Tâm lý của bà Trà cũng là nỗi lo chung của rất nhiều người bệnh khi được chỉ định thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Không ít người cho rằng “đi soi là phải soi ca đầu tiên” để hạn chế tối đa rủi ro lây nhiễm chéo các bệnh lý truyền nhiễm. Thậm chí, có người xin dời lịch sang hôm sau chỉ để giành được suất khám mở màn.
Nội soi tiêu hóa là thủ thuật dùng ống mềm nhỏ có gắn camera và đèn chiếu sáng để đưa trực tiếp vào bên trong đường tiêu hóa, giúp chẩn đoán các bệnh lý như viêm loét, phát hiện sớm ung thư và can thiệp như sinh thiết, cắt polyp, cầm máu. Do thiết bị luồn sâu và tiếp xúc trực tiếp dịch cơ thể, vấn đề vệ sinh, khử khuẩn luôn là mối bận tâm của người bệnh.
ThS.BS Trần Minh Tuấn, Chủ nhiệm Khoa Nội soi, Bệnh viện Quân y 175, cho biết nếu tuân thủ nghiêm quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, xử lý thiết bị, chất lượng vô khuẩn của ống soi ở ca đầu tiên và ca cuối cùng trong ngày là hoàn toàn như nhau. Sự e ngại của người bệnh không phải không có cơ sở nếu quy trình khử khuẩn tại cơ sở y tế bị xem nhẹ.
Theo bác sĩ Tuấn, nếu ống nội soi không được làm sạch triệt để, người bệnh có nguy cơ lây nhiễm chéo các bệnh truyền nhiễm. Ngoài ra, do cấu trúc phức tạp với nhiều kênh nhỏ, thiết bị có thể giữ lại nước và dung dịch khử khuẩn trong quá trình xử lý. Nếu bước rửa lại bằng nước sạch không được thực hiện đầy đủ theo khuyến cáo, tồn dư hóa chất có thể xảy ra và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người bệnh sau
Để tránh các sự cố trên, nguyên tắc quan trọng là thiết bị phải di chuyển theo “đường một chiều”. Tại khu vực khử khuẩn, hai khu bẩn – sạch được phân lập rạch ròi. Sau khi hoàn thành ca soi, ống dơ lập tức được đưa ra bằng cửa sau, đi thẳng vào khu xử lý.
Trước khi làm sạch, thiết bị được kiểm tra chất lượng, sau đó ống soi dạ dày và đại tràng được phân luồng riêng. Quy trình chuẩn gồm rửa nước, ngâm khử khuẩn, rửa lại và xịt khô. Để tối ưu, Bệnh viện Quân y 175 đầu tư 8 hệ thống máy rửa tự động vận hành khép kín, kiểm soát chặt thời gian, nồng độ và lưu lượng, giúp đảm bảo hiệu quả khử khuẩn, giảm sai sót và hạn chế tồn dư hóa chất cũng như tiếp xúc của nhân viên y tế với dung dịch khử khuẩn.
Sau khi làm sạch và làm khô, ống nội soi được lưu trữ trong tủ chuyên dụng có hệ thống khí lọc và kiểm soát môi trường, giúp giữ khô, hỗ trợ ngăn ngừa tái nhiễm và đảm bảo sẵn sàng sử dụng theo đúng khuyến cáo. Do vậy, chất lượng ống soi được đảm bảo đồng đều trong suốt ngày làm việc, không phụ thuộc thời điểm thăm khám là “ca đầu tiên” hay “ca cuối cùng”.
Bác sĩ Tuấn khuyến cáo người bệnh không nên tự tạo áp lực tâm lý, chen lấn hay chờ đợi mệt mỏi chỉ để giành suất soi mở màn. Yếu tố cần thiết để đảm bảo an toàn là lựa chọn cơ sở y tế uy tín, đầu tư bài bản hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn và tuân thủ chặt chẽ quy chuẩn của Bộ Y tế. Thay vì lo lắng về thứ tự khám, người bệnh nên tập trung tuân thủ đúng hướng dẫn chuẩn bị trước thủ thuật, đặc biệt là khâu nhịn ăn uống và sử dụng thuốc làm sạch ruột đúng cách để có kết quả chẩn đoán chính xác nhất.
Omega-3 là axit béo có đặc tính chống viêm và chống ô xy hóa, mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch, não bộ, mắt, khớp và làn da. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa bổ sung đủ dưỡng chất này qua chế độ ăn hằng ngày.
