Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế được giảm trừ chi phí y tế và giáo dục, đào tạo cho bản thân và người phụ thuộc. Mức giảm trừ đề xuất tối đa 23 triệu đồng mỗi năm với chi phí y tế và 24 triệu đồng với giáo dục, đào tạo.
Tuy nhiên, Bản tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý dự thảo cho biết, nhiều đơn vị cho rằng việc quy định một con số cố định có thể nhanh chóng lạc hậu trước biến động của giá cả và chi phí sinh hoạt.
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế điều chỉnh tự động dựa trên các chỉ tiêu như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), mức chi tiêu bình quân hoặc các chỉ số kinh tế vĩ mô khác.
Tương tự, một số địa phương như Huế, Đồng Nai cùng doanh nghiệp tư vấn thuế Deloitte cũng đề nghị không ấn định mức giảm trừ cố định trong nhiều năm. Chẳng hạn, UBND TP Huế cho rằng mức giảm trừ nên được tính theo một tỷ lệ tham chiếu với chỉ số như lương cơ sở hoặc giảm trừ gia cảnh, để bảo đảm phù hợp với biến động giá cả theo thời gian.
UBND Đồng Nai đề nghị có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo biến động giá cả và mức sống của người dân. Việc này nhằm bảo đảm tính thực chất của chính sách, tăng khả năng hỗ trợ người nộp thuế, phù hợp với xu hướng quốc tế.
Góp ý cụ thể hơn, Deloitte cho rằng việc ấn định một mức cố định trong Nghị định, trong khi các yếu tố kinh tế – xã hội tác động đến chi phí y tế và giáo dục – đào tạo luôn biến động theo thời gian, có thể làm hạn chế tính linh hoạt của chính sách.
“Thực tế, cơ chế điều chỉnh các mức cố định trong Nghị định thường không theo kịp diễn biến thị trường, dẫn đến nguy cơ không phản ánh sát thực tế khi điều kiện kinh tế – xã hội thay đổi”, hãng tư vấn thuế nêu.
Theo số liệu Điều tra mức sống cư dân, chi tiêu bình quân cho y tế năm 2024 của mỗi người là 3,5 triệu đồng một năm, nội trú 10,2 triệu, giáo dục – đào tạo 9,6 triệu. Bộ Tài chính tính toán hiện mức chi tiêu của một người phụ thuộc và chính bản thân người nộp thuế khoảng 20 triệu đồng mỗi năm cho y tế và 21 triệu đồng cho giáo dục – đào tạo.
Bộ Tài chính cho biết mức giảm trừ y tế tối đa được tính toán gấp 2,3 lần và giáo dục – đào tạo gấp 2,5 lần mức chi tiêu bình quân cho giáo dục – đào tạo của cá nhân trong năm 2024. Theo đó, người nộp thuế có thu nhập trên 28,63 triệu đồng một tháng mới phải nộp thuế với mức thuế suất bắt đầu từ 5%. Quy định này giúp giảm nghĩa vụ thuế cho tất cả người nộp thuế có chi phí y tế, giáo dục – đào tạo. Đồng thời, những người nộp thuế ở các bậc thấp sẽ được giảm với tỷ lệ cao hơn.
Thực tế, đa số ý kiến đồng tình với phương án này của Bộ Tài chính. Nhóm ủng hộ gồm Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, VCCI, Canon Việt Nam cùng nhiều địa phương như Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Cà Mau, Lai Châu và Điện Biên.
Các đơn vị cho rằng chi phí khám chữa bệnh, học tập và đào tạo đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Việc nâng mức giảm trừ sẽ phản ánh sát hơn chi phí thực tế của người dân, góp phần giảm gánh nặng thuế và khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử.
Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị các mức áp dụng cụ thể cao hơn hoặc thay đổi cách tính phù hợp.
Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) cho rằng dự thảo đang có sự khác biệt giữa các khoản chi do doanh nghiệp và cá nhân tự chi trả. Theo dự thảo, các khoản chi chăm sóc sức khỏe, điều trị bệnh hiểm nghèo hoặc đào tạo do người sử dụng lao động chi trả cho người lao động được miễn thuế thu nhập cá nhân và không bị khống chế về giá trị hay tần suất chi trả. Trong khi đó, chi phí y tế, giáo dục – đào tạo do chính người nộp thuế hoặc người phụ thuộc chi trả lại chỉ được giảm trừ trong phạm vi nhất định.
