Cuộc thi “50 năm Thành phố trong tôi 1976-2026″ tiếp tục nhận bài đến 15/6

Trong suốt 133 năm, Đại học Princeton luôn tự hào về "Bộ quy tắc danh dự" đặc biệt: các kỳ thi không hề có giám thị, diễn ra hoàn toàn dựa trên cam kết không gian lận của sinh viên.

Kỷ nguyên đó đã kết thúc vào đầu tuần này, khi các giảng viên cùng bỏ phiếu để khôi phục quy định tổ chức thi có giám thị, bắt đầu từ kỳ hè tới, đảo ngược chính sách được thiết lập từ năm 1893.

Theo Giáo sư Michael Gordin, Hiệu trưởng trường thành viên của Princeton, thay đổi được đưa ra sau khi một lượng lớn sinh viên và giảng viên bày tỏ lo ngại rằng tình trạng gian lận đang trở nên phổ biến.

Ông Gordin nhấn mạnh AI khiến sinh viên dễ gian lận hơn nhưng lại khó bị phát hiện hơn. Bên cạnh đó, sinh viên thường ngại tố cáo bạn học vì sợ bị "tấn công" trên mạng xã hội. Những người báo cáo thường chọn ẩn danh, gây khó khăn cho quá trình điều tra của trường.

Trước đó, Princeton là một trong số ít đại học cho phép sinh viên làm bài thi mà không cần giáo viên túc trực. Dù thay đổi quy định, sinh viên vẫn phải viết lời thề không vi phạm "Bộ quy tắc danh dự" trong kỳ thi.

Việc tổ chức thi dựa hoàn toàn vào sự trung thực của sinh viên đã ăn sâu vào văn hóa của Princeton, là niềm tự hào lâu đời của trường. Theo tờ báo sinh viên của Princeton, truyền thống bắt đầu từ chính sinh viên, khi họ kiến nghị bãi bỏ giám thị trong phòng thi.

Nadia Makuc, sinh viên năm cuối kiêm chủ tịch Ủy ban Danh dự của Princeton, cho biết đa số ủng hộ quy định mới vì được trút bỏ áp lực phải "theo dõi" bạn học. Trong năm qua, ủy ban tiếp nhận khoảng 60 trường hợp vi phạm, nhưng cô tin rằng phần lớn kẻ gian lận vẫn nằm trong bóng tối.

"Nếu thi trên máy tính, người ta chỉ cần chuyển tab. Nếu thi trên giấy, họ có thể lén dùng điện thoại dưới gầm bàn hoặc vào nhà vệ sinh để tra cứu", Makuc nói.

Một cuộc khảo sát với hơn 500 sinh viên năm cuối vào năm ngoái cho thấy 30% thừa nhận từng gian lận trong bài tập hoặc bài thi. Gần một nửa biết về các hành vi vi phạm quy tắc danh dự, nhưng chưa đầy 1% chọn báo cáo.

Động thái của Princeton cho thấy thách thức khổng lồ mà các đại học đang đối mặt khi các công cụ AI tạo sinh phổ biến. Christian Moriarty, giáo sư môn Đạo đức và luật tại Đại học St. Petersburg, nói khoảng 1/3 sinh viên thừa nhận dùng AI để hoàn thành toàn bộ bài tập, theo các nghiên cứu trên toàn quốc.

Để đối phó, giảng viên khắp nước Mỹ đang quay lại với các phương pháp truyền thống như thi vấn đáp, viết giấy tay hoặc dùng phần mềm quét AI. Ngược lại, sinh viên cũng bắt đầu dùng chính các phần mềm này để "kiểm tra ngược" bài luận của mình trước khi nộp nhằm qua mặt giáo viên.

Theo ông Moriarty, tâm lý "ai cũng gian lận" khiến sinh viên cảm thấy việc này là chấp nhận được, thậm chí là bắt buộc để có thể cạnh tranh. Vòng xoáy này đang đe dọa trực tiếp đến giá trị của bằng cấp và nền tảng của giáo dục đại học.

"Thứ chúng ta đang đánh cược không chỉ là cái hồn của giáo dục, mà còn là khả năng tư duy phản biện thực sự của con người. Liệu bạn có muốn khám một bác sĩ từng dùng AI suốt thời trường y, hay thuê một luật sư từng dùng AI để vượt qua kỳ thi sát hạch?", ông Moriarty đặt câu hỏi.

Đại học Princeton hiện đứng thứ nhất Mỹ theo xếp hạng của U.S.News, nằm trong nhóm Ivy League danh giá của nước này. Trường hiện có khoảng 5.800 sinh viên, với tỷ lệ chấp thuận chỉ 4-5%.

