‘Cơn sóng’ IPO quay trở lại

Tiêu chuẩn xanh và phát triển bền vững (EGS) đang là những yêu cầu bắt buộc trong xuất nhập khẩu. Vậy làm thế nào để đáp ứng được các tiêu chuẩn, quy chuẩn kiểm định ngày càng khắt khe của thị trường để sản phẩm xuất khẩu Việt Nam tăng tính cạnh tranh trên thị trường?

Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Jackson Woo - Tổng giám đốc của SGS Vietnam, đơn vị vận hành các trung tâm thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận toàn cầu - nhìn nhận nhu cầu về thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận tại Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, xuất phát từ các yếu tố mang tính cấu trúc và dài hạn.

* Việt Nam đã có quá trình hội nhập sâu rộng với kim ngạch thương mại xuất nhập khẩu gấp đôi quy mô GDP. Vậy ông đánh giá chất lượng sản phẩm hàng hóa Việt Nam đã thay đổi thế nào?

- Trong hơn ba thập kỷ hiện diện tại Việt Nam, thông qua công tác kiểm định chất lượng sản phẩm hàng hóa với các trung tâm kiểm định, thử nghiệm tại TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng, chúng tôi thấy rằng chất lượng sản phẩm của Việt Nam đã cải thiện đáng kể ở nhiều ngành.

Các doanh nghiệp đã nâng cao hệ thống quản lý, kiểm soát sản xuất tốt hơn, nhận thức rõ hơn về các yêu cầu của quốc tế và áp dụng rộng rãi các tiêu chuẩn được công nhận, đặc biệt trong nhóm doanh nghiệp xuất khẩu và các nhà sản xuất lớn. Tuy nhiên, thị trường cũng trở nên phức tạp hơn.

Trong khi nhiều doanh nghiệp đã đạt tiêu chuẩn quốc tế, vẫn còn tồn tại các thách thức. Đó là tính ổn định giữa các lô sản phẩm, hồ sơ, tài liệu và truy xuất nguồn gốc hay vấn đề quản lý chất lượng nhà cung cấp và khả năng thích ứng nhanh với các quy định mới.

Tóm lại, xu hướng chung là rất tích cực, nhưng việc cải tiến liên tục vẫn là yếu tố then chốt, đặc biệt đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và chuỗi cung ứng nhiều tầng.

* Những thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp khi đáp ứng các tiêu chuẩn cao hơn như ESG là gì, thưa ông?

- Thách thức lớn nhất nằm ở độ phức tạp và tốc độ thay đổi. Tức là các tiêu chuẩn liên tục thay đổi và khác nhau giữa các thị trường. Doanh nghiệp cũng phải đối mặt với áp lực chi phí và thời gian giao hàng.

Những yêu cầu đặt ra cho doanh nghiệp phải nâng cao năng lực về: tài liệu và hồ sơ chứng minh, việc truy xuất nguồn gốc, kiểm soát đầu vào của nhà cung cấp cũng như năng lực, kỹ thuật để chứng minh sự tuân thủ. Do đó, thách thức cho các doanh nghiệp không chỉ là "nhiều tiêu chuẩn hơn", mà còn là "nhiều tiêu chuẩn khác nhau cùng lúc".

Đặc biệt, doanh nghiệp xuất khẩu thường đối mặt với việc nhiều hệ thống quy định khác nhau giữa các thị trường (ghi nhãn hàng hóa, giới hạn an toàn, hóa chất bị hạn chế, phương pháp thử nghiệm...). Thực hiện trùng lặp các thử nghiệm hoặc chứng nhận do thiếu công nhận lẫn nhau. Trong khi việc cung cấp bằng chứng tuân thủ, đặc biệt với đơn hàng theo mùa hoặc khối lượng lớn yêu cầu thời gian gấp rút.

Hay vấn đề truy xuất nguồn gốc và tìm kiếm nguồn cung ứng có trách nhiệm, đòi hỏi hệ thống quản lý bài bản, trách nhiệm lớn hơn. Từ thực tiễn chúng tôi nhận thấy, các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các nhà xuất khẩu lớn, đã nâng cao năng lực và chủ động hơn đáng kể.

