Theo Đài truyền hình nhà nước IRIB, nhân dịp kỷ niệm ngày mất của Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini, lực lượng vũ trang Iran ngày 3-6 tuyên bố nước này sẽ “không lùi bước trước mối đe dọa”, đồng thời cáo buộc Mỹ và Israel đứng sau các hành động gây bất ổn khu vực.
Tuyên bố khẳng định “người dân Iran sẽ không lùi bước trước đe dọa và hành động xâm lược”, đồng thời cáo buộc Mỹ và Israel đứng sau “hàng trăm tội ác”, bao gồm vụ tấn công một trường học ở Minab khiến hơn 170 người thiệt mạng.
Iran cũng cho rằng chính “quân đội khủng bố Mỹ” đã làm gia tăng căng thẳng tại vùng Vịnh thông qua các cuộc tấn công vào tàu thương mại và tháp viễn thông.
Đặc biệt, Tehran cảnh báo các nước cho phép Mỹ hoặc đồng minh sử dụng lãnh thổ, căn cứ quân sự, vùng biển hay không phận để mở chiến dịch chống Tehran cũng sẽ phải chịu trách nhiệm về hậu quả.
Trong khi đó, Kuwait cáo buộc Iran tiến hành các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (drone) nhắm vào sân bay quốc tế Kuwait, khiến ít nhất 1 người thiệt mạng, 63 người bị thương và gây thiệt hại cho các cơ sở trọng yếu, bao gồm cả cơ quan ngoại giao.
Bộ Ngoại giao Kuwait lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công, đồng thời tuyên bố nước này bảo lưu “đầy đủ quyền đáp trả” trước những gì họ gọi là “hành động gây hấn lặp đi lặp lại” từ Iran.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nói Iran đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo về phía các nước láng giềng vùng Vịnh, nhưng “tất cả đều không đánh trúng mục tiêu”.
CENTCOM cũng cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành các đợt tấn công vào đảo Qeshm của Iran để đáp trả các nỗ lực tấn công của Tehran trên khắp Trung Đông.
Cùng ngày theo báo Guardian, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu rằng ông rất “muốn gặp” Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei và có thể sẽ gặp “vào một thời điểm nào đó”.
Giới chức Mỹ từ lâu khẳng định ông Khamenei bị thương nặng trong cùng vụ đánh bom đã khiến cha ông, Ali Khamenei, thiệt mạng vào ngày đầu tiên của cuộc chiến.
Phát biểu của ông Trump được đưa ra sau những bình luận của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tại một phiên điều trần ở Quốc hội hôm qua, rằng có những dấu hiệu cho thấy ông Khamenei đang tham gia sâu hơn vào các cuộc đàm phán hòa bình, dù ông chưa xuất hiện công khai kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28-2.
Ông Anwar Gargash – cố vấn của Tổng thống UAE – cho rằng các cuộc tấn công của Iran nhắm vào Kuwait và Bahrain đòi hỏi một lập trường cứng rắn, thống nhất từ các quốc gia vùng Vịnh.
“Không quốc gia vùng Vịnh nào nên phải đối mặt một mình với những cuộc tấn công này”, ông Gargash viết trên X.
“An ninh của các nước Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh gắn kết với nhau, lợi ích của họ là lợi ích chung và vận mệnh của họ cũng là một. Hành động gây hấn này không chỉ nhằm vào một quốc gia cụ thể, mà nhằm vào tất cả chúng ta”, ông viết.
Đồng thời, Qatar cũng lên án các cuộc tấn công của Iran vào các mục tiêu dân sự ở Kuwait và Bahrain, cho rằng đó là hành vi vi phạm luật quốc tế.
Cùng ngày, quân đội Israel cho biết họ đã đánh chặn một “mục tiêu bay thù địch” xâm nhập miền bắc Israel từ Lebanon. Israel không quy trách nhiệm vụ việc cho Hezbollah, và lực lượng này cũng chưa lên tiếng về vụ việc.
Trước đó, Lebanon thông báo một thỏa thuận ngừng bắn một phần giữa Hezbollah và Israel, theo đó Israel sẽ ngừng tấn công các khu ngoại ô phía nam Beirut do Hezbollah kiểm soát, còn Hezbollah ngừng tấn công Israel.
Nhưng theo Đại sứ quán Lebanon tại Washington, thỏa thuận này không đồng nghĩa với việc xung đột chấm dứt.
Ở chiều ngược lại, Lebanon cho biết Israel đã không kích gần thủ đô Beirut và nhiều khu vực miền nam nước này. Theo Hãng tin AFP, các đợt không kích ở khu vực Al-Hawsh gần thành phố Tyre đã khiến 6 người thiệt mạng, gồm 4 công dân Syria và 2 người Palestine.
