Khi chiến sự bùng phát ngày 28/2, tên lửa Mỹ dường như đã đánh trúng nhiều cơ sở dân sự ở Iran. Sự việc nghiêm trọng nhất xảy ra ở huyện Minab thuộc tỉnh miền nam Hormozgan, khi một trường tiểu học trúng tên lửa, khiến hơn 150 người thiệt mạng.
Một số tên lửa khác của Mỹ cũng lao xuống thành phố Lamerd thuộc tỉnh Fars, đánh trúng nhà thi đấu thể thao, trường học và khu dân cư nằm sát cơ sở của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). 21 người thiệt mạng trong vụ tập kích này.
Phân tích của báo New York Times và các chuyên gia quân sự cho thấy đặc điểm của quả đạn, vụ nổ và thiệt hại liên quan ở Lamerd phù hợp với Tên lửa Tấn công Chính xác (PrSM).
PrSM là tên lửa đạn đạo tầm ngắn do tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin phát triển, nhằm thay thế cho Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) đời cũ. Xung đột Trung Đông được cho là lần đầu quân đội Mỹ sử dụng PrSM trong thực chiến.
Tên lửa PrSM sở hữu các tính năng vượt trội so với ATACMS, đạt tầm bắn trên 500 km, mang đầu đạn nặng 90 kg với tùy chọn nổ mạnh hoặc đạn chùm. Nó có thể khai hỏa từ pháo phản lực HIMARS và M270, với cơ số lần lượt là 2 và 4 quả.
Phiên bản cơ sở của PrSM được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính hỗ trợ bởi định vị vệ tinh GPS để tập kích mục tiêu cố định, bao gồm tổ hợp phòng không, hệ thống phóng tên lửa đạn đạo, trung tâm kiểm soát và chỉ huy hay các điểm tập kết binh sĩ.
Video do hãng thông tấn Fars News của Iran công bố cho thấy tên lửa lao xuống khu dân cư tại Lamerd có hình dáng trùng khớp với PrSM. Quả đạn kích nổ trên không và tạo ra quầng lửa lớn. Camera an ninh đối diện nhà thi đấu thể thao cũng ghi lại cảnh cơ sở này và trường học liền kề trúng đòn. Quả đạn không xuất hiện trong video, song có một vụ nổ bùng lên ngay phía trên nhà thi đấu.
Ảnh hiện trường được chụp sau cuộc tập kích cho thấy cả hai địa điểm đều chi chít lỗ nhỏ, dường như do những mảnh vonfram trong đầu đạn nổ mạnh gây ra. Chưa rõ cơ sở IRGC nằm sát nhà thi đấu thể thao có hứng đòn hay không.
“Dù đã có thông tin quân đội Mỹ dùng PrSM trong chiến dịch tấn công Iran, đây là lần đầu tiên chúng ta có cái nhìn trực tiếp về cách thức quả đạn hoạt động. Vụ nổ trên không rất rõ ràng, kiểu thiệt hại rất đặc trưng và phù hợp với thông tin đã biết về PrSM”, Jeffrey Lewis, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Middlebury ở Mỹ, nhận định.
Theo các chuyên gia của New York Times, PrSM là “vũ khí quá mới” và khó có thể đánh giá rằng đòn tập kích nhằm vào khu vực dân sự ở Lamerd là hành động cố ý hay sự cố do lỗi thiết kế, lỗi sản xuất hoặc đánh giá sai mục tiêu.
Nhà thi đấu thể thao và ngôi trường đã được ngăn cách với cơ sở IRGC bằng tường rào từ ít nhất 15 năm trước.
Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Amir Saeid Iravani cho biết một đội tuyển bóng chuyền nữ đang sử dụng nhà thi đấu vào thời điểm xảy ra vụ tập kích. Ảnh hiện trường và ảnh vệ tinh cho thấy cơ sở có những vết cháy sém và mái bị sập một phần.
Đại tá Tim Hawkins, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, nói rằng “đã biết về thông tin và đang điều tra”. Ông cũng khẳng định lực lượng Mỹ không nhắm mục tiêu vào dân thường trong các cuộc tập kích.
Quân đội Mỹ từng triển khai các vũ khí đang phát triển như PrSM đến khu vực chiến sự để đánh giá hoạt động trong thực chiến, với điều kiện các chỉ huy chấp nhận rủi ro đi kèm khi sử dụng chúng.