Tuy nhiên, các SME vẫn gặp khó khăn về chi phí, nguồn lực và việc theo kịp các yêu cầu thay đổi nhanh. Vì vậy, lập kế hoạch sớm và xây dựng lộ trình tuân thủ dựa trên rủi ro là rất quan trọng.

* Theo ông, những lĩnh vực nào là khó nhất và có yêu cầu tiêu chuẩn, kiểm định chất lượng cao đối với doanh nghiệp và vì sao?

- Khi đất nước mở cửa kinh tế, nhu cầu kiểm định hàng hóa xuất nhập khẩu ngày càng tăng cao, cho thấy nhu cầu thử nghiệm, kiểm định ngày càng lớn. Đặc biệt khi các nước đưa ra những tiêu chuẩn, quy định khắt khe hơn.

Trước áp lực siết chặt rào cản kỹ thuật từ EU, Mỹ và các nước phát triển, việc đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn sản phẩm, môi trường và truy xuất nguồn gốc không còn là lựa chọn nữa, mà trở thành điều kiện tiên quyết quyết định sinh tồn của doanh nghiệp xuất khẩu, giúp duy trì đơn hàng và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Qua thực tiễn, chúng tôi thấy những lĩnh vực khó nhất thường là các ngành có quy định thay đổi nhanh và tác động lớn đến an toàn. Đơn cử như ngành điện tử và công nghệ cao, hóa chất và các chất bị hạn chế, sản phẩm liên quan y tế, chuỗi cung ứng thực phẩm/nông nghiệp.

Các lĩnh vực này không chỉ yêu cầu thử nghiệm sản phẩm mà còn đòi hỏi kiểm soát quy trình chặt chẽ, quản lý nhà cung cấp và phải có hồ sơ kỹ thuật đầy đủ, chính xác.

* Ông khuyến nghị gì với các nhà sản xuất, xuất khẩu Việt Nam nhằm nâng cao hơn nữa năng lực sản xuất hàng hóa, đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng khắt khe hơn của thị trường?

- Tôi cho rằng các doanh nghiệp cần áp dụng cách tiếp cận chủ động và hệ thống. Tức là cần xây dựng lộ trình tuân thủ trên cơ sở xác định thị trường mục tiêu, tiêu chuẩn áp dụng và bằng chứng cần có với hệ thống dữ liệu đầy đủ.

Cần áp dụng công thức "quality-by-design", tức là tích hợp tuân thủ ngay từ giai đoạn phát triển sản phẩm. Tăng cường quản lý chất lượng nhà cung cấp và đầu tư nhiều hơn vào các hệ thống quản lý được công nhận (ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, ISO 22000, ISO 13485, IATF 16949...).

Doanh nghiệp cần chủ động áp dụng kiểm tra, xác minh dựa trên rủi ro, nâng cao chất lượng tài liệu và tính toàn vẹn dữ liệu. Tăng cường hợp tác sớm với các đối tác ngành TIC (Testing - Inspection - Certification) thử nghiệm - kiểm định - chứng nhận.

Tôi cho rằng với hệ thống phù hợp và đối tác đúng, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ đáp ứng được yêu cầu quốc tế mà còn có thể biến chất lượng và tuân thủ thành lợi thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Càng đến gần dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương cũng như dịp lễ 30-4 và 1-5, các công ty du lịch, cơ sở lưu trú ghi nhận lượng khách đặt phòng, dịch vụ tăng vọt.

Theo ghi nhận, nhiều khách sạn nội đô TP.HCM có công suất phòng trong dịp cuối tháng 4 lên đến 80-85%, trong đó ngày 30-4, công suất phòng đạt 95% ở các khách sạn có tầm nhìn hướng ra sông Sài Gòn.

Bà Trần Thị Bảo Thu - Giám đốc tiếp thị và truyền thông Vietluxtour - cho biết đến thời điểm hiện tại, hãng ghi nhận lượng khách chốt tour dịp 30-4 đạt khoảng hơn 80% kế hoạch, các điểm đến biển, thời gian nghỉ dưỡng từ 3-4 ngày chiếm tỉ lệ cao.