Tin Gốc: Vnexpress

Để chọn nguyện vọng lớp 10 chính xác, theo tư vấn của cán bộ Phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT TP.HCM, điều đầu tiên học sinh cần làm là tự đánh giá năng lực học tập của mình thông qua kết quả các môn toán, ngữ văn và ngoại ngữ. Sau đó, tham khảo điểm chuẩn lớp 10 vào các trường THPT trong ít nhất 2 năm về trước để chọn nguyện vọng phù hợp.

Chuyên viên Phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT nêu cách tính đơn giản để học sinh tự ước lượng khả năng trúng tuyển: Lấy điểm trung bình học kỳ và điểm thi học kỳ của từng môn toán, văn, ngoại ngữ cộng lại rồi chia đôi. Sau đó cộng tổng điểm của 3 môn này để so sánh với điểm chuẩn của các trường THPT công lập trong năm trước.

Chính vì vậy, điểm chuẩn lớp 10 và sự biến động điểm xét tuyển đầu vào của từng trường luôn là sự quan tâm của học sinh, phụ huynh trong thời điểm chuẩn bị bước vào giai đoạn đăng ký nguyện vọng lớp 10.

Báo Thanh Niên thống kê, so sánh mức điểm chuẩn từng trường, từng khu vực để phụ huynh, học sinh tham khảo như sau.

Tại TP.HCM cũ (khu vực 1), so sánh cho thấy điểm chuẩn lớp 10 năm 2025 giảm so với năm 2024, trong đó khoảng 70 đến 75% trong tổng số 109 trường THPT công lập, có điểm chuẩn giảm từ 0,25 đến 1,5 điểm.

Đáng chú ý, một số trường ghi nhận mức giảm sâu từ 3 đến gần 5 điểm như Trường THPT Nguyễn Thị Diệu (giảm 4,75 điểm); Gia Định ( giảm 4,25 điểm); Củ Chi (giảm 4 điểm). Tiếp đến là các trường THPT Ngô Gia Tự, Tân Túc, Nguyễn Hiền đều giảm khoảng 3,5 điểm/trường.

Ở chiều ngược lại, trong số trường có điểm chuẩn lớp 10 tăng phải kể đến Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa với mức tăng 4,5 điểm và trở thành trường có điểm chuẩn đầu vào lớp 10 cao nhất TP.HCM năm 2025.

Kế đến là trường khác như THPT Trần Khai Nguyên, Ngô Quyền tăng khoảng 1,25 điểm; Trường THPT Tây Thạnh, Giồng Ông Tố, Võ Trường Toản tăng khoảng 0,75 điểm.

Trong khi đó, nhóm các trường top đầu nhìn chung ít biến động hơn. Trường THPT Phú Nhuận giữ nguyên mức điểm chuẩn còn Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai tăng nhẹ 0,5 điểm.

Các trường như THPT Nguyễn Thượng Hiền, Trần Phú, Lê Quý Đôn lại giảm từ 0,25 đến 0,75 điểm.

Ngoài ra, một số trường giữ nguyên điểm chuẩn như Bùi Thị Xuân, Trung học Thực hành - ĐH Sư phạm, Lê Thánh Tôn, Nam Sài Gòn hay An Lạc. Điều này phản ánh nhu cầu tuyển sinh ổn định và phổ điểm phù hợp với chỉ tiêu.