Axit béo omega-3, đặc biệt là EPA và DHA, đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tim mạch và não bộ. Một phân tích tổng hợp năm 2021 cho thấy bổ sung omega-3 có thể giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, bao gồm đau tim và đột quỵ.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Amela Ivković O'Reilly, thành viên Hiệp hội Dinh dưỡng Ireland, nhiều nghiên cứu cho thấy omega-3 có thể hỗ trợ duy trì chức năng nhận thức và cải thiện sức khỏe não bộ ở người trung niên. Omega-3 đặc biệt dồi dào trong các tế bào não và võng mạc mắt, cho thấy vai trò quan trọng của dưỡng chất này đối với hoạt động thần kinh và thị giác
Chuyên gia O'Reilly khuyên trước khi quyết định dùng viên dầu cá omega-3, có thể xem xét bổ sung thông qua chế độ ăn uống. Cô khuyến nghị nên ăn các loại cá béo như cá mòi, cá thu, cá trích và cá hồi, 2 - 3 lần một tuần, theo Vogue.
Nếu dùng thực phẩm bổ sung omega-3, cô nhấn mạnh điều quan trọng nhất là thực phẩm bổ sung phải có hàm lượng EPA và DHA được công bố rõ ràng, có chứng nhận độ tinh khiết, không chứa chất phụ gia tổng hợp và không ở dạng este etyl, vốn kém ổn định và khó chuyển hóa hơn.
Chuyên gia O'Reilly giải thích: Đối với hầu hết mọi người, sẽ bắt đầu nhận thấy kết quả, như cải thiện làn da, tập trung tốt hơn hoặc giảm các triệu chứng viêm, sau 4 - 8 tuần sử dụng hằng ngày. Tuy nhiên, để có những thay đổi chuyển hóa sâu sắc hơn, đặc biệt là ở cấp độ tim mạch, cần phải sử dụng liên tục trong nhiều tháng.
Một trong những câu hỏi phổ biến nhất là nên uống trước hay sau bữa ăn?
Chuyên gia O'Reilly trả lời: Tốt nhất nên uống omega-3 sau bữa ăn có chứa chất béo, vì điều này giúp cải thiện đáng kể khả năng hấp thụ.
Chuyên gia O'Reilly lưu ý: Không cần phải uống lúc bụng đói, vì khi đó khả năng hấp thụ sẽ thấp hơn. Tuy nhiên, dùng liều cao có thể làm loãng máu, cần hết sức thận trọng. Liều khuyến cáo hằng ngày là khoảng 250 - 500 mg EPA + DHA.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, Phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết đi bộ là thói quen tốt cho tim mạch và xương khớp. Tuy nhiên, để “đánh bay” mỡ thừa, chỉ đi bộ thôi đôi khi chưa đủ. Nếu bạn vận động đều đặn nhưng cân nặng vẫn chưa cải thiện, rất có thể đang vướng phải 4 “nút thắt” phổ biến sau đây:
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Đi bộ trong 1 giờ thường chỉ tiêu hao khoảng 200 - 300 calo, tương đương một bát cơm hoặc một chiếc bánh ngọt nhỏ. Tuy vậy, nhiều người lại có tâm lý “đã tập rồi nên được phép ăn bù”, khiến nỗ lực giảm cân bị triệt tiêu.
Vì thế, hãy chú ý đến chỉ số đường huyết của thực phẩm. Ưu tiên các loại tinh bột hấp thu chậm như ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh sẽ giúp giữ mức insulin ổn định, hạn chế tích mỡ và thúc đẩy cơ thể đốt cháy mỡ thừa thay vì đường.
Đi bộ thong thả như dạo mát rất tốt cho tinh thần, nhưng để giảm cân, cơ thể cần đạt đến “vùng nhịp tim đốt mỡ”. Việc duy trì một tốc độ đều đặn ngày này qua ngày khác dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái “thích nghi”, từ đó tiêu hao ít năng lượng hơn.
Giải pháp là tăng cường độ bằng cách đi bộ nhanh hoặc áp dụng kiểu đi bộ ngắt quãng (3 phút nhanh – 2 phút chậm). Khi bạn thấy hơi thở nhanh hơn nhưng vẫn có thể nói chuyện (không thể hát), đó là lúc cơ thể đang ở trong vùng đốt mỡ hiệu quả.
Càng lớn tuổi, khối lượng cơ bắp có xu hướng suy giảm tự nhiên, kéo theo tốc độ trao đổi chất cơ bản (BMR) cũng chậm lại. Trong khi đó, đi bộ đơn thuần không giúp xây dựng cơ bắp đáng kể. Nhiều người mắc sai lầm khi chỉ tập cardio, bao gồm đi bộ, mà bỏ qua các bài tập tăng sức mạnh.
Vì vậy, bạn nên kết hợp thêm các bài tập kháng lực nhẹ hoặc tập trung vào nhóm cơ lõi và đôi chân. Khi khối lượng cơ bắp tăng lên, cơ thể sẽ tiêu hao nhiều năng lượng hơn, ngay cả khi đang nghỉ ngơi.
