Sau khi xăng E10 (loại nhiên liệu sinh học được phối trộn từ 10% ethanol và 90% xăng khoáng) chính thức thay thế xăng RON 95 trên thị trường, một trong những băn khoăn lớn nhất của người dùng là khả năng tương thích của phương tiện và nguy cơ ảnh hưởng đến động cơ xe.
Cuối tháng trước, Bộ Công Thương yêu cầu các hãng ôtô, xe máy rà soát, công bố mức độ tương thích với xăng E10. Hiện hầu hết hãng đã công bố danh mục chi tiết các dòng xe tương thích trên website, fanpage chính thức.
Toyota Việt Nam cho biết toàn bộ mẫu xe của hãng sản xuất từ năm 1997 đến nay đều sử dụng được xăng E10. Theo hãng, nhiên liệu này không ảnh hưởng đến độ bền động cơ, mức độ an toàn hay làm phát sinh chi phí bảo dưỡng, sửa chữa so với xăng thông thường.
Thực tế, cách đây 3 năm, Toyota Việt Nam đã phối hợp với Đại học Bách khoa Hà Nội và Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam nghiên cứu khả năng sử dụng xăng E10 trên một số mẫu xe. Chẳng hạn, kết quả thử nghiệm cho thấy, xe hybrid tương thích tốt với E10, mức tiêu hao nhiên liệu giảm 7,8% so với xăng RON 95, công suất tăng 2,15% và phát thải ít hơn 11%.
Tương tự, theo Kia Việt Nam, các mẫu xe do Thaco Auto phân phối đều tương thích với xăng sinh học E10. Mazda Việt Nam cũng khẳng định các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong của hãng hiện nay được thiết kế phù hợp với loại nhiên liệu này, bảo đảm khả năng vận hành ổn định và an toàn cho người sử dụng.
Với Hyundai Thành Công, nhà phân phối cho biết các mẫu xe Hyundai sản xuất từ năm 2005 đến nay, gồm cả xe đang lưu hành trên thị trường, tương thích với E10. Loại nhiên liệu này cũng phù hợp với các dòng xe Ford phân phối ở Việt Nam.
Ngoài các thương hiệu phổ thông, nhiều hãng xe mới gia nhập thị trường cũng xác nhận khả năng tương thích với E10. Chẳng hạn, Lynk & Co cho biết các mẫu xe 01, 03, 05, 06, 08 EM-P và 09 đều có thể sử dụng loại nhiên liệu này. Geely Việt Nam khẳng định toàn bộ sản phẩm đang phân phối đều đáp ứng.
Các mẫu xe Omoda C5, Omoda C5 SHS-H, Jaecoo J7 và Jaecoo J7 SHS-P của Omoda & Jaecoo được nghiên cứu, phát triển cũng tương thích với E10 theo tiêu chuẩn quốc tế.
Ở phân khúc xe châu Âu, theo Volkswagen Việt Nam, nếu sử dụng nhiên liệu từ các hệ thống phân phối uy tín và bảo dưỡng đúng định kỳ, E10 sẽ không ảnh hưởng đến khả năng vận hành hay độ bền động cơ.
Mercedes-Benz Việt Nam cho hay người dùng có thể kiểm tra thông tin nhiên liệu phù hợp được hãng in trên nắp bình nhiên liệu hoặc trong sổ tay hướng dẫn sử dụng. Tuy nhiên, hãng ngoại trừ một số mẫu xe đời cũ như C 200 CGI (W203), CLK 200 CGI (C209) sản xuất giai đoạn 2001-2005 và các xe sử dụng bộ chế hòa khí trước năm 1990 không sử dụng được xăng E10.
Trước đó, Mitsubishi, Suzuki Việt Nam cũng đưa ra thông tin các dòng xe sử dụng hoặc không nên dùng E10.
Ngoài mức độ tương thích, các hãng đều khẳng định hiệu suất vận hành không có khác biệt đáng kể khi sử dụng nhiên liệu đúng tiêu chuẩn. Đồng thời, việc dùng E10 không ảnh hưởng đến tuổi thọ động cơ, chi tiết máy hay quyền lợi bảo hành chính hãng của khách hàng.
