Trong phiên điều trần tại Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, ông Rubio nhấn mạnh việc mở lại eo biển Hormuz là “điều kiện tiên quyết” để bắt đầu đàm phán.
“Họ phải tuyên bố rõ ràng rằng eo biển hiện đã được mở, chúng tôi sẽ không thu phí, chúng tôi sẽ giúp rà phá thủy lôi mà họ đã đặt ở đó và họ phải cam kết không tấn công tàu thuyền”, Ngoại trưởng Mỹ cho biết.
Tuy nhiên ông Rubio lưu ý Mỹ không đề xuất dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran chỉ để đổi lấy việc mở lại eo biển Hormuz.
“Điều đó không được thảo luận và cũng không được đề xuất”, ông cho hay, đồng thời khẳng định bất kỳ sự nới lỏng trừng phạt nào cũng phải dựa trên việc Tehran đáp ứng các điều kiện liên quan đến chương trình hạt nhân.
Sau khi eo biển Hormuz được mở lại trong giai đoạn một. Ở giai đoạn hai, Iran phải đàm phán chi tiết về kho uranium làm giàu ở mức cao, cũng như đồng ý với các hạn chế dài hạn của Washington đối với chương trình hạt nhân của họ, theo Fox News.
Về vấn đề làm giàu uranium, Ngoại trưởng Rubio nói rằng Iran đã đồng ý đàm phán về các khía cạnh trong chương trình hạt nhân mà trước đây nước này từ chối thảo luận.
Dù vậy, người đứng đầu Bộ Ngoại giao Mỹ lưu ý điều này không đảm bảo các cuộc đàm phán sẽ dẫn đến một thỏa thuận chấm dứt xung đột, theo Hãng tin Reuters.
Giải thích cho sự trì hoãn trong tiến trình đàm phán, ông Rubio cho hay “sự chia rẽ và thiếu hiệu quả trong nội bộ chính quyền Iran là nguyên nhân khiến các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra liên tục bị gián đoạn”.
“Bạn đang đàm phán với những người mà sau đó lại phải tiếp tục đàm phán trong chính hệ thống của họ để xem được phép nhượng bộ gì và đồng ý gì”, ông nói.
Trong phiên điều trần, Ngoại trưởng Rubio đã ca ngợi chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Chiến dịch Cuồng nộ) mà Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran.
“Chiến dịch Epic Fury – điều mà một số người không tán thành, một số người lại ủng hộ – đã thành công vang dội trong việc đạt được các mục tiêu quân sự.
Đó là giảm đáng kể các cơ sở công nghiệp quốc phòng của Iran. Hôm nay, Hải quân Iran không còn nữa. Không có lực lượng nào như vậy vì nó đã nằm dưới đáy biển”, ông lập luận.
Theo Hãng tin AFP, ngày 3-5, Saudi Arabia, Nga và 5 quốc gia thành viên liên minh OPEC+ khác ra tuyên bố nâng hạn ngạch khai thác dầu thêm 188.000 thùng/ngày trong tháng 6.
Động thái này được OPEC+ gọi là một phần của "cam kết tập thể nhằm hỗ trợ sự ổn định của thị trường dầu mỏ" và được công bố vài ngày sau khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) tuyên bố rời nhóm.
Mức tăng 188.000 thùng đã được giới phân tích dự báo và gần như tương đương với con số 206.000 thùng/ngày từng được OPEC+ công bố hồi tháng 3 và tháng 4.
Tuy nhiên, giới phân tích nghi ngờ quyết định này thực chất là một tuyên bố chính trị nhiều hơn là giải pháp thực tiễn cho cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại.
Điều này xuất phát từ thực tế rằng sản lượng khai thác hiện tại của OPEC+ vẫn đang thấp hơn tổng hạn ngạch được cho phép. Trong khi đó, trữ lượng chưa khai thác của nhóm lại chủ yếu nằm ở vùng Vịnh, nơi hoạt động xuất khẩu đã gần như đình trệ bởi lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.
Trao đổi với AFP, chuyên gia phân tích tại Rystad Energy, ông Jorge Leon, nhận định việc tăng hạn ngạch là một "thông điệp hai tầng" mà OPEC+ muốn gửi đi cho thế giới.
Thứ nhất, việc UAE rời đi không làm xáo trộn cách OPEC+ vận hành. Thứ hai, nhóm vẫn nắm quyền kiểm soát thị trường dầu toàn cầu, bất chấp những đảo lộn nghiêm trọng từ chiến sự.
"Sản lượng đang tăng trên giấy, nhưng tác động thực tế đến nguồn cung vật chất vẫn rất hạn chế, xuất phát từ những ràng buộc tại eo biển Hormuz", ông Leon khẳng định.