Hãng thông tấn quốc gia Lebanon (NNA) cho biết khoảng 20 địa điểm ở miền nam Lebanon bị tấn công trong ngày 3-6. Quân đội Israel đồng thời phát cảnh báo sơ tán đối với một số làng ở miền nam Lebanon trước các đợt oanh kích mới.
Trước đó, Israel tuyên bố sẽ tấn công các khu ngoại ô phía nam Beirut nếu Hezbollah tiếp tục phóng đạn vào các cộng đồng dân cư miền bắc Israel.
Giữa lúc giao tranh leo thang, các nhà ngoại giao Israel và Lebanon dự kiến bước sang ngày đàm phán trực tiếp thứ hai tại Washington, và cũng là vòng đối thoại thứ tư kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 2-3.
Số tên lửa này được phóng từ Sinpo, khu vực duyên hải ở miền trung Triều Tiên, ra vùng biển phía đông vào 6h10 hôm nay (4h10 giờ Hà Nội), Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc (JCS) cho biết.
"Quân đội Hàn Quốc duy trì trạng thái sẵn sàng ứng phó, liên tục chia sẻ thông tin về tên lửa đạn đạo của Triều Tiên với Mỹ và Nhật Bản nhằm tăng cường giám sát", cơ quan này tiếp tục, nhưng không nêu rõ số lượng và chủng loại tên lửa được Triều Tiên khai hỏa.
Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cũng thông báo tổ chức họp khẩn về tình hình. Nhật Bản sau đó cho biết các tên lửa đã rơi xuống vùng biển phía đông bán đảo Triều Tiên, bên ngoài vùng đặc quyền kinh tế của nước này.
Triều Tiên chưa lên tiếng về thông tin. Đây là lần thứ 7 Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo trong năm 2026 và là lần thứ tư trong tháng 4.
Quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên hôm 8/4 khai hỏa hai loạt tên lửa đạn đạo tầm ngắn ra vùng biển phía đông. Trước đó một ngày, Triều Tiên phóng một quả tên lửa chưa xác định từ khu vực thủ đô Bình Nhưỡng.
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA sau đó thông báo nước này đã tiến hành hàng loạt đợt thử nghiệm vũ khí ngày 6-8/4, trong khuôn khổ kế hoạch thường kỳ nhằm nâng cấp và phát triển các hệ thống khí tài. Trong số vũ khí được khai hỏa có tên lửa đạn đạo chiến thuật Hwasong-11Ka trang bị đầu đạn chùm.
Theo hãng thông tấn AFP, các vụ phóng là động thái mới nhất của Triều Tiên nhằm bác bỏ những nỗ lực hàn gắn quan hệ trên bán đảo. Hàn Quốc hôm 6/4 bày tỏ lấy làm tiếc về sự việc máy bay không người lái dân sự xâm phạm không phận Triều Tiên, hành động được Bình Nhưỡng đánh giá là "sáng suốt".
Về mặt kỹ thuật, Triều Tiên và Hàn Quốc vẫn trong tình trạng chiến tranh, sau khi cuộc chiến năm 1950-1953 kết thúc bằng hiệp định đình chiến, không phải hiệp ước hòa bình. Căng thẳng giữa hai bên thường ở mức cao, khi Triều Tiên đẩy mạnh thử vũ khí và đưa ra các thông điệp răn đe, còn Hàn Quốc tăng cường tập trận chung với đồng minh Mỹ.
Ngày 25-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài viết dài trên mạng xã hội Truth Social, cập nhật tiến trình đàm phán với Iran và cho rằng các nước Trung Đông nên tham gia Hiệp định Abraham như một phần của tiến trình hòa bình khu vực.
"Các cuộc đàm phán với Iran đang tiến triển rất tốt. Hoặc đây sẽ là một thỏa thuận tuyệt vời cho tất cả các bên, hoặc sẽ không có thỏa thuận nào cả", ông Trump viết và cảnh báo nguy cơ xung đột tái diễn ở mức độ "lớn và dữ dội hơn trước".
Kế đó, nhà lãnh đạo Mỹ đề cập đến cuộc điện đàm hôm 23-5 với lãnh đạo các nước Saudi Arabia, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain, nhằm cập nhật tình hình đàm phán với Iran.