Họ cũng khuyến nghị khách hàng sử dụng nhiên liệu đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, tham khảo số tay hướng dẫn sử dụng của từng mẫu xe để lựa chọn nhiên liệu phù hợp.
Tại cuộc họp về cung ứng xăng dầu ngày 2/6, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc cho rằng lộ trình phối trộn và phân phối xăng E10 nhằm giúp người tiêu dùng được sử dụng sản phẩm giá hợp lý, góp phần giảm phát thải, bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển nông nghiệp trong nước.
Tuy nhiên, lãnh đạo Chính phủ cho rằng công tác thông tin, tuyên truyền về xăng E10 thời gian qua chưa đầy đủ, kịp thời. “Quyền lợi của người tiêu dùng là quan trọng nhất. Mọi chính sách phải nhằm bảo đảm quyền này”, Phó thủ tướng nói.
Ông giao các Bộ: Công Thương, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ cùng hiệp hội, doanh nghiệp đưa ra hướng dẫn cụ thể với các nhóm phương tiện có thể sử dụng E10. Các bên cần xác định trường hợp không nên dùng hoặc cần lưu ý khi sử dụng E10, và công bố loại nhiên liệu phù hợp với số phương tiện này.
Những khoản tưởng không đáng kể này lại buộc người nộp thuế phải tự quyết toán, đối mặt nguy cơ bị phạt dù không cố tình sai phạm.
Anh H.D.M. (phường Tây Hồ, Hà Nội) cho biết mới nhận được thông báo của cơ quan thuế về việc nợ thuế các năm 2022 và 2024. Điều khiến anh bất ngờ là những năm qua anh đều ủy quyền cho cơ quan chi trả quyết toán thay, thậm chí có năm còn được hoàn thuế.
Nhưng đến khi cài ứng dụng eTax Mobile, anh mới phát hiện hai khoản thu nhập 500.000 đồng vào năm 2022 và năm 2024, đều chưa được khấu trừ thuế.
"Đây là thù lao đi họp, thật sự tôi không thể nhớ nổi để tự quyết toán. Đến khi vào eTax Mobile tra cứu mới biết, chứ tôi không hề có ý định trốn thuế", anh M. nói và cho biết tuần rồi anh đã lập tờ khai quyết toán và nộp thuế ngay trên eTax mobile.
Do quá hạn nộp tờ khai quyết toán (năm 2022 là 2 năm và năm 2024 là 1 năm), nên ngoài số tiền thuế phải nộp thêm là hơn 100.000 đồng, anh còn bị phạt tiền chậm nộp 43.000 đồng. Nỗi lo lớn hơn là nguy cơ bị phạt vì chậm nộp tờ khai quyết toán. Mức phạt nếu lên đến vài triệu đồng thì quá nặng. Vì số tiền nhận chỉ vài trăm nghìn đồng và không phải cố tình trốn thuế.
Không riêng gì anh M., nhiều trường hợp rơi vào tình cảnh tương tự. Chị Trần Thu Trang (phường Cửa Nam, Hà Nội) cho biết cũng vừa phát hiện khoản thu nhập vãng lai 200.000 từ năm 2024 khi tra cứu eTax mobile.
"Tôi vừa hoàn tất quyết toán. Do quá hạn một năm nên ngoài số tiền thuế phải nộp thêm 307.000 đồng, tôi bị phạt 37.000 đồng tiền chậm nộp. Tôi đang lo có bị phạt chậm nộp tờ khai hay không. Nên ngày nào tôi cũng vào eTax Mobile kiểm tra thông báo", chị Trang cho hay.
Anh N.K. (TP.HCM) cho hay năm 2025 ngoài thu nhập chính anh có phát sinh khoản thu nhập vãng lai 3,5 triệu đồng và đã nộp bổ sung thuế 40.000 đồng. Tuy nhiên điều anh lo lắng nhất là những khoản thu nhập vãng lai từ năm 2016 - 2022 không hiển thị trên ứng dụng eTax Mobile.
