Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế được giảm trừ chi phí y tế và giáo dục, đào tạo cho bản thân và người phụ thuộc. Mức giảm trừ đề xuất tối đa 23 triệu đồng mỗi năm với chi phí y tế và 24 triệu đồng với giáo dục, đào tạo.
Tuy nhiên, Bản tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý dự thảo cho biết, nhiều đơn vị cho rằng việc quy định một con số cố định có thể nhanh chóng lạc hậu trước biến động của giá cả và chi phí sinh hoạt.
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế điều chỉnh tự động dựa trên các chỉ tiêu như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), mức chi tiêu bình quân hoặc các chỉ số kinh tế vĩ mô khác.
Tương tự, một số địa phương như Huế, Đồng Nai cùng doanh nghiệp tư vấn thuế Deloitte cũng đề nghị không ấn định mức giảm trừ cố định trong nhiều năm. Chẳng hạn, UBND TP Huế cho rằng mức giảm trừ nên được tính theo một tỷ lệ tham chiếu với chỉ số như lương cơ sở hoặc giảm trừ gia cảnh, để bảo đảm phù hợp với biến động giá cả theo thời gian.
UBND Đồng Nai đề nghị có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo biến động giá cả và mức sống của người dân. Việc này nhằm bảo đảm tính thực chất của chính sách, tăng khả năng hỗ trợ người nộp thuế, phù hợp với xu hướng quốc tế.
Góp ý cụ thể hơn, Deloitte cho rằng việc ấn định một mức cố định trong Nghị định, trong khi các yếu tố kinh tế – xã hội tác động đến chi phí y tế và giáo dục – đào tạo luôn biến động theo thời gian, có thể làm hạn chế tính linh hoạt của chính sách.
“Thực tế, cơ chế điều chỉnh các mức cố định trong Nghị định thường không theo kịp diễn biến thị trường, dẫn đến nguy cơ không phản ánh sát thực tế khi điều kiện kinh tế – xã hội thay đổi”, hãng tư vấn thuế nêu.
Theo số liệu Điều tra mức sống cư dân, chi tiêu bình quân cho y tế năm 2024 của mỗi người là 3,5 triệu đồng một năm, nội trú 10,2 triệu, giáo dục – đào tạo 9,6 triệu. Bộ Tài chính tính toán hiện mức chi tiêu của một người phụ thuộc và chính bản thân người nộp thuế khoảng 20 triệu đồng mỗi năm cho y tế và 21 triệu đồng cho giáo dục – đào tạo.
Bộ Tài chính cho biết mức giảm trừ y tế tối đa được tính toán gấp 2,3 lần và giáo dục – đào tạo gấp 2,5 lần mức chi tiêu bình quân cho giáo dục – đào tạo của cá nhân trong năm 2024. Theo đó, người nộp thuế có thu nhập trên 28,63 triệu đồng một tháng mới phải nộp thuế với mức thuế suất bắt đầu từ 5%. Quy định này giúp giảm nghĩa vụ thuế cho tất cả người nộp thuế có chi phí y tế, giáo dục – đào tạo. Đồng thời, những người nộp thuế ở các bậc thấp sẽ được giảm với tỷ lệ cao hơn.
Thực tế, đa số ý kiến đồng tình với phương án này của Bộ Tài chính. Nhóm ủng hộ gồm Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, VCCI, Canon Việt Nam cùng nhiều địa phương như Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Cà Mau, Lai Châu và Điện Biên.
Các đơn vị cho rằng chi phí khám chữa bệnh, học tập và đào tạo đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Việc nâng mức giảm trừ sẽ phản ánh sát hơn chi phí thực tế của người dân, góp phần giảm gánh nặng thuế và khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử.
Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị các mức áp dụng cụ thể cao hơn hoặc thay đổi cách tính phù hợp.
Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) cho rằng dự thảo đang có sự khác biệt giữa các khoản chi do doanh nghiệp và cá nhân tự chi trả. Theo dự thảo, các khoản chi chăm sóc sức khỏe, điều trị bệnh hiểm nghèo hoặc đào tạo do người sử dụng lao động chi trả cho người lao động được miễn thuế thu nhập cá nhân và không bị khống chế về giá trị hay tần suất chi trả. Trong khi đó, chi phí y tế, giáo dục – đào tạo do chính người nộp thuế hoặc người phụ thuộc chi trả lại chỉ được giảm trừ trong phạm vi nhất định.
