Tại họp báo Chính phủ chiều 3-6, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản – Chánh văn phòng, người phát ngôn Bộ Công an – trả lời câu hỏi của Tuổi Trẻ Online về kết quả thực hiện Công điện 38 của Thủ tướng về cao điểm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Đồng thời ông cũng đưa ra những cảnh báo và những biện pháp xử lý tình trạng sử dụng AI, deepfake để lửa đảo.
Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, đối với việc triển khai, phát hiện, đấu tranh xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ thường xuyên của lực lượng công an.
Gắn với Công điện 38 của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Công an cũng ban hành Điện số 38, triển khai đợt cao điểm 3 tháng trên toàn quốc.
Thời gian 1 tháng cao điểm vừa qua đã triển khai và có 3 kết quả lớn:
Đó là rà soát phối hợp các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông để ngăn chặn những trang mạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Theo đó có 194 trang mạng, gồm 8 trang mạng phát chiếu phim, 27 trang bán hàng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp và 159 trang mạng phát trực tiếp bóng đá vi phạm sở hữu trí tuệ.
Phối hợp các lực lượng kiểm tra, phát hiện và đấu tranh xử lý các hành vi vi phạm. Khởi tố 56 vụ và 98 bị can về các tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Đồng thời tăng cường xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm. Kết quả sau gần 1 tháng cao điểm vừa qua đã xử phạt khoảng 216 cá nhân, tiền xử phạt là hơn 850 triệu đồng.
Bộ Công an cũng đề nghị các doanh nghiệp và người dân thực hiện tốt các quy định pháp luật và tham gia đấu tranh với các hành vi vi phạm. Đây không chỉ bảo vệ quyền lợi của chính mình mà còn tham gia vào việc thiết lập một môi trường xã hội trật tự kỷ cương, môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và không gian mạng an toàn.
Về tình trạng sử dụng AI để thực hiện giả mạo hình ảnh, giọng nói thực hiện hành vi lừa đảo, Thiếu tướng Toản cho biết công nghệ đang phát triển vô cùng nhanh chóng, đem lại cơ hội và lợi ích chưa từng có. Đồng thời đi kèm đó là những thách thức. Đây là vấn đề cả thế giới vì không gian mạng là không biên giới.
Hành vi này là vấn đề mang tính quy luật, khi nơi nào có hoạt động sôi động thì sẽ có hoạt động lợi dụng để vi phạm pháp luật. Không gian mạng đang trở thành môi trường, phương tiện hoạt động vi phạm pháp luật.
Bộ Công an đã chủ động nhận diện từ rất sớm, thực hiện quyết liệt phòng ngừa, đấu tranh với 4 nhóm giải pháp.
Thứ nhất, quan tâm hoàn thiện hệ thống pháp luật. Đây được ông Toản nhận định là yếu tố rất quan trọng. Trong đó có những quy định xử lý hành vi xuất hiện trên không gian số, môi trường số.
“Vừa qua, chúng ta đã xây dựng được Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật An ninh mạng sửa đổi. Cùng với đó là dự thảo nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong đó có nhiều quy định trong việc xử lý các hành vi lợi dụng công nghệ AI, deepfake để tạo ra những thông tin sai sự thật”, theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản.
Bộ Công an cũng đang phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng, tham mưu để triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo. Trong đó điều khoản quy định rõ nghiêm cấm hoạt động lợi dụng AI để lừa dối, thao túng nhận thức con người; cấm thu thập, sử dụng dữ liệu trái quy định pháp luật.
“Nội dung này sẽ phải làm thường xuyên”, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản khẳng định.
Thứ hai, tăng cường những giải pháp quản trị trí tuệ nhân tạo. Trong đó sẽ kiểm soát thuật toán và dán nhãn nội dung AI. Nội dung này cần sự phối hợp chặt chẽ của cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ.
Cùng với đó là xác định đích danh người dùng trên mạng xã hội, nhằm phòng ngừa và truy nguồn các hoạt động vi phạm; sẽ phải có công tác quản trị xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh.
