Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Chứng khoán. Trong đó, bộ này đề xuất bổ sung nhiều quy định mới, điển hình là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán.
Cụ thể: “Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán là môi trường thử nghiệm cho việc ứng dụng công nghệ mới; triển khai sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực chứng khoán có giới hạn về phạm vi, đối tượng, không gian và thời gian thực hiện.
Tổ chức tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát phải đáp ứng điều kiện, tiêu chí xét duyệt tham gia và chịu sự giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Chính phủ quy định chi tiết điều này”.
Việc bổ sung như trên nhằm đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, nhà đầu tư đối với các sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới; phù hợp với xu hướng phát triển và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ thông tin, công nghệ tài chính trong lĩnh vực chứng khoán.
Đây là lĩnh vực mới, có tính đổi mới sáng tạo cao và chưa có đầy đủ cơ sở thực tiễn để xác định lộ trình triển khai cụ thể, ổn định trong dài hạn. Do đó, việc quy định theo hướng chỉ quy định các nguyên tắc chung tại luật và giao Chính phủ quy định chi tiết sẽ bảo đảm tính linh hoạt trong quản lý, điều hành.
Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đề xuất bổ sung khái niệm về “bảo lãnh thanh toán trái phiếu”, bổ sung riêng một mục quy định về tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu.
Theo đó, Giấy phép hoạt động kinh doanh bảo lãnh thanh toán trái phiếu được cấp cho công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn thành lập theo luật Doanh nghiệp.
Cơ quan có thẩm quyền cấp, cấp lại, điều chỉnh, thu hồi Giấy phép hoạt động kinh doanh bảo lãnh thanh toán trái phiếu cho tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu là Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Chính phủ quy định chi tiết phạm vi hoạt động, điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, điều chỉnh, thu hồi Giấy phép hoạt động kinh doanh bảo lãnh thanh toán trái phiếu cho tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu, việc tổ chức lại, giải thể, phá sản của tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu, tổ chức và hoạt động của tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu.
Tên của tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu phải tuân thủ quy định của luật Doanh nghiệp và bao gồm các thành tố theo thứ tự sau: loại hình doanh nghiệp; cụm từ “bảo lãnh thanh toán trái phiếu”; tên riêng.
Để đáp ứng được yêu cầu huy động vốn cho nền kinh tế trong giai đoạn mới, đặc biệt là huy động vốn cho phát triển cơ sở hạ tầng chiến lược, việc phát triển đầy đủ các tổ chức trung gian hỗ trợ sự phát triển của thị trường trái phiếu, nâng cao niềm tin, kiểm soát rủi ro cho nhà đầu tư là cần thiết.
Tuy nhiên, luật Chứng khoán hiện chưa quy định rõ về bảo lãnh thanh toán trái phiếu và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu, làm cơ sở cho việc xây dựng nghị định.
“Vì vậy, bổ sung quy định về bảo lãnh thanh toán trái phiếu tại luật Chứng khoán là cần thiết, tạo căn cứ pháp lý cho Chính phủ xây dựng khung pháp lý cụ thể về hoạt động này, từng bước tạo cơ sở thúc đẩy phát triển thị trường vốn nói chung và thị trường trái phiếu doanh nghiệp nói riêng theo hướng an toàn, minh bạch”, Bộ Tài chính lý giải.
Ngoài các nội dung trên, Bộ Tài chính còn đề xuất sửa đổi, bổ sung khái niệm quỹ hoán đổi danh mục theo hướng cho phép quỹ hoán đổi danh mục tiếp nhận, hoán đổi tài sản khác theo quy định của Chính phủ lấy chứng chỉ quỹ; sửa đổi, bổ sung quy định về điều kiện người đại diện theo pháp luật của tổ chức kinh doanh chứng khoán tương tự như điều kiện của tổng giám đốc.
Dự kiến luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1.3.2027. Tuy nhiên, quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán có hiệu lực thi hành từ ngày 1.3.2028.