Do đó, AmCham đề nghị bỏ quy định về mức giảm trừ tối đa hoặc nâng trần giảm trừ với các khoản chi y tế, giáo dục – đào tạo do người lao động tự chi trả, đặc biệt trong những trường hợp phát sinh chi phí lớn như điều trị bệnh hiểm nghèo.
Liên quan đến chi phí y tế, Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) đề nghị không áp dụng mức trần với người mắc bệnh hiểm nghèo để thể hiện sự chia sẻ của Nhà nước với hoàn cảnh ngặt nghèo nhất. Theo đề xuất này, người nộp thuế được giảm trừ theo chi phí thực tế sau khi đã trừ phần được bảo hiểm y tế chi trả.
VAMA cũng kiến nghị tăng mức giảm trừ giáo dục theo từng cấp học, với mức cao hơn với bậc phổ thông (30-40 triệu đồng) và đại học (50 triệu đồng) để phản ánh chi phí thực tế của các hộ gia đình. Theo Hiệp hội này, học phí đại học hiện theo cơ chế tự chủ rất cao, do đó mức 21 triệu đồng không còn phản ánh đúng thực tế.
Một số ý kiến cũng đặt vấn đề về tính công bằng của mức giảm trừ đang được đề xuất. UBND TP Hải Phòng cho rằng nếu quy định một mức giảm trừ cố định cho chi phí y tế và giáo dục thì người có một người phụ thuộc và người có nhiều người phụ thuộc đều được hưởng mức giảm như nhau.
Cùng quan điểm, Canon Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế giảm trừ theo từng người phụ thuộc thay vì áp dụng mức trần chung cho cả hộ gia đình. Họ cũng cho rằng việc áp dụng mức giảm trừ chi phí y tế, giáo dục cào bằng giữa khu vực đô thị và nông thôn chưa đảm bảo tính thực tế.
Song Bộ Tài chính tiếp tục bảo lưu quan điểm. Theo cơ quan này, mức giảm trừ đề xuất đã được tính toán trong tổng thể chính sách và bảo đảm cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ người nộp thuế với khả năng của ngân sách nhà nước.
Theo chương trình, sáng nay (20-4), kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI tiếp tục đợt họp thứ 2.
Trong đợt 2, Quốc hội dự kiến làm việc từ ngày 20 và bế mạc kỳ họp vào chiều 23-4 (dự phòng ngày 24 và 25-4). Cũng tại đợt 2 này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng.
Riêng ngày 20-4, buổi sáng Quốc hội sẽ nghe các tờ trình, báo cáo thẩm tra dự thảo nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Dự thảo nghị quyết việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương. Dự thảo nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.
Cùng với đó, dự thảo nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Nội dung này sẽ được Quốc hội thảo luận riêng tại tổ và hội trường.
Sau đó Quốc hội thảo luận ở tổ về các dự thảo nghị quyết được trình và tiếp tục thảo luận tại hội trường các nội dung trên vào ngày 22-4.
Buổi chiều, Quốc hội sẽ thảo luận ở hội trường về việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025, tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.
Trong phiên thảo luận thành viên Chính phủ phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Nội dung này sẽ tiếp tục trong ngày 21-4 và được phát thanh, truyền hình trực tiếp.
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, diễn biến thị trường tiền tệ liên ngân hàng phiên cuối tuần qua ghi nhận xu hướng hạ nhiệt của lãi suất bình quân VND liên ngân hàng.
Cụ thể, lãi suất bình quân VND liên ngân hàng giữ nguyên ở các kỳ hạn qua đêm (ON) và 2 tuần, đồng thời giảm 0,1 điểm phần trăm tại các kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng so với phiên trước. Mức giao dịch lần lượt ở ON 3,9%; 1 tuần 4,7%; 2 tuần 6,5% và 1 tháng 7%.
Về nghiệp vụ thị trường mở, Ngân hàng Nhà nước chào thầu tổng cộng 5.000 tỉ đồng trên kênh cầm cố, với lãi suất 4,5% cho các kỳ hạn 7 ngày, 35 ngày và 56 ngày. Kết quả, có 80,45 tỉ đồng trúng thầu ở kỳ hạn 7 ngày, 1.000 tỉ đồng ở kỳ hạn 35 ngày và 3.000 tỉ đồng ở kỳ hạn 56 ngày. Trong khi đó, lượng đáo hạn lên tới 22.000 tỉ đồng.
