* Với kinh nghiệm từ Pháp, theo ông, tại sao người dân Việt Nam cần quan tâm hơn đến câu chuyện tài chính số và quản lý tài sản số trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng số hóa?
– Khi đề cập đến tài sản số, chúng ta thường nghĩ ngay đến tiền mã hóa. Khái niệm này còn bao gồm ví điện tử, tài khoản trực tuyến, tài liệu số hóa hay các hình ảnh được lưu trữ trên đám mây (cloud).
Những tài sản này giờ đây đã trở thành một phần trong cuộc sống và có thể mang giá trị thực sự. Trong bối cảnh tài sản số này, Việt Nam có lợi thế nắm bắt khi đang trải qua quá trình chuyển đổi số rất nhanh.
Tôi cảm nhận được điều này qua đời sống hằng ngày ở Việt Nam, người dân thanh toán nhiều bằng mã QR, ví điện tử hay ứng dụng ngân hàng.
Các hoạt động thanh toán này ngày càng trở nên quen thuộc, không chỉ ở các chuỗi cửa hàng lớn, mà còn ở cửa tiệm nhỏ và cả những hàng bán rong.
Ở Pháp cũng vậy, các dịch vụ tài chính số đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống. Người dân sử dụng rộng rãi các ứng dụng ngân hàng để kiểm tra tài khoản, chuyển tiền tức thời, thanh toán không chạm bằng điện thoại hay quản lý các khoản tiết kiệm trực tuyến.
Người dân Pháp cũng có thể dễ dàng tiếp cận thị trường tài chính quốc tế, cho phép họ có thể đầu tư vào cổ phiếu hoặc nhiều loại tài sản số khác chỉ với một chiếc điện thoại thông minh. Các tài sản mã hóa như Bitcoin, stablecoin hay NFT cũng ngày càng phát triển.
Đối chiếu đến thị trường tài chính số ở Việt Nam, điều quan trọng không phải là tất cả mọi người cùng phải đầu tư vào tài sản số, mà là mỗi người nên biết cách sử dụng chúng một cách an toàn và có trách nhiệm.
Vì vậy, tôi nghĩ rằng người Việt nên quan tâm nhiều hơn đến tài chính số và tài sản số trong thời đại hiện nay.
* Yếu tố an toàn và bảo mật là điều rất được quan tâm trong khi sử dụng các dịch vụ số. Ông có thể chia sẻ thêm về công tác quản lý của Pháp trong lĩnh vực này?
– Các dịch vụ tài chính số phát triển và trở nên quen thuộc là điều tốt, nhưng những đổi mới này cũng kéo theo không ít rủi ro như lừa đảo trực tuyến, tấn công mạng, rò rỉ dữ liệu hay những khoản đầu tư thiếu hiểu biết.
Tại Pháp, chúng tôi luôn tìm cách cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và bảo vệ người dùng. Chính phủ và các cơ quan quản lý vừa hỗ trợ sự phát triển của các công nghệ tài chính, đồng thời tăng cường các quy định về minh bạch và an toàn.
Chẳng hạn, các sàn giao dịch tài sản mã hóa phải tuân thủ những yêu cầu nghiêm ngặt về đăng ký và kiểm soát hoạt động.
Cụ thể, Cơ quan Quản lý thị trường tài chính (AMF) cùng Cơ quan giám sát thận trọng và giải quyết khủng hoảng (ACPR) công bố và thường xuyên cập nhật danh sách đen các trang web hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính, đầu tư trái phép tại Pháp.
An ninh mạng cũng là một ưu tiên lớn của Pháp. Các tổ chức tài chính phải áp dụng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhằm bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng chống tấn công mạng, đặc biệt trong khuôn khổ quy định DORA của Liên minh châu Âu về khả năng chống chịu vận hành số đối với ngành tài chính.
Pháp cũng đặc biệt chú trọng đến giáo dục tài chính. Chương trình Educfi, do Nhà nước và Ngân hàng Trung ương Pháp triển khai, giúp người dân, đặc biệt là giới trẻ, hiểu rõ hơn về quản lý tài chính cá nhân, nhận diện các hình thức lừa đảo và hình thành những thói quen an toàn trong môi trường tài chính số hóa.
