“Tôi đã có cuộc điện đàm rất hiệu quả với Thủ tướng Bibi Netanyahu của Israel, sẽ không có lực lượng quân sự nào được điều đến Beirut. Tất cả binh sĩ đang trên đường đến đó đều đã quay đầu trở về”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội ngày 1/6, sử dụng biệt danh thân mật của Thủ tướng Benjamin Netanyahu.
Lãnh đạo Mỹ thêm rằng ông cũng có cuộc điện đàm rất tốt với Hezbollah, khẳng định nhóm vũ trang Lebanon đã đồng ý chấm dứt giao tranh. “Israel không tấn công họ và họ sẽ không tấn công Israel”, ông cho hay.
Thủ tướng Netanyahu dường như tỏ ra hoài nghi tuyên bố của ông Trump, nói rằng Israel sẽ tấn công Beirut nếu Hezbollah không ngừng hành động quân sự. “Tôi đã nói chuyện với Tổng thống Trump, nói rằng nếu Hezbollah không ngừng tấn công thành phố và công dân của chúng tôi, Israel sẽ tập kích các mục tiêu ở Beirut”, ông nói.
Tổng thống Trump giữ nguyên lập trường, khẳng định lãnh đạo Israel đã “quay đầu quân đội” và từ bỏ kế hoạch thực hiện cuộc tấn công lớn vào Beirut, nhắc lại tuyên bố rằng Hezbollah và Israel đã đồng ý ngừng bắn. “Hãy xem điều đó kéo dài bao lâu. Hy vọng là mãi mãi!”, ông viết trên mạng xã hội.
Lebanon cùng ngày xác nhận Hezbollah đã chấp nhận đề nghị của Mỹ về ngừng tấn công Israel để đổi lấy Israel chấm dứt tập kích phía nam Beirut.
Hassan Fadlallah, nghị sĩ của Hezbollah trong quốc hội Lebanon, cho biết lập trường của nhóm là “yêu cầu lệnh ngừng bắn toàn diện trên toàn lãnh thổ Lebanon”. Hezbollah cũng nhận trách nhiệm về nhiều cuộc tấn công vào các mục tiêu Israel, chủ yếu ở miền nam Lebanon, kể cả sau tuyên bố của ông Trump.
Iran trước đó cho biết lệnh ngừng bắn ở Lebanon vẫn là điều kiện then chốt cho mọi thỏa thuận với Mỹ, cảnh báo sẽ mở “các mặt trận mới” do Israel tấn công Lebanon.
Trong một bài đăng trên Truth Social trong ngày 1/6, Tổng thống Trump nói rằng “các cuộc đàm phán với Cộng hòa Hồi giáo Iran đang tiếp tục với tốc độ nhanh chóng”. Tuy nhiên, khi trả lời phỏng vấn của CNBC qua điện thoại, ông tuyên bố “không quan tâm” nếu các cuộc đàm phán với Iran sụp đổ. “Thẳng thắn mà nói tôi nghĩ chúng bắt đầu trở nên nhàm chán”, ông nói.
Trang tin USNI News của Viện Hải quân Mỹ hôm 6/4 cho biết trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ muốn quốc hội duyệt mua 540 tên lửa phòng không SM-6 có tổng giá trị 4,33 tỷ USD, tăng khoảng ba lần so với con số 166 quả trước đó một năm.
Lực lượng này cũng muốn được cấp 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa hành trình Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với 55 quả được phê duyệt trong năm tài chính 2026. Hải quân Mỹ còn đề xuất mua 494 tên lửa đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM có tổng giá trị 804 triệu USD, cùng 141 ngư lôi hạng nặng Mark 48 với giá 571 triệu USD.
Phần lớn tên lửa Tomahawk và SM-6 sẽ nằm trong dự luật hòa giải ngân sách liên bang thứ hai, cho phép hải quân Mỹ dàn trải mua sắm trong vài năm.
Tên lửa hành trình Tomahawk đạt tầm bắn 1.600-2.500 km tùy phiên bản, có thể được khai hỏa từ hệ thống phóng thẳng đứng Mark 41 trên nhiều loại tàu mặt nước và tàu ngầm của hải quân Mỹ. SM-6 là tên lửa phòng không chủ lực của hạm đội tàu mặt nước Mỹ, cũng có khả năng làm nhiệm vụ chống hạm trong một số trường hợp.
SM-6 và Tomahawk nằm trong số những loại đạn đắt tiền, khó chế tạo nhất trong kho vũ khí của quân đội Mỹ.
Hải quân Mỹ đề xuất mua lượng lớn tên lửa giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng lực lượng này đang tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Mỹ gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính đến cuối tháng 3, hải quân Mỹ đã khai hỏa khoảng 850 quả Tomahawk trong xung đột với Iran. Đây là số lượng tên lửa Tomahawk lớn nhất được phóng trong một xung đột đơn lẻ kể từ Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991.
Todd Harrison, chuyên gia cấp cao về chi tiêu quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết Washington cần mua lượng lớn tên lửa Tomahawk và SM-6, song ngành công nghiệp quốc phòng nội địa hiện không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu lớn như thế trong thời gian ngắn.
Harrison cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn dàn trải mua sắm bằng cách đưa phần lớn tên lửa vào dự luật hòa giải ngân sách liên bang, thêm rằng đây là phương án khả thi hơn. "Về cơ bản, họ đang ứng tiền trước để mua đạn dược", ông cho hay.
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã đề xuất một khuôn khổ mới cho các nhà lãnh đạo Nhóm G7 nhằm phối hợp dự trữ khoáng sản chiến lược giữa các nước thành viên trong nhóm và các nước có cùng mục tiêu, trong bối cảnh Trung Quốc đang siết chặt các chuỗi cung ứng then chốt.