Ngân hàng Nhà nước không phát hành tín phiếu trong phiên này. Như vậy, nhà điều hành đã hút ròng 17.919 tỉ đồng khỏi hệ thống. Tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố hiện đạt 215.003 tỉ đồng.
Theo báo cáo mới công bố của Công ty chứng khoán Vietcap (VCI), tỉ giá USD/VND trong tháng 3 tăng 1,1%, lên mức 26.340 đồng/USD trên thị trường liên ngân hàng. Tính từ đầu năm đến nay, tỉ giá này đã tăng khoảng 0,2%.
VCI cho rằng đà tăng của tỉ giá chủ yếu chịu tác động từ việc chỉ số đồng USD (DXY) tăng mạnh 2,4% trong tháng 3, cùng với nhu cầu ngoại tệ trong nước gia tăng.
Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước đã có động thái can thiệp nhằm ổn định thị trường, khi bán ra một lượng lớn USD cho các ngân hàng thương mại thông qua hợp đồng kỳ hạn 180 ngày vào ngày 24-3.
Về triển vọng, Vietcap nhận định một số yếu tố có thể tiếp tục gây áp lực lên thị trường ngoại hối trong ngắn hạn. Trong đó, đáng chú ý là khả năng đồng USD duy trì sức mạnh, sự thay đổi kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) - khi nhà đầu tư chuyển từ dự báo có một đợt cắt giảm lãi suất sang kịch bản không giảm trong năm nay cùng với rủi ro thâm hụt thương mại kéo dài, khi tháng 3 ghi nhận tháng nhập siêu thứ tư liên tiếp.
Ở chiều ngược lại, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn duy trì ổn định, với vốn giải ngân trong quý 1-2026 tăng 9,1% so với cùng kỳ. Đây được xem là yếu tố hỗ trợ, góp phần giảm bớt áp lực lên tỉ giá trong thời gian tới.
Theo ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích Chứng khoán Kafi, dòng tiền trên thị trường đang có xu hướng luân chuyển nhanh giữa các nhóm ngành thay vì hình thành một xu hướng dẫn dắt kéo dài như các giai đoạn trước.
Trong những phiên gần đây, nhóm công nghệ thông tin nổi lên là điểm đến của dòng tiền, với FPT tiếp tục đóng vai trò nâng đỡ chỉ số. Bên cạnh đó, dòng vốn cũng có dấu hiệu dịch chuyển sang các nhóm bảo hiểm, bán lẻ và truyền thông. Riêng cổ phiếu MWG được quan tâm hơn nhờ kỳ vọng liên quan đến kế hoạch IPO Điện Máy Xanh.
Ở chiều ngược lại, áp lực chốt lời đang xuất hiện tại các nhóm từng thu hút dòng tiền mạnh như dầu khí, thực phẩm - đồ uống hay điện nước. Đặc biệt, nhóm dầu khí tiếp tục cho thấy đặc điểm quen thuộc là tăng mạnh trong thời gian ngắn trước khi bước vào các nhịp điều chỉnh.
Một điểm đáng chú ý là dòng tiền hiện chỉ duy trì tại một nhóm ngành trong khoảng 2-3 phiên trước khi dịch chuyển sang nhóm khác. Thời gian qua, dòng vốn liên tục xoay vòng giữa ngân hàng, dầu khí, thép, xây dựng, bất động sản và nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup.
"Vòng quay dòng tiền đang diễn ra khá nhanh. Nhiều cổ phiếu chỉ tăng khoảng 4-6% trong vài phiên rồi bước vào trạng thái điều chỉnh khi dòng tiền chuyển sang nhóm ngành khác", ông Phước nhận định.
Theo chuyên gia Kafi, nguyên nhân chủ yếu đến từ thanh khoản thị trường vẫn ở mức tương đối thấp, quanh 19.000 tỉ đồng mỗi phiên trên HoSE. Khi dòng tiền không đủ mạnh để lan tỏa trên diện rộng thì sẽ dồn vào một số nhóm ngành nhất định rồi nhanh chóng tìm kiếm cơ hội mới.