"Tôi đã nhấn mạnh rằng sau tất cả những nỗ lực mà Mỹ đã bỏ ra để kết nối vấn đề vô cùng phức tạp này, thì tối thiểu tất cả các quốc gia này nên đồng thời ký tham gia Hiệp định Abraham", ông Trump nói, đề cập đến loạt thỏa thuận do Mỹ làm trung gian vào năm 2020 nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel với các nước Ả Rập.
Theo ông, có những quốc gia có thể có lý do để không tham gia, nhưng phần lớn các nước nên sẵn sàng tham gia, “qua đó biến thỏa thuận với Iran thành một cột mốc lịch sử lớn hơn nhiều”.
Ông Trump ca ngợi những lợi ích "bùng nổ" về tài chính, kinh tế và xã hội mà Hiệp định Abraham mang lại cho các nước thành viên như UAE, Bahrain, Morocco, Sudan và Kazakhstan.
Ông cho rằng hiệp định này còn có thể mang lại “sức mạnh, ổn định và hòa bình thực sự ở Trung Đông lần đầu tiên trong 5.000 năm”.
“Tôi cho rằng việc này nên bắt đầu bằng việc Saudi Arabia và Qatar ký kết ngay lập tức, sau đó các nước khác sẽ nối bước. Nếu không làm vậy, họ không nên là một phần của thỏa thuận (với Iran - PV) vì điều đó cho thấy sự thiếu thiện chí”, ông viết.
Các nước vùng Vịnh đã bị kéo vào xung đột sau khi Mỹ - Israel tiến hành tấn công Iran vào hôm 28-2, dẫn đến các đòn đáp trả của Tehran vào căn cứ quân sự của Washington ở các nước trong khu vực.
Trong bài đăng, Tổng thống Mỹ còn nói rằng lãnh đạo các nước đã bày tỏ sẽ vinh dự nếu Iran cũng trở thành một phần của Hiệp định Abraham sau khi ký thỏa thuận với Mỹ.
“Đây sẽ là thỏa thuận quan trọng nhất mà những quốc gia vĩ đại nhưng luôn xung đột này từng ký kết. Không có điều gì trong quá khứ hay tương lai có thể vượt qua được nó.
Vì vậy, tôi chính thức kêu gọi tất cả các quốc gia lập tức ký Hiệp định Abraham. Và nếu Iran ký thỏa thuận với tôi trên cương vị Tổng thống Mỹ, thì Mỹ sẽ vinh dự chào đón Iran tham gia liên minh toàn cầu chưa từng có này. Trung Đông khi đó sẽ đoàn kết, hùng mạnh và phát triển kinh tế vượt trội, có thể hơn bất kỳ khu vực nào khác trên thế giới”, ông Trump kêu gọi.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang đàm phán về một bản ghi nhớ 14 điểm nhằm chấm dứt xung đột, trong đó Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ lệnh phong tỏa hải quân.
Chương trình hạt nhân của Iran - điểm nghẽn giữa hai bên trong suốt thời gian qua - sẽ được thảo luận sau nếu thỏa thuận khung được thông qua.
Ngày 25-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết nhiều vấn đề đã đi đến kết luận, nhưng không có nghĩa là các bên “sắp ký kết một thỏa thuận”.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trước đó cũng khẳng định Mỹ sẽ tạo cơ hội cho giải pháp ngoại giao, nhưng cho biết nước này có thể đàm phán với Iran "theo một cách khác".
Điểm nhấn của chuyến thăm là Việt Nam nâng cấp quan hệ với cả hai nước: "Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện tăng cường" với Ấn Độ, và "Quan hệ đối tác toàn diện" với Sri Lanka.
Xuyên suốt chuyến thăm Ấn Độ và Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, có thể thấy rõ tình cảm đặc biệt mà lãnh đạo cùng nhân dân hai nước này dành cho đất nước, con người Việt Nam.
Hình ảnh chiếc cầu vượt biển mang tính biểu tượng tại Mumbai, bang Maharashtra (Ấn Độ) được thắp sáng trong đêm 7-5 bằng hình ảnh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi để lại ấn tượng không chỉ là sự tinh tế của Ấn Độ trong ngoại giao.
Cử chỉ đó còn hàm ý mong muốn củng cố hơn nữa các cầu nối vững chắc cho quan hệ giữa hai đất nước bằng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, du lịch...
Tại Sri Lanka, dù trời đã về khuya đêm 7-5, lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại sân bay vẫn ấm áp và trọng thị. Đích thân Thủ tướng Sri Lanka Harini Amarasuriya đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại chân cầu thang máy bay.
Trên các tuyến đường chính của thủ đô Colombo, quốc kỳ hai nước cùng chân dung nhà lãnh đạo cao nhất của Việt Nam và khẩu hiệu chào mừng bằng 4 thứ tiếng được treo trang trọng.