Điểm chuẩn năm 2025

Điểm chuẩn năm 2024

THPT Trưng Vương

THPT Bùi Thị Xuân

THPT Ten Lơ Man

THPT Năng khiếu TDTT

THCS-THPT Trần Đại Nghĩa

THPT Lương Thế Vinh

THPT Giồng Ông Tố

THPT Thủ Thiêm

THPT Lê Quý Đôn

THPT Nguyễn Thị Minh Khai

THPT Lê Thị Hồng Gấm

THPT Marie Curie

THPT Nguyễn Thị Diệu

THPT Nguyễn Trãi

THPT Nguyễn Hữu Thọ

Trung học Thực hành Sài Gòn

THPT Hùng Vương

Trung học Thực hành - ĐHSP

THPT Trần Khai Nguyên

THPT Trần Hữu Trang

THPT Mạc Đĩnh Chi

THPT Bình Phú

THPT Nguyễn Tất Thành

THPT Phạm Phú Thứ

THPT Lê Thánh Tôn

THPT Tân Phong

THPT Ngô Quyền

THPT Nam Sài Gòn

THPT Lương Văn Can

THPT Ngô Gia Tự

THPT Tạ Quang Bửu

THPT Nguyễn Văn Linh

THPT Võ Văn Kiệt

THPT Nguyễn Huệ

THPT Phước Long

THPT Long Trường

THPT Nguyễn Văn Tăng

THPT Dương Văn Thì

THPT Nguyễn Khuyến

THPT Nguyễn Du

THPT Nguyễn An Ninh

THCS - THPT Diên Hồng

THCS - THPT Sương Nguyệt Anh

THPT Nguyễn Hiền

THPT Trần Quang Khải

THPT Nam Kỳ Khởi Nghĩa

THPT Võ Trường Toản

THPT Trường Chinh

THPT Thạnh Lộc

THPT Thanh Đa

THPT Võ Thị Sáu

THPT Gia Định

THPT Phan Đăng Lưu

THPT Trần Văn Giàu

THPT Hoàng Hoa Thám

THPT Gò Vấp

THPT Nguyễn Công Trứ

THPT Trần Hưng Đạo

THPT Phú Nhuận

THPT Hàn Thuyên

THPT Tân Bình

THPT Nguyễn Chí Thanh

THPT Trần Phú

THPT Nguyễn Thượng Hiền

THPT Nguyễn Hữu Huân

THPT Thủ Đức

THPT Tam Phú

THPT Hiệp Bình

THPT Đào Sơn Tây

THPT Linh Trung

THPT Bình Chiểu

THPT Bình Chánh

THPT Tân Túc

THPT Vĩnh Lộc B

THPT Phong Phú

THPT Lê Minh Xuân

THPT Đa Phước

THPT Bình Khánh

THPT Củ Chi

THPT Quang Trung

THPT Trung Phú

THPT Nguyễn Hữu Cầu

THPT Lý Thường Kiệt

THPT Bà Điểm

THPT Tây Thạnh

THPT Lê Trọng Tấn

THPT Vĩnh Lộc

THPT Nguyễn Hữu Cảnh

THPT Bình Hưng Hòa

THPT Bình Tân

THPT An Lạc

Còn ở Bình Dương cũ (khu vực 2), điểm chuẩn lớp 10 năm 2025 tăng so với 2024. Phần lớn các trường đều ghi nhận mức tăng từ 0,2 đến hơn 1 điểm, trong đó có một số trường tăng mạnh.

Dẫn đầu về trường có điểm chuẩn tăng cao là Trường THPT Tân Bình tăng 5,55 điểm. Tiếp đến là các trường như THPT Phước Hòa (tăng 3,05 điểm); Nguyễn Huệ (tăng 2,65 điểm) hay trường Bình Phú và Bàu Bàng (cùng tăng 1,70 điểm)…

Nhóm trường có điểm chuẩn tăng nhẹ từ 0,4 đến 1 điểm là THPT An Mỹ, Trần Văn Ơn, Lý Thái Tổ, Thái Hòa, Thường Tân…

Một số trường có điểm chuẩn giảm như THPT Trịnh Hoài Đức ( giảm 1,40 điểm), Dĩ An (giảm 1,20 điểm), Nguyễn Thị Minh Khai (giảm 1,15 điểm), Nguyễn Trãi (giảm 1 điểm)...

Riêng các trường THPT ở Bà Rịa Vũng Tàu cũ (khu vực 3), theo hiệu trưởng một trường THPT công lập tại khu vực này, trong 2 năm 2024 và 2025 có cách tính điểm xét tuyển khác nhau. Tuy nhiên mặt bằng chung thì điểm chuẩn năm 2025 có tăng hơn so với năm 2024 nhưng không đột biến. Những trường THPT có điểm chuẩn lớp 10 cao là THPT Vũng Tàu, Trần Nguyên Hãn, Nguyễn Huệ...

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngay sau khi đọc thông tin về vụ việc nữ sinh lớp 7 rơi từ tầng 3 xuống đất xảy ra tại Trường THCS Lạc Long Quân, đăng tải trên Dân trí, GS.TS Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM, Phó Chủ tịch Hội Tâm lý học Việt Nam, lập tức chia sẻ về cách ứng xử khẩn cấp đối với những học sinh chứng kiến sự việc đau lòng.

Theo ông, khi chứng kiến sự việc này, học sinh có thể xuất hiện nhiều phản ứng sang chấn như hoang mang, lo sợ, ám ảnh hoặc thay đổi hành vi.

Từ các lý thuyết về “Dựa trên tiếp cận hỗ trợ tâm lý ban đầu (Psychological First Aid - PFA)…” và “Hành vi tìm kiếm trợ giúp (help-seeking)” cho thấy hỗ trợ tâm lý học đường đóng vai trò đặc biệt quan trọng nhằm giúp các em ổn định cảm xúc, hiểu và chấp nhận phản ứng của bản thân, đồng thời giảm thiểu nguy cơ lan truyền tâm lý tiêu cực.

Việc can thiệp cần được thực hiện kịp thời, có hệ thống, kết hợp giữa nhà trường, gia đình và bạn bè, hướng đến xây dựng môi trường an toàn, lắng nghe và không kỳ thị.

Thứ nhất, ổn định tâm lý học sinh ngay trong 24-72 giờ đầu.