Nhiều hộ gia đình hiện đang vướng mắc liên quan đến việc sử dụng đất nông nghiệp đã xây dựng nhà ở từ nhiều năm trước và nay có nhu cầu chuyển sang đất ở. Người sử dụng đất băn khoăn liệu việc đã xây nhà có ảnh hưởng đến khả năng được chuyển mục đích sử dụng đất hay không.
Về nội dung này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc xây dựng nhà ở trên đất nông nghiệp là hành vi không đúng mục đích sử dụng đất theo quy định. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc không được xem xét chuyển mục đích sử dụng đất.
Theo quy định tại khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai 2024, căn cứ để cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất ở là quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch đô thị đã được phê duyệt.
"5. Căn cứ cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở hoặc chuyển mục đích sử dụng các loại đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân là quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt".
Phải phù hợp quy hoạch mới được chuyển
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, dù đất đã có nhà ở, việc chuyển sang đất ở vẫn phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép và căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất tại địa phương.
Nếu thửa đất không phù hợp quy hoạch hoặc chưa được đưa vào kế hoạch sử dụng đất, cơ quan chức năng có thể chưa xem xét cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
Phải thực hiện nghĩa vụ tài chính
Bên cạnh điều kiện về quy hoạch, người sử dụng đất khi chuyển mục đích còn phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Ngày 11/12/2025, tại kỳ họp thứ 10 khoá XV, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 254/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, trong đó:
Tại khoản 2 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15 quy định:
"2. Khi chuyển mục đích sử dụng đất quy định tại các điểm b, c, d, đ, e và g khoản 1 Điều 121 của Luật Đất đai thì người sử dụng đất phải nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định sau đây:
a) Nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê dựa trên mức chênh lệch giữa tiền sử dụng đất, tiền thuê đất của loại đất sau khi chuyển mục đích sử dụng đất và tiền sử dụng đất, tiền thuê đất của loại đất trước khi chuyển mục đích sử dụng đất cho thời gian sử dụng đất còn lại;
b) Nộp tiền thuê đất hằng năm theo loại đất sau khi chuyển mục đích sử dụng đất;
c) Trường hợp đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở được xác định khi công nhận quyền sử dụng đất mà chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở; chuyển từ đất có nguồn gốc là đất vườn, ao gắn liền đất ở nhưng người sử dụng đất tách ra để chuyển quyền sử dụng đất hoặc do đơn vị đo đạc khi đo vẽ bản đồ địa chính trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 đã tự đo đạc tách thành các thửa riêng sang đất ở thì tính tiền sử dụng đất theo mức thu bằng: 30% chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và tiền sử dụng đất tính theo giá đất nông nghiệp tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất (sau đây gọi tắt là chênh lệch) đối với diện tích đất chuyển mục đích sử dụng trong hạn mức giao đất ở tại địa phương; 50% chênh lệch đối với diện tích đất vượt hạn mức nhưng không quá 01 lần hạn mức giao đất ở tại địa phương; 100% chênh lệch đối với diện tích đất vượt hạn mức mà vượt quá 01 lần hạn mức giao đất ở tại địa phương. Mức thu tiền sử dụng đất nêu trên chỉ được tính một lần cho một hộ gia đình, cá nhân (tính trên 01 thửa đất)".
Có thể chuyển một phần diện tích
Tại khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025/QH15 quy định:
"3. Việc tách thửa đất, hợp thửa đất quy định tại điểm d khoản 1 Điều 220 của Luật Đất đai phải bảo đảm có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng. Trường hợp người sử dụng đất dành một phần diện tích của thửa đất ở hoặc thửa đất có đất ở và đất khác trong cùng thửa đất để làm lối đi, khi thực hiện việc tách thửa đất hoặc hợp thửa đất thì không bắt buộc thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích đất để làm lối đi đó.
Trường hợp chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất thì không bắt buộc thực hiện tách thửa. Việc hợp các thửa đất không bắt buộc cùng mục đích sử dụng đất, cùng hình thức trả tiền thuê đất, cùng thời hạn sử dụng đất".