Do đó, AmCham đề nghị bỏ quy định về mức giảm trừ tối đa hoặc nâng trần giảm trừ với các khoản chi y tế, giáo dục – đào tạo do người lao động tự chi trả, đặc biệt trong những trường hợp phát sinh chi phí lớn như điều trị bệnh hiểm nghèo.
Liên quan đến chi phí y tế, Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) đề nghị không áp dụng mức trần với người mắc bệnh hiểm nghèo để thể hiện sự chia sẻ của Nhà nước với hoàn cảnh ngặt nghèo nhất. Theo đề xuất này, người nộp thuế được giảm trừ theo chi phí thực tế sau khi đã trừ phần được bảo hiểm y tế chi trả.
VAMA cũng kiến nghị tăng mức giảm trừ giáo dục theo từng cấp học, với mức cao hơn với bậc phổ thông (30-40 triệu đồng) và đại học (50 triệu đồng) để phản ánh chi phí thực tế của các hộ gia đình. Theo Hiệp hội này, học phí đại học hiện theo cơ chế tự chủ rất cao, do đó mức 21 triệu đồng không còn phản ánh đúng thực tế.
Một số ý kiến cũng đặt vấn đề về tính công bằng của mức giảm trừ đang được đề xuất. UBND TP Hải Phòng cho rằng nếu quy định một mức giảm trừ cố định cho chi phí y tế và giáo dục thì người có một người phụ thuộc và người có nhiều người phụ thuộc đều được hưởng mức giảm như nhau.
Cùng quan điểm, Canon Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế giảm trừ theo từng người phụ thuộc thay vì áp dụng mức trần chung cho cả hộ gia đình. Họ cũng cho rằng việc áp dụng mức giảm trừ chi phí y tế, giáo dục cào bằng giữa khu vực đô thị và nông thôn chưa đảm bảo tính thực tế.
Song Bộ Tài chính tiếp tục bảo lưu quan điểm. Theo cơ quan này, mức giảm trừ đề xuất đã được tính toán trong tổng thể chính sách và bảo đảm cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ người nộp thuế với khả năng của ngân sách nhà nước.
Theo báo cáo thị trường quý 1-2026 vừa được Công ty Dịch vụ bất động sản Cushman & Wakefield công bố, tổng nguồn cung mặt bằng cho thị trường bán lẻ tại Hà Nội đã đạt khoảng 1,43 triệu m², sau khi thị trường đón thêm hơn 51.000m² mới chỉ trong ba tháng đầu năm.
Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các trung tâm thương mại khu vực rìa trung tâm và các khối đế bán lẻ tại phía tây Hà Nội. Trung tâm thương mại tiếp tục chiếm ưu thế với khoảng 85% tổng nguồn cung toàn thị trường.
Đáng chú ý, nguồn cung mới không còn tập trung chủ yếu ở lõi trung tâm, mà đang dịch chuyển mạnh ra các khu vực ngoài trung tâm, nơi quỹ đất lớn hơn và tốc độ đô thị hóa nhanh hơn.
Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, khi người dân ngày càng ưu tiên các mô hình mua sắm tích hợp ăn uống, giải trí và trải nghiệm cộng đồng.
Bà Hoàng Nguyệt Minh, Tổng giám đốc Cushman & Wakefield Việt Nam, nhận định các dự án có định vị rõ ràng, sở hữu tệp cư dân ổn định và chiến lược quản lý chủ động sẽ có lợi thế lớn trong giai đoạn cạnh tranh mới.
Dù nguồn cung tăng mạnh, tỉ lệ lấp đầy trung bình của thị trường bán lẻ Hà Nội trong quý 1 vẫn đạt 86,5%, chỉ giảm nhẹ 0,6 điểm phần trăm so với quý trước.
Theo đơn vị nghiên cứu, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc một số dự án mới chưa vận hành hoàn toàn do khách thuê còn trong giai đoạn hoàn thiện nội thất. Nhu cầu thuê tiếp tục được dẫn dắt bởi nhóm ngành F&B và giải trí.
Thị trường cũng ghi nhận thêm nhiều cửa hàng flagship mới của các thương hiệu như Phúc Long và Skechers.
Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục mở rộng ảnh hưởng, nhiều chủ đầu tư đang chuyển hướng sang mô hình "destination retail" - biến trung tâm thương mại thành điểm đến trải nghiệm thay vì chỉ mua sắm đơn thuần.
Các không gian cộng đồng, khu vui chơi, tổ hợp ẩm thực và hoạt động tương tác đang trở thành yếu tố quan trọng để kéo dài thời gian lưu lại của khách hàng.
