Moscow cáo buộc Pháp và Anh thực hiện hành vi “cướp biển” sau khi lực lượng hải quân Pháp và Anh chặn bắt và chuyển hướng một tàu chở hàng của Nga đang trên đường từ Murmansk đến Cameroon trong vùng biển quốc tế.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova, tàu Tagor của Nga bị chặn lại hôm 31/5, cách bờ biển Brittany hơn 400 hải lý. Chính quyền Pháp tuyên bố tàu này hoạt động dưới cờ “giả”.
Bà Zakharova cho biết Đại sứ quán Nga tại Paris đã yêu cầu Pháp cung cấp thông tin đầy đủ về hoàn cảnh vụ bắt giữ, cảnh báo rằng hoạt động này vi phạm luật hàng hải quốc tế.
Bà cũng cho biết Moscow đang thực hiện các biện pháp để bảo vệ các thành viên thủy thủ đoàn của Nga trên tàu.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga bác bỏ lý do mà Pháp đưa ra cho hoạt động này, viện dẫn Điều 110 của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển. Điều khoản này cho phép tàu chiến tiếp cận và kiểm tra các tàu trên biển trong những trường hợp hạn chế, bao gồm khi nghi ngờ tàu không có quốc tịch.
Tuy nhiên, theo Moscow, luật hàng hải quốc tế không cho phép tàu chiến buộc tàu khác thay đổi lộ trình và hộ tống tàu này từ vùng biển quốc tế vào cảng của một quốc gia.
“Tuy nhiên, khả năng cưỡng chế chuyển hướng một tàu và hộ tống nó từ biển – một không gian hàng hải nơi áp dụng quyền tự do hàng hải không hạn chế – đến một cảng của quốc gia có tàu chiến đó không được quy định trong các hiệp ước quốc tế”, bà nói thêm.
Bà Zakharova cũng bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng tàu Nga đang vi phạm “các lệnh trừng phạt quốc tế”, lập luận rằng chỉ những hạn chế được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc phê chuẩn mới được coi là lệnh trừng phạt quốc tế. Bà cho biết, các biện pháp đơn phương do các quốc gia châu Âu áp đặt không thể được coi là mang tính quốc tế theo luật.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cáo buộc các chính phủ châu Âu lựa chọn diễn giải các quy phạm pháp luật để phù hợp với lợi ích của họ, đồng thời cảnh báo việc cố gắng thực thi các lệnh trừng phạt trong các khu vực được điều chỉnh bởi quyền tự do hàng hải có thể gây ra những hậu quả rộng lớn hơn đối với vận tải biển toàn cầu.
Tuyên bố cứng rắn của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga được đưa ra sau khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo Hải quân Pháp, với sự hỗ trợ từ các nước đồng minh, đã chặn bắt một tàu chở dầu được cho là thuộc hạm đội ngầm của Nga trên Đại Tây Dương vào ngày 31/5.
Tổng thống Macron xác nhận Hải quân Pháp đã đổ bộ lên tàu chở dầu Tagor của Nga.
“Chiến dịch này diễn ra ở Đại Tây Dương, trên vùng biển quốc tế, với sự hỗ trợ của một số đối tác, trong đó có Vương quốc Anh, và tuân thủ nghiêm ngặt luật biển”, ông Macron nêu rõ.
Theo cơ sở dữ liệu của cơ quan tình báo quân sự Ukraine về các tàu được cho là thuộc hạm đội ngầm của Nga, tàu Tagor vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Nga. Tàu này từng bị EU, Anh, Ukraine trừng phạt.
Vụ chặn bắt đánh dấu một trong những hành động cứng rắn nhất mà hải quân phương Tây thực hiện nhằm vào mạng lưới tàu được cho là giúp Nga né tránh trừng phạt trên vùng biển quốc tế.