Trong bối cảnh đó, ông Phước cho rằng nhà đầu tư theo chiến lược lướt sóng cần thận trọng hơn do rủi ro mua vào đúng thời điểm dòng tiền rút khỏi cổ phiếu. Với nhà đầu tư trung và dài hạn, đây là giai đoạn phù hợp để rà soát danh mục và giải ngân từng phần vào những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, đang giao dịch ở vùng định giá hấp dẫn.
Về mặt kỹ thuật, ông Phước lưu ý độ rộng thị trường vẫn chưa thực sự tích cực khi phần lớn cổ phiếu đang giao dịch dưới các đường trung bình quan trọng. Điều này cho thấy đà tăng của VN-Index thời gian qua chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm Vingroup, trong khi phần lớn cổ phiếu còn lại vẫn đang trong giai đoạn tích lũy hoặc điều chỉnh.
Chứng khoán Tiên Phong (TPS) nhận định phiên 3-6 VN-Index nối dài nhịp điều chỉnh. Tuy nhiên sau khi chạm vùng 1.800 điểm đã nhanh chóng phục hồi nhờ dòng tiền bắt đáy lan tỏa trên khắp các nhóm ngành. Đồ thị kỹ thuật hình thành mô hình nến Dragon Fly - thường là tín hiệu cho thấy chỉ số đang sở hữu tiềm năng đảo chiều xu hướng (từ giảm sang tăng) trong ngắn hạn.
Khối lượng giao dịch khớp lệnh trên toàn thị trường giảm so với phiên trước phản ánh áp lực cung không đáng kể. Trong trường hợp dòng tiền tiếp tục lan tỏa, khả năng thị trường đảo chiều tăng sẽ được củng cố.
TPS khuyến nghị nhà đầu tư có thể cân nhắc duy trì các vị thế đang nắm giữ. Với chiều giải ngân mới cần tiến hành có chọn lọc khi khả năng đảo chiều xu hướng trở nên rõ nét hơn vào các phiên kế tiếp.
Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) đánh giá phiên 3-6 thị trường ghi nhận tín hiệu hỗ trợ khá tốt nhưng vẫn chưa đủ để giúp thị trường kết thúc chuỗi phiên giảm điểm. Dự kiến vùng 1.810 điểm sẽ tiếp tục tạo động lực hỗ trợ và có thể giúp thị trường tạo nhịp hồi phục kỹ thuật trong thời gian tới.
VDSC cho rằng nhà đầu tư vẫn nên chờ đợi xác nhận tín hiệu hỗ trợ hoặc thiết lập vùng nền tích lũy cân bằng và chặt chẽ, hạn chế việc mua đuổi.
Nếu tỉ trọng danh mục đang ở mức hợp lý, nhà đầu tư có thể cân nhắc giải ngân thăm dò tại một số cổ phiếu có cơ bản tốt và đang có tín hiệu khởi sắc từ vùng tích lũy hoặc kiểm định hỗ trợ thành công.
* Với kinh nghiệm từ Pháp, theo ông, tại sao người dân Việt Nam cần quan tâm hơn đến câu chuyện tài chính số và quản lý tài sản số trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng số hóa?
- Khi đề cập đến tài sản số, chúng ta thường nghĩ ngay đến tiền mã hóa. Khái niệm này còn bao gồm ví điện tử, tài khoản trực tuyến, tài liệu số hóa hay các hình ảnh được lưu trữ trên đám mây (cloud).
Những tài sản này giờ đây đã trở thành một phần trong cuộc sống và có thể mang giá trị thực sự. Trong bối cảnh tài sản số này, Việt Nam có lợi thế nắm bắt khi đang trải qua quá trình chuyển đổi số rất nhanh.
Tôi cảm nhận được điều này qua đời sống hằng ngày ở Việt Nam, người dân thanh toán nhiều bằng mã QR, ví điện tử hay ứng dụng ngân hàng.
Các hoạt động thanh toán này ngày càng trở nên quen thuộc, không chỉ ở các chuỗi cửa hàng lớn, mà còn ở cửa tiệm nhỏ và cả những hàng bán rong.
Ở Pháp cũng vậy, các dịch vụ tài chính số đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống. Người dân sử dụng rộng rãi các ứng dụng ngân hàng để kiểm tra tài khoản, chuyển tiền tức thời, thanh toán không chạm bằng điện thoại hay quản lý các khoản tiết kiệm trực tuyến.