"Vừa qua tôi vô tình biết được trong những năm này tôi có thu nhập vãng lai dao động từ 8 - 15 triệu đồng/năm, nhưng do ứng dụng không hiển thị nên tôi không đóng được. Tôi cũng không tìm được chứng từ khấu trừ thuế trong giai đoạn này vì thời gian qua đã quá lâu. Trong trường hợp này tôi phải xử lý như thế nào?", anh N.K. đặt câu hỏi.
Những lo lắng của người dân hoàn toàn có cơ sở vì trước đó Tuổi Trẻ từng phản ánh trường hợp của anh H., nhân viên chi nhánh một ngân hàng cổ phần lớn bị cơ quan thuế địa phương yêu cầu đóng bổ sung và phạt 20,7 triệu đồng vì khoản thu nhập vãng lai tổng cộng 3,6 triệu đồng chưa được khấu trừ thuế trong 2 năm.
Theo phản ánh, anh H. có nguồn thu nhập chính tại ngân hàng, phần thu nhập từ tham gia bán bảo hiểm qua ngân hàng (bancassurance) với công ty bảo hiểm mà ngân hàng ký độc quyền.
Phần thu nhập từ ngân hàng anh đã ủy quyền quyết toán thuế, phần thu nhập từ tham gia bán bảo hiểm qua ngân hàng đã được tạm khấu trừ 10%.
Ngoài ra anh còn phần thu nhập ở công ty chứng khoán, nhưng do khoản thu nhập này quá ít, năm 2022 chỉ 3,3 triệu đồng và năm 2023 là 300.000 đồng nên công ty chứng khoán đã không khấu trừ vì hiện nay các khoản thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần mới khấu trừ 10%.
Đó chính là nguồn cơn khiến cơ quan thuế yêu cầu truy lại và buộc anh phải tổng hợp hết 3 khoản thu nhập để quyết toán và áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần, khiến anh phải đóng bổ sung và phạt tổng cộng lên đến 20,7 triệu đồng cho năm quyết toán 2022 và 2023.
Theo anh H., lỗi này không phải do người nộp thuế trốn tránh nghĩa vụ, nhưng mức phạt như vậy là quá nặng cho người nộp thuế. Trên thực tế nếu công ty chứng khoán tạm khấu trừ 10% thì anh sẽ không phải tổng hợp các khoản thu nhập để quyết toán lại vì theo thông tư 111 ban hành năm 2013 của Bộ Tài Chính, cá nhân có thu nhập vãng lai đã khấu trừ 10% tại nguồn không phải quyết toán nếu bình quân thu nhập không quá 10 triệu đồng/tháng (tương đương 120 triệu/năm).
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH kế toán Keytas, đánh giá cách khấu trừ thuế 10% đang gây bất lợi cho người có thu nhập thấp, dù có nâng lên 5 triệu đồng/lần.
Ông phân tích, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/người/tháng, và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Tổng thu nhập trên 21,7 triệu đồng/tháng mới phải nộp thuế.
Trong khi đó, người lao động tự do, theo thời vụ, thử việc thường là thu nhập thấp. Dù thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế nhưng họ nhận được 5 triệu đồng/lần là đã bị khấu trừ 10%. Đợi đến sang năm, khi quyết toán thuế, họ mới làm thủ tục quyết toán để hoàn lại số thuế này.
"Thực tế, nhiều người lao động ngại quyết toán thuế mà đành ngậm ngùi bỏ số thuế đã nộp thừa. Bởi để được hoàn thuế, họ phải đề nghị đơn vị chi trả cấp chứng từ khấu trừ thuế. Trong khi đó, nhiều người không rành quy trình mà đi thuê dịch vụ kế toán thì tốn thêm chi phí", ông Tuấn nói.
Theo ông, việc nộp mẫu cam kết thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế để không bị trừ 10% tạo cơ chế xin - cho không đáng có cho người lao động. Còn với đơn vị chi trả, họ lại thêm thủ tục khi cuối năm phải lập danh sách, nộp cam kết cho cơ quan thuế.