Thứ ba, Bộ Công an sẽ tập trung các biện pháp để đấu tranh xử lý quyết liệt tội phạm mạng và tội phạm công nghệ cao. Trong đó sẽ xử lý nghiêm hành vi mua bán và lộ lọt thông tin. Hiện các đơn vị chức năng đang làm quyết liệt nội dung này.
Thứ tư, đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng, phòng chống tội phạm mạng, bảo vệ dữ liệu. Đặc biệt, cần thúc đẩy Công ước Hà Nội.
Bộ Công an sẽ tăng cường hợp tác song phương và đa phương, đặc biệt là đối với các nước láng giềng trong việc phát hiện, đấu tranh, xử lý đến tận cùng các loại tội phạm mạng.
“Cần xóa bỏ tâm lý phạm tội ở nước ngoài thì yên tâm”, ông Toản nói.
Chánh văn phòng, người phát ngôn Bộ Công an cho biết để thực hiện các hành vi này cần 2 điều kiện. Trong đó điều kiện cần là các đối tượng phạm tội có môi trường là không gian mạng, sử dụng công nghệ để thực hiện, che giấu, ẩn danh, thao túng tâm lý.
Cùng với đó điều kiện đủ là những người dân. Đối tượng muốn thành công thì có 3 tác động thao túng tâm lý người bị hại, đó là tâm lý lo sợ, tình cảm và hám lợi.
Mỗi người dân cần trang bị kỹ năng, cảnh giác khi tham gia không gian mạng. Khi thấy dấu hiệu bất thường, cần kiểm tra và có trao đổi với cơ quan công an.
Ngày 30/6, Thành , 37 tuổi, bị TAND TP HCM xét xử về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo cáo trạng, tháng 3/2022, trong một lần môi giới mua bán đất, Liêu Tấn Thành quen bà Hồng. Sau đó, hai người nảy sinh tình cảm và nhiều lần vào khách sạn.
Thành khai sau đó cảm thấy có lỗi với vợ nên giả danh vợ mình nhắn tin cho bà Hồng, nói đã phát hiện mối quan hệ bất chính và sẽ kể mọi chuyện với chồng bà nhằm cắt đứt mối quan hệ.
Biết bà Hồng lo sợ, Thành tiếp tục dựng chuyện quen một "thầy bùa" ở An Giang có thể cúng giải hạn. Bị cáo mua sim điện thoại, lập tài khoản Zalo tên "Thích Quảng", giả làm thầy bùa nhắn tin nói bà Hồng đang gặp hạn, có "duyên ngầm", bị "vong theo", gia đình sắp gặp tai họa và yêu cầu chuyển tiền để làm lễ giải hạn.
Tin lời, từ tháng 11/2022 đến tháng 4/2023, bà Hồng nhiều lần chuyển hơn 1,24 tỷ đồng vào các tài khoản do Thành chỉ định. Thành còn yêu cầu bà mang hai lượng vàng SJC chôn tại huyện Bình Chánh để "giải hạn", rồi bí mật đào lên bán lấy tiền tiêu xài và trả nợ.
Khi phát hiện chủ các tài khoản nhận tiền là người quen của Thành và không có "thầy bùa" như giới thiệu, bà Hồng đã trình báo công an.
Cáo trạng xác định, bằng thủ đoạn giả danh vợ và "thầy bùa", Thành chiếm đoạt của bà Hồng hơn 1,24 tỷ đồng cùng hai lượng vàng SJC.
Tại phiên tòa hôm nay, Thành thừa nhận toàn bộ hành vi. Trong khi đó, luật sư bảo vệ quyền lợi cho bị hại cho rằng số tiền bị cáo chiếm đoạt thực tế lớn hơn con số trong cáo trạng. Do bị hại chưa được đối chất, xác nhận lại số tiền thiệt hại với cơ quan điều tra, luật sư đề nghị HĐXX trả hồ sơ để điều tra bổ sung.
Sau nhiều giờ xét hỏi, HĐXX quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung do phát sinh tình tiết mới cần làm rõ.