Nghị định số 253/2026 do Chính phủ vừa ban hành quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Thuế thu nhập cá nhân nêu rõ một số trường hợp cụ thể để tính thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng. Theo đó, thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân (x) với thuế suất 10%.
Thu nhập tính thuế từ nhận thừa kế, quà tặng là phần giá trị tài sản thừa kế, quà tặng vượt trên 20 triệu đồng mà người nộp thuế nhận được theo từng lần phát sinh. Việc xác định thu nhập tính thuế đối với các loại tài sản nhận thừa kế, quà tặng phải bảo đảm phù hợp với giá giao dịch thông thường trên thị trường của tài sản cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh thu nhập.
Thời điểm xác định thu nhập tính thuế đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là thời điểm tổ chức, cá nhân tặng cho người nộp thuế hoặc thời điểm người nộp thuế nhận được thừa kế, quà tặng. Đồng thời, đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng thì thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản được thừa kế, cho tặng.
Nghị định đưa ra một số trường hợp cụ thể như sau. Đối với nhận thừa kế, quà tặng là chứng khoán niêm yết, đăng ký giao dịch trên Sở Giao dịch chứng khoán: giá trị của chứng khoán được căn cứ vào giá tham chiếu trên Sở giao dịch chứng khoán. Đối với chứng khoán không thuộc trường hợp trên thì giá trị của chứng khoán được căn cứ vào giá trị sổ sách kế toán của công ty phát hành loại chứng khoán đó tại thời điểm lập báo cáo tài chính gần nhất theo quy định của pháp luật về kế toán.
Đối với nhận thừa kế, quà tặng là phần vốn trong các tổ chức, cơ sở kinh doanh, thu nhập tính thuế được xác định căn cứ vào giá trị sổ sách kế toán tại thời điểm gần nhất trước thời điểm đăng ký quyền sở hữu phần vốn góp.
Đối với nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản, thu nhập tính thuế được xác định như sau. Phần trị giá đất được xác định căn cứ theo bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất (nếu có) theo quy định của pháp luật về đất đai tại thời điểm cá nhân làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu bất động sản.
Đối với phần trị giá nhà, kết cấu hạ tầng và công trình kiến trúc gắn liền với đất được xác định theo giá tính lệ phí trước bạ nhà do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tại thời điểm cá nhân làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu bất động sản. Trường hợp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh không có quy định giá tính lệ phí trước bạ nhà thì căn cứ vào quy định của Bộ Xây dựng về phân loại nhà, về tiêu chuẩn, về định mức xây dựng cơ bản; giá trị còn lại thực tế của công trình trên đất.
Đối với nhận thừa kế, quà tặng là tài sản khác phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng, việc xác định thu nhập tính thuế được căn cứ vào giá tính lệ phí trước bạ của tài sản đó hoặc tài sản cùng loại (nếu có) tại thời điểm cá nhân làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản thừa kế, quà tặng. Trường hợp cá nhân nhận thừa kế, quà tặng là tài sản nhập khẩu và cá nhân phải nộp các loại thuế liên quan đến việc nhập khẩu tài sản thì giá trị tài sản làm căn cứ tính thuế là giá tính lệ phí trước bạ tại thời điểm đăng ký quyền sở hữu trừ các khoản thuế đã nộp ở khâu nhập khẩu.
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ (thay thế QCVN 122:2024/BGTVT).
Thiếu dụng cụ phá kính thoát hiểm khẩn cấp có thể bị trượt đăng kiểm
Một trong những nội dung đáng chú ý là bổ sung nhiều hư hỏng, khiếm khuyết vào nhóm lỗi nghiêm trọng (MaD). Với các lỗi này, phương tiện sẽ không đạt kiểm định, chủ xe phải sửa chữa, khắc phục trước khi đưa xe đi kiểm định lại.
Lỗi thiếu dụng cụ phá kính thoát hiểm khẩn cấp - trước đây chỉ được xếp vào nhóm lỗi không quan trọng - nay được đề xuất nâng lên thành lỗi nghiêm trọng, được chuyển sang nhóm MaD, điều này có nghĩa chủ xe sẽ phải trang bị dụng cụ này mới có thể đăng kiểm. Theo Cục Đăng kiểm, khi xảy ra tai nạn, việc thiếu hoặc bố trí sai vị trí dụng cụ này có thể gây hậu quả đặc biệt nguy hiểm cho người trên xe.