Phương Tây cáo buộc Moscow sử dụng hạm đội ngầm, gồm các tàu chở dầu cũ, kể từ khi phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022 để duy trì xuất khẩu dầu, bất chấp các lệnh trừng phạt.
Điện Kremlin cảnh báo việc Pháp bắt giữ tàu chở dầu Tagor của Nga là hành động bất hợp pháp.
“Chúng tôi coi những hành động như vậy là bất hợp pháp, họ gần như là cướp biển quốc tế. Chúng tôi hoàn toàn không đồng ý rằng những hành động đó được thực hiện hoàn toàn tuân thủ luật pháp quốc tế”, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên hôm 1/6.
Ông Peskov cảnh báo Nga sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp để đảm bảo an toàn hàng hóa trên biển, dựa trên những kinh nghiệm đã có.
"Quốc hội đã ban hành Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch (INA) để trao cho tất cả người nước ngoài hiện diện tại Mỹ quyền nộp đơn xin tị nạn và được xem xét hồ sơ cá nhân", Tòa phúc thẩm liên bang khu vực Đặc khu Columbia ngày 24/4 ra phán quyết cho hay.
Theo đó, các thẩm phán tòa phúc thẩm giữ nguyên phán quyết của tòa cấp dưới rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền pháp lý khi cấm những người di cư vượt biên trái phép qua biên giới Mỹ - Mexico được nộp đơn xin tị nạn.
J. Michelle Childs, một trong ba thẩm phán của tòa, cho rằng INA cho phép Tổng thống ra quyết định hành pháp đình chỉ việc nhập cảnh vào Mỹ, nhưng "quốc hội không có ý định trao cho nhánh hành pháp quyền trục xuất rộng lớn như những gì họ đang tự nhận".
Thẩm phán Cornelia Pillard đồng thuận với bà Childs. Trong khi đó, thẩm phán Justin Walker, người từng được ông Trump bổ nhiệm, đồng ý với kết luận rằng nhánh hành pháp không thể tước bỏ quyền tiếp cận các thủ tục bảo vệ người di cư khỏi bị trục xuất đến những quốc gia mà họ có thể bị bức hại hoặc tra tấn. Nhưng ông cho rằng việc từ chối tất cả các đơn xin tị nạn nằm trong quyền hạn hợp pháp của tổng thống.
Chính quyền ông Trump chưa bình luận về phán quyết. Tuy nhiên, họ có thể yêu cầu Tòa phúc thẩm Đặc khu Columbia xem xét lại quyết định hoặc kháng cáo lên Tòa án Tối cao.
Ông Trump hồi tháng 1/2025 ký lệnh cấm người nhập cư trái phép vào Mỹ nộp đơn xin tị nạn tại biên giới với Mexico. Các nhóm bảo vệ quyền của người nhập cư và người xin tị nạn sau đó đã nộp đơn kiện. Tòa sơ thẩm hồi năm ngoái cho rằng lệnh cấm này vi phạm INA.
Ông Trump từng tranh cử với lời hứa trục xuất hàng triệu người nhập cư bất hợp pháp khỏi Mỹ. Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, ông đã đẩy nhanh quá trình trục xuất và giảm số lượng người vượt biên vào Mỹ. Một số nỗ lực trục xuất hàng loạt của ông đã bị tòa án cản trở hoặc trì hoãn do lo ngại rằng quyền được xét xử công bằng của người di cư đang bị phớt lờ.
“Quá trình phi hạt nhân hóa Iran đang tiến triển tốt. Hai bên đã có những cuộc đàm phán rất tốt đẹp và chúng ta hãy chờ xem sao”, nhà lãnh đạo Mỹ phát biểu tại Căn cứ liên hợp Andrews.
Ông Trump cho biết tiến trình đàm phán Mỹ - Iran “đã đi được một chặng đường dài”, sau khi “Mỹ tấn công Iran rất mạnh vào tuần trước”.
“Vấn đề hạt nhân của Iran rất đơn giản. Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.