* Vậy thưa ông, Pháp có kế hoạch đóng góp những sáng kiến, kinh nghiệm hoặc giải pháp cụ thể nào để hỗ trợ Việt Nam phát triển lĩnh vực này?
– Pháp có thể chia sẻ với Việt Nam kinh nghiệm thực tiễn trong việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính hiện đại, đổi mới nhưng đồng thời vẫn được quản lý chặt chẽ.
Với việc 2 nước đã có truyền thống hợp tác trong lĩnh vực pháp lý. Bộ luật Dân sự Việt Nam đã tham khảo mô hình pháp luật của Pháp. Đến nay, trong những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, Việt Nam vẫn dành nhiều sự quan tâm đến cách tiếp cận của châu Âu, nhằm xây dựng một khung pháp lý vừa khuyến khích đổi mới, vừa bảo vệ người dùng.
Bên cạnh đó, Pháp cũng có thể mang đến những giải pháp công nghệ cụ thể nhờ các doanh nghiệp đổi mới, sáng tạo, như Ledger, một trong những công ty hàng đầu thế giới về bảo mật tài sản số, hay Thales, một tập đoàn lớn trong lĩnh vực an ninh mạng và thanh toán số.
Không chỉ có thế mạnh về công nghệ và pháp lý, Pháp còn có thể đóng góp vào việc đào tạo nguồn nhân lực và phát triển một hệ sinh thái tài chính dựa trên nền tảng an toàn và đổi mới bền vững.
Tại dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), Bộ Tài chính đề xuất bổ sung cơ chế khuyến khích tổ chức tín dụng cho nhóm doanh nghiệp này vay trên cơ sở đa dạng hình thức bảo đảm tiền vay.
Theo đó, ngoài tài sản hữu hình như bất động sản, doanh nghiệp có thể dùng tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản số, tài sản ảo... để vay vốn. Cơ quan quản lý cũng khuyến khích các nhà băng cho vay dựa trên xếp hàng tín nhiệm, phương án sản xuất kinh doanh và mở rộng thị trường, hoặc dòng tiền của doanh nghiệp.
Theo Bộ Tài chính, chính sách này nhằm khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân, ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, startup công nghệ... tại Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa là các công ty có số lao động bình quân năm không quá 300 người và tổng doanh thu dưới 400 tỷ đồng. Theo Bộ Tài chính, khu vực này hiện chiếm hơn 98% doanh nghiệp trong nền kinh tế, nhưng chỉ tiếp cận khoảng 19-20% tổng dư nợ tín dụng.
Hiện phần lớn doanh nghiệp nhỏ gặp khó khi vay vốn do ngân hàng yêu cầu tài sản đảm bảo theo tiêu chuẩn tín dụng truyền thống, như bất động sản. Trong khi đó, nhiều startup công nghệ có giá trị lớn nằm ở phần mềm, dữ liệu khách hàng, thuật toán, thương hiệu hay tài sản số nhưng chưa được công nhận rộng rãi trong hoạt động tín dụng.
Ngoài tín dụng, dự thảo luật cũng bổ sung nhiều cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa như ưu đãi thuế cho hoạt động nghiên cứu phát triển, hỗ trợ chuyển đổi số.
Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có hiệu lực 8 năm. Tuy nhiên, một số quy định cũng không còn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Nhiều quy định đã được tích hợp trong các luật chuyên ngành khác. Do đó, sửa luật lần này, theo Bộ Tài chính, nhằm đồng bộ với các quy định mới về đầu tư, kinh doanh, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Bộ Tài chính dẫn kinh nghiệm quốc tế, cho biết hầu hết các quốc gia lớn đều coi khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa là "xương sống" của nền kinh tế. Nhóm này chiếm khoảng 97-99% tổng số doanh nghiệp và được xác định là động lực tăng trưởng, đổi mới sáng tạo tại nhiều nước trên thế giới.
Một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Malaysia xây dựng luật khung về hỗ trợ để làm cơ sở triển khai loạt chính sách hỗ trợ tài chính, giảm thuế. Trong khi đó, Mỹ và EU xây dựng các đạo luật chi tiết với các cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp nhỏ.
Dự kiến, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) sẽ được trình tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 10. Nếu được thông qua, luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.
Tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025 gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung thẩm quyền cơ quan thuế về công khai thông tin người nộp không giải trình rủi ro về hóa đơn sau khi nhận cảnh báo.