Ngày 11.5, Phó tổng thống Philippines bị luận tội sau khi Hạ viện thông qua đơn đề nghị với tỷ lệ 255 phiếu thuận trong số 318 nghị sĩ, vượt qua mức 1/3 cần thiết.
Theo Reuters, bà Sara Duterte bị cáo buộc sử dụng quỹ công sai mục đích, tích lũy tài sản không rõ nguồn gốc và đe dọa Tổng thống Ferdinand Marcos Jr, đệ nhất phu nhân Marie Louise Cacho Araneta Marcos và cựu Chủ tịch Hạ viện Martin Romualdez.
Bà Duterte đã bác bỏ các cáo buộc này.
Bước tiếp theo, Thượng viện Philippines sẽ mở phiên xét xử và nếu bị kết tội, bà Duterte sẽ bị phế truất và có thể mất tư cách tranh cử trọn đời. Vụ việc làm lung lay triển vọng trở thành tổng thống của bà vào năm 2028. Nữ chính trị gia đã công bố chiến dịch tranh cử hồi tháng 2.
Đây là lần thứ hai bà Sara Duterte bị Hạ viện Philippines luận tội. Tháng 2.2025, Hạ viện cũng thông qua đề nghị luận tội vị phó tổng thống nhưng Tòa án Tối cao sau đó tuyên bố đơn khiếu nại là vi hiến, do đó phiên xét xử đã không diễn ra. Tuy vậy, tòa án cho rằng quyết định không đồng nghĩa với việc miễn trừ các cáo buộc đối với bà Duterte. Tòa cũng quy định rằng những khiếu nại luận tội tiếp theo, nếu có, chỉ được nộp lên sau ngày 6.2.2026.
Bà Sara Duterte (48 tuổi) là con gái của cựu Tổng thống Rodrigo Duterte. Theo tờ Inquirer, bà Duterte là phó tổng thống đương nhiệm đầu tiên bị luận tội và là quan chức đầu tiên của Philippines bị luận tội 2 lần.
Tên lửa Oreshnik của Nga chủ yếu mang tính phô diễn sức mạnh. Những loại vũ khí khác của Nga mới là mối đe dọa nghiêm trọng hơn đối với Ukraine, người đứng đầu văn phòng tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov phát biểu tại diễn đàn quốc tế Security Architecture.
“Chúng tôi đang đối mặt với những vấn đề cấp bách hơn, đó là tên lửa Iskander, thứ đã trở nên quá quen thuộc với chúng tôi; các tổ hợp S-400 được sử dụng để tấn công mục tiêu mặt đất; tên lửa hành trình phóng từ trên không và trên biển; và cả UAV", ông Budanov nói.
Ông nhấn mạnh rằng Nga hiện có nguồn dự trữ rất lớn đối với các loại vũ khí này. Tuy nhiên, ông cho rằng, Ukraine sẽ không bị lung lay tinh thần trước các đòn tập kích hỏa lực liên tục của Nga trong những năm qua.
Trong cuộc tập kích hiệp đồng nhằm vào Kiev rạng sáng 24/5, Nga đã sử dụng hệ thống tên lửa siêu vượt âm Oreshnik. Sau cuộc tấn công, một lượng lớn mảnh vỡ đã được thu hồi và chuyển cho các chuyên gia để phân tích chi tiết.
Sau đó, các chuyên gia phương Tây cũng tham gia nghiên cứu những mảnh vỡ của loại tên lửa mới này. Đặc biệt, một số bộ phận của Oreshnik đã được chuyển cho tình báo Mỹ để tiếp tục đánh giá.
Phía Mỹ cho rằng việc Nga sử dụng loại tên lửa này là một bước leo thang mới của Điện Kremlin trong cuộc chiến. Tuy nhiên, vụ phóng cũng giúp Ukraine và các đồng minh thu thập được nhiều dữ liệu về đặc tính thực tế của một trong những loại vũ khí bí mật nhất của Nga.
Nga lần đầu sử dụng Oreshnik để tập kích nhằm vào Dnipro ngày 21/11/2024. Lần sử dụng thứ hai diễn ra ngày 9/1, khi tên lửa đánh trúng tỉnh Lviv trong một cuộc tấn công hiệp đồng lớn hơn.
