Có một thực tế đáng suy nghĩ, theo nhiều thống kê và quan sát xã hội, rất ít học sinh THPT tham gia việc nhà thường xuyên.
Chúng tôi thử khảo sát sơ bộ trong gần 150 học sinh THPT (3 lớp học), thì thấy tỷ lệ học sinh không bao giờ biết tự ủi đồ đi học là rất lớn, khoảng từ 30 – 40%. Tỷ lệ tương tự với các việc như gặt đồ, quét nhà, rửa chén bát… Điều đó đặt ra một câu hỏi gia đình đang ở đâu trong việc giáo dục kỹ năng sống ở nhà cho con em?
Không ít phụ huynh quan niệm rằng nhiệm vụ chính của con là học, còn mọi việc khác đã có cha mẹ lo. Từ việc nhỏ như dọn dẹp phòng, rửa chén, đến những việc cần kỹ năng hơn như nấu ăn, quản lý chi tiêu… tất cả đều được người lớn “bao trọn”. Sự hy sinh ấy xuất phát từ tình thương, nhưng lại tiềm ẩn một hệ quả lâu dài là con trẻ mất đi cơ hội học cách tự lập.
Trong khi đó theo các chuyên gia tâm lý giáo dục, lứa tuổi THPT là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng trước khi bước vào đời. Việc thiếu kỹ năng sống không chỉ khiến các em gặp khó khăn trong sinh hoạt cá nhân, mà còn ảnh hưởng đến khả năng thích nghi khi học xa nhà, đi làm hoặc xây dựng cuộc sống riêng sau này. Đáng nói hơn, nhiều em hình thành tâm lý ỷ lại, thụ động. Khi mọi thứ đã có người khác làm thay, các em không còn nhu cầu học hỏi hay chịu trách nhiệm cho chính cuộc sống của mình.
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng làm việc nhà sẽ ảnh hưởng đến việc học. Tuy nhiên, theo quan điểm người viết bài thì ngược lại. Học sinh biết chia sẻ việc nhà thường có ý thức trách nhiệm cao hơn, kỹ năng quản lý thời gian tốt hơn và tinh thần tự lập rõ rệt hơn.
Giúp việc nhà, nếu được phân bổ hợp lý, không hề lấy đi thời gian học tập mà còn giúp học sinh hiểu giá trị của lao động, rèn luyện tính kỷ luật và kiên trì, hình thành kỹ năng giải quyết vấn đề trong đời sống thực tế. Một học sinh biết tự nấu ăn, tự giặt giũ, tự sắp xếp không gian sống… cũng chính là một người đang học cách làm chủ bản thân. Đó là những bài học không có trong sách giáo khoa, nhưng lại theo các em suốt đời.
Nhà trường dạy kiến thức, xã hội có thể tạo môi trường, nhưng chính gia đình mới là nơi đặt nền móng cho thói quen và kỹ năng sống. Trẻ em không tự nhiên biết làm việc nhà, mà các em học bằng cách quan sát và được hướng dẫn. Nếu cha mẹ luôn làm thay, hoặc không giao việc cụ thể, trẻ sẽ không hình thành được ý thức trách nhiệm. Ngược lại, những gia đình biết cách giáo dục con thông qua việc nhà sẽ giao việc phù hợp với độ tuổi (rửa chén, quét nhà, nấu ăn đơn giản…); không làm thay khi con có thể tự làm; kiên nhẫn hướng dẫn thay vì trách mắng khi con làm chưa tốt; xem việc nhà là trách nhiệm chung, không phải “giúp đỡ” cha mẹ. Và chính trong không gian gia đình, những kỹ năng tưởng chừng nhỏ bé ấy dần tích lũy thành năng lực sống bền vững.
Đừng đợi đến khi con rời nhà mới dạy con tự lập. Nếu gia đình không chuẩn bị từ sớm, con trẻ sẽ phải học những bài học cơ bản nhất trong hoàn cảnh bị động và áp lực hơn rất nhiều. Ngược lại, nếu ngay từ khi còn ở nhà, các em đã được rèn luyện từng chút một, thì khi bước ra đời, các em sẽ tự tin, chủ động và thích nghi nhanh hơn.
Thực ra không thiếu những bài học từ sách vở, nhà trường (cả sách chương trình cũ và mới) đã dạy học sinh những kỹ năng sống. Từ thời nhỏ các em đã biết đến các bài thơ giản dị như về việc đánh răng; việc “Quạt cho bà ngủ” (tên bài thơ của Thạch Quý) là hành động nhỏ nhưng đầy tình cảm, dạy trẻ biết chăm sóc người thân, biết quan tâm.
Sách giáo khoa cũng dạy bé biết phụ giúp việc nhỏ trong nhà trong bài Tí Xíu (Ngô Văn Phú); giúp trẻ quan sát lao động để hiểu giá trị lao động chân chính trong bài tập đọc Bố làm thợ mộc (Ngô Quân Miện); hoặc văn bản tập đọc Đẹp mà không đẹp dạy trẻ biết giữ gìn không gian công cộng sạch đẹp…
Những bài học nói trên không chỉ dạy chữ mà còn dạy cách sống bằng những hình ảnh giản dị, gần gũi.
Chỉ tiếc rằng giữa sách vở, lý thuyết nhà trường và ứng dụng thực tế còn khoảng cách khá xa. Để lấp đầy khoảng cách này cần sự sẵn sàng hợp sức của cha mẹ học sinh.