Sau khi đến Pháp tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 lần đầu tiên vào ngày 15/6, Thủ tướng Takaichi đã kêu gọi “đẩy nhanh việc đa dạng hóa các nguồn cung”, với kế hoạch có thể bao gồm việc các nước tham gia dự trữ ít nhất lượng khoáng sản quan trọng đủ dùng trong 90 ngày và phối hợp với Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) để cùng nhau giải phóng nguồn cung trong trường hợp nguồn cung bị gián đoạn.
Trung Quốc hiện khai thác khoảng 60% lượng đất hiếm của thế giới và kiểm soát khoảng 90% năng lực xử lý đất hiếm, mang lại cho Bắc Kinh đòn bẩy đáng kể đối với cơ sở sản xuất toàn cầu - từ xe điện và chất bán dẫn đến thiết bị quốc phòng.
Bắc Kinh đã tìm cách tận dụng lợi thế này để đối phó với Nhật Bản bằng cách áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với khoáng sản quan trọng và nguồn cung với các sản phẩm lưỡng dụng kể từ sau phát biểu của bà Takaichi hồi tháng 11 năm ngoái về vấn đề Đài Loan.
Cuộc họp của các cường quốc kinh tế toàn cầu diễn ra ngay sau thông báo về một thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt cuộc xung đột. Thỏa thuận này dự kiến sẽ được ký kết chính thức vào ngày 19/6.
Kể từ khi xung đột bùng nổ vào tháng 2, eo biển Hormuz - một trong những hành lang thương mại hàng hải quan trọng nhất thế giới - đã bị đóng cửa, khiến các tàu thương mại bị mắc kẹt trong khu vực.
Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc vào eo biển Hormuz để nhập khẩu khoảng 90% lượng dầu thô, đã bị ảnh hưởng nặng nề. Chính phủ Nhật Bản đã có biện pháp ứng phó bằng cách trợ cấp nhiên liệu và giải phóng dự trữ dầu trong nước.
Bà Takaichi nói với các nhà lãnh đạo G7 rằng thỏa thuận này là một “bước tiến lớn” hướng tới giải quyết xung đột, lưu ý rằng cuộc khủng hoảng Hormuz đã “nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dự trữ hàng hóa thiết yếu”.
Theo bà Takaichi, việc nhanh chóng “giải cứu” tất cả các tàu bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư nên được coi là ưu tiên hàng đầu.
Pháp, Anh, Đức và Italy ngày 15/6 đã đưa ra một tuyên bố chung, kêu gọi mở cửa lại eo biển Hormuz vô điều kiện. Các nhà lãnh đạo tuyên bố 4 quốc gia châu Âu sẽ “đóng vai trò của mình” để đạt được mục tiêu này, bao gồm việc thông qua “một nhiệm vụ hoàn toàn mang tính phòng thủ và độc lập để đảm bảo hoạt động vận chuyển thương mại và tiến hành các hoạt động rà phá thủy lôi”.
Tuyên bố cũng cho biết các nước sẵn sàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt liên quan để đáp lại những bước đi rõ ràng và có thể kiểm chứng được của Iran về chương trình hạt nhân của nước này.
Với tư cách là lãnh đạo của quốc gia châu Á duy nhất trong nhóm G7, Thủ tướng Takaichi tìm cách liên kết khu vực này với khu vực châu Âu - Đại Tây Dương, khẳng định khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương “có tác động đáng kể đến hòa bình, ổn định và thịnh vượng của cộng đồng quốc tế”.
Bà Takaichi cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên” và bày tỏ lo ngại về sự phát triển hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng.
Theo Hãng tin AFP, ngày 3-5, Bộ Tư lệnh châu Phi của quân đội Mỹ (AFRICOM) vừa thông báo hai binh sĩ nước này tham gia cuộc tập trận đa quốc gia "African Lion 2026" (Sư tử châu Phi 2026) tại miền nam Morocco đã mất tích từ tối 2-5 (giờ địa phương).
Vụ việc xảy ra gần một vách đá tại khu vực Cap Draa, thuộc địa phận Tan Tan ở miền nam Morocco. Đây là một trong những địa điểm huấn luyện chính của cuộc tập trận năm nay.
Thông báo trên website của AFRICOM nêu: "Các nguồn lực của Mỹ, Morocco và các lực lượng khác tham gia cuộc tập trận Sư tử châu Phi đã lập tức triển khai các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn phối hợp, bao gồm lực lượng trên bộ, trên không và trên biển.
Vụ việc hiện đang được điều tra và công tác tìm kiếm vẫn tiếp tục. Ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là các quân nhân liên quan và gia đình của họ. Thông tin bổ sung sẽ được cung cấp khi có thêm chi tiết mới".
AFRICOM không nêu danh tính cụ thể các binh sĩ mất tích, cũng như hoàn cảnh mất tích của họ.
Lực lượng vũ trang Hoàng gia Morocco cũng đưa ra những thông báo tương tự trên các kênh truyền thông của mình.
Theo Hãng tin Reuters, Sư tử châu Phi là cuộc tập trận chung thường niên quy mô lớn nhất của AFRICOM, nhằm tăng cường khả năng phối hợp tác chiến giữa các lực lượng Mỹ, đồng minh NATO và các quốc gia đối tác ở châu Phi.
Cuộc tập trận năm nay diễn ra từ ngày 27-4 đến 8-5 tại bốn quốc gia gồm Ghana, Morocco, Senegal và Tunisia. Phần lớn nội dung diễn tập được tổ chức tại Morocco với sự tham gia của khoảng 5.000 quân nhân đến từ hơn 40 nước, theo AFRICOM.
