Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), CLB Thiên văn Đà Nẵng thuộc Đại học Đà Nẵng (DAC) thông tin về những hiện tượng thiên văn kỳ thú xuất hiện trong tháng 6 này, nổi bật là Hạ chí đánh dấu ngày dài nhất năm 2026, mưa sao băng, trăng dâu tây… Có gì thú vị?
Arietids được xem là trận mưa sao băng ban ngày hoạt động mạnh nhất, được dự đoán đạt cực điểm rạng sáng 7.6. Bạn có thể bắt gặp một số sao băng Arietids trước khi mặt trời ló dạng.
Theo các tài liệu khoa học, trận mưa sao băng này diễn ra từ ngày 29.5 – 17.6. Điểm tỏa sáng của trận mưa sao băng – điểm trên bầu trời mà các thiên thạch dường như tỏa ra, nằm trong chòm sao Bạch Dương. Bạn sẽ tìm thấy chòm sao này ở phía đông trước khi mặt trời mọc.
Theskylive.com cho biết đây là hiện tượng thiên văn hiếm gặp, có thể quan sát ở cả 2 bán cầu. Mặc dù hầu hết các sao băng Arietids xuất hiện vào ban ngày, bạn vẫn có thể nhìn thấy chúng vào giờ cuối cùng trước bình minh, bất kỳ lúc nào trong tuần đầu tiên và tuần thứ hai của tháng 6.
Vào thời điểm trăng non, mặt trăng nằm gần đường thẳng nối giữa trái đất và mặt trời. Trong pha này, phần được chiếu sáng của mặt trăng hướng hoàn toàn về phía mặt trời, trong khi phần tối lại quay về phía trái đất.
Mặt trăng trong giai đoạn này mọc cùng lúc với mặt trời vào buổi sáng và lặn vào lúc hoàng hôn, chỉ hiện diện trên bầu trời ban ngày. Tuy nhiên, việc quan sát mặt trăng vào ban ngày trong kỳ trăng non là cực kỳ khó khăn.
Do nằm rất gần mặt trời trên bầu trời, ánh sáng chói của mặt trời làm lu mờ hoàn toàn sự hiện diện của mặt trăng. Bên cạnh đó, phần mặt trăng quay về phía trái đất không được chiếu sáng, nên không phản xạ đủ ánh sáng để được nhìn thấy bằng mắt thường.
Vào ngày này, sao Thủy sẽ đạt ly giác phía đông lớn nhất, lên đến 24,5 độ so với mặt trời. Đây là thời điểm hiếm hoi để người Việt có thể quan sát hành tinh này trên bầu trời tối, khi nó ở vị trí cao nhất gần đường chân trời phía tây.
Hãy hướng mắt về phía tây ngay sau khi mặt trời lặn, và bạn sẽ có cơ hội thấy một chấm sáng nhỏ nhưng đáng chú ý, đó chính là sao Thủy. Sao Thủy là hành tinh gần mặt trời nhất nên rất khó quan sát. Tuy nhiên, vào những thời điểm đặc biệt trong năm khi đạt ly giác cực đại, hành tinh này có thể trở nên nổi bật nếu bạn biết đúng thời gian và hướng để quan sát.
Hành tinh này nằm trong quỹ đạo bên trong trái đất, điều đó có nghĩa là nó luôn xuất hiện gần mặt trời, thường là ngay trước khi mặt trời mọc hoặc ngay sau khi mặt trời lặn.
Vào khoảng ngày 20 – 22.6 hằng năm, hiện tượng Hạ chí diễn ra, thời điểm mặt trời ở vị trí xa nhất về phía bắc so với xích đạo thiên cầu. Đây là ngày có thời gian ban ngày dài nhất trong năm ở bán cầu Bắc và là ngày có thời gian ban ngày ngắn nhất trong năm ở bán cầu Nam.