Hệ thống quản lý của cơ quan thuế sẽ ghi nhận, gửi cảnh báo trực tiếp tới người mua hóa đơn. Việc này nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người mua, hạn chế thiệt hại phát sinh do sử dụng hóa đơn của người nộp thuế trong diện rủi ro cao.
Bộ cũng đề xuất công khai thông tin người nộp thuế đã ngừng kinh doanh, để thống nhất với quy định tại Luật Doanh nghiệp.
Với trường hợp doanh nghiệp, hộ kinh doanh bỏ địa chỉ kinh doanh đã đăng ký, cơ quan thuế có thể được công khai thông tin về chủ sở hữu công ty, người đại diện theo pháp luật.
Dữ liệu công bố gồm họ tên và một phần thông tin định danh. Để bảo đảm quyền riêng tư, Bộ đề xuất che hoặc ẩn một phần số định danh cá nhân. Theo cơ quan soạn thảo, giải pháp này nhằm cân bằng giữa yêu cầu minh bạch trong quản lý thuế và bảo vệ dữ liệu cá nhân của công dân.
Theo Bộ Tài chính, thời gian qua nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh được thành lập nhưng không hoạt động, hoặc trốn kê khai, nộp thuế. Thậm chí, có trường hợp doanh nghiệp, hộ bỏ địa chỉ kinh doanh mà không thông báo với cơ quan quản lý.
Ngoài ra, cơ quan chức năng cũng ghi nhận không ít trường hợp cá nhân bị đánh cắp hoặc giả mạo thông tin để thành lập doanh nghiệp. Trong khi đó, Luật Quản lý thuế quy định trách nhiệm của chủ doanh nghiệp, người đại diện pháp luật và các cá nhân liên quan trong hoàn thành các nghĩa vụ tài chính.
Cơ quan soạn thảo cho rằng, việc công khai danh tính các cá nhân này giúp tăng hiệu quả quản lý. Đây cũng là cơ sở pháp lý để thông báo cho họ biết về các nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành.
Dự thảo nghị định lần này vẫn giữ quy định cơ quan thuế được công khai thông tin với người có hành vi trốn, chây ỳ nợ thuế, hoặc không chấp hành quyết định kiểm tra, thanh tra thuế.
Góp ý dự thảo nghị định, Hội Tư vấn thuế Việt Nam đề nghị làm rõ các tiêu chí xác định mức độ vi phạm phải công khai thông tin người nộp thuế. Chẳng hạn, hành vi nào hoặc mức xử phạt hành chính bao nhiêu thì thuộc diện cơ quan thuế công bố thông tin.
Hội cho rằng chỉ nên công khai thông tin chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong trường hợp bỏ địa chỉ và có dấu hiệu trốn thuế hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của các tổ chức, cá nhân khác. Hội Tư vấn thuế cũng đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá tác động việc che một phần thông tin định danh, bởi điều này có thể làm giảm giá trị cảnh báo của thông tin công khai.
Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính hiện Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định cơ quan có thẩm quyền phải công khai quyết định xử phạt, gồm lĩnh vực quản lý thuế. Nhưng hiện luật này chưa quy định ngưỡng hành vi hay mức tiền phạt cụ thể. Do đó, Bộ vẫn giữ nguyên phương án đưa ra tại dự thảo.
Số liệu của Bộ Tài chính cho thấy, hiện cả nước có gần một triệu trường hợp nợ thuế nhưng không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Trong số này, khoảng 496.000 trường hợp có số nợ dưới 1 triệu đồng.
Liên quan tới lệnh tạm hoãn xuất cảnh với người nộp thuế bỏ địa chỉ kinh doanh, Bộ cũng đề xuất chỉ áp dụng biện pháp này khi khoản nợ từ 1 triệu đồng trở lên.
Theo Cục Thuế, ngưỡng nợ tối thiểu 1 triệu đồng là nới lỏng hơn so với quy định hiện hành, vốn không đưa ra mức cụ thể. Việc này nhằm loại trừ các khoản nợ rất nhỏ phát sinh do sai sót kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu... Cơ quan thuế cho biết người nộp thuế sẽ không bị tạm hoãn xuất cảnh ngay khi phát sinh nợ. Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chỉ được áp dụng khi người nộp thuế bỏ địa chỉ kinh doanh đã đăng ký, được cơ quan thuế thông báo nhưng không hoàn thành nghĩa vụ thuế trong thời hạn 30 ngày.