Giống như nhiều hệ thống vũ khí khác của Nga, Oreshnik có thể mang cả đầu đạn hạt nhân lẫn đầu đạn thông thường. Trước đó, Ukraine từng mô tả tên lửa này đạt tốc độ khoảng 13.600km/h.
Tổng thống Nga Vladimir Putin từng tuyên bố rằng Oreshnik là không thể bị đánh chặn và có sức công phá mạnh mẽ, ngay cả khi chỉ được trang bị đầu đạn thông thường.
Nhà lãnh đạo Nga khẳng định rằng các đầu đạn tách rời của Oreshnik lao xuống với tốc độ cao và không thể bị ngăn lại, đồng thời cho rằng việc sử dụng nhiều đầu đạn như vậy trong một cuộc tập kích thông thường có thể gây sức công phá tương đương một đòn hạt nhân.
Về bản chất, cuộc chiến giữa Nga và Ukraine đã chuyển sang giai đoạn tiêu hao. Giờ đây, các bên đều đang tìm cách gia tăng áp lực lên đối phương. Nga với tiềm lực quân sự áp đảo, đang tung hàng loạt hỏa lực nhằm vào mục tiêu của Ukraine và trên thực tế các tên lửa đạn đạo của Moscow đang khiến Kiev cạn kiệt vũ khí đánh chặn hiệu quả.
Nga sẽ không sử dụng Oreshnik một cách ồ ạt vì giá thành, uy lực của tên lửa này. Tuy nhiên, sau khi Nga cảnh báo tập kích vào trung tâm ra quyết định của Ukraine, khả năng tên lửa này được triển khai là vẫn có thể xảy ra. Đây có thể được xem là thông điệp nhằm gia tăng sức ép lên đối thủ trong thời gian tới.
Theo Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV), mẫu súng điện từ này được thiết kế cho các hoạt động cần tính bí mật cao, với khả năng bắn từ 1.000 - 2.000 viên đạn mỗi phút và có thể xuyên qua các tấm gỗ ở khoảng cách hàng chục mét.
Đáng chú ý, mức công suất của súng có thể điều chỉnh linh hoạt. Khi hoạt động ở mức thấp, thiết bị được cho là giảm nguy cơ gây chết người, thay vào đó chủ yếu nhằm vô hiệu hóa mục tiêu.
Mẫu súng này có thiết kế nhỏ gọn, nòng dài khoảng 30cm và có thể sử dụng bằng một tay. Thiết bị còn được trang bị đèn laser nhằm tăng độ chính xác khi ngắm bắn.
Về nguyên lý hoạt động, súng điện từ Coil gun hay còn gọi là Gauss gun sử dụng các cuộn điện từ để gia tốc đạn kim loại lên tốc độ cao, thay vì dùng thuốc nổ như vũ khí truyền thống.
Nhờ đó khi khai hỏa, súng gần như không tạo ra ánh chớp đầu nòng, không khói, tiếng ồn rất nhỏ và không thải vỏ đạn - những yếu tố giúp tăng khả năng tác chiến bí mật.
Vũ khí này đã hoàn tất thử nghiệm và hiện đạt các yêu cầu cần thiết để đưa vào sử dụng.
Mẫu súng được giới thiệu lần này là phiên bản nâng cấp từ một nguyên mẫu thử nghiệm trước đó.
Theo báo Global Times, phiên bản nâng cấp của mẫu súng này sử dụng loại đạn có kích thước và khối lượng lớn hơn, qua đó tạo ra động năng cao hơn cho mỗi phát bắn dù tốc độ bắn có phần chậm lại.
Thiết kế "tàng hình" với không có tia lửa đầu nòng, tiếng ồn rất thấp và không có vỏ đạn giúp tăng khả năng ứng dụng trong thực thi pháp luật, kiểm soát đám đông hoặc các nhiệm vụ đặc biệt đòi hỏi sự kín đáo.
Theo báo SCMP, Trung Quốc từ nhiều năm qua đã phát triển và thử nghiệm pháo điện từ (electromagnetic railgun).
Quân đội Trung Quốc đã lắp thử một hệ thống railgun lên tàu đổ bộ lớp Haiyang Shan và tiến hành các cuộc thử nghiệm trên biển, với mục tiêu nghiên cứu khả năng phóng đạn ở tốc độ lớn, thậm chí vượt Mach 5 trong một số thử nghiệm.