Chiều 23-6, phiên tòa xét xử 17 bị cáo trong vụ án tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại Công ty Nam Triệu (doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thuộc Cục Công nghiệp an ninh, Bộ Công an) tiếp tục phần thẩm vấn.
Phần xét hỏi tại tòa chiều nay tập trung làm rõ các sai phạm liên quan đến những hợp đồng sản xuất ghế thẩm vấn, tủ vũ khí, tủ hồ sơ nghiệp vụ và nhiều thiết bị phục vụ ngành công an.
Trong đó, ông Lê Tiến Quý (cựu giám đốc Xí nghiệp X30) nhiều lần nhắc đến những cuộc điện thoại thúc ép đưa tiền từ Nguyễn Văn Hưng (cựu chủ tịch Công ty Nam Triệu) và quá trình hình thành nguồn tiền để phục vụ "ngoại giao".
Trước bục khai báo, ông Quý khai việc sản xuất hơn 3.000 ghế thẩm vấn được thực hiện theo chỉ đạo trực tiếp của Nguyễn Văn Hưng.
Theo lời khai, dù Xí nghiệp X30 được giao thực hiện hợp đồng nhưng thực tế không đủ máy móc, nhân lực để tự sản xuất nên phải thuê doanh nghiệp bên ngoài gia công.
Công ty Phố Hòa Long đảm nhận phần cắt, uốn, hàn khung ghế tại Đồng Nai rồi chuyển về X30 để hoàn thiện, lắp ráp và bàn giao sản phẩm.
Tuy nhiên, theo lời khai của Quý, ngay từ đầu Nguyễn Văn Hưng đã yêu cầu phải nâng khống giá thành sản xuất để tạo nguồn tiền chênh lệch.
"Anh Hưng chỉ đạo thu từ 10-13%, ngoài ra còn yêu cầu phải có thêm khoảng 5 tỉ đồng để anh Hưng và ban giám đốc có quà, có chi phí ngoại giao", Quý khai trước tòa.
Theo cáo trạng, dù biết rõ X30 không đủ điều kiện trực tiếp sản xuất ghế thẩm vấn, Hưng vẫn giao đơn vị này thực hiện. Đổi lại, nếu muốn được giao sản xuất, X30 phải nâng giá thành mỗi chiếc ghế lên khoảng 19 triệu đồng để rút tiền chênh lệch phục vụ việc "ngoại giao, bồi dưỡng".
Từ chủ trương đó, hàng loạt hồ sơ được lập để hợp thức hóa chi phí. Công ty Phố Hòa Long được ký hợp đồng vật tư hơn 22 tỉ đồng trong khi chi phí thực tế chỉ khoảng 10 tỉ đồng. Hàng chục lao động phổ thông cũng được đưa vào hồ sơ để lập khống bảng lương hơn 2,6 tỉ đồng.
Theo cáo trạng, riêng hợp đồng sản xuất 3.079 ghế thẩm vấn đã gây thiệt hại gần 17 tỉ đồng.
Quý khai, sau khi nhận tiền từ các doanh nghiệp gia công, cung cấp vật tư, bị cáo là người trực tiếp quản lý và chi theo chỉ đạo của Nguyễn Văn Hưng.
Trả lời thẩm vấn chiều nay, Quý tường thuật chi tiết 6 lần trực tiếp giao cho Hưng tổng cộng khoảng 4,8 tỉ đồng. Mỗi lần giao tiền đều bắt đầu bằng những cuộc điện thoại từ cấp trên.
Có lần Hưng gọi điện thông báo sắp có đoàn lãnh đạo hoặc đoàn kiểm tra đến làm việc, yêu cầu chuẩn bị vài trăm triệu đồng để "ngoại giao".
Có lần doanh nghiệp vừa chuyển khoản tiền chênh lệch hôm trước thì hôm sau Hưng gọi điện yêu cầu mang tiền đến ngay.
"Doanh nghiệp đó làm ăn lâu năm với anh Hưng nên hôm trước họ thanh toán, hôm sau anh Hưng gọi bị cáo đòi tiền luôn", Quý khai.