Cùng ngày 1-7, Mỹ và Iran đã tổ chức các cuộc đàm phán tại thủ đô Doha của Qatar, nhằm tìm cách thống nhất về việc lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz, cũng như đảm bảo khả năng duy trì lệnh ngừng bắn lâu dài.
Hai đại diện của phái đoàn Mỹ là Jared Kushner và Steve Witkoff đã gặp giới chức Qatar để chuẩn bị cho các cuộc thảo luận, nhưng sẽ không tham gia đàm phán trực tiếp.
Phái đoàn Iran do Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi dẫn đầu, cùng các quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao, Ngân hàng Trung ương và Bộ Nông nghiệp Iran.
Hãng thông tấn Fars dẫn lời Tổng thống Masoud Pezeshkian cho biết một số hạn chế về tài chính và ngoại hối đối với Iran đã được nới lỏng. Đây là kết quả đạt được từ các cuộc đàm phán với Washington.
Theo hai nguồn tin cấp cao của Iran, Tehran quyết tâm giành được sự công nhận quốc tế đối với quyền kiểm soát eo biển Hormuz, cũng như thực thi chính sách thu phí đối với các tàu ra vào vịnh Ba Tư, ngay cả khi phải sử dụng vũ lực.
Trong khi đó, ưu tiên hàng đầu của Mỹ là đảm bảo lưu thông tự do qua tuyến hàng hải này. Ngoài ra, một yêu cầu khác của Tổng thống Trump là loại bỏ uranium làm giàu của Iran, theo Hãng tin Reuters.
Hãng Reuters ngày 24.6 dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay ông đã chỉ đạo Bộ Tư pháp xem xét việc các công ty xăng dầu không hạ giá bán lẻ xăng tương ứng với đà giảm của giá dầu thô, đồng thời cáo buộc các công ty này "chặt chém" khách hàng.
Giá nhiên liệu hóa thạch trên toàn cầu đã tăng vọt sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz ở Trung Đông, nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel kể từ cuối tháng 2. Hai bên mới đây đã nhất trí về một bản ghi nhớ về lộ trình đàm phán 60 ngày.
Viết trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cáo buộc các công ty dầu khí lớn không giảm giá xăng dầu tương ứng với việc giá dầu thô mà họ đang mua vào giảm mạnh. "Giá cả đang lao dốc như đá rơi. Nói cách khác, khách hàng đang bị chặt chém", ông viết.
Nhà lãnh đạo không nêu tên công ty cụ thể nào. Nhà Trắng và Bộ Tư pháp Mỹ chưa phản hồi đề nghị đưa ra bình luận.
Dữ liệu hồi đầu tuần này cho thấy, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã giúp hạ nhiệt áp lực về giá nhiên liệu đối với người tiêu dùng Mỹ, khi giá xăng giảm tuần thứ 6 liên tiếp. Tuy nhiên, ông Trump cho rằng việc giá xăng giảm vẫn chưa đủ và không tương xứng với sự giảm giá dầu thô.
"Giá xăng cần phải giảm nhanh hơn nhiều so với những gì tôi đang thấy!", theo Tổng thống Mỹ.
Động thái của ông Trump đưa ra giữa lúc người tiêu dùng bày tỏ lo ngại về giá xăng dầu cao, trong bối cảnh ông và các thành viên đảng Cộng hòa đang phải cố gắng giữ thế đa số tại quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Theo dữ liệu của Công ty GasBuddy (trụ sở tại bang Texas), giá xăng trung bình tại Mỹ vào sáng sớm ngày 24.6 là 3,906 USD/gallon, giảm hơn 14% so với mức đỉnh điểm hồi tháng 5.
Tuy nhiên, giá xăng vẫn cao hơn đáng kể so với mức 2,764 USD/gallon vào tháng 1, hơn một tháng trước khi cuộc xung đột với Iran bắt đầu.