Đặc điểm chung là khách đặt sát ngày hơn so với trước, nhưng tốc độ lấp chỗ vẫn khá nhanh ở các hành trình có lịch trình thuận tiện và giá hợp lý.

"Lễ 30-4 năm nay sẽ không có tình trạng thiếu hụt dịch vụ. Để chuẩn bị cho kế hoạch kinh doanh lễ năm nay, công ty đã chuẩn bị sớm kế hoạch quản trị rủi ro và chuẩn bị quỹ phòng/vé dự phòng", bà Thu cho biết.

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào đợt nắng nóng gay gắt sớm hơn mọi năm, nhiệt độ được ghi nhận gần 40 độ ở nhiều nơi trên toàn quốc, nhiều du khách có xu hướng tìm kiếm những nơi có khí hậu mát mẻ hơn.

Đại diện Vietravel cho biết các tuyến Phú Quốc, Đà Nẵng, Nha Trang, Quy Nhơn, Đà Lạt, miền Bắc... tiếp tục giữ sức hút ổn định nhờ khả năng đáp ứng đồng thời nhu cầu nghỉ dưỡng, trải nghiệm và đi cùng nhiều thế hệ trong gia đình.

"Ở dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, chúng tôi nhận thấy nhóm sản phẩm được quan tâm nhiều là các tour nội địa ngắn ngày, hành trình nghỉ dưỡng biển, du lịch thiên nhiên và các tuyến điểm đến thuận lợi về thời gian di chuyển.

Trong khi đó, với dịp lễ 30-4 và 1-5, nhu cầu đang mở rộng rõ hơn sang các tour trong nước từ 3-5 ngày và các chương trình outbound gần như Thái Lan, Singapore, Malaysia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan...", đại diện Vietravel nhận định.

Một xu hướng khác cũng được nhận diện rõ là du khách dành thời gian ở lại TP.HCM trong suốt kỳ nghỉ dài.

Anh Phan Lâm, ngụ phường Thạnh Mỹ Tây, cho biết năm ngoái đúng dịp kỷ niệm ngày hội lớn của TP.HCM nên cả nhà không đi đâu, dành thời gian khám phá, tận hưởng các hoạt động tại thành phố. Đó là kỳ nghỉ ai cũng vui vẻ và thêm yêu thành phố. "Năm nay gia đình quyết định sẽ nghỉ lễ ở thành phố và đi một số tour trong ngày", anh Lâm nói.

Những du khách chọn ở lại TP.HCM đều có thể trải nghiệm những dịch vụ lưu trú, ẩm thực đặc sắc trong suốt kỳ nghỉ lễ, khi nhiều đơn vị tung ra nhiều sản phẩm du lịch và chương trình ưu đãi hấp dẫn dịp này.

Ông Hậu Nguyễn - Giám đốc Chi nhánh Sea Stars Cruise khu vực miền Nam - cho biết ngoài cơ sở lưu trú khách sạn, kỳ nghỉ năm nay ngành lưu trú TP.HCM có thêm lựa chọn trải nghiệm nghỉ đêm ngay trên dòng sông Sài Gòn.

Theo đó, du thuyền Star of the South vừa mới ra mắt giữa tháng 4 này sẽ đón khách nghỉ qua đêm ngay trên sông Sài Gòn. Giá phòng qua đêm từ 200 USD/cabin/đêm, bao gồm bữa sáng cho hai người.

Dịch vụ dinner cruise cũng như những dịch vụ trải nghiệm khác như trà chiều trên boong, du ngoạn trên sông ngắm hoàng hôn với giá từ 40 USD/người. Du thuyền cũng sẵn sàng cho thuê trọn gói phục vụ sự kiện doanh nghiệp, MICE và các buổi tiệc riêng.

Ông An Sơn Lâm, Giám đốc Công ty TNHH Thuyền buồm Đông Dương, cho biết với du khách trong và ngoài nước, du ngoạn trên dòng sông Sài Gòn trong buổi hoàng hôn rực nắng luôn là điểm nhấn độc đáo ngay tại khu vực trung tâm thành phố.