Theo lời khai, số tiền mỗi lần dao động từ 500 triệu đồng đến 2 tỉ đồng.
Khi chủ tọa hỏi vì sao vẫn thực hiện dù biết sai, Quý đáp rằng bản thân là cấp dưới nên phải phục tùng chỉ đạo. "Cấp trên chỉ đạo thì cấp dưới phải phục tùng, chống là bị kỷ luật", bị cáo nói.
Quý còn khai nhiều lần bị thúc ép phải có tiền dù chưa có nguồn thu. Có lần bị cáo nói chưa có tiền để đưa, Hưng liền yêu cầu "ký đại một hợp đồng nào đó để lấy tiền ra".
"Anh Hưng nói nếu không có thì sẽ cắt chức", Quý trình bày trước tòa. Không chịu nổi áp lực, có thời điểm bị cáo phải lấy tiền cá nhân mang giao cho cấp trên. Một lần, Quý chuẩn bị 20 cọc tiền, mỗi cọc gồm 100 tờ mệnh giá 500.000 đồng, tổng cộng 1 tỉ đồng rồi mang sang phòng làm việc của Hưng tại X30.
"Khi tôi đưa, anh Hưng đếm tiền rồi mang vào phòng nghỉ cất", bị cáo khai.
Theo lời khai, cả 6 lần giao tiền đều diễn ra gần như giống nhau. Tiền được chia thành từng xấp, bỏ trong túi ni lông hoặc cặp da rồi mang sang phòng làm việc của Hưng. Sau khi nhận, Hưng đều trực tiếp kiểm đếm rồi cất vào phòng riêng.
Đáng chú ý, một lần giao tiền cuối cùng vào cuối năm 2022, khi đó bị cáo phát hiện khối u gan và đã được bác sĩ chỉ định phẫu thuật.
Tuy nhiên, theo lời khai tại tòa, Hưng vẫn liên tiếp gọi điện và gửi giấy triệu tập yêu cầu bị cáo ra Hà Nội mang tiền "chi ngoại giao".
"Tôi nhận 3 giấy triệu tập. Lúc đó chuẩn bị mổ rồi nhưng vẫn phải mang tiền ra", Quý phân trần.
Theo bị cáo, số tiền lần này là 500 triệu đồng, được chia thành nhiều xấp tiền mệnh giá 500.000 đồng rồi cho vào cặp da công tác.
Sau khi từ TP.HCM ra Hà Nội, Quý mang tiền lên phòng làm việc của Hưng tại Công ty Nam Triệu để giao.
"Giao tiền xong tôi ra sân bay về. Ra đến sân bay thì tôi đau quá nên phải vào thẳng phòng cấp cứu của bệnh viện để mổ", bị cáo trình bày.
Ngoài khoản 4,8 tỉ đồng đã trực tiếp đưa cho Hưng, Quý khai phần tiền còn lại được chi theo chỉ đạo cho nhiều hoạt động khác như quà tết, tiếp khách, nghiệm thu sản phẩm hoặc chuyển cho một số cán bộ của Công ty Nam Triệu để "ngoại giao".
Ngày 9-4, lãnh đạo Sở Y tế Đắk Lắk cho biết cơ quan này đã liên tiếp ban hành quyết định xử phạt, đình chỉ hoạt động đối với hàng loạt phòng khám, cơ sở nha khoa hoạt động "chui".
Đáng chú ý, nhiều cơ sở vẫn ngang nhiên cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân dù không có giấy phép hoạt động, thậm chí không có bác sĩ đủ chuyên môn.
Trong số này, ông V.D.L., chủ cơ sở tại thôn 7, xã Ea Rốk, tỉnh Đắk Lắk, bị phạt 45 triệu đồng về hành vi cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh không có giấy phép hoạt động.
Ngoài mức phạt tiền, cơ sở này còn bị đình chỉ hoạt động 18 tháng kể từ ngày 25-3.