Cân nặng không đơn thuần là phép tính “calo nạp vào - calo tiêu hao”, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ nội tiết tố. Thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể làm tăng hormone cortisol, khiến cơ thể dễ tích mỡ, đặc biệt ở vùng bụng, đồng thời giữ nước. Để đốt mỡ hiệu quả, mỗi buổi đi bộ nên kéo dài ít nhất 30 - 45 phút, bởi trong 15 - 20 phút đầu, cơ thể chủ yếu sử dụng nguồn đường dự trữ trước khi chuyển sang đốt mỡ.
Bác sĩ Châu Thị Anh khuyến cáo không nên quá phụ thuộc vào con số trên cân. Thay vào đó, hãy theo dõi số đo vòng bụng, vì có những trường hợp mỡ giảm nhưng cơ tăng, khiến cân nặng không thay đổi nhưng cơ thể vẫn săn chắc hơn. Đồng thời, cần lắng nghe cơ thể; nếu gặp vấn đề về tuần hoàn chi dưới, nên chọn giày êm và tránh đứng yên quá lâu ngay sau khi đi bộ.
Báo cáo mới của WHO hôm 8/7 cảnh báo những tiến bộ khoa học vượt bậc trong cuộc chiến chống ung thư hầu như chưa mang lại nhiều thay đổi cho hàng triệu bệnh nhân trên toàn cầu - những người đang phải đối mặt với các hệ lụy về thể chất, tinh thần lẫn tài chính sau khi nhận kết quả chẩn đoán, theo The Guardian.
"Khoảng cách giàu nghèo đang trực tiếp phân chia ranh giới sinh tử, khiến nhóm người yếu thế mất đi cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị cơ bản", báo cáo của cơ quan y tế Liên Hợp Quốc nêu.
Theo ước tính của WHO, cứ 5 người thì có 1 người sẽ mắc ung thư. Bệnh ảnh hưởng đến 92% dân số thế giới, khi chính họ được chẩn đoán mắc bệnh hoặc một thành viên trong gia đình mắc bệnh. Hiện mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 20,6 triệu ca mắc mới và 10 triệu ca tử vong do ung thư. Dự báo con số này sẽ tăng lên gần 35 triệu ca mắc vào năm 2050.
Tiến sĩ Andre Ilbawi, Trưởng nhóm Kiểm soát Ung thư tại WHO, nhận định: "Trong nhiều năm qua, câu chuyện về ung thư luôn xoay quanh những bước tiến khoa học, các công nghệ mới, phương pháp điều trị mới và những niềm hy vọng mới. Câu chuyện đó đúng và xứng đáng được lan tỏa nhưng đó chưa phải là toàn bộ sự thật".
Thực tế khốc liệt hơn nằm ở tình trạng bất bình đẳng dai dẳng và ngày càng nới rộng trong việc tiếp cận dịch vụ chẩn đoán, chăm sóc y tế giữa các quốc gia.
Cụ thể, tại các quốc gia thu nhập cao, 85% trẻ em và phụ nữ mắc ung thư vú sống sót ít nhất 5 năm, nhưng tỷ lệ này lao dốc xuống dưới 30% ở các nước nghèo. WHO chỉ ra rằng nhóm nước thu nhập thấp chỉ sở hữu tối đa 54% các loại thuốc điều trị ưu tiên, trong khi con số này ở nước giàu lên tới 94%. Thậm chí, 23 quốc gia hiện hoàn toàn không có bất kỳ cơ sở xạ trị nào, khiến tỷ lệ tử vong tại khu vực châu Phi cận Sahara cao một cách bất cân xứng.
Rào cản tài chính trở thành "lưỡi hái tử thần" thứ hai khi 2/3 số quốc gia chưa đưa điều trị ung thư vào danh mục bảo hiểm y tế toàn dân. Chi phí đắt đỏ buộc 90% người bệnh ở nhiều khu vực phải buông xuôi và từ bỏ hy vọng sống.
Bà Abigail Simon-Hart, một nhà hoạt động tại Nigeria, từng chứng kiến nhiều phụ huynh phải cay đắng lựa chọn giữa việc chi trả tiền viện phí cho con hoặc để con tiếp tục đến trường. Ngoài áp lực kinh tế, định kiến xã hội cũng tước đi mạng sống của nhiều phụ nữ khi họ chọn cái chết thay vì thực hiện phẫu thuật cắt bỏ vú.
Dù bức tranh tổng thể còn nhiều mảng tối, cơ quan nghiên cứu của WHO ghi nhận những điểm sáng quan trọng khi 40% ca mắc mới liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát. Việc hạn chế thuốc lá, rượu bia, béo phì và kiểm soát nhiễm trùng giúp giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật.
Các chuyên gia kêu gọi chính phủ các nước nhanh chóng cấp ngân sách toàn diện cho dịch vụ y tế và trân trọng việc chăm sóc giảm nhẹ tương đương nỗ lực cứu chữa bệnh để thay đổi cục diện cuộc chiến chống ung thư trong tương lai.