Thông báo về tạm hoãn xuất cảnh sẽ được gửi qua tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp hoặc cá nhân liên quan, và đăng tải trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế. Theo Cục Thuế, quy định này giúp người dân chủ động xử lý nghĩa vụ thuế trước khi thực hiện các kế hoạch xuất cảnh.
Cơ quan thuế cho biết đã có khoảng 7.100 người nộp thuế chủ động hoàn thành nghĩa vụ tài chính để được hủy bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.
Trung tuần tháng 4, Nissan Motor công bố kế hoạch thực hiện tầm nhìn Ambition 2030. Đây là một phần trong kế hoạch tái cấu trúc của CEO Ivan Espinosa, nhằm vực dậy hãng xe lớn thứ tư Nhật Bản sau nhiều năm biến động.
Trong đó, hãng xe kỳ vọng mở rộng khả năng tự lái nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) ở mọi phân khúc xe, vận hành bởi công nghệ AI Drive và AI Partner. CEO Espinosa tuyên bố Nissan đang đặt hy vọng vào "những chiếc xe được định nghĩa bởi AI".
Cụ thể, công ty nhắm đến việc trang bị công nghệ lái xe tự động (AI Drive) trên 90% số lượng xe trong tương lai. Riêng hệ thống tự lái thế hệ mới - ProPILOT - sẽ sớm đạt khả năng lái "rời mắt"(eyes-off).
Mẫu xe đầu tiên thể hiện định hướng này là Nissan Elgrand hoàn toàn mới, dự kiến ra mắt vào mùa hè năm nay. Xe sẽ được trang bị ProPILOT thế hệ tiếp theo, và đạt được khả năng tự lái toàn trình (end-to-end) vào cuối năm tài chính 2027.
Song song AI Drive, công nghệ AI Partner sẽ giúp tăng trải nghiệm bằng các ứng dụng kết nối trực quan, hỗ trợ các hoạt động hằng ngày. Theo kế hoạch, hãng ưu tiên thử nghiệm các công nghệ mới liên quan đến AI tại thị trường nội địa trước. Trong đó, đang tìm cách triển khai khả năng tự lái hoàn toàn trên mẫu minivan Elgrand mới, dự kiến ra mắt tại Nhật Bản mùa hè này.
Quyết định đầu tư cho AI của Nissan phù hợp xu hướng đang diễn ra. Nghiên cứu của S&P Global cho rằng AI "đang trở thành nền tảng cho đổi mới, từ thiết kế, sản xuất đến hiệu suất vận hành" trong ngành công nghiệp ôtô.
Đến nay, AI đã là thành phần cốt lõi của an toàn trong ngành ôtô hiện đại. Các hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao (ADAS) như phanh khẩn cấp tự động (AEB), giữ làn (LSS) và phát hiện mệt mỏi đều đang sử dụng AI để phân tích dữ liệu từ cảm biến và camera nhằm ngăn ngừa tai nạn.
Nhiều hãng xe đã chạy đua phát triển hệ thống hỗ trợ tự lái bằng AI như God’s Eye (Mắt thần) của BYD hay Drive Pilot của Mercedes-Benz. Tại Australia, giới chức định áp dụng tiêu chuẩn mới đánh giá việc trang bị và hiệu quả thực tế của ADAS.
"Trong thập kỷ tới, AI sẽ chuyển từ các chương trình thử nghiệm sang các hệ thống tích hợp hoàn chỉnh, vận hành đội xe tự lái, nhà máy thông minh và chẩn đoán xe theo thời gian thực", báo cáo của hãng phân tích dữ liệu Mỹ nêu.
Tuy nhiên, triển vọng sẽ đi kèm thách thức cho Nissan. AP nhận định xe tự lái vốn là lĩnh vực rất đông đúc. Các hãng xe khác cũng đang phát triển công nghệ lái tự động, bao gồm Honda, GM hay Mercedes-Benz, cùng với các công ty ngoài ngành ôtô như Amazon và Zoox. Thị trường này ước tính sẽ đạt quy mô 2.000 tỷ USD vào năm 2030, theo công ty nghiên cứu thị trường IndustryARC, nhờ sự tiến bộ của AI, công nghệ cảm biến và năng lực xử lý dữ liệu.