Giá thuê tầng trệt trung bình tại Hà Nội trong quý 1-2026 đạt khoảng 51,4 USD/m²/tháng, tăng hơn 9% so với quý trước và tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Mức tăng này chủ yếu đến từ các dự án mới tại khu vực rìa trung tâm với mặt bằng giá chào thuê cao hơn thị trường hiện hữu.
Trong khi đó các vị trí trung tâm vẫn duy trì sức hút nhờ lợi thế thương hiệu, lưu lượng khách ổn định và khả năng nhận diện cao. Những dự án được vận hành tốt tiếp tục giữ giá thuê tích cực, bất chấp áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.
Theo Cushman & Wakefield, từ nay đến năm 2028, Hà Nội dự kiến có thêm khoảng 314.000m² mặt bằng bán lẻ mới gia nhập thị trường, phần lớn nằm ở khu vực phía tây và ngoại thành.
Việc nguồn cung tăng nhanh có thể khiến thời gian lấp đầy kéo dài hơn và buộc chủ đầu tư phải linh hoạt hơn về chính sách cho thuê. Tuy nhiên các dự án có lợi thế dân cư đông đúc và định vị rõ ràng vẫn được kỳ vọng duy trì hiệu suất tốt hơn mặt bằng chung.
Bộ Công Thương vừa công bố bộ câu hỏi - đáp gồm 85 nội dung nhằm giải đáp thắc mắc của người tiêu dùng về việc sử dụng xăng sinh học E10 trước thời điểm triển khai trên toàn quốc từ ngày 1-6.
Theo Bộ Công Thương, hầu hết các loại ô tô, xe máy đang lưu hành tại Việt Nam đều có thể sử dụng xăng E10, ngoại trừ một số dòng xe tải hạng nhẹ sản xuất giai đoạn 1996 - 2023 đã ngừng sản xuất và một số ít xe máy đời cũ của Suzuki chưa được xác nhận tương thích.
Các loại động cơ như máy cắt cỏ, máy bơm nước, máy thổi lá hay máy nông nghiệp dùng xăng được sản xuất trong những năm gần đây cũng được đánh giá tương thích với nhiên liệu E10.
Tuy nhiên, với các phương tiện và động cơ quá cũ, Bộ Công Thương khuyến nghị nên tiếp tục sử dụng xăng E5 và tham khảo thêm ý kiến chuyên gia trước khi chuyển sang E10.
Theo bộ này, người dùng thông thường không cần điều chỉnh động cơ hoặc súc rửa bình xăng khi chuyển đổi sang E10. Dù vậy, nếu xe quá cũ, bình xăng bị han gỉ thì nên vệ sinh trước để tránh cặn bẩn bị hòa tan gây tắc đường dẫn nhiên liệu.
Bộ Công Thương cho biết các nghiên cứu trong và ngoài nước chưa ghi nhận bằng chứng xăng E10 gây hỏng động cơ. Trong điều kiện vận hành bình thường, người dùng cũng khó nhận thấy khác biệt rõ rệt về khả năng vận hành.
Tuy nhiên, do ethanol có khả năng hòa tan cao hơn xăng khoáng, các cặn gỉ trong bình xăng và đường dẫn nhiên liệu có thể bị cuốn theo, gây giảm lưu lượng nhiên liệu và khiến xe vận hành yếu hơn nếu hệ thống nhiên liệu không được bảo dưỡng tốt.
Về mức tiêu hao nhiên liệu, một số thử nghiệm ghi nhận xăng E10 có thể tiêu hao nhiều hơn khoảng 2-3% so với xăng khoáng cùng loại. Ngược lại, cũng có thử nghiệm cho thấy một số dòng xe đi được quãng đường dài hơn khi sử dụng E10.
Theo giải thích của Bộ Công Thương, ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng nhưng khi pha ở tỉ lệ 10%, hỗn hợp nhiên liệu lại cháy triệt để hơn, giúp bù lại phần công suất bị suy giảm.
Bộ cũng khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy xăng E10 gây nóng máy bất thường nếu phương tiện được vận hành đúng kỹ thuật.
Liên quan nguy cơ ăn mòn, Bộ Công Thương cho biết ethanol có tính ăn mòn cao hơn xăng khoáng nhưng mức tác động của xăng E10 tới các chi tiết động cơ là rất nhỏ.