Ba trường có điểm sàn từ 15 gồm Đại học Gia Định, Xây dựng Miền Trung, Kinh tế - Kỹ thuật Bình Dương. Đây là cũng là mức tối thiểu mà thí sinh cần đạt để đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng năm nay, theo yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Các trường còn lại lấy sàn từ 16 trở lên. Trong đó, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cao nhất với 19-25 điểm. Kế đến là trường Đại học Công nghệ (22-24), Bách khoa Hà Nội (19,5-20). Đây là những trường đào tạo khối ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ trong nhóm hàng đầu cả nước.
Điểm sàn theo điểm thi tốt nghiệp THPT 15 trường đại học đến ngày 4/7 như sau (trừ các ngành Sức khỏe, Sư phạm, Luật... sẽ theo điểm sàn chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo):
Theo lịch tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng đại học đến 17h ngày 14/7.
Trước đó, các em có thể truy cập trang Tra cứu đại học của VnExpress, xem thông tin tuyển sinh như tổ hợp, biến động điểm chuẩn các năm theo ngành, trường để tham khảo.
Điểm chuẩn đại học dự kiến được công bố sau 17h ngày 9/8.
Học sinh trúng tuyển sử dụng tài khoản của mình truy cập vào trang ts10.hcm.edu.vn để xác nhận nhập học trực tuyến từ ngày 19.6 đến trước 16 giờ ngày 23.6.
Lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết về nguyên tắc xét điểm chuẩn lớp 10 tiếng Anh tích hợp tính như sau:
Điểm xét tuyển = Điểm thi môn toán + điểm thi môn ngữ văn + điểm thi môn ngoại ngữ + Điểm trung bình của chương trình tiếng Anh tích hợp (theo Đề án 5695) lớp 9 cấp THCS (theo thang điểm 10) hoặc điểm bài thi môn tiếng Anh tích hợp (thí sinh không học chương trình tiếng Anh tích hợp ở bậc THCS).
Nguyên tắc xét tuyển, chỉ xét tuyển đối với thí sinh tham gia thi tuyển, đã dự thi đủ các bài thi quy định, không vi phạm quy chế trong kỳ thi tuyển sinh. Đồng thời mức điểm yêu cầu cần đạt được khi xét chương trình tiếng Anh tích hợp (theo Đề án 5695) cho các trường quy định. Điểm của các bài thi đều phải lớn hơn 0.
Những thí sinh trúng tuyển lớp 10 vào các trường THPT tổ chức giảng dạy chương trình tiếng Anh tích hợp xác nhận nhập học trực tuyến từ ngày 19.6 đến trước 16 giờ ngày 23.6.
Sau thời gian trên, thí sinh không nộp hồ sơ nhập học thì trường sẽ xóa tên trong danh sách trúng tuyển. Riêng những thí sinh trúng tuyển sau khi có kết quả phúc khảo sẽ nộp hồ sơ nhập học theo công bố sau.
Ngoài việc công bố điểm chuẩn lớp 10 chuyên, tích hợp năm học 2026-2027, Sở GD-ĐT cũng lưu ý nếu không trúng tuyển hoặc không nộp hồ sơ vào các lớp chuyên, lớp tích hợp, học sinh vẫn được tham gia xét tuyển vào lớp 10 đại trà theo 3 nguyện vọng đã đăng ký thi tuyển.
Dự kiến trong vòng 10 ngày tới, Sở GD-ĐT TP.HCM sẽ công bố điểm chuẩn lớp 10 đại trà vào 176 trường THPT công lập.
Thông báo tuyển bổ sung được Sở Giáo dục và Đào tạo công bố chiều 1/7. Hai trường hạ điểm chuẩn là THPT Xuân Khanh, từ 14,5 xuống 14 điểm, và THPT Nguyễn Trãi - Thường Tín từ 17,5 xuống 17,25.
Kể từ năm 2020, đây là năm có số trường hạ điểm chuẩn lớp 10 ít nhất. Các năm trước, số này khoảng 30-60, riêng năm ngoái còn 8.
Học sinh trúng tuyển bổ sung phải đặt nguyện vọng vào hai trường hạ điểm, đồng thời có điểm xét lớn hơn hoặc bằng với điểm chuẩn đã hạ. Cụ thể: học sinh đặt nguyện vọng 1 vào trường cần có điểm xét bằng ngưỡng hạ; nguyện vọng 2 và 3 thì phải cao hơn lần lượt 0,5 và 1 điểm.
Thí sinh xác nhận nhập học trực tiếp, từ 8h ngày 4/7 đến 17h ngày 6/7.
Kỳ thi vào lớp 10 của Hà Nội diễn ra trong hai ngày cuối tháng 5, những thí sinh thi trường chuyên sẽ làm thêm bài thi môn chuyên vào 1/6.
Năm nay, thành phố có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, hơn 124.000 em đăng ký thi lớp 10 công lập, đông kỷ lục. Với chỉ tiêu khoảng 82.660, tỷ lệ đỗ trên số dự thi là 66%.
Hai tuần trước, Sở đã công bố điểm chuẩn lớp 10 của 126 trường THPT công lập. Ở nhóm 122 trường không chuyên, điểm chuẩn từ 8,5/30 đến 26, cao nhất là THPT Kim Liên, Yên Hòa và Lê Quý Đôn - Hà Đông.
Với 4 trường chuyên, lớp chuyên Vật lý của trường chuyên Hà Nội - Amsterdam lấy cao nhất với 43,75/50 điểm; còn lớp chuyên Lịch sử của trường THPT chuyên Sơn Tây thấp nhất với 25 điểm.