Để khắc phục bất cập nêu trên, tạo thuận lợi cho người nộp thuế, ông kiến nghị bãi bỏ cơ chế khấu trừ 10% đối với thu nhập vãng lai, mà tính thuế theo biểu lũy tiến. Cách này vừa đảm bảo công bằng cho người nộp thuế. Đồng thời, đơn vị chi trả cũng không phải phân biệt người có hợp đồng lao động hay không và tạm khấu trừ 10% hay theo bậc lũy tiến. Còn với cơ quan thuế, công việc cũng nhẹ gánh hơn khi giảm tải số hồ sơ quyết toán thuế.
Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp niêm yết đã công bố thông tin bất thường liên quan đến việc lãnh đạo cấp cao bị khởi tố, bắt tạm giam. Các doanh nghiệp trải từ nhóm hạ tầng hàng không, xây dựng, hóa chất đến năng lượng, bất động sản công nghiệp.
Đầu tháng 3, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP (mã chứng khoán: ACV) công bố thông tin Chủ tịch HĐQT Vũ Thế Phiệt bị Bộ Công an bắt tạm giam để điều tra hành vi vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng và nhận tiền để tạo điều kiện cho nhà thầu trúng thầu.
Cùng bị bắt có ông Nguyễn Tiến Việt - Thành viên HĐQT, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Ban điều hành ACV, kiêm Giám đốc Ban quản lý dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Cùng thời điểm, Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex, mã chứng khoán: VCG) công bố thông tin về việc hai lãnh đạo bị bắt tạm giam để phục vụ điều tra, gồm ông Nguyễn Hữu Tới - Thành viên HĐQT, Phó Tổng Giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Vinaconex và ông Dương Văn Mậu - Thành viên HĐQT, Phó Tổng Giám đốc.
Ở mảng hóa chất, trong diễn biến bất ngờ không kém, ngày 17/3, CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (mã chứng khoán: DGC) công bố thông tin 7 cá nhân trong hệ thống bị khởi tố, bắt tạm giam liên quan đến các hành vi về kế toán, khai thác tài nguyên và môi trường.
Trong đó, ông Đào Hữu Huyền - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang - Lào Cai, bị khởi tố và bắt tạm giam về ba nhóm tội danh liên quan đến kế toán, khai thác tài nguyên và môi trường.
Sang tháng 5, nhóm doanh nghiệp ngành điện và tư vấn điện cũng đồng loạt công bố thông tin bất thường liên quan đến lãnh đạo cấp cao bị khởi tố.
Mở đầu danh sách gồm Tập đoàn PC1 (mã chứng khoán: PC1): công bố ông Trịnh Văn Tuấn, Chủ tịch HĐQT; ông Vũ Ánh Dương, Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc; cùng một số Thành viên HĐQT, Phó Tổng Giám đốc và Kế toán trưởng.
Tại Công ty Tư vấn Xây dựng Điện 2 (PECC2, mã chứng khoán: TV2): Chủ tịch HĐQT Nguyễn Chơn Hùng và Kế toán trưởng Bùi Thị Ngọc Lý cũng bị khởi tố. Theo TV2, vụ việc nằm trong quá trình điều tra vụ án hình sự xảy ra tại Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia, CTCP Tập đoàn PC1 và các công ty liên quan.
Tương tự, CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 1 (PECC1, mã chứng khoán: TV1) thông báo Chủ tịch HĐQT Nguyễn Hữu Chỉnh bị khởi tố bị can và tạm giam. Tiếp nối là CTCP Nhiệt điện Hải Phòng (mã chứng khoán: HND) thông báo Tổng Giám đốc Dương Sơn Bá bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về hành vi “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức”.
Ngoài nhóm trên, CTCP Giao nhận Kho vận Ngoại Thương Việt Nam (Vinatrans, mã chứng khoán: VIN) cho biết Thành viên HĐQT Nguyễn Duy Dũng bị khởi tố và bắt tạm giam. Vụ việc liên quan đến các sai phạm xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM), nơi ông Dũng từng giữ chức kế toán trưởng.