Theo chuyên gia này, vấn đề không nằm ở chuyện bơm thêm dầu, mà là tín hiệu cho thấy OPEC+ vẫn là bên định đoạt cuộc chơi.
Trong thông báo chung ngày 3-5, OPEC+ không nhắc gì đến UAE, quốc gia thông báo rút khỏi cả Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cùng liên minh OPEC+ hôm 28-4.
Ngày 23-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên nền tảng X: "Tôi đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn và tiêu diệt bất kỳ tàu thuyền nào - dù là tàu nhỏ đi chăng nữa - nếu chúng đang rải thủy lôi trong khu vực eo biển Hormuz. Không được do dự.
Ngoài ra, các tàu rà phá thủy lôi của chúng tôi đang làm nhiệm vụ dọn sạch eo biển. Tôi ra lệnh tiếp tục hoạt động này, nhưng với cường độ tăng gấp ba".
Nhà lãnh đạo Mỹ còn cho rằng hàng loạt tàu chiến của Iran "đều đã nằm dưới đáy biển".
Theo báo Washington Post, các nhà lập pháp Mỹ mới đây nhận được thông tin Iran có thể đã đặt 20 quả thủy lôi hoặc nhiều hơn trong và xung quanh eo biển Hormuz, trong đó một số được thả trôi và điều khiển từ xa bằng công nghệ GPS, khiến chúng khó bị phát hiện hơn.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã cảnh báo về một "vùng nguy hiểm" rộng khoảng 1.400 km² trong khu vực (tức gấp 14 lần diện tích Paris), nơi có thể có thủy lôi.
Hiện nay ông Trump vẫn kiên quyết duy trì lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, trong khi Iran yêu cầu Mỹ phải chấm dứt phong tỏa trước khi có thể xem xét bất kỳ thỏa thuận nào nhằm kết thúc cuộc chiến do Israel và Mỹ phát động vào ngày 28-2.
Hãng tin AFP bình luận rằng bằng việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran vô thời hạn, Tổng thống Trump dường như đang tìm cách thoát ra khỏi cuộc chiến tốn kém này, nhưng Tehran có thể không sẵn sàng trao cho ông chiến thắng.
Sáng 23-4 (theo giờ Việt Nam), Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) bác tin nhiều tàu Iran vượt qua được vòng phong tỏa.
Cùng ngày, Bộ Chiến tranh Mỹ (tức Bộ Quốc phòng) thông báo các lực lượng của họ đã tiến lên kiểm tra tàu M/T Majestic X ở Ấn Độ Dương bị cáo buộc hỗ trợ cho Iran, đánh dấu lần thứ hai trong vòng ba ngày họ thực hiện hành động này. Chiếc tàu này không quốc tịch, bị trừng phạt, và đang vận chuyển dầu mỏ từ Iran.
Truyền thông Trung Quốc cho hay theo phán quyết của tòa án, ông Ngụy Phượng Hòa bị kết tội nhận hối lộ, còn ông Lý Thượng Phúc bị kết tội nhận và đưa hối lộ. Bản án của hai ông được tòa án quân sự Trung Quốc tuyên riêng biệt.
Tân Hoa xã không đề cập tội danh của 2 ông liên quan đến vụ án cụ thể nào. Hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc cũng sẽ bị tước bỏ quyền chính trị vĩnh viễn, toàn bộ tài sản cá nhân sẽ bị tịch thu.
Phán quyết của tòa án nêu rõ sau khi chấp hành các quy định trong thời hạn hoãn thi hành án tử hình kéo dài 2 năm, bản án của hai ông sẽ được giảm xuống tù chung thân, sau đó sẽ không được phép có thêm quyết định giảm án hoặc ân xá nào.
Bản tin trước đây của Tân Hoa xã cho biết ông Lý Thượng Phúc bị nghi ngờ nhận "khoản tiền hối lộ lớn" cũng như hối lộ người khác. Một cuộc điều tra đã kết luận ông Lý "không làm tròn trách nhiệm chính trị" và "tìm kiếm lợi ích cá nhân cho bản thân và người khác".
Trong khi đó, Tân Hoa xã hồi năm 2024 đưa tin cuộc điều tra vào năm 2023 phát hiện ông Ngụy Phượng Hòa "nhận hối lộ tiền và đồ vật có giá trị". Hành động của ông Ngụy được xem là "có tính chất cực kỳ nghiêm trọng, gây ra tác động tiêu cực và thiệt hại to lớn".
Ông Ngụy Phượng Hòa làm Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc từ tháng 3.2018 - 3.2023, sau đó ông Lý Thượng Phúc kế nhiệm nhưng sớm bị miễn nhiệm vào tháng 10.2023.