Tuy nhiên, ethanol có khả năng hấp thụ ẩm cao hơn nên xăng E10 không nên tồn trữ quá lâu. Người dùng cần bảo đảm bình chứa được đậy kín, tránh hơi ẩm hoặc nước xâm nhập.
Theo kết quả thử nghiệm được công bố, xăng E10 trong điều kiện lưu trữ bằng bình thủy tinh vẫn chưa xảy ra hiện tượng tách pha sau ba tháng.
Bộ Công Thương khuyến cáo người ít sử dụng xe nên khởi động định kỳ, kiểm tra nhiên liệu và bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Người dân cũng không nên tự pha ethanol vào xăng hoặc tự ý sử dụng phụ gia nếu không có khuyến cáo từ đơn vị chuyên môn. Việc tự "lọc bỏ ethanol" khỏi xăng E10 bị xem là vi phạm pháp luật, có nguy cơ gây cháy nổ, giảm chất lượng nhiên liệu và làm hư hỏng động cơ.
Theo Bộ Công Thương, hiện tất cả các hãng ô tô, xe máy sản xuất và lắp ráp tại Việt Nam đều chấp nhận nhiên liệu E10 và không đưa loại nhiên liệu này vào diện loại trừ bảo hành.
Đối với máy phát điện hoặc tàu thuyền nhỏ sản xuất trong những năm gần đây, người dùng có thể sử dụng E10 nhưng cần kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất và tránh để nhiên liệu tồn lưu quá lâu trong máy.
Trước các phản ánh trên mạng xã hội về hiện tượng xe "không bốc" khi dùng E10, Bộ Công Thương cho rằng nguyên nhân có thể xuất phát từ cặn bẩn trong hệ thống dẫn nhiên liệu hoặc việc bảo dưỡng chưa đầy đủ.
Bộ này cũng khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy xăng E10 ảnh hưởng tới bugi, dầu máy, hệ thống điện hay điều hòa trên xe. Với các dòng xe phân khối lớn, người dùng nên tham khảo thêm hướng dẫn từ hãng sản xuất.
Theo Bộ Công Thương, chất lượng xăng E10 đã được quy định trong Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Việc triển khai được thực hiện sau quá trình nghiên cứu, thử nghiệm trong nước, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và tổ chức nhiều hội thảo với chuyên gia trong và ngoài nước.
Trong trường hợp phương tiện hư hỏng và có đủ bằng chứng xác định nguyên nhân do xăng E10 gây ra, đơn vị cung cấp nhiên liệu sẽ phải chịu trách nhiệm trước tiên, tiếp đó là cơ quan quản lý nhà nước liên quan.
Tại họp báo Triển lãm Quốc tế Chuyên ngành Nguyên liệu, Hương liệu, Phụ gia Chế biến Thực phẩm & Đồ uống (Fi Vietnam 2026) ngày 9/4, bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP HCM - cho biết làn sóng tăng giá đang diễn ra đồng thời ở nhiều nhóm chi phí quan trọng, tạo áp lực lớn lên toàn ngành.
Theo bà, xung đột Trung Đông đang đẩy chi phí ngành thực phẩm - đồ uống tăng mạnh trên ba trụ cột chính gồm năng lượng, logistics và nguyên liệu nông sản. Giá dầu thô và khí đốt tăng khiến chi phí sản xuất và bao bì nhựa, nhôm đội lên. Đồng thời, gián đoạn các tuyến hàng hải quốc tế làm cước vận tải leo thang, kéo theo giá nhiều nguyên liệu nhập khẩu thiết yếu như đường, dầu thực vật, ngũ cốc và phụ gia tăng thêm 5-10%.
Đáng chú ý, giá phân bón tăng mạnh trong bối cảnh Trung Đông là một trong những nguồn cung lớn đang tạo hiệu ứng dây chuyền lên giá nông sản, qua đó tiếp tục gây áp lực lên chi phí đầu vào của lĩnh vực chế biến thực phẩm. Tính chung, theo bà Chi, có khoảng 50-60% nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp trong ngành đã tăng giá, cả ở nguồn nhập khẩu lẫn nội địa.
Ở góc độ doanh nghiệp, áp lực không chỉ nằm ở chi phí mà còn ở khả năng tiếp cận nguồn hàng. Lãnh đạo một doanh nghiệp nhập khẩu gia vị và nguyên liệu ngành sữa tại TP HCM cho biết nguồn cung toàn cầu không thiếu, nhưng việc vận chuyển về Việt Nam ngày càng khó khăn. Từ khi xung đột xảy ra, cước vận tải tăng cao trong khi container lạnh khan hiếm khiến nhiều đơn hàng bị chậm trễ.
