúc trên tuyến đường này gần như đã trở thành điều quen thuộc.
Theo ghi nhận, buổi chiều muộn trên đường Nguyễn Tất Thành, dòng xe máy nối đuôi nhau kéo dài từ khu vực cầu Tân Thuận về hướng trung tâm. Hàng nghìn người chen kín mặt đường, trong khi các làn ô tô cũng gần như không còn khoảng trống.
Tại khu vực cầu Tân Thuận 2, xe máy kéo dài gần kín mặt cầu trong giờ tan tầm. Nhiều người đi xe máy bắt đầu tỏ ra mệt mỏi sau hàng chục phút mắc kẹt.
Người dân sinh sống tại khu vực phía nam thành phố cho biết ùn tắc trên đường Nguyễn Tất Thành xuất hiện gần như mỗi ngày. Buổi sáng, dòng xe đổ về trung tâm; đến chiều tối, lượng phương tiện lại dồn ngược lại khiến áp lực giao thông tăng cao.
Không chỉ xe cá nhân, nhiều tài xế công nghệ cũng xem đường Nguyễn Tất Thành là một trong những tuyến đường áp lực nhất vào giờ cao điểm. Việc đón khách hoặc giao hàng trong khoảng thời gian từ 17 - 19 giờ thường mất nhiều thời gian hơn so với các tuyến đường khác.
Đường Nguyễn Tất Thành là trục giao thông huyết mạch kết nối khu vực trung tâm với quận 7, Nhà Bè cũ và khu nam TP.HCM. Tuyến đường cũng phục vụ nhu cầu lưu thông hàng hóa, kết nối các khu cảng và nhiều khu dân cư lớn nên lưu lượng phương tiện luôn ở mức rất cao.
Người tham gia giao thông vất vả tìm khoảng trống để len lỏi trên đường
ẢNH: NHẬT THỊNH
Theo tờ trình của UBND TP.HCM, việc đầu tư mở rộng tuyến đường là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm kết nối giao thông khu vực phía nam.
Áp lực giao thông hiện nay cũng đến từ tình trạng quá tải của hệ thống cầu Tân Thuận. Cầu Tân Thuận 1 được xây dựng từ năm 1905, đến nay đã gần 120 năm tuổi. Công trình có kết cấu thép và nhiều hạng mục đã xuống cấp, phải hạn chế tải trọng để bảo đảm an toàn.
Trong khi đó, cầu Tân Thuận 2 dù được đưa vào khai thác từ năm 2005 nhưng cũng thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải. Mỗi khi xảy ra sự cố hoặc va chạm trên cầu, tình trạng ùn ứ có thể kéo dài nhiều giờ.
Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP.HCM đánh giá việc đầu tư đồng thời công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và nâng cấp đường Nguyễn Tất Thành là cần thiết, bởi 2 dự án có mối quan hệ gắn bó và hỗ trợ lẫn nhau. Việc triển khai đồng bộ sẽ giúp thuận lợi trong công tác giải phóng mặt bằng, quản lý đầu tư và tối ưu hiệu quả kinh tế - xã hội.