Theo dự thảo, xe sẽ không đạt đăng kiểm nếu biển số được lắp không đúng vị trí theo thiết kế của nhà sản xuất. Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết thực tế nhiều phương tiện lắp biển số sai vị trí, bị che khuất hoặc khó quan sát, ảnh hưởng đến công tác nhận diện, giám sát và xử lý vi phạm giao thông.
Đối với động cơ, dự thảo bổ sung quy định phương tiện không đạt kiểm định nếu mức dầu bôi trơn hoặc nước làm mát không đúng quy định của nhà sản xuất. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành, có thể gây hư hỏng động cơ nếu tiếp tục sử dụng.
Bên cạnh đó, các thiết bị tiện nghi lắp thêm trong khoang xe nếu ảnh hưởng đến an toàn kỹ thuật đều bị coi là lỗi nghiêm trọng. Theo dự thảo, ôtô có còi phát ra âm lượng dưới 87 dB(A) hoặc trên 112 dB(A) sẽ không đạt đăng kiểm. Hiện nay, lỗi này chỉ được xếp vào nhóm lỗi không quan trọng.
Một lỗi nữa được Cục Đăng kiểm đề xuất là phương tiện có khối lượng bản thân thực tế vượt quá thông số trong hồ sơ phương tiện ngoài sai số cho phép cũng bị xếp vào lỗi nghiêm trọng. Quy định này nhằm tăng cường kiểm soát tình trạng tự ý cải tạo, thay đổi kết cấu xe.
Thiếu gạt nước sẽ không đạt kiểm định
Dự thảo cũng bổ sung nhiều lỗi mới liên quan đến hệ thống chiếu sáng và trang bị an toàn.
Dự thảo đồng thời bổ sung quy định xe thiếu gạt nước sẽ không đạt kiểm định do tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi lưu thông trong điều kiện mưa.
Theo đó, các trường hợp đèn cảnh báo nguy hiểm không nháy đồng thời, đèn phanh không sáng rõ hơn đèn hậu hoặc rào chắn phía sau có cạnh sắc, nhọn đều được xếp vào nhóm lỗi nghiêm trọng nhằm bảo đảm phù hợp với QCVN 09:2024/BGTVT về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô.
Đối với kính xe, nếu kính cửa hai bên, phía sau hoặc phía trên bị thủng, vỡ, phương tiện sẽ không đạt kiểm định. Riêng kính chắn gió phía trước có hệ số truyền sáng dưới 45% cũng bị coi là lỗi nghiêm trọng nhằm ngăn chặn việc dán phim hoặc sơn phủ làm hạn chế tầm nhìn của người lái.
Để phục vụ công tác kiểm tra khí thải, đồng hồ tốc độ động cơ không hoạt động hoặc báo lỗi cũng được xếp vào nhóm hư hỏng nghiêm trọng.
Đối với các phương tiện thuộc diện bắt buộc lắp camera theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, dự thảo yêu cầu phải có đầy đủ thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái, khoang hành khách và ghi nhận hình ảnh trẻ em mầm non, học sinh trên xe. Trường hợp thiếu thiết bị sẽ bị từ chối kiểm định.
Ngoài ra, nếu thiết bị ghi nhận hình ảnh trẻ mầm non, học sinh không hoạt động hoặc không lưu trữ được hình ảnh, phương tiện cũng không đạt kiểm định.
Theo Bộ Xây dựng, việc bổ sung các tiêu chí mới nhằm cập nhật các quy định của pháp luật hiện hành, đồng thời nâng cao chất lượng kiểm định, tăng cường kiểm soát an toàn kỹ thuật phương tiện trước khi tham gia giao thông và hạn chế các nguy cơ gây mất an toàn do phương tiện không bảo đảm điều kiện kỹ thuật.