"Chúng tôi vẫn đang cố giữ giá bán, nhưng biên lợi nhuận bị bào mòn khi chi phí đầu vào tăng 7-15% tùy loại", vị này nói, cho biết nếu tình hình kéo dài, áp lực điều chỉnh giá là khó tránh khỏi.
Áp lực này cũng đang phản ánh ở quy mô toàn ngành. Dù chi phí đầu vào tăng mạnh, giá bán lẻ nhiều mặt hàng thiết yếu tại siêu thị vẫn chưa tăng tương ứng. Nguyên nhân là các doanh nghiệp lớn thường có nguồn dự trữ nguyên liệu từ 3 đến 6 tháng, giúp "neo giá" trong ngắn hạn. Không ít doanh nghiệp chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận, thậm chí bán hòa vốn, hoặc chịu lỗ ở một số mặt hàng để duy trì nguồn cung và ổn định thị trường.
Tuy vậy, dư địa giữ giá không còn nhiều. Khi lượng hàng dự trữ dần cạn, nếu chi phí năng lượng và logistics tiếp tục neo cao, áp lực tăng giá bán lẻ sẽ trở nên rõ nét hơn trong thời gian tới.
Ở góc nhìn quốc tế, bà Rose Chitanuwat - Giám đốc chuỗi dự án ASEAN của Tập đoàn Informa Markets, cho rằng dù bối cảnh chi phí toàn cầu gia tăng, ngành thực phẩm vẫn có dư địa tăng trưởng nhờ nhu cầu tiêu dùng thiết yếu.
Theo bà, Việt Nam đang sở hữu lợi thế lớn về thị trường và du lịch. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao, ngay cả trong bối cảnh bất ổn toàn cầu. "Khách du lịch đến Việt Nam vẫn phải ăn uống, do đó ngành thực phẩm và đồ uống luôn có nhu cầu ổn định và là lĩnh vực không thể thay thế", bà nói.
Tuy nhiên, thách thức lớn nằm ở cấu trúc doanh nghiệp khi phần lớn là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Trong khi các tập đoàn lớn đã có hệ thống kiểm soát chất lượng chặt chẽ, nhiều cơ sở nhỏ lẻ - đặc biệt trong lĩnh vực ẩm thực đường phố - vẫn gặp khó trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm, yếu tố then chốt để giữ niềm tin người tiêu dùng và du khách quốc tế.
Bà Rose cũng nhấn mạnh cơ hội mở rộng sang các thị trường mới như Halal - phân khúc đang tăng trưởng nhanh trên toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và đầu tư bài bản hơn vào sản phẩm, quy trình và chứng nhận.
Ở chiều ngược lại, về giải pháp, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp không thể tiếp tục cạnh tranh bằng giá trong bối cảnh chi phí leo thang, mà cần chuyển sang tối ưu chi phí và nâng giá trị gia tăng.
PGS TS Hoàng Kim Anh - Ủy viên Ban thường vụ Hội Khoa học và Công nghệ thực phẩm Việt Nam, khuyến nghị doanh nghiệp tận dụng nguyên liệu nội địa để giảm phụ thuộc nhập khẩu, đồng thời cải tiến quy trình sản xuất nhằm giảm hao hụt và nâng hiệu quả vận hành. Về dài hạn, hướng đi bền vững là đầu tư vào chế biến sâu để gia tăng giá trị sản phẩm thay vì xuất khẩu thô.
Trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động mạnh, thị trường không còn chỗ cho tăng trưởng đại trà. Doanh nghiệp nào thích ứng nhanh, kiểm soát tốt chi phí và chuyển sang cạnh tranh bằng giá trị sẽ có cơ hội giữ vững vị thế, trong khi những đơn vị chậm thay đổi có thể đối mặt với áp lực lớn ngay trên sân nhà.
Dù chịu áp lực chi phí, thị trường thực phẩm, đồ uống vẫn duy trì đà tăng trưởng. Số liệu cho thấy quy mô ngành tiếp tục mở rộng theo giá trị, với chỉ số sản xuất công nghiệp hai tháng đầu năm tăng 13,2%.
Xuất khẩu quý I cũng đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9% và là mức cao nhất trong vòng 6 năm, cho thấy ngành vẫn giữ được nhịp tăng trưởng, thậm chí có dấu hiệu bứt phá trong bối cảnh nhiều biến động.