Người dân Pháp cũng có thể dễ dàng tiếp cận thị trường tài chính quốc tế, cho phép họ có thể đầu tư vào cổ phiếu hoặc nhiều loại tài sản số khác chỉ với một chiếc điện thoại thông minh. Các tài sản mã hóa như Bitcoin, stablecoin hay NFT cũng ngày càng phát triển.
Đối chiếu đến thị trường tài chính số ở Việt Nam, điều quan trọng không phải là tất cả mọi người cùng phải đầu tư vào tài sản số, mà là mỗi người nên biết cách sử dụng chúng một cách an toàn và có trách nhiệm.
Vì vậy, tôi nghĩ rằng người Việt nên quan tâm nhiều hơn đến tài chính số và tài sản số trong thời đại hiện nay.
* Yếu tố an toàn và bảo mật là điều rất được quan tâm trong khi sử dụng các dịch vụ số. Ông có thể chia sẻ thêm về công tác quản lý của Pháp trong lĩnh vực này?
- Các dịch vụ tài chính số phát triển và trở nên quen thuộc là điều tốt, nhưng những đổi mới này cũng kéo theo không ít rủi ro như lừa đảo trực tuyến, tấn công mạng, rò rỉ dữ liệu hay những khoản đầu tư thiếu hiểu biết.
Tại Pháp, chúng tôi luôn tìm cách cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và bảo vệ người dùng. Chính phủ và các cơ quan quản lý vừa hỗ trợ sự phát triển của các công nghệ tài chính, đồng thời tăng cường các quy định về minh bạch và an toàn.
Chẳng hạn, các sàn giao dịch tài sản mã hóa phải tuân thủ những yêu cầu nghiêm ngặt về đăng ký và kiểm soát hoạt động.
Cụ thể, Cơ quan Quản lý thị trường tài chính (AMF) cùng Cơ quan giám sát thận trọng và giải quyết khủng hoảng (ACPR) công bố và thường xuyên cập nhật danh sách đen các trang web hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính, đầu tư trái phép tại Pháp.
An ninh mạng cũng là một ưu tiên lớn của Pháp. Các tổ chức tài chính phải áp dụng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhằm bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng chống tấn công mạng, đặc biệt trong khuôn khổ quy định DORA của Liên minh châu Âu về khả năng chống chịu vận hành số đối với ngành tài chính.
Pháp cũng đặc biệt chú trọng đến giáo dục tài chính. Chương trình Educfi, do Nhà nước và Ngân hàng Trung ương Pháp triển khai, giúp người dân, đặc biệt là giới trẻ, hiểu rõ hơn về quản lý tài chính cá nhân, nhận diện các hình thức lừa đảo và hình thành những thói quen an toàn trong môi trường tài chính số hóa.
* Vậy thưa ông, Pháp có kế hoạch đóng góp những sáng kiến, kinh nghiệm hoặc giải pháp cụ thể nào để hỗ trợ Việt Nam phát triển lĩnh vực này?
- Pháp có thể chia sẻ với Việt Nam kinh nghiệm thực tiễn trong việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính hiện đại, đổi mới nhưng đồng thời vẫn được quản lý chặt chẽ.
Với việc 2 nước đã có truyền thống hợp tác trong lĩnh vực pháp lý. Bộ luật Dân sự Việt Nam đã tham khảo mô hình pháp luật của Pháp. Đến nay, trong những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, Việt Nam vẫn dành nhiều sự quan tâm đến cách tiếp cận của châu Âu, nhằm xây dựng một khung pháp lý vừa khuyến khích đổi mới, vừa bảo vệ người dùng.
Bên cạnh đó, Pháp cũng có thể mang đến những giải pháp công nghệ cụ thể nhờ các doanh nghiệp đổi mới, sáng tạo, như Ledger, một trong những công ty hàng đầu thế giới về bảo mật tài sản số, hay Thales, một tập đoàn lớn trong lĩnh vực an ninh mạng và thanh toán số.
Không chỉ có thế mạnh về công nghệ và pháp lý, Pháp còn có thể đóng góp vào việc đào tạo nguồn nhân lực và phát triển một hệ sinh thái tài chính dựa trên nền tảng an toàn và đổi mới bền vững.