Theo giới quan sát, sự tiếp đón trọng thị và có nhiều biệt lệ của Ấn Độ và Sri Lanka với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ xuất phát từ nền tảng tin cậy chính trị vững chắc hay tình hữu nghị bền chặt. Những cử chỉ ngoại giao đó còn phản ánh kỳ vọng của New Delhi và Colombo vào tương lai phát triển quan hệ với Hà Nội và đặc biệt đánh giá cao vị thế và vai trò của Việt Nam trên thế giới.
Trong bối cảnh các tuyến thương mại, chuỗi cung ứng và cạnh tranh chiến lược dịch chuyển về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Ấn Độ cùng với Sri Lanka có vị trí án ngữ các tuyến hàng hải quốc tế huyết mạch của thế giới. Việt Nam, một nền kinh tế mở, đang đa dạng hóa thị trường, mong có thêm những "cửa" kết nối Nam Á và Ấn Độ Dương. Ở chiều ngược lại, Ấn Độ và Sri Lanka thì cần những đối tác có năng lực sản xuất, thương mại để hội nhập sâu với ASEAN.
Gặp nhau ở nhu cầu bổ trợ như vậy, nên hai bên có lý do để đi nhanh hơn, thực chất hơn.
Bộ trưởng Ngoại giao, Lao động nước ngoài và Du lịch Sri Lanka Vijitha Herath chia sẻ, nước này đặt chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong bối cảnh Colombo đang tìm kiếm việc sớm trở thành Đối tác Đối thoại theo lĩnh vực của ASEAN và tư cách thành viên của Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) - những tổ chức, hiệp định mà Việt Nam là thành viên ngày càng quan trọng.
Nếu phải chọn một từ khóa cho chuyến thăm vừa qua, "định hình" có lẽ là từ thích hợp. Trên nền những ký ức tốt đẹp giữa Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka, những cam kết chính trị từ cấp cao nhất đã được công bố: nâng tầm quan hệ Việt Nam - Ấn Độ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường và thiết lập Đối tác toàn diện Việt Nam - Sri Lanka.
Khuôn khổ quan hệ mới hay "chiếc khung" của hợp tác trong giai đoạn mới đang được xây dựng bằng những trụ cột kinh tế, thương mại, đầu tư, an ninh - quốc phòng, khoa học - công nghệ, giao lưu nhân dân.
Tại Ấn Độ, lãnh đạo hai nước đặt ra mục tiêu mới cho hợp tác thương mại bằng con số 25 tỉ USD theo hướng cân bằng và bền vững hơn vào năm 2030. Còn tại Sri Lanka ngày 8-5, lãnh đạo hai bên nhất trí triển khai các biện pháp đột phá nhằm sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 1 tỉ USD trong tương lai gần - tức gần gấp 5 lần con số hiện nay.
Mức độ thực chất được thể hiện ở các hoạt động kết nối doanh nghiệp Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka.
27 thỏa thuận hợp tác liên quan xúc tiến thương mại, hàng không, văn hóa - du lịch, khách sạn, logistics, hạ tầng trạm sạc xe điện, trí tuệ nhân tạo, dịch vụ hạ tầng sân bay... được trao tại Mumbai vào ngày 7-5 giữa doanh nghiệp hai bên trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Còn tại Sri Lanka, dù lịch trình bận rộn, ông vẫn đến dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn doanh nghiệp hai nước vào ngày 8-5 và chứng kiến nhiều thỏa thuận được trao.
Số lượng thỏa thuận, sự quan tâm của doanh nghiệp trải rộng trên nhiều ngành, lĩnh vực phản ánh sự ủng hộ và đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp với Chính phủ mỗi nước trong việc đưa quan hệ ngày càng thực chất, đi vào chiều sâu.
Nhìn lại chuyến thăm và từ phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trước Quốc hội Sri Lanka ngày 8-5, chuyến công tác lần này đã gợi hình ảnh đẹp về những chiếc cầu hữu nghị từ Biển Đông sang Ấn Độ Dương đang được gia cố bằng những nhịp hợp tác mới thực chất hơn nữa, đo đếm được và hướng đến người dân.
Chuyến thăm còn chuyển tải một thông điệp ngoại giao nhất quán của các nước đang phát triển, rằng trong bối cảnh thế giới biến động, họ tìm kiếm đối thoại và hợp tác thay cho đối đầu và chia rẽ; chọn đi cùng nhau để tiến xa hơn và củng cố năng lực tự cường, tự chủ chiến lược.