Đáng chú ý, Nissan cho rằng giai đoạn tiếp theo của trải nghiệm xe tự lái bằng AI sẽ được thúc đẩy bởi quá trình điện hóa mạnh mẽ hơn. Hãng lập luận rằng xe và pin sẽ kết nối với các hệ sinh thái năng lượng và dữ liệu rộng hơn, mở ra các mô hình kinh doanh mới trong dịch vụ di chuyển và quản lý năng lượng.
Trước mắt, hãng định tận dụng công nghệ hybrid e-POWER như cầu nối để dần hướng tới xe thuần điện (EV), đồng thời phát triển công nghệ pin và mở rộng quy mô đội EV, nhưng vẫn duy trì lựa chọn đa dạng và linh hoạt theo từng khu vực. Trong sự kiện gần đây, ông Espinosa đã công bố phiên bản hybrid của mẫu SUV Rogue - còn có tên X-Trail tại Nhật Bản - và phiên bản điện của mẫu Juke.
Về dài hạn, Nissan có kế hoạch giảm số lượng mẫu xe, từ 56 xuống còn 45, nhằm "xây dựng quanh dải sản phẩm tinh gọn, mạnh mẽ hơn", theo CEO Espinosa. Đến năm tài chính 2030, hãng đặt mục tiêu doanh số một triệu xe mỗi năm tại Mỹ và Trung Quốc vào năm tài chính 2030, và 550.000 xe tại quê nhà.
Nissan đang xếp sau Toyota, Honda và Suzuki về doanh số bán hàng. Trong quý tài chính kết thúc tháng 12/2025, công ty lỗ 28,3 tỷ yen (185 triệu USD), gấp đôi cùng kỳ 2024. Doanh thu giảm 6%, còn gần 3.000 tỷ yen (19,6 tỷ USD). CEO Espinosa nói đây là điều đã được dự đoán, do chi phí của quá trình tái cấu trúc.
Tổng cộng, trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026, Nissan dự kiến lỗ ròng 650 tỷ yen (4,2 tỷ USD) và đạt được lợi nhuận hoạt động vào cuối năm tài chính 2026. Kết quả tài chính cả năm sẽ được công bố chính thức vào ngày 13/5. Tiến độ của kế hoạch cải tổ do CEO Espinosa đề ra cũng sẽ được cập nhật dịp này.
Hồi 2025, ông Espinosa đặt mục tiêu giảm quy mô sản xuất toàn cầu và cắt giảm 15% lực lượng lao động. Nissan đã nhắm đến giảm sản xuất bên ngoài các thị trường cốt lõi. Vào tháng 1, hãng cho biết sẽ bán nhà máy tại Rosslyn (Nam Phi), cho Chery (Trung Quốc), báo hiệu sẵn sàng thoái vốn khỏi các cơ sở kém hiệu quả nhằm ổn định lợi nhuận.
Về sản phẩm, công ty nhắm đến xuất khẩu mẫu sedan điện N7 sang Mỹ Latinh, ASEAN và xe bán tải Frontier Pro sang Trung Đông. Tại Mỹ, Nissan sẽ nâng tỷ lệ sản xuất nội địa lên 80%, từ mức khoảng 60% hiện tại và làm mới thương hiệu xe sang Infiniti.
CEO Espinosa cho biết thời điểm hiện tại rất thích hợp để nhà sản xuất ôtô lớn thứ tư Nhật Bản tập trung hơn vào tầm nhìn dài hạn để định hướng hành động. Theo nhóm chuyên gia của công ty nghiên cứu và phân tích tài chính Bernstein (Mỹ), Nissan có thể đưa ra tín hiệu khả quan trong ngắn hạn.
"Tuy nhiên, do bất ổn vĩ mô hiện tại, khả năng dự đoán liệu hãng có thể đạt được tăng trưởng doanh thu bền vững và thực sự phục hồi hay không vẫn còn hạn chế", nhóm nhận định. Đầu năm đến ngày 17/4, cổ phiếu Nissan giảm hơn 7%, vốn hóa công ty đạt 1.360 tỷ yen, tương đương hơn 8,5 tỷ USD.