Mặt trăng sẽ nằm ở vị trí xung đối. Lúc này bề mặt của mặt trăng sẽ phản xạ tối đa ánh sáng mặt trời về phía trái đất. Mặt trăng trong giai đoạn này mọc vào lúc hoàng hôn, đạt đỉnh cao nhất vào nửa đêm và lặn vào lúc bình minh.
Vì vậy, trăng tròn hiện diện trọn vẹn suốt cả đêm, từ khi trời vừa tối cho đến khi mặt trời mọc. Do được mặt trời chiếu sáng trực tiếp ở phía đối diện, trăng tròn rất sáng và dễ quan sát bằng mắt thường, kể cả trong điều kiện có một chút mây mù.
Tuy nhiên, cũng chính vì ánh sáng quá rực rỡ này, trăng tròn thường làm lu mờ các thiên thể mờ như tinh vân hay thiên hà, khiến thời điểm này không lý tưởng cho việc quan sát chúng. Lần trăng tròn này được các bộ lạc bản địa đầu tiên ở Mỹ gọi là trăng dâu tây, vì đây là thời điểm thu hoạch trái cây chín, đặc biệt là dâu tây.
Dương lịch hôm nay là thứ tư, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 125. Theo lịch âm hôm nay 6.5 là ngày 20 tháng 3, theo cách gọi can chi là ngày Canh Thìn, tháng Nhâm Thìn, năm Bính Ngọ.
Hôm qua, người Việt vừa chính thức đón tiết Lập hạ, tiết khí thứ 7 trong 24 tiết khí của năm. Tiết khí này bắt đầu vào ngày 5.5 và kết thúc vào ngày 21.5, đánh dấu thời tiết trở nên nóng bức, ánh nắng gay gắt hơn và ngày dài hơn đêm. Nhiệt độ tăng cao, thường kèm theo các cơn mưa rào ngắn, giúp làm dịu không khí.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Bạch Hổ Túc. Dân gian quan niệm đây không phải là ngày đẹp, không thích hợp để khởi sự việc lớn hay xuất hành. Trong khi đó theo dương lịch, hôm nay là ngày đánh dấu nhiều sự kiện đặc biệt được nhiều người quan tâm.
Tại Việt Nam, hôm nay đánh dấu sự kiện 80 năm ngày Truyền thống ngành thống kê (6.5.1946 - 6.5.2026). Được tổ chức hằng năm, ngày này được xem là dịp để ngành thống kê nhìn lại chặng đường đã qua, khẳng định vai trò, vị thế và những đóng góp quan trọng của ngành trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội.
Cách đây tròn 80 năm, ngày 6.5.1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 61/SL thành lập Nha Thống kê Việt Nam, đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của ngành thống kê.
Trải qua các giai đoạn xây dựng, đổi mới và hội nhập, ngành thống kê không ngừng lớn mạnh, từng bước được hiện đại hóa, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác quản lý và phát triển kinh tế - xã hội.
Trong khi đó trên thế giới, hôm nay là ngày Không ăn kiêng quốc tế (International No Diet Day), theo chuyên trang nationaltoday.com. Ngày này khuyến khích mọi người tôn trọng cơ thể, chống lại áp lực phải ăn kiêng cực đoan, nâng cao nhận thức về sức khỏe và hình thể.
Đối với rất nhiều người, đặc biệt là phụ nữ, những tiêu chuẩn về hình thể không thể đạt được cũng như áp lực xã hội đã dẫn đến chứng rối loạn ăn uống. Nhiều người tìm tới những chế độ ăn kiêng hà khắc không lành mạnh.
Khi nhà nữ quyền người Anh Mary Evans Young cảm thấy quá đủ với tất cả những điều này, vào năm 1992, bà đã mời bạn bè của mình hãy bỏ chế độ ăn kiêng và phong trào này đã lan rộng khắp nơi.