Hay mới nhất 27/5, Sonadezi cũng nhận được Thông báo của Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố Đồng Nai về việc khởi tố bị can, bắt bị can để tạm giam đối với bà Đặng Lê Bích Phượng, Trưởng Ban Kiểm soát của Tổng công ty Sonadezi. Bà Phượng bị điều tra về hành vi "vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí".
Nhìn chung, các nhân sự liên quan chủ yếu giữ vai trò trong HĐQT, ban điều hành hoặc vị trí then chốt về tài chính - kế toán. Hiện, các công ty đều đã có bố trí người thay thế các vị trí chủ chốt để hoạt động kinh doanh diễn ra bình thường.
Chiều 7/7, Kiểm toán Nhà nước tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm.
Phát biểu khai mạc, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030; đồng thời là năm đưa vào vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và thực hiện Luật Ngân sách Nhà nước năm 2025 với nhiều thay đổi quan trọng.
Cùng với đó, nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước về đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội theo hướng đột phá, cách mạng đang được triển khai quyết liệt, tạo động lực và xung lực mới cho phát triển nhanh, bền vững. Những yếu tố đó vừa mở ra yêu cầu mới, vừa đặt ra áp lực lớn hơn đối với việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ của ngành kiểm toán.
Chuyển 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra
Đến hết ngày 30/6, qua 55 báo cáo kiểm toán đã phát hành, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị tăng thu, giảm chi ngân sách hơn 10.042 tỷ đồng; kiến nghị xử lý tài chính khác với tổng giá trị 28.663 tỷ đồng và 4,5 triệu USD.
Cơ quan này cũng kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung 59 văn bản do có nội dung chưa phù hợp với quy định của Nhà nước và thực tiễn, gồm 1 luật, 2 nghị định, 3 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 6 thông tư và 47 văn bản khác. Đồng thời, Kiểm toán Nhà nước đề nghị cơ quan có thẩm quyền chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan đến các sai phạm được phát hiện tại 22 báo cáo kiểm toán.
Qua kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương năm 2025 tại một số tỉnh, thành phố, Kiểm toán Nhà nước đã có văn bản đề nghị Bộ Tài chính sớm ban hành hướng dẫn về việc xác định kết dư ngân sách địa phương và kết dư ngân sách Nhà nước, do hiện vẫn còn sự chưa thống nhất giữa quy định của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2025 và nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành luật này.
Để nâng cao hiệu lực thực hiện các kiến nghị sau kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước đã có văn bản đôn đốc các bộ, ngành và địa phương thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn các kết luận và kiến nghị kiểm toán. Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được tăng cường. Trong đó, Đảng ủy Kiểm toán Nhà nước đã thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của ngành.
Tính đến hết tháng 6, Kiểm toán Nhà nước đã chuyển 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra; cung cấp 20 hồ sơ, báo cáo kiểm toán phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra.
Yêu cầu siết kỷ luật, nâng cao chất lượng đội ngũ kiểm toán viên
Kết luận hội nghị, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa yêu cầu các đơn vị trực thuộc, đặc biệt là người đứng đầu, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm.
Theo Tổng Kiểm toán Nhà nước, thời gian tới ngành cần tạo chuyển biến rõ nét trong xây dựng năng lực lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực thi công vụ trên các nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Cụ thể, Kiểm toán Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và hệ thống pháp luật về tổ chức, hoạt động của ngành; nâng cao năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ, công chức, kiểm toán viên.
Bên cạnh đó, ngành sẽ đẩy mạnh xây dựng, khai thác cơ sở dữ liệu, tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng công nghệ mới trong hoạt động kiểm toán cũng như công tác quản lý, điều hành; tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ.
Tổng Kiểm toán Nhà nước cũng yêu cầu tiếp tục sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.
"Đây là năm nền tảng trọng yếu để nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị và điều hành của Kiểm toán Nhà nước, đồng thời tạo cơ sở vững chắc nhằm thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của ngành trong thời gian tới", Tổng Kiểm toán Nhà nước nhấn mạnh.