Tương tự, bà B.T.N.D., người đứng đầu Phòng khám y học cổ truyền Việt Nhật thuộc Công ty cổ phần MED-UP, tại 44A Phan Chu Trinh, phường Buôn Ma Thuột, bị phạt 90 triệu đồng với cùng hành vi vi phạm và bị đình chỉ hoạt động 18 tháng kể từ ngày 2-4.
Cùng lỗi khám chữa bệnh không phép, phòng khám của bà N.T.H. tại số 18/2 Lê Duẩn, phường Buôn Ma Thuột, cũng bị xử phạt 45 triệu đồng và đình chỉ hoạt động 18 tháng.
Không chỉ ở lĩnh vực khám chữa bệnh tổng quát, nhiều cơ sở nha khoa cũng bị xử lý. Cụ thể, Phòng khám nha khoa Thanh Long, tại 26 Phan Bội Châu, phường Buôn Ma Thuột, bị phạt 7,5 triệu đồng do người chịu trách nhiệm chuyên môn không có mặt tại cơ sở trong thời gian đăng ký hoạt động; đồng thời bị tước chứng chỉ hành nghề 2 tháng.
Phòng khám chuyên khoa răng hàm mặt - nha khoa quốc tế Á Đông, địa chỉ 387 Phan Chu Trinh, bị xử phạt nhiều lỗi vi phạm. Trong đó một trường hợp bị phạt 35 triệu đồng do khám chữa bệnh khi chưa được cấp chứng chỉ hành nghề.
Ngoài ra cơ sở này còn bị phạt thêm 47,5 triệu đồng; bà Đ.T.D.K. bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề trong 2 tháng. Song song đó, giấy phép hoạt động của phòng khám cũng bị tước trong thời hạn 3 tháng.
Ở lĩnh vực chuyên khoa da liễu, Phòng khám HH Medical tại 97 Ngô Quyền, phường Buôn Ma Thuột, bị xử phạt 120 triệu đồng do không lưu trữ chất thải nguy hại theo quy định và cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép.
Sở Y tế Đắk Lắk cũng tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động của phòng khám nêu trên trong 3 tháng. Bà N.T.T., người chịu trách nhiệm chuyên môn, bị tước chứng chỉ hành nghề trong 2 tháng.
Theo Sở Y tế Đắk Lắk, trong đợt kiểm tra gần đây, cơ quan này đã kiểm tra 38 cơ sở y tế tư nhân, phát hiện 6 cơ sở vi phạm; trong đó 4 cơ sở đã bị xử phạt hành chính với tổng số tiền 140 triệu đồng.
Các vi phạm chủ yếu liên quan đến hoạt động khám chữa bệnh không phép, cơ sở thẩm mỹ thực hiện can thiệp xâm lấn trái quy định, cùng một số sai phạm trong lĩnh vực dược, mỹ phẩm và thiết bị y tế.
Lãnh đạo Sở Y tế Đắk Lắk cho biết tình trạng các cơ sở hoạt động không phép, hoạt động sai địa điểm được cấp phép vẫn còn diễn ra. Đặc biệt nhiều cơ sở thẩm mỹ, chăm sóc sắc đẹp sử dụng thuốc và thiết bị để can thiệp vào cơ thể người trái quy định, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.
Bên cạnh đó, công tác nắm bắt, dự báo thị trường có thời điểm chưa kịp thời, khiến hiệu quả kiểm tra, kiểm soát còn hạn chế, nhất là trong phòng chống hàng giả. Ý thức chấp hành pháp luật của một số tổ chức, cá nhân cũng chưa cao.
Để khắc phục, Sở Y tế Đắk Lắk cho biết sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn các quy định pháp luật về khám chữa bệnh, dược và quảng cáo. Đồng thời sở tăng cường phối hợp với các sở, ngành, địa phương và công an để thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm, siết chặt quản lý nhà nước về y tế, giá thuốc và an toàn thực phẩm.
Trước đó Tuổi Trẻ Online có loạt bài điều tra các cơ sở thẩm mỹ viện, nha khoa không phép vẫn hoạt động "chui". Thậm chí có những cơ sở bị phát hiện, bị xử phạt vẫn lén lút mở cửa hoạt động và tiếp tục bị xử lý.