Trong dòng người hành hương đổ về Tắc Sậy 1 ngày trước lễ tuyên phong Chân phước linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, nhiều người chưa kịp tìm quán nước liền được mời một chai nước lạnh. Có người vừa kéo hành lý xuống xe đã được chỉ đường, có người được mời cà phê miễn phí trước khi vào khuôn viên nhà thờ.
Những việc làm nhỏ đang trở thành hình ảnh đặc biệt ở Tắc Sậy trong những ngày đón hàng chục ngàn người hành hương từ nhiều nơi về tham dự đại lễ.
Khoảng 10 giờ sáng 1.7, trước cổng Trung tâm hành hương Tắc Sậy khá đông người. Các đoàn hành hương từ TP.HCM, Đồng Nai, miền Tây hay các tỉnh phía bắc liên tục xuống xe, kéo theo hành lý và tìm đường vào khu vực nhà thờ.
Dưới cái nắng miền Tây, một nhóm tình nguyện viên đứng cạnh những thùng nước đá lớn đặt bên đường để phát nước miễn phí. Thấy người lớn tuổi hay các gia đình có trẻ nhỏ đi bộ dưới nắng, họ chủ động mang nước đến tận tay.
Bà Nguyễn Thị Hồng (62 tuổi, Đồng Nai) cho biết đoàn của bà xuống Tắc Sậy từ sáng sớm và khá bất ngờ khi vừa đến nơi đã được phát nước. "Mới xuống xe là có người mang nước tới. Trời nắng mà được chai nước lạnh như vậy thấy dễ chịu lắm. Mình ở xa tới nhưng cảm giác như về nhà người quen", bà Hồng nói.
Bên kia đường, tấm bảng với dòng chữ "Miễn phí cà phê cho khách hành hương" được người đàn ông lớn tuổi cầm trên tay. Nhiều người đi ngang dừng lại đọc, có người vào nghỉ chân, uống ly cà phê rồi tiếp tục hành trình vào nhà thờ.
Không chỉ các điểm phát nước hay quán cà phê miễn phí, nhiều hộ dân quanh khu vực Trung tâm hành hương Tắc Sậy cũng chuẩn bị nước uống, ghế ngồi hoặc chỗ nghỉ chân cho người từ xa đến. Một số gia đình mở cửa cho khách vào tránh nắng, sử dụng nhà vệ sinh hoặc ngồi nghỉ trước khi vào khu vực hành lễ.
Dọc các tuyến đường quanh nhà thờ, nhiều người dân cũng hòa vào không khí của đại lễ. Người chuẩn bị nước đá, người kê thêm bàn ghế, người đứng trước cửa nhà để chỉ đường cho khách từ xa.
Nhiều người hành hương cho biết cảm thấy bất ngờ khi đến Tắc Sậy vì sự nhiệt tình của người dân địa phương. Từ người bán hàng, người chạy xe ôm đến những người dân sống quanh khu vực nhà thờ đều sẵn sàng hướng dẫn khi có người hỏi đường.
Trong khuôn viên Trung tâm hành hương, hàng nghìn người trải chiếu nghỉ ngơi dưới các mái che để chờ đại lễ diễn ra vào sáng 2.7. Ngoài cổng nhà thờ, những chai nước lạnh vẫn liên tục được trao đi giữa dòng người không ngừng đổ về.
Anh Hoàng Nguyên, nhà gần nơi tổ chức cho biết việc phát nước hay mời khách ly cà phê không phải điều gì lớn lao. Với họ, đây là dịp đặc biệt khi Tắc Sậy đón rất đông người từ khắp nơi về nên ai cũng muốn góp một phần nhỏ để hỗ trợ.
Lễ tuyên phong Chân phước linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp sẽ diễn ra vào sáng 2.7 tại Trung tâm hành hương Tắc Sậy với sự tham dự của hơn 70.000 người.