Hiện nay, các dịch vụ thưởng ngoạn trên sông kết hợp thưởng thức ẩm thực trên tàu nhà hàng, du thuyền... vẫn luôn kín chỗ trong dịp cuối tuần, dịp lễ.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chia sẻ tại tọa đàm kết quả điều tra hộ kinh doanh ngày 23/4, ông Phạm Ngọc Thạch, Phó trưởng ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhấn mạnh "tâm lý phòng thủ" của hộ kinh doanh trước sức ép thị trường và khó khăn pháp lý.

Kết quả khảo sát hơn 1.000 hộ kinh doanh trong 3 tháng qua của VCCI cho thấy chỉ 1,8% dự định mở rộng hoạt động, hơn 60% duy trì quy mô hiện tại và 33% thu hẹp. Thậm chí, một số hộ dự tính giải thể trong hai năm tới.

Xu hướng kém lạc quan này một phần do hoạt động kinh doanh yếu trong năm qua. Hơn 81% hộ cho biết doanh thu giảm, dẫn tới ba phần tư hộ vận hành ở ngưỡng lợi nhuận rất mỏng. "Mức này đủ để tồn tại, nhưng khó tích lũy hay chống chịu trước bất kỳ cú sốc nào tiếp theo", ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký VCCI, nhận định.

Với các hộ kinh doanh, khó khăn về pháp lý là yếu tố áp lực nhất với họ (73%), ảnh hưởng lớn hơn vấn đề nguyên liệu đầu vào trước biến động trong nước và xung đột Trung Đông (59%).

Về nghĩa vụ thuế, hơn 36% hộ không biết hoặc ở mức "có nghe nói" tới hóa đơn điện tử. Một phần ba hộ thiếu thiết bị, hạ tầng Internet. Nhiều hộ không biết sửa hoặc xử lý lỗi kỹ thuật trong quá trình áp dụng hóa đơn điện tử.

Cũng theo khảo sát của VCCI, hơn 80% hộ "né" chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp vì lo ngại thủ tục, chi phí bảo hiểm xã hội cao và bị thanh, kiểm tra nhiều hơn. Ông Phạm Ngọc Thạch cho biết tính theo doanh thu, nhóm có quy mô từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng có xu hướng không muốn lên doanh nghiệp.

Chỉ 16% hộ có ý định chuyển đổi thành doanh nghiệp trong hai năm tới. Động lực chuyển đổi đến từ nhu cầu phát triển thực chất, như muốn có pháp nhân khi giao kết hợp đồng, mở rộng quy mô, vay vốn ngân hàng. Tuy nhiên, VCCI cho rằng rào cản chuyển đổi đang lớn hơn nhiều so với động lực, khi hơn 90% hộ lo ngại thủ tục thuế và kế toán phức tạp hơn.

Ông Tuấn nhận định điều này khiến ý định đầu tư, mở rộng của hộ kinh doanh giảm đáng kể. "Môi trường thể chế có thể vô tình khiến hộ kinh doanh duy trì quy mô nhỏ, phòng thủ và né tránh tăng trưởng", ông nói.

Phó tổng thư ký VCCI cho rằng các quy định về thuế, kế toán và hóa đơn điện tử cần được đơn giản hóa cho phù hợp với năng lực thực tế của hộ kinh doanh. Điều này đặc biệt cấp thiết với những hộ siêu nhỏ, chủ hộ lớn tuổi hoặc ở nông thôn

Hiện Bộ Tài chính đề xuất ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng, nhưng bà Lê Thị Duyên Hải, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam, cho rằng đây chưa phải là giải pháp cốt lõi. Theo bà, hộ kinh doanh không phải không muốn đóng thuế, điều họ cần là giải pháp tuân thủ dễ dàng, minh bạch, đặc biệt về giới hạn xử phạt. Họ cần được hỗ trợ để kinh doanh chuẩn, quản trị tốt, từ đó "lớn hơn".

"Họ sợ ranh giới xử phạt mong manh, bước qua một đồng là thành vi phạm", bà nói.

Ở khía cạnh này, ông Phạm Ngọc Thạch đồng tình chính sách hiệu quả không chỉ là quản lý chặt hơn, cần giúp hộ kinh doanh đủ tự tin để tồn tại, phục hồi và trưởng thành.

Tin Gốc: Vnexpress