Nhà trường cần có một đầu mối phát ngôn thống nhất, thông báo ngắn gọn, đúng sự thật, tránh mô tả chi tiết gây ám ảnh; giúp giáo viên chủ nhiệm có thời gian “sẻ chia” cảm xúc với lớp; tạo không gian an toàn để học sinh nói “em đang sợ, hoang mang, lo cho bạn”.

Đặc biệt, tuyệt đối không gợi ý hay khai thác kể lại hiện trường, không bắt viết tường trình cảm xúc trước tập thể, không dùng ngôn ngữ trách phạt...

Những phản ứng như bàng hoàng, sợ hãi, mất tập trung, ám ảnh hình ảnh, khó ngủ trong ngắn hạn có thể xuất hiện sau biến cố, thầy cô cần trấn an, hiện diện và hướng dẫn tìm trợ giúp khi cần.

Thứ hai, sàng lọc nhóm cần hỗ trợ sâu hơn thay vì can thiệp đại trà

Bạn cùng lớp, học sinh trực tiếp chứng kiến, học sinh thân với nạn nhân, học sinh đã có tiền sử lo âu/trầm buồn/tự làm hại, các em đang chịu áp lực… cần được ưu tiên chú ý nếu có biểu hiện khác thường.

Cần chuyển ngay cho chuyên gia hoặc cơ sở y tế khi phát hiện học sinh có dấu hiệu: hoảng loạn kéo dài, mất ngủ nhiều đêm, né tránh đi học, ám ảnh lặp lại, thu mình rõ rệt, phát ngôn tuyệt vọng, tự trách quá mức, làm hại bản thân.

Quá trình chuyển học sinh đến các chuyên gia tâm lý hay y tế chuyên sâu cần đảm bảo quy trình, tuân thủ các nguyên tắc chuyển giao, có sự phối hợp với gia đình, đảm bảo sự hỗ trợ kịp thời hướng đến sự an toàn, tránh lây lan...

Có một nghịch lý là không ít học sinh có thể khá tự tin rằng mình “tự xử lý được”, nhưng chính điều đó đôi khi lại làm chậm việc tìm hỗ trợ chuyên môn. Vì vậy nhà trường không nên chờ các em đề nghị giúp đỡ rồi mới can thiệp.

Thứ ba, làm việc song song với gia đình các em học sinh một cách tích cực

Cần gửi hướng dẫn ngắn cho phụ huynh về cách nói chuyện với con trong vài ngày đầu: hỏi mở, lắng nghe nhiều hơn dạy bảo, không ép “quên đi”, không mắng “con nghĩ nhiều quá”, hạn chế để trẻ xem lại video/tin đồn liên quan, giữ nhịp sinh hoạt đều, quan sát giấc ngủ - ăn uống - đi học.

Gia đình là nguồn hỗ trợ quan trọng, giúp định hướng hành vi tìm kiếm trợ giúp của học sinh một cách đúng đắn và hiệu quả.

Thứ tư, củng cố hệ thống hỗ trợ trong trường ít nhất vài tuần sau biến cố

Không nên dừng ở một buổi “tư vấn tinh thần” đơn lẻ và tạm thời. Nhà trường nên bố trí lịch gặp riêng cho học sinh có nhu cầu, công bố thật rõ “khi cần thì gặp ai, ở đâu, giờ nào”, bảo đảm tính riêng tư.

Những thông tin này cần được nhắc lại nhiều lần thông qua giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh và các nhóm lớp.

Các can thiệp hiệu quả nên tập trung vào nâng cao hiểu biết, giảm kỳ thị, tăng khả năng tiếp cận và tăng niềm tin vào hỗ trợ chuyên môn. Một mặt sẽ thúc đẩy việc đối mặt chính thức với tình huống đã qua, một mặt sẽ góp phần tái lập sức mạnh nội tại của từng học sinh để thích ứng với sự thật…

Một sự việc đau lòng vẫn cần được đối diện một cách khoa học, tránh nguy cơ lan tỏa. Dù khó khăn, việc này vẫn cần được thực hiện. Các giải pháp mang tính “hỗ trợ tâm lý ban đầu và sàng lọc nguy cơ trong mô hình hỗ trợ đa tầng" trong tâm lý học đường là điều rất cần thiết.

Để làm được điều này, Ban Giám hiệu cần tư duy tích cực, có kế hoạch chăm sóc học sinh toàn trường song song với việc xử lý thấu đáo thực tế từng trường hợp, nhất là với trường hợp không may.

Ngoài ra, Ban Giám hiệu còn là đầu mối thông tin; bố trí tham vấn; đảm bảo bảo mật cho từng nhu cầu của học sinh là những hành động mang tính chăm sóc sức khỏe tâm thần kịp thời và hiệu quả.

GS.TS Huỳnh Văn Sơn

Tin Gốc: Dân Trí