Đại đức Thích Thiện Lực cho biết ngôi chùa Giác Quang gần 100 năm tuổi với khuôn viên rộng gần 2.000 m2 ngày nay từng có khởi đầu rất khiêm tốn. Vào năm 1930, vùng đất này còn thưa thớt bóng người, xung quanh chủ yếu là ruộng rẫy. Khi đó, ngôi chùa trong hẻm ở TP.HCM này chỉ là một am nhỏ bằng tre lá đơn sơ, nằm tại khu vực mà người dân địa phương thường gọi là xóm Sở Thùng nghèo khó.
Chùa thuộc hệ phái Bắc tông, thành lập năm 1930 do ông Nguyễn Văn Giác là người sáng lập. Tuy nhiên, theo đại đức, thông tin về lịch sử chùa còn rất hạn chế. Các đời trụ trì trước không để lại nhiều bút tích về lịch sử cũng như những hoạt động ở chùa. Những thông tin chắp vá về chùa thì đại đức Thích Thiện Lực chỉ biết qua lời kể của vị trụ trì trước kia là cố thượng tọa Thích Huệ Hiển.
Cũng đến năm 1961, chùa được xây dựng lại trên nền cũ bằng vật liệu kiên cố hơn. Trải qua nhiều thập kỷ, ngôi chùa đã trải qua nhiều đợt trùng tu lớn vào các năm 2003, 2010 và gần nhất là 2018 - 2019 để khắc phục tình trạng xuống cấp do thời gian.
Đại đức Thích Thiện Lực nói rằng điểm đặc biệt của chùa Giác Quang chính là phong cách kiến trúc Bắc bộ. Dù được xây dựng lại theo hướng hiện đại, cao ráo và sáng sủa hơn vào năm 1961, chùa vẫn giữ nguyên nét đặc trưng truyền thống như cổng tam quan (phía trên có gác chuông), đông lang và tây lang.
Bên trong chánh điện, cách bài trí thờ tự cũng tuân thủ nghiêm ngặt lối truyền thống của miền Bắc. Chùa thờ bộ tượng Tam Bảo gồm Phật Thích Ca Mâu Ni, Phật Dược Sư và Phật A Di Đà ở giữa. Hai bên là tượng Thập điện Diêm Vương và Quan Công. Phía sau chánh điện là nhà tổ, nơi thờ tổ Bồ Đề Đạt Ma. Dù phần khung xương gỗ đã được thay mới do mối mọt, các chi tiết phù điêu cổ kính vẫn được nhà chùa gìn giữ nguyên vẹn.
Không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh cho phật tử, chùa Giác Quang từ lâu đã gắn liền với các hoạt động an sinh xã hội từ thời mới khai lập. Đại đức chia sẻ từ lời kể của sư phụ, trước năm 1975 là nơi đây từng có một lớp học tình thương dạy miễn phí cho trẻ em nghèo trong xóm với tên gọi là "Quang Trung học đường".
Cụ thể hơn vào năm 1954 chùa kết hợp với cách mạng mở lớp xóa mù chữ. Năm 1956, chùa mở trường tiểu học dạy chữ cho trẻ em nghèo. Thời gian sau này, truyền thống ấy vẫn tiếp nối khi nhà chùa tạo điều kiện cho các nhóm sinh viên tình nguyện mượn không gian để dạy học cho trẻ em xóm Sở Thùng.
Ngoài ra, đại đức Thích Thiện Lực cùng các nhà hảo tâm và nhóm thiện nguyện Gốc Sen Hồng thường xuyên tổ chức các chuyến đi về vùng sâu vùng xa. Những cây cầu tại Cà Mau, Phú Yên cũ hay các ngôi trường mới tại Lâm Đồng đã được xây dựng từ sự đóng góp phật tử và kết nối của nhà chùa.
Hằng năm, vào các dịp đại lễ như Phật đản, chùa không chỉ tổ chức các nghi thức truyền thống như tắm Phật hay tụng kinh mà còn vận động phật tử hỗ trợ các trường hạ trong mùa an cư kiết hạ.
